VII SA/Wa 2406/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2016 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego J. S. kwotę 475 zł (czterysta siedemdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2015 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity - Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.) dalej k.p.a. , po rozpatrzeniu odwołania J. S. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2015 r., Nr [...], znak: [...], odmawiającej stwierdzenia, na wniosek J. S., nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2012 r., Nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M. Z. i J. Z. pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku usługowego na budynek mieszkalny jednorodzinny z wbudowaną usługą na działce o nr ew. [...], położonej przy ul. [...] w miejscowości [...], gm. [...] – uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że J. S. na dzień złożenia wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2012 r., Nr [...], znak: [...], był współwłaścicielem działki o nr ewid. [...] (odpis zwykły księgi wieczystej Nr [...] dołączony do pisma pełnomocnika J. S. z dnia [...] grudnia 2014 r.), znajdującej się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji, a zatem posiadał interes prawny w kwestionowaniu ww. decyzji o pozwoleniu na budowę. Powyższy stan prawny w toku postępowania przed organem pierwszej instancji uległ zmianie. Jak bowiem wynika z odpisu zupełnego księgi wieczystej Nr [...], J. S. na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] kwietnia 2015 r., Rep. A Nr [...], darował swój udział w nieruchomości o nr ew. [...] A. S. i M. S.. Zdaniem organu odwoławczego z powyższego wynika, że J. S. w toku postępowania przed organem pierwszej instancji utracił przymiot strony, wynikający z tytułu własności ww. działki o nr ew. [...], znajdującej się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji. W tych okolicznościach organ pierwszej instancji powinien był umorzyć wszczęte postępowanie jako bezprzedmiotowe, a nie rozstrzygać sprawę co do istoty poprzez wydanie decyzji zawierającej rozstrzygnięcie o charakterze merytorycznym Zdaniem organu, aby uzyskać status strony w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę muszą być spełnione kumulatywnie dwie przesłanki, tj. określony podmiot musi posiadać tytuł prawny do nieruchomości w postaci prawa własności, użytkowania wieczystego lub trwałego zarządu oraz jego nieruchomość musi znajdować się w obszarze oddziaływania obiektu, bowiem tylko interesu prawnego ww. podmiotów dotyczy postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę. Organ wskazał również, że wywodzenie interesu prawnego z ograniczonego prawa rzeczowego w świetle art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego nie jest możliwe w sytuacji, gdyż ustawodawca wprost w nim wskazał podmioty, którym przysługuje status strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę (por. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1736/10). W skardze skierowanej do sądu J. S. zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 105 § 1 i art. 30 § 4 k.p.a. Strona skarżąca twierdzi, że skoro w trakcie tego postępowania przeniósł w drodze darowizny swój udział we własności nieruchomości to utracił przymiot strony lecz nabywcy praw przeniesionych wstępują do postępowania na jego miejsce. Niezależnie od tego podkreślił, że obdarowani, tzn. A. S. i M. S., synowie J. S., jeszcze przed darowizną byli właścicielami udziałów w nieruchomości i z tego tytułu uczestniczyli w postępowaniu nieważnościowym jako strony. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżone decyzji podkreślając, że z żądaniem wystąpił podmiot któremu nie służy przymiot strony w postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne dokonują kontroli aktów administracyjnych w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Skarga zasługuje na uwzględnienie, jej uwzględnienie może nastąpić w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie, dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdził, że została ona z naruszeniem art. 105 § 1 i art. 30 § 4 k.p.a. Art. 30 § 4 k.p.a., dopuszcza wyjątek od zasady, że w prawie publicznym uprawnienia i obowiązki mają charakter osobisty. Przepis ten stanowi, że w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Skoro zatem kodeks przewiduje wstąpienie następców prawnych w miejsce strony w toku postępowania administracyjnego, to oczywistym jest, że następcy ci mogą być adresatami wydanych w tym postępowaniu decyzji, a zatem będą oni adresatami praw i obowiązków, które skierowane byłyby do ich poprzednika prawnego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przyjmując, że J. S. utracił tytuł prawny do nieruchomości nie uwzględnił że pojawili się jego następcy, którzy nabyli od niego prawa do udziałów a tym samym wykazali się interesem prawnym o którym jest mowa w art. 28 ust.2 Prawa budowlanego. Biorąc pod uwagę, że żądającym wszczęcia postępowania nadzwyczajnego był J. S. konieczne było ustalenie w toczącym się postępowaniu administracyjnym czy synowie podtrzymują wolę kontynuowania tego postępowania. Bez tego ustalenia, wadliwym jest stwierdzenie, że z chwilą zbycia udziału przez J. S. nikt nie wstępuje w jego miejsce. W skardze Skarżący powołał się na fakt, że jest ojcem obdarowanych tj A. S. i M. S. Z akt administracyjnych wynika, że w dniu złożenia wniosku o stwierdzenie w/w decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2012 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M. Z. i J. Z. pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku usługowego na budynek mieszkalny jednorodzinny z wbudowaną usługą na działce o nr ew. [...], położonej przy ul. [...] w miejscowości [...] , gm. [...] J. S. był współwłaścicielem działki o nr ewid. [...] znajdującej się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji, a zatem posiadał interes prawny w kwestionowaniu ww. decyzji o pozwoleniu na budowę. Przedstawiony wyżej stan prawny w toku postępowania przed organem pierwszej instancji uległ zmianie. Jak bowiem wynika z odpisu zupełnego księgi wieczystej Nr [...], J. S. na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] kwietnia 2015 r., Rep. A Nr [...], darował swój udział w nieruchomości o nr ew. [...] A. S. i M.S., którzy również uczestniczyli w postępowaniu Z powyższego wynika zatem, że J. S. w toku postępowania przed organem pierwszej instancji utracił przymiot strony, wynikający z tytułu własności ww. działki o nr ew. [...], znajdującej się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji co nie znaczy, że postępowanie nie mogło być kontynuowane po wyjaśnieniu z nowymi nabywcami praw do nieruchomości odnośnie woli kontynuowania postępowania administracyjnego. Temu właśnie służy przepis art. 30 ust.4 k.p.a. Zasadny jest zarzut naruszenia tego artykułu . Umorzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności jest dopuszczalna tylko w przypadkach, w których nie zachodzi potrzeba prowadzenia czynności ustalenia interesu prawnego żądającego wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. W sprawie wymagało ustalenie następstwa prawnego po dotychczasowym współwłaścicielu nieruchomości. Akceptowanie innych reguł postępowania organów administracji publicznej narusza prawo jednostki do rzetelnego procesu administracyjnego. Ustalenie interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym (rozstrzygającym o zgodności z prawem decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym) następuje w toku postępowania, przy zachowaniu reguł praw stron i uczestników postępowania przyznanej przepisami prawa procesowego. W tym stanie rzeczy, skoro skarga została oparta na usprawiedliwionych podstawach na mocy art. 145 § 1 pkt c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 poz. 270 j.t.ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.