VII SA/Wa 2451/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Protokolant Spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2012 r. sprawy ze skargi Z. D. i B. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2011 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej skargę oddala Postępowanie administracyjne prowadzone w niniejszej sprawie miało następujący przebieg: Pismem z dnia 8 marca 2010 r. Z. i B. D., powołując się na art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. zwanej dalej k.p.a.), wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2007 r., Nr [...] podając, że: "W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż strona (W. W.) uzupełnił żądaną dokumentację i w chwili obecnej brak jest przedmiotu postępowania". Podali także, iż "w zakresie uchybień jakie rzekomo miały zostać usunięte był montaż barier na balkonach, jednak niestety do dnia dzisiejszego taki montaż nie nastąpił. Wskazuje to zatem na to, iż zebrany w sprawie materiał jest fałszywy". Na potwierdzenie swych twierdzeń wnioskodawcy przedstawili dwa zdjęcia budynku, który jak wskazali należy do W. W. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., Nr [...] odmówił wznowienia postępowania zakończonego własną ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., Nr [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., znak: [...], w wyniku rozpatrzenia odwołania wnioskodawców, uchylił ww. decyzję organu wojewódzkiego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Uzasadniając decyzję Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że gdy strona wskazuje swe żądanie niedostatecznie precyzyjnie, obowiązkiem organu jest wezwanie wnoszącego podanie do sprecyzowania stanowiska w nim zawartego wraz z pouczeniem o konsekwencjach wynikających z braku odpowiedzi na wezwanie. Ponadto, organowi rozpatrującemu sprawę podania o wznowienie postępowania pochodzącego od strony wolno badać jedynie kwestię zachowania jednomiesięcznego terminu do złożenia podania określonego w art. 148 k.p.a. Stwierdził również, że strona musi udowodnić, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, a także, jeżeli powołuje się na okoliczność wskazaną w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. - sfałszowanie dowodu - musi przedłożyć organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego sfałszowanie dowodu. Rozpoznając ponownie sprawę, organ wojewódzki wezwał Z. i B. D. do wskazania jaki dowód, na podstawie którego ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, został sfałszowany, przedłożenia prawomocnego orzeczenie sądu bądź innego właściwego organu potwierdzającego ten fakt oraz podania dokładnej daty (dzień, miesiąc, rok), dowiedzenia się o zaistnieniu powyższej przesłanki wznowienia postępowania, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. W odpowiedzi na wezwanie organu, Z. i B. D. oświadczyli, że w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] czerwca 2007 r. kłamliwie stwierdzono, iż właściciel budynku znajdującego się na działce nr [...] w P. wykonał obowiązki wynikające z decyzji tego organu z dnia [...] lutego 2005 r., znak:[...], która nakazywała wyłączenie z użytkowania balkonów na parterze i pierwszym piętrze budynku mieszkalnego, z uwagi na brak barier ochronnych, do czasu usunięcia nieprawidłowości, w terminie natychmiastowym. Wskazali także, że użytkowanie balkonu zauważyli w pierwszym tygodniu marca. Zdaniem wnioskodawców kłamstwem jest również zawarte w piśmie organu powiatowego z dnia [...] czerwca 2007 r. adresowanym do organu wojewódzkiego, stwierdzenie, że w trakcie kontroli nieruchomości nr [...] w miejscowości P. oraz w przedmiotowym budynku mieszkalnym nie stwierdzono nieprawidłowości, które mogłyby zagrozić osobom przebywającym na nieruchomości nr [...] oraz na nieruchomościach sąsiednich. Ponadto, wskazali na fakt, iż decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] czerwca 2007 r. została wydana w oparciu o art. 105 § 2 k.p.a., który nie miał w sprawie zastosowania. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., Nr [...] ponownie odmówił wznowienia postępowania zakończonego własną ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2007 r., Nr [...]. W uzasadnieniu tej decyzji organ stwierdził, że wnioskodawcy nie przedstawili, pomimo jednoznacznego wezwania, prawomocnego orzeczenie sądu bądź innego właściwego organu potwierdzającego sfałszowanie dowodu w sprawie, której wznowienia się domagają. W sprawie nie występuje też przesłanka określona w art. 145 § 2 k.p.a., tj. oczywistość sfałszowania dowodu lub popełnienie przestępstwa przy jednoczesnym stwierdzeniu, że wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. W wyniku rozpoznania odwołania Z. i B. D., od wymienionej decyzji, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2011 r" znaku: [...] ponownie uchylił decyzję organu wojewódzkiego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W motywach swojego rozstrzygnięcia wskazał, że w związku z faktem, iż wnioskodawcy złożyli wniosek o wznowienie postępowania z zachowaniem terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a., organ wojewódzki winien dokonać oceny przyczyny wznowienia, na którą powołują się wnioskodawcy, po uprzednim wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, albowiem brak jest przeszkód formalnoprawnych do wznowienia postępowania. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r., Nr [...] wznowił na wniosek Z. i B. D. postępowanie administracyjne zakończone własną decyzją ostateczną z dnia [...] lipca 2007 r., Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] czerwca 2007 r., znak: [...], którą umarzono postępowanie w sprawie legalności budynku mieszkalnego wraz z ogrodzeniem zlokalizowanym w miejscowości P. [...] należącego do W. W. . Następnie organ, decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] lipca 2007 r., Nr [...]. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że jego decyzja z dnia [...] lipca 2007 r., Nr [...] została wydana w związku ze stwierdzeniem, iż sporny budynek zrealizowano na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przez Urząd Rejonowy w L. z dnia [...] kwietnia 1991 r., Nr [...] a właściwy organ - Wójt Gminy P., nie wniósł sprzeciwu do jego użytkowania. Zdaniem organu, wobec tych bezspornych ustaleń nie można twierdzić, iż budynek został wybudowany i jest użytkowany nielegalnie. Tym samym, w ocenie organu dalsze postępowanie administracyjne w sprawie legalności budynku stało się bezprzedmiotowe. Organ dodał, że kwestia montażu barier na balkonach budynku na posesji nr [...] w P., powołana we wniosku nie była w ogóle brana pod uwagę przy wydawaniu decyzji z dnia [...] lipca 2007 r. Wskazał, iż sprawa ta nie jest okolicznością która odpowiada treści art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., na który to przepis wnioskodawcy się powołują. Przepis ten mówi bowiem o sfałszowaniu dowodu istotnego z punktu widzenia wydanego rozstrzygnięcia. Zagadnienia zaś powołane we wniosku nie miały żadnego znaczenia przy wydawaniu decyzji Nr [...]. Odnosząc się do innych kwestii poruszonych w piśmie wnioskujących z dnia [...] listopada 2010 r. zatytułowanym "Oświadczenie" organ wskazał, że nie są to okoliczności stanowiące w świetle art. 145 i 145 a k.p.a. podstawę do wznowienia postępowania, z tego też względu nie mogą być przedmiotem rozpoznania w toku niniejszego postępowania. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania Z. i B. D. od wymienionej decyzji organu wojewódzkiego, decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] lipca 2011 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z zachowaniem terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. W ocenie organu, weryfikowana w trybie wznowieniowym decyzja organu wojewódzkiego z dnia [...] lipca 2007 r. nie jest obarczona wadą określoną w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., na którą to powołują się odwołujący się. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. W przedmiotowej zaś sprawie skarżący domagali się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód okazał się fałszywy, jednakże nie przedłożyli organowi dowodu w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany, co stanowiło podstawę do odmowy uchylenia decyzji. Organ odwoławczy stwierdził, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r. odpowiada prawu i dlatego utrzymał ją w mocy. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Z. D. i B. D. wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili, że narusza ona: art. 149 § 2, art. 15, art. 10, art. 73 k.p.a. oraz art. 145 § 2 oraz 107 § 1 k.p.a. Skarżący podnieśli, że zaskarżona decyzja nie zawiera wszystkich elementów wskazanych w art. 107 § 1 k.p.a. albowiem nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego. Nie zostały także ich zdaniem przeanalizowane wszystkie argumenty poparte dokumentacją. Zarzucili, iż zarówno organ I jak i II instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w pełnym zakresie. Ponadto, żaden z organów nie umożliwił skarżącym wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, a tym samym pozbawieni zostali oni czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, co stanowi naruszenie art. 10 k.p.a. i art. 73 k.p.a. Zaznaczyli, iż organ odwoławczy nie rozpatrzył wszystkich kwestii zawartych w odwołaniu z dnia 22 lipca 2011 r., z dnia 4 stycznia 2011 r. a także w piśmie z dnia 31 maja 2010 r.. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2011 r. pod względem zgodności z prawem, w myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn zm.), stwierdzić należy, iż wbrew zarzutom skargi, decyzja ta nie narusza przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, dlatego też skarga Z. D. i B. D. nie zasługuje na uwzględnienie. Należy podkreślić, iż wznowienie postępowania administracyjnego jest jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania, którego przedmiotem jest weryfikacja prawidłowości decyzji ostatecznej wydanej w zwykłym postępowaniu administracyjnym. Mimo samodzielności i odrębności procesowej tego postępowania, które jest prowadzone "w sprawie wznowienia postępowania", występuje ścisły związek między tym postępowaniem, a wcześniejszym postępowaniem zwykłym, zakończonym decyzją ostateczną. Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 1992 r. sygn. akt SA/Wr 534/92, granica postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest wyznaczona zakresem sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzja ostateczną (ONSA 1993, z. 4 poz. 92). Celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości, ustalenie, czy i w jakim zakresie ta wadliwość wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej, oraz - w razie stwierdzenia wadliwości decyzji dotychczasowej - doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa została wydana z określonym naruszeniem prawa (art. 151 § 1 pkt 1 i 2 i § 2 k.p.a.). Decyzje wydane po wznowieniu postępowania zatem dotyczą w końcowym rezultacie bytu prawnego decyzji ostatecznych wydanych w postępowaniu zwykłym. W niniejszej sprawie skarżący wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2007 r., Nr [...] wskazując jako podstawę wznowienia postępowania przesłankę z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. W toku wznowionego postępowania organy bardzo wnikliwie przeanalizowały podane przez skarżących przyczyny wznowienia i w ocenie Sądu niewadliwie uznały, iż w sprawie brak jest podstaw do uchylenia decyzji dotychczasowej, gdyż nie wystąpiła żadna z podstaw wznowienia postępowania wskazana przez Z. D. i B. D. Przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. podstawą wznowienia postępowania jest wykazanie, że dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe. Aby można przyjąć wystąpienie tej przesłanki, muszą być spełnione dwa warunki, tj. w danej sprawie musi w prowadzonym postępowaniu dowodowym wystąpić fałszywy dowód oraz sfałszowanie tego dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu (zob. np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 maja 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 236/10, Lex nr 676051; wyrok NSA z dnia 2 czerwca 1999 r., sygn. akt I SA 989/99, Lex nr 48571). Określony w art. 145 § 2 k.p.a. wyjątek od zasady, że okoliczności wymienione w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. - (dowody fałszywe, decyzje wydane w wyniku przestępstwa) winny być stwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu, może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego (zob. np. wyrok NSA z dnia 26 listopada 1998 r. sygn. akt SA/Sz 245/98, Lex nr 34900). Jak trafnie zauważył Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód zgromadzony w prowadzonym postępowaniu dowodowym okazał się fałszywy (art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.), musi przedłożyć właściwemu organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany; nie jest rzeczą organu administracji przeprowadzanie takiego dowodu we własnym zakresie (zob. np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 grudnia 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 2214/09, Lex nr 760086; wyrok NSa z dnia 2 czerwca 2000 r., sygn. akt I SA 1123/99, Lex nr 55743). Bezspornym w niniejszej sprawie jest, że skarżący Z. D. i B. D. takiego dowodu nie przedstawili, co oznacza, iż słusznie organy administracji publicznej, prowadząc postępowanie po wznowieniu postępowania administracyjnego zakończanego decyzją ostateczną z dnia [...] lipca 2007 r. uznały, że wskazana podstawa wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. nie wystąpiła. Zatem brak było podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...]. Zważywszy na powyższe Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu, w związku z czym na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.