VII SA/Wa 2440/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.), , Sędzia WSA Mirosław Montowski, Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 maja 2021 r. sprawy ze skargi T.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2020 r. znak: [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego T.S. kwotę 580 zł (pięćset osiemdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z [...] października 2020 r., znak [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy") - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a."), po rozpoznaniu wniosku T. S. (dalej: "skarżący") - utrzymało w mocy własne postanowienie z [...] sierpnia 2020 r., znak: [...], dotyczące zawieszenia postępowania administracyjnego w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny i prawny. Zawiadomieniem z [...] grudnia 2019 r. Starosta [...] - na podstawie wniosku Komendanta [...] Policji z [...] grudnia 2019 r., w związku z przekroczeniem przez skarżącego 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego - wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zatrzymania prawa jazdy. Decyzją z [...] stycznia 2020 r., znak [...], Starosta [...] zatrzymał skarżącemu prawo jazdy kategorii A, B, nr [...], nr druku [...], wydane dnia [...] czerwca 2014 r. przez Starostę [...]. Pismem z 20 lutego 2020 r. skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji żądając uchylenia decyzji Starosty [...] i umorzenia postępowania. W przypadku zaś nieuwzględnienia powyższego wniosku, wniósł o zawieszenie postępowania do czasu rozpatrzenia wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w [...] II Wydział Karny z dnia [...] września 2019 r., sygn. akt. [...]. Wyrokiem tym Sąd orzekł o uznaniu obwinionego T. S. za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów, stanowiących wykroczenia z art. 92 § 1 k.w. (dwukrotnie) i art. 92a k.w. i za to za to na postawie art. 92a k.w. w zw. z art. 9 § 2 k.w. wymierzył mu karę grzywy w wysokości 2 000 zł. Dalej skarżący podniósł, że nie miał wiedzy o prowadzonym przeciwko niemu postępowaniu sądowym, jak również nie został mu doręczony ww. wyrok nakazowy z [...] września 2019 r. Pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o doręczenie wyroku nakazowego, wniosek o przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu od wyroku nakazowego oraz sprzeciw od wyroku nakazowego. Wnioski są obecnie rozpatrywane przez Sąd Rejonowy w [...] (sprawa sygn. akt [...]). Skuteczne złożenie sprzeciwu spowoduje, że wyrok nakazowy utraci moc, co zdaniem skarżącego doprowadzi w konsekwencji do odjęcia niezasadnie nałożonych punktów karnych. Pismem z 29 maja 2020 r. Kolegium zwróciło się do skarżącego o przesłanie informacji czy Sąd Rejonowy w [...] przywrócił termin do wniesienia sprzeciwu od wyroku nakazowego z [...] września 2019 r. oraz czy sprzeciw od ww. wyroku został już rozpatrzony. Skarżący poinformował, że postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r., sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w [...]zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 2020 r., sygn. akt [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu od wyroku nakazowego w ten sposób, że przywrócił obwinionemu termin do złożenia sprzeciwu od wyroku nakazowego z [...] września 2019 r. i uchylił pkt 2 postanowienia Sądu Rejonowego w [...] o odrzuceniu sprzeciwu. Do pisma skarżący załączył kserokopię odpisu postanowienia Sądu Rejonowego w [...] II Wydział Karny z [...] lutego 2020 r., wydruk z Portalu Informacyjnego Sądów Apelacji [...] oraz postanowienie Sądu Okręgowego w [...]IX Wydział Karny z [...] lipca 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] powołanym na wstępie postanowieniem z [...] sierpnia 2020 r. - na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. - zawiesiło postępowanie odwoławcze od decyzji Starosty [...] z [...] stycznia 2020 r., w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy w [...] II Wydział Karny sprawy przeciwko T. S. oskarżonemu o popełnienie ww. wykroczeń. W uzasadnieniu postanowienia wskazano na treść z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz przyjęto, że w sprawie wystąpiło zagadnienie wstępne. Pismem z [...] września 2020 r. skarżący złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy dotyczącej postanowienia Kolegium z [...] sierpnia 2020 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie decyzji organu I instancji w sytuacji gdy w wyniku wyroku nakazowego skarżący nie przekroczył 24 punktów karnych albowiem nie można mu dopisać 15 punktów karnych z uwagi na utratę wyroku nakazowego; 2) art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niezasadne zastosowanie i zawieszenie postępowania w sytuacji opisanej jak w pkt 1). Organ odwoławczy, utrzymując w mocy własne postanowienie, wskazał, że kluczowym ustaleniem faktycznym, na którym zostało oparte rozstrzygnięcie sprawy jest to, że T. S. jako kierujący pojazdem, w okresie od 8 marca 2018 r. do 30 listopada 2018 r., dopuścił się naruszeń przepisów ruchu drogowego, tj. w dniach: 8 marca 2018 r., 22 maja 2018 r. oraz 30 listopada 2018 r. Każde z tych naruszeń przepisów ruchu drogowego wiązało się z uzyskaniem przez skarżącego określonej ilości punktów, które w ww. okresie przekroczyły łącznie liczbę 24 punktów. Dalej Kolegium podniosło, że [...] września 2019 r. Sąd Rejonowy w [...] II Wydział Karny wydał wyrok nakazowy, którym uznał T. S. winnego popełnienia w dniu 30 listopada 2018 r. wykroczeń: przekroczenia prędkości o 50 km/h oraz niezastosowania się do znaku B-25 lub B-26 "zakaz wyprzedzania". Na podstawie wyroku T. S. otrzymał 15 punktów karnych, w związku z czym przekroczył liczbę 24 punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego (łącznie skarżący otrzymał 26 punktów karnych). Rozpoznając sprawę odwołania od decyzji Starosty [...] z [...] stycznia 2020 r. Kolegium powzięło informację, że sprawa zakończona ww. wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] II Wydział Karny, sygn. akt [...] będzie rozpoznawana na zasadach ogólnych. Powyższe, w ocenie organu odwoławczego, prowadzi zaś do wniosku, że 15 pkt karnych, które na podstawie tego wyroku zostały wpisane do ewidencji i które zostały wskazane we wniosku Komendanta [...] Policji z [...] grudnia 2019 r., nie mają charakteru ostatecznego. Podstawą zawieszenia postępowania odwoławczego jest art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy ad uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zdaniem organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie, z uwagi na wyżej wskazane okoliczności słusznie przyjęto, że wpis 15 pkt za naruszenie przepisów ruchu drogowego, dokonany na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w [...] z [...] września 2019 r. nie może zostać uznany za wpis ostateczny. Jednocześnie zasadnie wskazano w postanowieniu pierwszoinstancyjnym, że pomiędzy prawomocnym zakończeniem postępowania karnego w sprawie naruszenia przepisów ruchu drogowego przez T. S. w dniu 30 listopada 2018 r. a rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej zachodzi bezpośredni związek przyczynowy. Brak prawomocnego orzeczenia o uznaniu T. S. za winnego zarzucanych mu czynów uniemożliwia zatem wydanie decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Skargę na postanowienie organu odwoławczego z [...] października 2020 r. wniósł T. S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący zarzucił: I. naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na treść decyzji, tj.: 1) art. 108 k.p.a. w zw. z art. 135 k.p.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez ich błędne zastosowanie i nieuchylenie rygoru natychmiastowej decyzji; 2) art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez jego niezasadne zastosowanie i zawieszenie postępowania w sytuacji, gdy wyrok nakazowy na podstawie którego przypisano T. S. 15 punktów karnych utracił moc i nie można było przypisać takiej ilości punktów, a zatem nie przekroczył liczby 24 punktów karnych, a ewentualne niekorzystne dla T. S. rozstrzygnięcie pozwoli na przypisanie mu 15 punktów w roku w którym wydany zostanie wyrok, gdy w międzyczasie ilość dotychczasowych punktów karnych od 2018 r. do dnia dzisiejszego uległa redukcji; 3) art. 138 § 1 pkt 2) k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia o zawieszeniu postępowania, a tym samym poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji w sytuacji gdy w wyniku utraty mocy wyroku nakazowego, T. S. nie przekroczył liczby 24 punktów karnych albowiem nie można mu dopisać 15 punktów karnych z uwagi na utratę mocy wyroku nakazowego. II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 4) art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 541 z póżn. zm.) poprzez nieuchylenie postanowienia o zawieszeniu postępowania i braku uchylenia decyzji, w sytuacji gdy skarżący nie przekroczył 24 punktów karnych skutkujących zatrzymaniem prawa jazdy. Biorąc pod uwagę powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Ponadto, skarżący wniósł o rozważenie uchylenia postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] sierpnia 2020 r., znak: [...], oraz decyzji Starosty [...] o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. Stanowisko skarżącego znalazło rozwinięcie w uzasadnieniu skargi. Pismem z [...] grudnia 2020 skarżący wniósł uzupełnienie skargi, dołączając pismo z 18 listopada 2020 r. Komendy [...] Policji Wydział Ruchu Drogowego i wnosząc o przeprowadzenie dowodu z tego dokumentu na okoliczność usunięcia zapisu dotyczącego wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji stanowiącego podstawę do wydania decyzji w niniejszym postępowaniu oraz na okoliczność usunięcia punktów karnych, co powoduje że skarżący nie przekroczył 24 punktów karnych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu. W jego ocenie okoliczności wskazane przez skarżącego w ww. piśmie z 4 grudnia 2020 r. nie mają wpływu na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria kontroli oraz zaistniały w sprawie zmieniony stan faktyczny, zdaniem Sądu, należało uchylić zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji. Art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowiący podstawę wydania postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] sierpnia 2020 r., znak: [...], stanowi, że postępowanie administracyjne zawiesza się, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Na konstrukcję "zagadnienia wstępnego", o jakim mowa w cytowanym przepisie, składają się zatem cztery elementy: (1) zagadnienie to wyłania się w toku postępowania administracyjnego; (2) wymaga ono "uprzedniego" rozstrzygnięcia, tzn. musi poprzedzać rozpatrzenie danej sprawy i wydanie decyzji; (3) rozstrzygnięcie należy do kompetencji innego organu albo sądu; (4) istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. W omawianej sprawie Kolegium przyjęło, że prawomocne zakończenie postępowania karnego w sprawie "o ukaranie T. S. w związku z przekroczeniem prędkości o 50 km/h oraz niezastosowanie się do znaku B-25 lub B-26 (zakaz wyprzedzania)", wobec toczącego się odwoławczego postępowania administracyjnego w sprawie zatrzymania prawa jazdy kategorii A, B", stanowi zagadnienie wstępne - w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy została wydana w związku z przekroczeniem przez skarżącego 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie od 8 marca 2018 r. do 30 listopada 2018 r. Podstawę materialnoprawną decyzji stanowi art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541 ze zm.), zgodnie z którym, do dnia 3 czerwca 2018 r. starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy wymienionej w art. 4 (tj. ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym). Wprowadzona tym przepisem sankcja obowiązuje od dnia 18 maja 2015 r. tj. od dnia wejścia w życie cyt. ustawy zmieniającej z dnia 20 marca 2015 r. Decyzja, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw ma charakter decyzji związanej, co oznacza, że jeżeli w sprawie wystąpi przesłanka wskazana w tym przepisie, organ ma obowiązek wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Okolicznością faktyczną na podstawie której organ stwierdza wystąpienie tej przesłanki jest przekroczenie przez kierowcę liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Ustaleń tych organ dokonuje zaś w oparciu o informację otrzymaną od Komendanta Wojewódzkiego Policji, zawartą w stosownym wniosku w związku z przekroczeniem 24 punktów otrzymanych za naruszenia w ruchu drogowym. Z kolei wniosek taki sporządza się wyłącznie na podstawie wpisów ostatecznych znajdujących się w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Powyższe rozwiązania przyjęte przez ustawodawcę nie dają więc organom administracji orzekającym w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy z powodu przekroczenia liczby punktów karnych możliwości prowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie badania prawidłowości dokonanych wpisów, czy też okoliczności będących podstawą tych wpisów. Przepis art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw ma zatem istotnie charakter obligatoryjny, co oznacza, iż i w przypadku wystąpienia określonych w nim okoliczności, starosta ma obowiązek wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. W niniejszej sprawie, powyższe dane wynikały z wniosku Komendanta [...] Policji z [...] grudnia 2019 r. inicjującego postępowanie w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji oraz na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Przy czym, zdaniem Sądu, istotne w sprawie jest to, że na dzień udzielania odpowiedzi na skargę (21 grudnia 2020 r.) organowi odwoławczemu znana była zmiana stanu faktycznego w sprawie. Pismem z 4 grudnia 2020 r. pełnomocnik strony uzupełnił bowiem skargę i wniósł o przeprowadzenie dowodu z pisma Wydziału Ruchu Drogowego Komendy [...] Policji z [...] listopada 2020 r. W piśmie tym wskazano, że "w Wydziale Ruchu Drogowego Komendy [...] Policji w przedmiotowej sprawie zostało przeprowadzone postępowanie sprawdzające. Na podstawie zebranych materiałów ustalono, iż w przypadku wykroczeń z dnia 30 listopada 2018 r. punkty do "Ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego" zostały naliczone na podstawie informacji przesłanej z Sądu Rejonowego w [...] o wydaniu prawomocnego wyroku sygn. akt [...] (data uprawomocnienia – [...] września 2019 r.). Jednakże w związku z Postanowieniem Sądu Okręgowego w [...]sygn. akt [...] z dnia [...] lipca 2020 r., w sprawie uchylenia prawomocności ww. wyroku, dokonano następujących modyfikacji zapisów w "Ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego: – usunięto wpis dotyczący wyroku Sądu Rejonowego w [...] [...] w sprawie wykroczeń z dnia 30 listopada 2028 r.; – zmodyfikowano zapis dotyczący ww. wykroczeń z dnia 30 listopada 2018 r. - "wpis ostateczny" został zamieniony na "tymczasowy" (punkty zostały usunięte do czasu ponownego rozstrzygnięcia sprawy przez sąd); – usunięto zapis dotyczący "Wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy" nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 r." W piśmie tym wskazano, że "w związku z powyższymi ustaleniami wystosowany "Wniosek o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy" nr [...] jak i "Wniosek o skierowanie na badanie psychologiczne" nr [...] są bezzasadne z powodu nieprzekroczenia dozwolonego limitu punktów przyznanych na podstawie wpisów ostatecznych, o czym poinformowano zainteresowanego oddzielnym pismem." Powyższą zmianę okoliczności faktycznych organ odwoławczy uznał za nieistotną albowiem, w jego ocenie, jest to zarzut dotyczący decyzji Starosty [...] z [...] stycznia 2020 r. w sprawie zatrzymania prawa jazdy a nie postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania odwoławczego. W tym miejscu Sąd jednak zauważa, że skoro z pisma Wydziału Ruchu Drogowego Komendy [...] Policji z [...] listopada 2020 r. wynika, że skarżący nie przekroczył dozwolonego limitu punktów przyznanych na podstawie wpisów ostatecznych i wyżej opisane wnioski są bezzasadne, a organ powziął informację o zmianie stanu faktycznego przed udzieleniem odpowiedzi na skargę do sądu, to powinien był rozważyć zastosowanie art. 54 § 3 p.p.s.a. W konsekwencji, w zaistniałych okolicznościach sprawy, Sąd stwierdził brak podstaw prawnych do kontynowania zawieszenia postępowania odwoławczego w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i orzekł jak w sentencji Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz je poprzedzające. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Wobec powyższego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uwzględni powyższe stanowisko Sądu i mając na uwadze zmieniony stan faktyczny w sprawie wyda stosowne rozstrzygnięcie. Sąd orzekał w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także postanowienie, rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.