VII SA/Wa 2424/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Foks - Skopińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2011 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przeprowadzenia kontroli okresowej obwałowania. skargę oddala VII SA/Wa 2424/10 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2010 r., znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta K., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2010r. nakładającą na Prezydenta Miasta K. jako zarządzającego mieniem Skarbu Państwa tj obwałowaniem przeciwpowodziowym portu rzeki Wisły, znajdującym się na działce nr ew. [...] jednostka ewidencyjna [...] , P., obręb nr [...] w K. a stanowiącym wraz z portem rzecznym całość techniczno-użytkową - obowiązek przeprowadzenia kontroli okresowej obwałowania ww. obiektu budowlanego oraz przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego ww. obwałowania. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ stopnia wojewódzkiego ustalił, że dotychczas wykonane roboty zabezpieczające uszkodzone obwałowanie (od strony drogi zabezpieczenie materiałem kamiennym do wysokości korony wału, skarpa oraz zagłębienie od strony wody wyłożone czarną folią, folia zabezpieczona ułożonymi workami z piaskiem od dnia wyrwy do połowy wykonanej prowizorycznej skarpy z kamienia, boków skarpy oraz na zamknięciu niecki od strony brzegu kanału) są wystarczające dla zabezpieczenia przedmiotowego obiektu budowlanego do czasu wykonania robót doprowadzających obiekt do stanu właściwego. Jednakże w ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego stan techniczny przedmiotowego obwałowania jest nieodpowiedni i może spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, gdyż dotychczasowe zabezpieczenia ze względu na ich tymczasowy charakter, docelowo nie eliminują stanu zagrożenia. Ze względu na powyższe, organ stopnia wojewódzkiego decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., znak: [...] , na podstawie art. 62 ust.3 i art. 82 ust 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz..l 118, z późniejszymi zmianami zwanej dalej Prawem budowlanym), nałożył na Prezydenta Miasta K. obowiązek przeprowadzenia kontroli okresowej obwałowania ww. obiektu budowlanego oraz przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego ww. obwałowania. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ II instancji wskazał, że z całości uregulowań zawartych w art. 62 Prawo budowlane, to na właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego spoczywa obowiązek poddawania obiektu budowlanego okresowym kontrolom, o których mowa w tym artykule, a także obowiązek dbania o VII SA/Wa 2424/10 odpowiedni stan techniczny budynku. Tym samym tylko właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może być zobowiązany do przeprowadzenia kontroli okresowych i sporządzenia ekspertyzy stanu technicznego obiektu budowlanego. O ile niewątpliwym jest, że właścicielem obwałowania przeciwpowodziowego portu rzeki Wisły, na działce nr ew. [...] jednostka ewidencyjna [...], P., obręb nr [...] w K., stanowiące wraz z portem rzecznym całość techniczno-użytkowąjest Skarb Państwa, o tyle, zdaniem organu, zachodzi konieczność ustalenia podmiotu zarządzającego w imieniu Skarbu Państwa przedmiotowym obiektem budowlanym. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego przedmiotowe obwałowanie przeciwpowodziowe portu rzeki Wisły stanowiące wraz z portem rzecznym całość techniczno-użytkową jest urządzeniem wodnym, w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 19 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 z późn. zm. zwanej dalej Prawem wodnym). Zgodnie z regulacją art. 14 ust. 3 Prawo wodne gospodarowanie gruntami pokrytymi wodami powierzchniowymi, wykonują odpowiednio organy oraz jednostki, o których mowa w art. 11 ust. 1. Organ odwoławczy zauważył, że zgodnie z regulacją art. 14 ust. 4 Prawa wodnego gospodarowanie innym mieniem związanym z gospodarką wodną, stanowiącym własność Skarbu Państwa, wykonują: -właściwy miejscowo starosta, realizujący zadanie z zakresu administracji rządowej, lub odpowiednio organy oraz jednostki, o których mowa iv art. 11 list. 1, lub jednostki, którym to mienie zostało powierzone. Z uwagi na fakt uznania przez organ drugiej instancji, że przedmiotowe obwałowanie stanowi wraz z portem rzecznym całość techniczno-użytkową a zatem stanowi inne mienie związane z gospodarką wodną, podmiotem gospodarującym przedmiotowym obiektem budowlanym jest właściwy miejscowo starosta - w omawianym przypadku Prezydent Miasta K.. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego pojęcie "gospodarowanie mieniem" użyte w art. 14 ust. 4 Prawa wodnego odpowiada pojęciu "zarządcy" na gruncie przepisów ustawy Prawo budowlane, a zatem organ stopnia wojewódzkiego prawidłowo ustalił adresata decyzji z dnia [...] sierpnia 2010 r. -Prezydenta Miasta K., zarządzającego mieniem Skarbu Państwa. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił także zasadność nadania decyzji z dnia [...] sierpnia 2010 r., znak: [...] rygoru natychmiastowej wykonalności. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzje złożył Prezydent K. podnosząc, że zaskarżona decyzja narusza interes prawny Skarżącego poprzez błędne ustalenie, że [...] Wojewódzki Inspektor VII SA/Wa 2424/10 Nadzoru Budowlanego w sposób prawidłowy ustalił Prezydenta Miasta K. jako zarządzającego mieniem Skarbu Państwa podmiotem zarządzającym obwałowaniami portu P., a w konsekwencji stroną postępowania w trybie art. 62 ust. 2 Prawo budowlane. Jednocześnie zaskarżonej decyzji zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania: a) art. 10 § 1 i 78§ 1 K.pa. poprzez całkowite pominięcie złożonych w odwołaniu wniosków dowodowych w sytuacji kiedy dotyczyły one okoliczności mających znaczenie dla sprawy oraz błąd w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia przez organ I i II instancji poprzez wyciągnięcie błędnych wniosków z zebranego w sprawie przez organ I instancji materiału - dokumentacja księgowa obwałowań wzniesionych na działce [...] obręb [...] jedn.ew. P. dostarczona do akt sprawy przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w K. - poprzez przyjęcie, że skoro obwałowania na działce [...] znajdują się w ewidencji księgowej Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. to okoliczność ta nie ma znaczenia dla sprawy, a zobowiązanym do przeprowadzenia kontroli okresowej i przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego wału jest Prezydent Miasta K. zarządzający mieniem Skarbu Państwa; b) art. 6 K.p.a poprzez całkowite pominięcie zmiany stanu prawnego i faktycznego jakie zaszły w sprawie po wydaniu decyzji przez organ I instancji, a przed wydaniem decyzji przez organ II instancji, to jest wejście w życie przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2010r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowali przeciwpowodziowych, w szczególności art. 2 pkt. 2 ustawy ustalającym zamknięty krąg inwestorów w zakresie budowli przeciwpowodziowych, do których nie został zaliczony 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 14 ust.4 w związku z art. 92 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 200 Ir. Prawo wodne (tekst jednolity Dz.U. z 2005r. nr 239, poz. 2019 z późn.zm., dalej jako Prawo wodne ) poprzez przyjęcie, że Prezydent Miasta K. jako zarządzający mieniem Skarbu Państwa jest podmiotem zarządzającym obwałowaniami portu P.. Zdaniem skarżącego przyjęcie przez organy obydwu instancji, że obwałowanie przeciwpowodziowe portu rzeki Wisły wraz z portem rzecznym stanowi całość techniczno - użytkową, a zatem stanowi inne mienie związane z gospodarką wodną nie znajduje oparcia w przepisach ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j.Dz.U. z 2005. Nr 239, poz 2019 z późn. zm, dalej Prawo wodne ) oraz w stanie faktycznym. VII SA/Wa 2424/10 Skarżący wskazał, że na gruncie Prawa wodnego brak jest podstaw do przyjęcia, że obwałowanie przeciwpowodziowe portu rzeki Wisły stanowiące wraz z portem rzecznym całość techniczno - użytkową jest urządzeniem wodnym, a zatem stanowi inne mienie związane z gospodarką wodną. Całość użytkowo - techniczna jaką jest port rzeczny położona jest na kilku działkach ewidencyjnych ( [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Wspólną funkcją użytkową tych nieruchomości jest to, że stanowią odcinek systemu prawego obwałowania rzeki Wisły w K.. Prawo własności przysługuje kilku podmiotom a jednym z nich jest Skarb Państwa . Skarżący podniósł, że organ odwoławczy zaliczając obwałowania portu do " innego mienia związanego z gospodarką wodną" dla oceny kto w imieniu Skarbu Państwa gospodaruje tym mieniem zastosował art. 14 ust. 4 Prawa wodnego. Należy wskazać, że wyrażenie" inne mienie związane z gospodarka wodną" wskazane w art. 14 ust. 4 Prawa wodnego nie odnosi się do wyodrębnionych rodzajowo urządzeń wodnych ( np. obwałowania portu rzecznego ), ale stanowi swego rodzaju regułę kolizyjną pozwalająca ustalić jednostkę gospodarującą w imieniu Skarbu Państwa mieniem związanym z gospodarką wodną. Zastosowanie art. 14 ust. 4 Prawa wodnego wymaga zatem w pierwszej kolejności rozstrzygnięcia czy w świetle art. 14 ust. 3 w związku z art. 11 ust. 1 tej ustawy praw właścicielskich nie wykonują w imieniu Skarbu Państwa Prezes KZGW, Dyrektor RZGW lub Marszałek Województwa. Ponadto stosując art. 14 ust. 4 należy mieć na uwadze także drugą część zdania stanowiącego ten przepis, (...) właściwy miejscowo starosta lub odpowiednie organy oraz jednostki, którym to mienie zostało powierzone. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: rozpoznając niniejszą skargę, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd Administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Rzeczą tutejszego Sądu, było zatem dokonanie oceny zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, tego samego organu - Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z punktu widzenia zgodności z przepisami prawa materialnego i postępowania administracyjnego, oraz trafności ich wykładni. VII SA/Wa 2424/10 Mając na względzie zarzuty skargi Sąd na wstępie wyjaśnia, że organ administracyjny podejmując rozstrzygnięcie dot. obowiązek poddawania obiektu budowlanego okresowym kontrolom, o których mowa w tym artykule 62 prawa budowlanego , a także podejmując rozstrzygnięcie dot. obowiązku dbania o odpowiedni stan techniczny obiektu organ powienien mieć na uwadze całości uregulowań zawartych w w tym przepisie oraz rozdziale 6 Prawa budowlanego. Z treści art. 62 Prawa budowlanego wynika, że to na właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego spoczywa obowiązek przeprowadzania kontroli okresowych sporządzania ekspertyz stanu technicznego obiektu budowlanego. Również Prawo wodne reguluje obowiązki właścicieli i zarządców urządzeń wodnych i budowli w zakresie ich konserwacji i remontów. W tym miejscu zauważyć należy, że wał przeciwpowodziowy w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. a p.w. jest urządzeniem wodnym, ale jednocześnie jest budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 p.b., tak więc podlega jednocześnie regulacjom obu ustaw ( patrz wyrok NSA z dnia 19.04.2010r. II OSK 693/09. Zgodnie z regulacją art. 14 ust. 4 ustawy Prawo wodne gospodarowanie innym mieniem związanym z gospodarką wodną, stanowiącym własność Skarbu Państwa, wykonują: właściwy miejscowo starosta, realizujący zadanie z zakresu administracji rządowej, lub odpowiednio organy oraz jednostki, o których mowa w art. 11 ust. 1, łub jednostki, którym to mienie zostało powierzone. Należy podkreślić że zgodnie z art. 64 ust 1 Prawo wodnego utrzymywanie urządzeń wodnych ( w tym budowli przeciwpowodziowych) polega na ich eksploatacji, konserwacji oraz remontach w celu zachowania ich funkcji natomiast zgodnie z ust. 3 tego przepisu właściciel budowli piętrzącej jest obowiązany zapewnić prowadzenie badań i pomiarów umożliwiających ocenę stanu oraz bezpieczeństwa budowli, a w szczególności: 1) stanów wód podziemnych, ich filtracji przez budowlę, przez podłoże oraz w otoczeniu budowli; 2) wytrzymałości budowli oraz podłoża; 3) stanu urządzeń upustowych; 4) zmian na górnym i na dolnym stanowisku budowli. Zgodnie zaś z przepisem art. 62 obiekty budowlane powinny być w czasie ich użytkowania poddawane przez właściciela lub zarządcę okresowej kontroli okresowej, co najmniej raz w roku, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego elementów budowli i instalacji narażonych na szkodliwe wpływy VII SA/Wa 2424/10 atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania obiektu. W związku z powyższym stwierdzić należy, że organ stopnia wojewódzkiego prawidłowo ustalił adresata decyzji z dnia [...] sierpnia 2010 r. - Prezydenta Miasta K. , zarządzającego mieniem Skarbu Państwa, biorąc pod uwagę, że właścicielem działki nr [...] na której znajduje się wał przeciwpowodziowy jest Skarb Państwa oraz biorąc pod uwagę, że przedmiotowe obwałowanie stanowi wraz z portem rzecznym całość techniczno-użytkową a zatem stanowi inne mienie związane z gospodarką wodną podmiotem gospodarującym przedmiotowym obiektem budowlanym uznać należy, że właściwym podmiotem zobowiązanym do dbania o odpowiedni stan obwałowania jest starosta - w omawianym przypadku Prezydent Miasta K. (miasto K. jest miastem na prawach powiatu). Wskazać należy również, że w przedmiotowym postępowaniu organ nadzoru budowlanego działał na podstawie przepisu art. 66 Prawa budowlanego. Zgodnie z dyspozycją tego przepisu w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Przepis ten należy postrzegać w związku z dyspozycją pierwszego przepisu rozdziału 6 Prawa budowlanego - Utrzymanie obiektów budowlanych tj. art. 61. Obowiązki przewidziane w ww. rozdziale ustawy Prawo budowlane, jak już Sąd wcześniej zauważył, nakłada się na właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Sąd nie podziela zatem zarzutu skargi, że obowiązki nałożone zaskarżoną decyzją skierowane zostały do niewłaściwego podmiotu. Zdaniem Sądu, cały wywód zawarty w skardze , a odnoszący się do przepisów Prawa wodnego w szczególności regulacji zawartej w przepisie art. 11 i art. 14 ust 4 nie znajduje uzasadnienia w niniejszej sprawie . Prawa właścicielskie w stosunku do wód publicznych nie są bowiem tymi, z których powinien wynikać przymiot strony adresata decyzji kontrolowanej w niniejszym postępowaniu. Wskazać należy, że objęte decyzją obowiązki przeprowadzenia kontroli okresowej obwałowania portu znajdującego się na działce [...] nie są usytuowane na rzece Wiśle i nie stanowią jej części, nie są przeznaczone funkcjonalnie dla użytkowania koryta rzeki Wisły. VII SA/Wa 2424/10 W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podstawę uwzględnienia skargi nie może również stanowić zarzut naruszenia przez organy administracji przepisów postępowania, wobec pominięcie złożonych przez stronę w odwołaniu wniosków dowodowych, pominięcia zmiany stanu prawnego i faktycznego jakie zaszły w sprawie po wydaniu decyzji przez organ I instancji, a przed wydaniem decyzji przez organ II instancji, to jest wejście w życie przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2010r. o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowali przeciwpowodziowych, w szczególności art. 2 pkt. 2 ustawy ustalającym zamknięty krąg inwestorów w zakresie budowli przeciwpowodziowych. Sąd, w okolicznościach niniejszej sprawy nie znajduje też podstaw do uznania, że pominięcie tych wniosków dowodowych mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy biorąc pod uwagę rodzaj rozstrzygnięcia i całość uregulowań zawartych w przepisie art. 62 Prawa budowlanego. W tym stanie rzeczy podniesione w skardze zarzuty i kwestie, nie mają wpływu na prawidłowość podjętego przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego rozstrzygnięcia a nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności jest zgodnie z art. 108 § 1 Kpa, gdyż jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego oraz dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami. Wymaga tego również wyjątkowo ważny interes strony bowiem wykazany przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego stan przedmiotowego obwałowania i spowodowane nim zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, spełnia przesłanki nadania decyzji z dnia [...] sierpnia 2010 r. rygoru natychmiastowej wykonalności. Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.