VII SA/Wa 2429/11
WyrokWSA w Warszawie2012-05-30
Skład orzekający: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Magdalena Maliszewska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można nałożyć karę z tytułu nielegalnego użytkowania budynku mieszkalnego, jeśli inwestor dokonał istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego i w związku z tym nie mógł skutecznie zawiadomić o zakończeniu budowy?Ratio decidendi
Kara z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego (art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego) nie może zostać nałożona, jeśli inwestor dokonał istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, co uniemożliwiło mu skuteczne zawiadomienie o zakończeniu budowy zgodnie z art. 54 Prawa budowlanego. W takiej sytuacji nie można stosować sankcji przewidzianych w art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, gdyż norma ta wymaga ścisłej interpretacji i nie może być stosowana do stanów faktycznych z niej niewynikających.Stan faktyczny
W sprawie nałożono na inwestora karę w wysokości 10 000 zł z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego. Organ ustalił, że budynek został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę, ale inwestor odstąpił od projektu, realizując dodatkowy pokój w miejscu tarasu, co zmieniło parametry budynku. Stwierdzono, że parter budynku był wykończony i użytkowany, mimo braku zawiadomienia o zakończeniu budowy. Skarżący twierdził, że obecność mebli nie świadczy o użytkowaniu, a jedynie o ochronie mienia.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i utrzymane nim w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2012 r. sprawy ze skargi T. C. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenie kary z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2011 roku nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego T. C. kwotę 660 (sześćset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010r., Nr 243, poz. 1623) po rozpatrzeniu zażalenia T. C. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2011r., wymierzające inwestorowi – T. C. karę w wysokości 10 000 zł. (słownie: dziesięć tysięcy złotych) z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego wybudowanego na nieruchomo9ści nr ew. [...] przy ul. [...] w [...] – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że inspektorzy powiatowego nadzoru budowlanego przeprowadzili [...] czerwca 2011r. oględziny budynku mieszkalnego realizowanego przez T. C.. Ustalono, że budynek został wybudowany na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja.2008r., którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono T. C. pozwolenia na budowę. W czasie kontroli ustalono, że parter budynku jest całkowicie wykończony i użytkowany, pozostały do wykonania roboty wykończeniowe na poddaszu. Stwierdzono jednocześnie, że inwestor odstąpił od projektu budowlanego realizując dodatkowy pokój w miejscu zaprojektowanego tarasu, co zmieniło charakterystyczne parametry budynku (kubaturę, długość i szerokość).
Przystąpienie do użytkowania bez zawiadomienia właściwego organu o zakończeniu budowy stanowi naruszenie art. 54 Prawa budowlanego, konsekwencją czego jest wymierzenie inwestorowi kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu. Organ odwoławczy uznał, że w sprawie bezsporne jest przystąpienie do użytkowania budynku mieszkalnego. Świadczy o tym zagospodarowanie budynku i wykorzystywanie do zgodnie z przeznaczeniem.
Stwierdzenie nielegalnego użytkowania budynku pociąga za sobą konieczność wymierzenia kary, stosownie do art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego. Wysokość kary została prawidłowo obliczona, a postępowanie wyczerpująco przeprowadzone.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2011r. złożył T. C. podnosząc dokonanie przez organ błędnych ustaleń. Zdaniem skarżącego na parterze budynku zostały złożone meble i inne sprzęty gospodarstwa domowego, ale nie świadczy to o przystąpieniu do użytkowania budynku mieszkalnego. Skarżący wyjaśnił, że trwająca budowa musi być pilnowana przed kradzieżą dlatego też przebywa tam w celu ochrony zgromadzonych materiałów budowlanych i pozostałego mienia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu.
Zaskarżoną decyzją na podstawie art. 57 ust. 7 w zw. z art. 59 f ust. 1-3 ustawy Prawo budowlane nałożono na skarżącego karę z wysokości 10 000 zł. z tytułu nielegalnego użytkowania budynku mieszkalnego.
Stosownie do wskazanego przepisu, w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego.
Jak wynika z akt postępowania T. C. ostateczną decyzją z dnia [...] maja 2008r. uzyskał pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego. W czasie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2011r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, że budynek w części parterowej jest całkowicie wykończony i przystąpiono do jego użytkowania. organ jednocześnie stwierdził, że inwestor realizując obiekt istotnie odstąpił od projektu budowlanego, co spowodowała zmianę charakterystycznych parametrów budynku.
Wymierzając karę z tytułu nielegalnego użytkowania budynku wskazał, że obowiązkiem inwestora przed rozpoczęciem użytkowania było zawiadomienie właściwego organu o zakończeniu budowy, czego w niniejszej sprawie nie uczyniono.
Powyżej przedstawione stanowisko organu, w tak ustalonym stanie faktycznym sprawy, nie jest trafne. Analizując art. 57 Prawa budowlanego wskazać należy, że skutecznie można zgłosić jedynie wykonanie inwestycji prowadzonej legalnie tj. na podstawie pozwolenia na budowę i zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym.
Inwestor realizujący przedsięwzięcie samowolnie czy też z istotnymi odstępstwami od projektu, jak w niniejszej sprawie, nie może uzyskać pozwolenia na użytkowanie. Skoro skarżący przystąpił do samowolnego użytkowania części budynku mieszkalnego zrealizowanego z istotnymi odstępstwami od projektu, nie mógłby skutecznie zawiadomić o zakończeniu budowy w trybie art. 54 Prawa budowlanego. Oznacza to również, że w rozpoznawanej sprawie nie ma zastosowania norma art. 57 ust. 7 Praw budowlanego. Jeżeli bowiem w określonym stanie faktycznym nie ma możliwości zastosowania trybu określonego w art. 55 Prawa budowlanego, konsekwentnie nie ma podstaw do wymierzenia kary na podstawie art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego. Takie stanowisko wyraził także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 listopada 2010r. w sprawie sygn. akt II OSK 1756/09 i wyroku NSA z dnia 30 czerwca 2010r. sygn. akt II OSK 989/09. Naczelny Sad Administracyjny wskazał, że skoro strona skarżąca nie mogła dokonać skutecznego prawnie zawiadomienia o zakończeniu budowy, ani też nie mogła ubiegać się o uzyskanie decyzji w trybie art. 55 ustawy Prawo budowlane, to nie mogła tym samym naruszyć ani art. 54, ani też art. 55 ustawy Prawo budowlane, a taka z kolei sytuacja nie pozwalała zastosować w tym postępowaniu i na tym jego etapie kary przewidzianej w art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane.
Należy podkreślić, że przepis art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego wprowadzający sankcję należy stosować i interpretować ściśle. Zgodnie z prawidłową wykładnią, z regułami demokratycznego państwa prawa norm zawierających sankcje nie wolno interpretować rozszerzająco, w szczególności stosować ich do stanów faktycznych wprost z tej normy nie wynikających.
Z uwagi na to, że błędna wykładnia art. 55 pkt 1 i art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego doprowadziła do wadliwego, bo bezpodstawnego ich zastosowania w niniejszej sprawie, zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie organu I instancji należało uchylić na podstawie art. 145 § pkt 1 lit. "a" w zw. z art. 135 p.p.s.a.
Z mocy art. 152 orzeczono, iż zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
O kosztach orzeczono z mocy art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło