VII SA/Wa 2411/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Mirosława Pindelska, Protokolant ref. staż. Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2012 r. sprawy ze skargi T. S. – M. i P. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2011 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego skargę oddala. Wyrokiem z dnia 27 października 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1197/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2010 r., znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2010 r., znak: [...], stwierdzającą, na wniosek D. L.-R. oraz L. R., nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2007 r., znak: [...], odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia D. L.-R. pozwolenia na dobudowę balkonu na elewacji tylnej w mieszkaniu nr [...] w budynku przy ul. [...], na działce nr ewid. [...] obręb [...]. Po ponownym rozpatrzeniu odwołania T. S.-M. i P. M., Główny Inspektor Nadzoru Budowanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak:[...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a, umorzył postępowanie odwoławcze od ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2010 r., znak: [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał na wiążącą ocenę prawną zawartą w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1197/10, z której wynika, że "organ z naruszeniem przepisów postępowania nie wyjaśnił, czy w dacie wydania kontrolowanej decyzji właściciele lokali w budynku przy ul. L. w podjętej uchwale (zgodnie z art. 18 ust 3 ustawy o własności lokali) określili sposób zarządu nieruchomością wspólną. Ustalenia w powyższym zakresie niezbędne są dla oceny zgodności z prawem kontrolowanej w trybie nadzoru decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2007 r". Stosując się do wiążącej oceny prawnej Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zwrócił się do [...] Urzędu Wojewódzkiego o uzupełnienie akt przedmiotowej sprawy w zakresie przesłania uchwały współwłaścicieli nieruchomości położonej przy ul. L. z dnia [...] sierpnia 2007 r., Nr [...], w sprawie powołania zarządu wspólnoty mieszkaniowej oraz określającej sposób zarządu nieruchomością wspólną. [...] Urząd Wojewódzki przesłał wskazaną uchwałę z której wynika, że właściciele lokali ww. nieruchomości powołali trzyosobowy Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej. Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego powołanie zarządu, który reprezentuje Wspólnotę Mieszkaniową niewątpliwie wpływa na krąg stron przedmiotowego postępowania nieważnościowego. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 21 ustawy o własności lokali co do zasady podmiotem uprawnionym do występowania w postępowaniu administracyjnym w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej jest jej Zarząd, który kieruje sprawami Wspólnoty i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między Wspólnotą, a poszczególnymi właścicielami lokali. W ocenie organu odwoławczego z powyższego unormowania wynika jednoznacznie, iż podmiotem uprawnionym do występowania w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym, w sytuacji, gdy postępowanie dotyczy części wspólnej np. elewacji jak w analizowanym przypadku - jest Wspólnota Mieszkaniowa reprezentowana przez zarząd. Tylko w wyjątkowych sytuacjach członek Wspólnoty Mieszkaniowej może wystąpić jako strona postępowania, jeżeli wykaże swój indywidualny, własny interes. W opinii Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego warunkiem uznania podmiotu, uprawnionego do nieruchomości wspólnej z tytułu posiadania prawa odrębnej własności danego lokalu, za stronę postępowania jest wykazanie, że planowana inwestycja będzie wpływać na ten konkretny lokal oraz godzić w uprawnienia dotyczące korzystania z niego. Podmiot ten musi, więc wykazać posiadanie swego indywidualnego interesu prawnego, którego nie wywodzi się jednak z samego faktu bycia współwłaścicielem nieruchomości wspólnej, lecz z faktu, iż jego lokal znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego). Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego analiza zgromadzonej dokumentacji nie wykazała, aby strony odwołujące się – T. S. –M. i P. M. mieli indywidualny, interes prawny uzasadniający ich udział w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2007r. Organ odwoławczy podkreślił, iż decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2007r, odmówiono zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia D. L.-R. pozwolenia na dobudowę balkonu na elewacji tylnej w mieszkaniu nr [...] w budynku przy ul. L.. Tym samym wskazane rozstrzygnięcie w żaden sposób nie powoduje ograniczeń w możliwości zagospodarowania lub korzystania z lokali mieszkalnych nr [...] i [...] należących do odwołujących się T. S. –M. i P. M.. Organ odwoławczy zwrócił także uwagę, że na legitymację procesową odwołujących się nie wpływa fakt unieważnienia przez Wojewodę [...] decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2007r, odmawiającej udzielenia pozwolenia na dobudowę balkonu. Wskutek wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę, inwestor nie nabywa bowiem uprawnienia do realizacji inwestycji. Ponieważ odwołujący się nie wykazali interesu prawnego do udziału w przedmiotowym postępowaniu dlatego nie mogą być uznani za strony niniejszego postępowania wobec czego uzasadnione jest umorzenie postępowania odwoławczego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli T. S.-M. i P. M., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów prawa administracyjnego materialnego i procesowego: 1) art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego, polegające na uniemożliwieniu odwołującym się wykazania interesu prawnego w toczącym się postępowaniu, w sytuacji, gdy organ administracyjny powziął co do tego wątpliwości, 2) art. 7 i 77 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i zbadaniu materiału dowodowego w sprawie, 3) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy błędnego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, zamiast jego uchylenia. Skarżący wskazali, że od początku trwania postępowania nieważnościowego byli uznawani za stronę postępowania i w związku z tym umorzenie postępowania odwoławczego jest błędne. Skarżący przez niemal cztery lata, otrzymywali wszelką korespondencję, mieli dostęp do akt postępowania oraz wnosili środki odwoławcze od wydanych aktów administracyjnych. Nie mieli podstaw do przypuszczenia, że organ podjął wątpliwość co do posiadania przez nich interesu prawnego w toczącym się postępowaniu, w związku z powyższym nie przedstawiali żadnej argumentacji na poparcie tej okoliczności. Uzasadniając swój interes prawny skarżący T. S.-M. i P. M. wskazali, że mieszkanie należące do D. L.-R. znajduje się bezpośrednio pod mieszkaniem należącym do skarżących. W wyniku już przeprowadzonych przez Panią D. L.R. prac budowlanych w należącym do niej mieszkaniu, doszło do znaczącego uszkodzenia lokalu Państwa M. (doszło do opadnięcia stropu nad mieszkaniem R. i w konsekwencji licznych spękań ścian w mieszkaniu Państwa M., które ulegają cały czas powiększeniu). Kolejne prace budowlane w zakresie ścian konstrukcyjnych budynku mogą zakończyć się kolejnymi uszkodzeniami w mieszkaniu, stanowiącym własność Państwa M.. Skarżący podnieśli, iż zgodnie ze statutem Wspólnoty Mieszkaniowej w sprawach przekraczających zwykły zarząd decyzje podejmują właściciele lokali, a nie Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej. Zgodnie z art. 22 ust 3 pkt 5 ustawy o własności lokali jedną z takich spraw jest udzielenie zgody na nadbudowę lub przebudowę nieruchomości wspólnej. Zdaniem skarżących skoro ich zgoda była niezbędna dla wydania decyzji o pozwoleniu na budowę to powinien im przysługiwać status strony postępowania. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja prawa nie narusza. W rozpatrywanej sprawie, Sąd kontrolował decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak: [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a, która umarzała postępowanie odwoławcze od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2010 r., znak: [...]. stwierdzającej, na wniosek D. L.-R. oraz L. R. nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2007r, odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia D. L.-R. pozwolenia na dobudowę balkonu na elewacji tylnej w mieszkaniu nr [...] w budynku przy ul. L.. Zgodzić należy się z organem odwoławczym, iż wnoszący odwołanie T. S.-M. i P. M. nie są stroną w sprawie stwierdzenia nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2007r. Skarżący są członkami Wspólnoty Mieszkaniowej, którą reprezentuje i kieruje jej sprawami trzyosobowy Zarząd powołany uchwałą Wspólnoty z dnia [...] sierpnia 2007r, Nr [...]. Jedynie w wyjątkowych wypadkach, gdy członek wspólnoty mieszkaniowej wykaże swój indywidualny, własny interes prawny, istnieje podstawa, by mógł wystąpić jako strona w postępowaniu administracyjnym. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazali swojego własnego, indywidualnego interesu prawnego uzasadniającego ich udział jako strona w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2007r. Interesu prawnego skarżących nie można wywodzić z samego faktu doręczenia im decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2007r. odmawiającej udzielenia pozwolenia na budowę. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 lutego 2006r, II OSK 357/05, ostateczna decyzja administracyjna przez sam fakt jej doręczenia określonej osobie nie kreuje samoistnie interesu prawnego. Odmowa udzielenia pozwolenia na budowę w żaden sposób nie powoduje ograniczeń w możliwości zagospodarowania lub korzystania z lokali mieszkalnych nr [...] i [...] należących do odwołujących się T. S.-M. i P. M.. Kategoria interesu prawnego, na której oparta jest legitymacja procesowa w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, należy do prawa materialnego. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego, powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można żądać czynności organu albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu. Decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2007r odmawiająca udzielenia pozwolenia na budowę nie oddziałuje na sferę praw i obowiązków skarżących. Na sferę praw i obowiązków skarżących nie oddziałuje także decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2010 r., znak: [...], stwierdzająca na wniosek D. L.-R. oraz L. R., nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2007 r. Wskutek wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę, inwestor nie nabywa bowiem uprawnienia do realizacji inwestycji. Wbrew zarzutom skarżących o ich interesie prawnym nie świadczą przeprowadzone przez inwestora prace budowlane powodujące znaczne uszkodzenie lokalu skarżących. Kontrolowana w trybie nadzorczym decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2007 r odmawiała udzielenia pozwolenia na budowę, a tym samym nie dawała uprawnień do wykonywania jakichkolwiek prac budowlanych. Bez znaczenia dla oceny interesu prawnego skarżących pozostaje fakt, iż brali oni udział w dotychczas prowadzonym postępowaniu. Dotychczasowe uczestnictwo skarżących w prowadzonym postępowaniu wynikało z braku wiedzy organów i sądu o uchwale właścicieli lokali w nieruchomości przy ul. L. dotyczącej powołania trzyosobowego Zarządu (uchwała Wspólnoty z dnia [...] sierpnia 2007r, Nr [...] ). Przedmiotowa uchwała została przedłożona Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego, rozpatrującemu ponownie odwołanie złożone przez skarżących. Skoro skarżący nie byli stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2007 r. to zaskarżona decyzja umarzająca postępowanie odwoławcze jest prawidłowa. W świetle powyższych wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, a zatem stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił.