VII SA/Wa 2445/24
WyrokWSA w Warszawie2025-01-30
Skład orzekający: Joanna Gierak-Podsiadły, Izabela Ostrowska, Lucyna Staniszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ konserwatorski może odmówić wydania pozwolenia na montaż stacji bazowej telefonii komórkowej na zabytkowym budynku, jeśli inwestycja narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i uchwały parku kulturowego, mimo że jest to inwestycja celu publicznego?Ratio decidendi
Organ konserwatorski może odmówić wydania pozwolenia na montaż stacji bazowej telefonii komórkowej na zabytkowym budynku, jeśli inwestycja narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz uchwały parku kulturowego, nawet jeśli jest to inwestycja celu publicznego. Ustawa o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych nie pozwala na lokalizowanie takich inwestycji w sposób dowolny, niezależnie od treści planu miejscowego, zwłaszcza gdy naruszają one ochronę zabytków lub inne ważne interesy publiczne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. sp. z o.o. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymującą w mocy decyzję Miejskiego Konserwatora Zabytków odmawiającą wydania pozwolenia konserwatorskiego na montaż stacji bazowej telefonii komórkowej na zabytkowym budynku w Krakowie. Skarżąca spółka argumentowała, że inwestycja nie naruszy walorów zabytkowych i jest niezbędna dla infrastruktury krytycznej. Organy administracji uznały, że projektowana infrastruktura byłaby widoczna z przestrzeni publicznej, naruszając tym samym przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i uchwały parku kulturowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędziowie: sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), asesor WSA Lucyna Staniszewska, , Protokolant: referent Radosław Fijałkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 22 lipca 2024 r. znak DOZ-OAiK.650.274.2024.BKW w przedmiocie wydania pozwolenia konserwatorskiego oddala skargę
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia 22 lipca 2024 r., znak: DOZ-OAiK.650.274.2024.BKW, na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 10, art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j. Dz. U. 2024 r., poz. 1292) oraz art. 17 pkt 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U.
z 2024 r., poz. 572, dalej jako "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania P. Sp. z o.o.
od decyzji Miejskiego Konserwatora Zabytków w K. nr [...] z dnia
[...] . odmawiającej wydania pozwolenia konserwatorskiego na wykonanie prac związanych z montażem urządzenia technicznego - infrastruktury stacji bazowej [...] na budynku zlokalizowanym przy ul. J.
w K. , wpisanym do rejestru zabytków pod nr [...][...](decyzją z dnia [...] oraz zlokalizowanym na obszarze układu urbanistycznego K. ze S. , wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...] (decyzją z dnia [...] ) – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Do Miejskiego Konserwatora Zabytków w dniu [...] wpłynął wniosek skarżącej dotyczący wykonania prac związanych z montażem urządzenia technicznego na budynku zlokalizowanym przy ul. J. . Kamienica ta wpisana do rejestru zabytków pod nr [...][...]oraz ujęta w gminnej ewidencji zabytków, a zarazem jest zlokalizowana na obszarze układu urbanistycznego K. ze S. , wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...]. Ponadto ww. nieruchomość objęta została zapisami ochronnymi miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] przyjętego Uchwałą
nr XCIII/2443/18 Rady Miasta Krakowa z dnia 24 stycznia 2018 r. (dalej jako: mpzp obszaru "Stradom") oraz jest położona na obszarze, na którym obowiązują zapisy Uchwały nr LXXXlIl/2368/22 Rady Miasta Krakowa z dnia 27 kwietnia 2022 r.
w sprawie utworzenia parku kulturowego pod nazwą Park Kulturowy K.
ze S. , zmienionej Uchwałą Rady Miasta Krakowa nr CX/2971/23 z dnia
17 maja 2023 r. (dalej jako: uchwała w sprawie Parku Kulturowego K.
ze S. ). Dodatkowo ww. obszar miasta wpisany jest na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Wobec powyższego, zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 10 ustawy
o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, instalowanie stacji bazowej telefonii komórkowej wymaga uzyskania pozwolenia konserwatorskiego.
Organ I instancji ustalił następnie, że zgodnie z § 9 ust. 3 pkt. 2 lit. a mpzp obszaru [...] istnieje nakaz umieszczania anten, stacji bazowych i innych urządzeń technicznych "tak, aby nie pozostawały w zasięgu widoczności pieszego użytkownika ulic: S., J. ,S, G. oraz B." oraz "tak, aby nie pozostawały w zasięgu widoczności pieszego użytkownika przestrzeni publicznych, w których na rysunku planu oznaczone zostały główne punkty, ciągi i osie widokowe". Natomiast jak wskazuje § 4 ust. 1 uchwały w sprawie Parku Kulturowego K. ze S. na obszarze spornej inwestycji istnieje "zakaz instalowania anten, masztów oraz innych urządzeń technicznych na dachach budynków oraz elewacjach w sposób widoczny z poziomu przechodnia od strony przestrzeni publicznej, chyba że ich instalowanie jest niezbędne dla zapewnienia funkcjonowania infrastruktury krytycznej w rozumieniu przepisów o zarządzaniu kryzysowym. W pozostałych przypadkach dopuszcza się na dachach budynków instalowanie anten, masztów oraz innych urządzeń technicznych o wysokości nieprzekraczającej kalenicy budynku usytuowanego od strony przestrzeni publicznej". Po analizie przedłożonych przez skarżącą dokumentów,
m.in. wizualizacji stacji bazowej oraz w oparciu o znajdujące się w zasobach MKZ fotografie budynku organ I instancji stwierdził, że projektowana infrastruktura byłaby dobrze widoczna z otaczającej przestrzeni publicznej, co kłóci się z przywoływanymi wyżej zapisami obowiązujących uchwał. Jednocześnie podniesiono, że fakt, iż na nadbudówce istnieje już inna infrastruktura telekomunikacyjna pozostaje bez wpływu na sposób rozpatrzenia wniosku, gdyż infrastruktura ta powstała przed wprowadzeniem ograniczeń wynikających z uchwalonego prawa miejscowego.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 10, art. 89 pkt 2, art. 91 ust. 4 pkt 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz art. 104 § 1 k.p.a., w związku z § 16 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 2 sierpnia 2018 r. w sprawie prowadzenia prac konserwatorskich, prac restauratorskich i badań konserwatorskich przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków albo na Listę Skarbów Dziedzictwa oraz robót budowlanych, badań architektonicznych i innych działań przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków,
a także badań archeologicznych i poszukiwań zabytków (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 81) oraz § 1 pkt 1 lit. a porozumienia pomiędzy Wojewodą Małopolskim a Prezydentem Miasta Krakowa z dnia 11 maja 2010 roku, w sprawie powierzenia prowadzenia niektórych spraw z zakresu właściwości M. go Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (Dz. Urz. Woj. M. z 2010 r. Nr 283, poz. 1887 oraz
z 2013 r., poz. 6679), Miejski Konserwator Zabytków decyzją nr [...] z dnia
[...] . odmówił wydania pozwolenia konserwatorskiego na wykonanie prac związanych z montażem urządzenia technicznego na budynku zlokalizowanym przy ul. J. , wpisanym do rejestru zabytków pod nr [...][...](decyzja z dnia [...] i zarazem zlokalizowany na obszarze układu urbanistycznego K. ze S. , wpisanego do rejestru zabytków pod
nr [...] (decyzja z dnia [...] ), w zakresie objętym projektem zagospodarowania terenu oraz projektem architektoniczno- budowlanym pn.: "Stacja bazowa [...] wraz z Wewnętrzną Linią Zasilająca. Ul. D. , [...] K. dz. nr [...], obr. [...] S. , j.ew. [...]S. , pow. m. K. , woj. m. ".
Po rozpatrzeniu odwołania od ww. rozstrzygnięcia Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia 22 lipca 2024 r., znak: DOZ-OAiK.650.274.2024.BKW utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazano, że organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny i prawny przedmiotowej inwestycji. Podniesiono, że organ ten dokonał słusznej oceny, że inwestycja obniżyłaby walory estetyczne i architektoniczne kamienicy, indywidualnie wpisanej do rejestru zabytków oraz negatywnie wpłynęłaby na zabytkową przestrzeń publiczną tej części układu urbanistycznego. Zrealizowanie wspomnianego montażu urządzenia technicznego spowodowałaby również naruszenie wartości zabytku, na którym miałoby zostać wykonane. Słusznie zatem organ I instancji odmówił wydania pozwolenia na montaż przedmiotowej stacji bazowej, co było działaniem mającym na celu zapewnienie ochrony wartości zabytkowych.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję z dnia 22 lipca 2024 r., znak: DOZ-OAiK.650.274.2024.BKW złożyła P. Sp. z o.o. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy:
art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie w niniejszej sprawie, podczas gdy decyzja organu I instancji w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia konserwatorskiego dla planowanej stacji bazowej telefonii komórkowej spółki zasługiwała na uchylenie;
art. 7, 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy i brak rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, brak poczynienia ustaleń faktycznych w zakresie tego, czy prace wskazane we wniosku wpłyną na istniejący zabytek, a jeśli tak, to w jaki sposób, czy mogą one zagrozić wartościom zabytku oraz realnie wpłynąć na zachowanie proporcji przestrzennych chronionego układu urbanistycznego, co skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji odmownej oraz oparcie się w tym zakresie niemal w całości na ustaleniach organu I instancji, jak również w tym braku analizy czy planowana inwestycja spółki jest niezbędna dla zapewnienia funkcjonowania infrastruktury krytycznej w rozumieniu przepisów o zarządzaniu kryzysowym.
przepisów prawa materialnego:
art. 36 ust. 1 pkt 10 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez niewłaściwe zastosowanie i odmowę udzielenia pozwolenia na umieszczanie na zabytku wpisanym do rejestru urządzeń technicznych, w sytuacji gdy:
na dachu budynku istnieje już stacja bazowa innego operatora, która wyróżnia się gabarytem, a planowane niskie konstrukcje P4 stanowią tło dla istniejącej stacji;
urządzenia P4 zostałyby umieszczone w głębi budynku, a dodatkowo skarżąca może zastosować kolorystyczne dopasowanie elementów widocznych na zewnątrz poprzez pomalowanie stalowych i aluminiowych elementów konstrukcji wsporczych oraz oklejenie anten folią lustrzaną w celu ich wizualnego rozmycia co spowodowałoby wkomponowanie się urządzeń w budynek i krajobraz.
§ 4 ust. 1 uchwały w sprawie Parku Kulturowego K. ze S. poprzez niezastosowanie i pominięcie, iż planowana infrastruktura skarżącej jest niezbędna dla zapewnienia funkcjonowania infrastruktury krytycznej w rozumieniu przepisów o zarządzaniu kryzysowym i nie dotyczą jej ustalony zakaz instalowania anten, masztów oraz innych urządzeń technicznych na dachach budynków oraz elewacjach w sposób widoczny z poziomu przechodnia od strony przestrzeni publicznej.
Z uwagi na powyższe zarzuty w skardze wniesiono o:
na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) i art. 135 p.p.s.a. uchylenie w całości decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 22 lipca 2024 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Miejskiego Konserwatora Zabytków w K. nr [...] z [...] oku;
na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. zwrot od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia przez Skarżącą praw, w tym zwrot wynagrodzenia radcy prawnego.
W uzasadnieniu skargi organowi odwoławczemu zarzucono, że nie dokonał własnej analizy stanu faktycznego, opierając się wyłącznie na ustaleniach organu
I instancji, czym zdaniem skarżącej naruszył art. 80 k.p.a., art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 8 § 1 k.p.a. W ocenie skarżącej planowane urządzenia nie będą widoczne z zewnątrz budynku, czego dowodzić ma przedłożona do akt sprawy wizualizacja. Nie zostaną zatem naruszone zapisy obowiązujących na terenie inwestycji uchwał. Podniesiono również, iż przedmiotowa inwestycja stanowi infrastrukturę krytyczną w rozumieniu przepisów o zarządzaniu kryzysowym,
w związku z czym nie dotyczy jej ustalony zakaz instalowania anten, masztów oraz innych urządzeń technicznych na dachach budynków oraz elewacjach w sposób widoczny z poziomu przechodnia od strony przestrzeni publicznej.
W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie podtrzymał swoją argumentację wskazaną w decyzji z dnia 22 lipca 2024 r., znak: DOZ-OAiK.650.274.2024.BKW.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) i art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej p.p.s.a., sądowa kontrola legalności polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta polega na zbadaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy co do zasady nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Kontrola legalności przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie w tak zakreślonych granicach kognicji doprowadziła do wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 22 lipca 2024 r., utrzymująca w mocy decyzję Miejskiego Konserwatora Zabytków w K. nr [...] z dnia
[...] . odmawiającej wydania pozwolenia konserwatorskiego na wykonanie prac związanych z montażem urządzenia technicznego - infrastruktury stacji bazowej [...] na budynku zlokalizowanym przy ul. J.
w K. .
Przed przystąpieniem do szczegółowych rozważań, zaznaczyć trzeba, że jednym z podstawowych zadań organów ochrony zabytków jest zapobieganie działaniom, które mogłyby wpłynąć negatywnie na zabytkowy charakter budynku wpisanego do rejestru zabytków, spowodować obniżenie lub utratę jego walorów. Art. 4 pkt 2 u.o.z. stanowi, że ochrona zabytku polega w szczególności na podejmowaniu działań mających na celu zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek ich wartości.
Przedmiotem wniosku skierowanego do organu konserwatorskiego przez P. Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie był montaż urządzenia technicznego - infrastruktury stacji bazowej [...] na budynku zlokalizowanym przy ul. J.
w K. . Jak wynika z przedłożonego projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, przedmiotem inwestycji była budowa nowej infrastruktury stacji bazowej wraz z wewnętrzną linią zasilająca na dachu- nadbudówce budynku przy ul. J. , która obejmować miała miedzy innymi zainstalowanie do ścian nadbudówki antenowe konstrukcje wsporcze [...] o całkowitej wysokości 3,80 m wraz z odgromnikiem, [...] i [...] o całkowitych wysokościach 4,5 m wraz z odgromnikami. Od strony ul. zaprojektowano maszty [...] i [...] o całkowitej wysokości nad poziomem terenu odpowiednio 30 m n.p.t oraz 30,70 m n.p.t. Od strony zachodniej zaplanowano maszt [...] o całkowitej wysokości 30,70 m n.p.t. Na [...] zaplanowano montaż dwóch anten sektorowych i dwóch anten radioliniowych, na [...] montaż dwóch anten sektorowych, na [...] montaż dwóch anten sektorowych i radiolinii.
Na trzonach masztów zaprojektowano montaż urządzeń sterujących.
Wszystkie maszty miałyby być zlokalizowane powyżej kalenicy dachu zabytkowej kamienicy.
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że kamienica przy ul. J. w K. wpisana jest do rejestru zabytków pod nr [...][...]oraz została ujęta w gminnej ewidencji zabytków, a zarazem jest zlokalizowana na obszarze układu urbanistycznego K. ze S. , wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...].
Ponadto ww. nieruchomość objęta została zapisami ochronnymi miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] przyjętego Uchwałą nr XCIII/2443/18 Rady Miasta Krakowa z dnia 24 stycznia 2018 r., oraz jest położona na obszarze, na którym obowiązują zapisy Uchwały nr LXXXlIl/2368/22 Rady Miasta Krakowa z dnia 27 kwietnia 2022 r.
w sprawie utworzenia parku kulturowego pod nazwą Park Kulturowy K.
ze S. , zmienionej Uchwałą Rady Miasta Krakowa nr CX/2971/23 z dnia
17 maja 2023 r. Dodatkowo ww. obszar miasta wpisany jest na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Wobec powyższego, zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 10 ustawy
o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, instalowanie stacji bazowej telefonii komórkowej na przedmiotowej kamienicy wymaga uzyskania pozwolenia konserwatorskiego.
W ocenie Sądu decyzja w przedmiocie pozwolenia na instalowaniu stacji bazowej telefonii komórkowej na zabytku, wydawana na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 10 ustawy o ochronie zabytków i opiece na zabytkami, podobnie jak decyzje w przedmiocie pozwolenia na działania wymienione w innych przepisach art. 36 ust. 1, nie ma charakteru uznaniowego, przy rozumieniu uznania jako przyznanej organowi swobody wyboru konsekwencji. Tak rozumiane uznanie musi być oddzielone od swobody organu związanej z wykładnią prawa przy normach niedookreślonych, a także od swobodnej oceny materiału dowodowego. Uznanie administracyjne będące instytucją materialnoprawną związane jest z luzem decyzyjnym przyznanym organowi administracji publicznej, w którym organ ten przy zaistnieniu przesłanek przyznania uprawnienia oraz braku przesłanek negatywnych, może to uprawnienie przyznać, ale nie jest do tego zobowiązany, tak jak w przypadku decyzji o charakterze związanym (patrz: Małgorzata Mincer "Uznanie administracyjne", Toruń 1983, s. 52—66; Janusz Borkowski/Barbara Adamiak "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", C.H. Beck 2017, s. 582-583).
Z taką klasyczną, pełną sytuacją uznaniową w zakresie wyboru konsekwencji nie mamy do czynienia w odniesieniu do pozwoleń, o których mowa w art. 36 ust. 1.
Jak stwierdzono w orzecznictwie, niewskazanie w ustawie konkretnych okoliczności, z którymi należy wiązać dopuszczalność podjęcia wnioskowanych przez inwestora działań, wynika bowiem z założenia, na którym oparł się ustawodawca, że dozwolony przedmiot, sposób, czy też zasięg działań przy zabytku jest uzależniony od oceny, czy zgłaszane zamierzenie nie pozostaje w sprzeczności z celami wyznaczonymi w ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz odpowiadającymi tym celom obowiązkami organu konserwatorskiego.
Czynienie użytku z przyznanej organowi w art. 36 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami kompetencji wymaga zatem sięgnięcia w toku rozstrzygania sprawy do tych norm zadaniowych, które kształtują przedmiot, formę i sposób ochrony zabytków. Rozpoznając sprawę, organ powinien ocenić poprawność złożonego wniosku, stosownie do szczegółowych wymagań stawianych inwestorowi dla danego rodzaju prac, określić, co stanowi w konkretnym przypadku przedmiot ochrony, wziąć pod uwagę, czy wnioskowane prace (działania) mogą doprowadzić do powstania uszczerbku w wartości zabytku lub wiązać się z innymi zagrożeniami, jak też uwzględnić inne szczegółowe okoliczności, jakie mogą wystąpić w sprawie (patrz: wyrok NSA z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 756/11).
Podkreślić należy, że warunkami materialnymi udzielenia pozwolenia, niewymienionym w art. 36 ust. 1 pkt 10, są okoliczności określone w art. 4 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, przy czym za przesłankę mającą istotne znaczenie w niniejszej sprawie uznał zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytku.
Niewątpliwie jedną z form ochrony zabytków obok wpisu do rejestru, są także ustalenia ochrony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, co wprost wynika z art. 7 pkt 4 u.o.z., zatem zapisy planu miejscowego powinny być analizowane przez organy konserwatorskie.
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru [...], przedmiotową nieruchomość zabudowaną opisuje w jednostce planistycznej MW/U.8- tereny zabudowy mieszkaniowo- usługowej, na obszarze którego obowiązują ograniczenia w zakresie lokalizacji inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej- infrastruktury telekomunikacyjnej , także telefonii komórkowej, w tym anten, masztów, stacji bazowych i innych urządzeń. § 9 ust. 3 pkt. 2 lit. a planu statuuje nakaz umieszczania anten, stacji bazowych i innych urządzeń technicznych "tak, aby nie pozostawały w zasięgu widoczności pieszego użytkownika ulic: S., J. ,S, G.oraz B." oraz "tak, aby nie pozostawały w zasięgu widoczności pieszego użytkownika przestrzeni publicznych, w których na rysunku planu oznaczone zostały główne punkty, ciągi i osie widokowe". Natomiast jak wskazuje § 4 ust. 1 uchwały
w sprawie Parku Kulturowego K. ze S. , na obszarze spornej inwestycji istnieje "zakaz instalowania anten, masztów oraz innych urządzeń technicznych na dachach budynków oraz elewacjach w sposób widoczny z poziomu przechodnia od strony przestrzeni publicznej, chyba że ich instalowanie jest niezbędne dla zapewnienia funkcjonowania infrastruktury krytycznej w rozumieniu przepisów o zarządzaniu kryzysowym. W pozostałych przypadkach dopuszcza się na dachach budynków instalowanie anten, masztów oraz innych urządzeń technicznych o wysokości nieprzekraczającej kalenicy budynku usytuowanego od strony przestrzeni publicznej".
Organy obu instancji, powołując się na opracowanie pn." wizualizacja stacji bazowej" Stacja bazowa [...]" oraz dokumentację fotograficzną , wskazały, że wszystkie antenowe konstrukcje wsporcze, a także maszt antenowy od strony połaci tylnej kamienicy, będą widoczne z przestrzeni publicznej otaczającej kamienicę- ciągu ul. J. ,skrzyżowania ul. J. z ul. K./S.. Projektowana infrastruktura byłaby dobrze widoczna z otaczającej przestrzeni publicznej.
Z tych względów zasadnie organy uznały, że planowana inwestycja obniżyłaby walory estetyczne i architektoniczne kamienicy- indywidualnie wpisanej do rejestru zabytków bowiem zmiana jej wyglądu prowadzi do degradacji jej wartości zabytkowych. Jednocześnie planowana inwestycja negatywnie wpłynęłyby na zabytkową przestrzeń publiczną układu urbanistycznego chronioną zarówno ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jak i Uchwałą nr LXXXlIl/2368/22 Rady Miasta Krakowa z dnia 27 kwietnia 2022r.
w sprawie utworzenia parku kulturowego pod nazwą Park Kulturowy K.
ze S. .
Sąd w pełni podziela powyższą ocenę. Została ona dokonana przez podmiot dysponujący wiedzą fachową z zakresu ochrony zabytków. Nie jest to także ocena dowolna, ponieważ znajduje potwierdzenie w znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji fotograficznej.
Oceny organów nie zmieniła propozycja inwestora dotycząca kolorystycznego dopasowania elementów widocznych z zewnątrz, bowiem zabiegi te nie czynią elementów stacji bazowej niewidocznymi ( wizualizacja autorstwa mgr inż. P. D. z dnia 26 stycznia 2024r.)
Odnosząc się do zarzutu skargi naruszenia art. 36 ust. 1 pkt 10 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez odmowę udzielenia pozwolenia na umieszczanie na zabytku wpisanym do rejestru urządzeń technicznych, w sytuacji gdy na dachu budynku istnieje już stacja bazowa innego operatora, należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, który wyjaśnił, że infrastruktura ta powstała przed zmianą treści wpisu do rejestru zabytków przedmiotowej kamienicy w dniu 26 września 2014r., kiedy ochroną objęto nadbudowaną kondygnację III i IV p., a także przed uchwaleniem ograniczeń w planie miejscowym z 2018r., - o czym świadczy dokumentacja zdjęciowa z lat 2009 i 2014 potwierdzająca istnienie tej infrastruktury.
Przechodząc do oceny zasadności kolejnych zarzutów skargi wskazać należy, że w myśl art. 89 pkt 2 u.o.z. organ konserwatorski jest organem wyspecjalizowanym, samodzielnie uprawnionym do oceny, jaka ingerencja w zabytek jest dopuszczalna i jak należy go chronić. Oznacza to, że organ ochrony zabytków w oparciu o posiadaną wiedzę i doświadczenie może dokonywać ocen w zakresie będącym przedmiotem rozpoznania, a decyzja musi uwzględniać obowiązek zapobiegania zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytku. sformułowany w art. 4 pkt 2 u.o.z.
Wyjaśnić także należy, że zgodnie z treścią art. 46 ust. 1 tej ustawy z 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych ( tj. Dz.U. z 2024r., poz.604 ze zm.), miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie może ustanawiać zakazów, a przyjmowane w nim rozwiązania nie mogą uniemożliwiać lokalizowania inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jeżeli taka inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi. W kwestii wzajemnych relacji pomiędzy u.w.r.u. a przepisami planistycznymi, wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny, którego argumentację Sąd rozpoznający sprawę w pełni podziela. W wyroku z dnia 28 kwietnia 2020 r. , sygn. akt II OSK 1935/19, LEX nr 3009369, Naczelny Sąd Administracyjny zawarł tezę, zgodnie z którą "poza treścią art. 46 ust. 1 i 2 ustawy z 2004 r. Prawo telekomunikacyjne, należy także uwzględnić treść planu miejscowego i łącznie o te przepisy dokonać ustalenia, czy rzeczywiście w konkretnej sprawie plan miejscowy nie stanowi przeszkody (bariery) do zapewnienia ludności dostępu do usług telekomunikacyjnych. Dopiero wtedy można skutecznie powoływać się na ogólną zasadę interpretacyjną wynikającą z art. 46 ust. 1 ustawy z 2004 r. Prawo telekomunikacyjne, zgodnie z którą plan miejscowy nie może ustanawiać zakazów, a przyjmowane w nim rozwiązania nie mogą uniemożliwiać lokalizowania inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej, jeżeli taka inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi."
Istotne jest, że w uzasadnieniu powyższego wyroku, NSA wskazał, że art. 46 ust. 1 ustawy telekomunikacyjnej, nie daje podstawy do przyjęcia, że inwestycje celu publicznego z zakresu łączności publicznej, mogą być realizowane na danym terenie niezależnie od treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Brak jest podstaw prawnych do uznania, że w tym zakresie ww. przepis wprowadza dowolność, uzależnioną tylko od woli inwestora zrealizowania inwestycji w określonym miejscu. W omawianym wyroku NSA wskazał, że art. 46 ust. 2 ustawy telekomunikacyjnej nie stanowi podstawy prawnej do stwierdzenia, że lokalizacja inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej może nastąpić w sposób dowolny, niezależnie od treści planu miejscowego. Jak wynika z uzasadnienia wyroku NSA, zapis ustawy należy rozumieć w ten sposób, że żaden plan miejscowy nie może na jakimkolwiek obszarze zakazywać ani uniemożliwiać świadczenia publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych, w szczególności poprzez zakazy lub ograniczenia w lokalizowaniu infrastruktury telekomunikacyjnej, o ile nie jest to konieczne dla ochrony bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego bądź dla ochrony środowiska, przyrody, zdrowia, zabytków albo ze względu na inny ważny interes publiczny. Inwestycja celu publicznego z zakresu łączności publicznej musi być bowiem zgodna z przepisami odrębnymi.
Takim odrębnym przepisem jest art. 19 ust. 3 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zgodnie z którym w studium i planie, o których mowa w ust. 1, ustala się, w zależności od potrzeb, strefy ochrony konserwatorskiej obejmujące obszary, na których obowiązują określone ustaleniami planu ograniczenia, zakazy i nakazy, mające na celu ochronę znajdujących się na tym obszarze zabytków. Warto także odnotować potwierdzający wspomnianą relację przepisów planistycznych do przepisów u.w.r.u., wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 3131/18, LEX nr 2785868, w którym wskazano, że " Plan miejscowy nie może wprowadzać na całym obszarze objętym planem zakazu lokalizacji urządzeń telekomunikacyjnych, uniemożliwiającego lokalizowania inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej. Nie oznacza to jednak, że plan miejscowy nie może wprowadzać pewnych ograniczeń, czy to w zakresie lokalizacji inwestycji, ich rozmieszczenia w terenie, czy też ograniczeń co do rodzaju urządzeń z uwagi na miejsca, w których będą zlokalizowane, bądź ograniczeń z uwagi na ochronę innych wartości istotnych z punktu widzenia gospodarowania przestrzenią". Pogląd ten znajduje także potwierdzenie w orzecznictwie sądów wojewódzkich (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 7 grudnia 2017 r. sygn. II SA/Gd 437/17, w LEX nr 2417279).
Z tych względów za uzasadnione należy uznać stanowisko organów konserwatorskich, że realizacja zaplanowanego zamierzenia inwestycyjnego naruszałaby wartości zabytku chronionego indywidualnym wpisem do rejestru zabytków oraz układu urbanistycznego chronionego ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Powyższe ustalenia stanowią wystarczającą podstawę dla wydania decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia konserwatorskiego dla przedmiotowej inwestycji.
Tym niemniej , w ocenie Sądu , nieuzasadnionym jest także zarzut skargi dotyczący pominięcia przez organy treści przywołanego wyżej § 4 ust. 1 uchwały w sprawie Parku Kulturowego K. ze S. , bowiem wbrew stanowisku skarżącej spółki, brak jakichkolwiek dowodów na okoliczność, że będące przedmiotem wniosku o pozwolenie konserwatorskie instalacje i urządzenia są niezbędne dla zapewnienia funkcjonowania infrastruktury krytycznej w rozumieniu ustawy z 26 kwietnia 2007r. o zarządzaniu kryzysowym ( Dz.U 2023r., poz. 122). Zgodnie z art. 3 ustawy przez infrastrukturę krytyczną należy rozumieć systemy oraz wchodzące w ich skład powiązane ze sobą funkcjonalnie obiekty, w tym obiekty budowlane, urządzenia, instalacje, usługi kluczowe dla bezpieczeństwa państwa i jego obywateli oraz służące zapewnieniu sprawnego funkcjonowania organów administracji publicznej, a także instytucji i przedsiębiorców. Tym niemniej strona skarżąca nie wykazała, że instalacja urządzenia technicznego - infrastruktury stacji bazowej [...] na budynku zlokalizowanym przy ul. J. w K. jest niezbędna dla bezpieczeństwa państwa i jego obywateli oraz służy sprawnemu funkcjonowaniu organów administracji publicznej, a także instytucji i przedsiębiorców, czy też lokalizacja stacji bazowej została przez operatora wybrana wyłącznie w celu poprawy działania jego sieci na danym terenie i cel takiej lokalizacji ma jedynie wymiar komercyjny.
W związku z powyższym za chybiony uznać należało zarzut naruszenia art. 36 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. u.o.z., a także wadliwej oceny stanu faktycznego, to jest zarzuty naruszenia art. 7, 77 § 1, 80 i art. 11 w zw. z art. 107 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. Zdaniem Sądu, w decyzjach zwięźle, ale prawidłowo wskazano bowiem kryteria którymi kierowały się organy wydając kontrolowane rozstrzygnięcie. Sąd nie stwierdził przy tym naruszenia przepisów postepowania, o którym mowa w art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Z podanych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ), skargę jako nieuzasadnioną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło