VII SA/Wa 2462/11
WyrokWSA w Warszawie2012-02-28
Skład orzekający: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Joanna Gierak-Podsiadły, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, uznając, że przesłanka wznowienia postępowania (niewykonanie nakazu rozbiórki) przestała istnieć, mimo istnienia sprzecznych dowodów co do wykonania tego nakazu w dacie wydania pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Organ odwoławczy błędnie ocenił przesłankę wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., opierając się na wybiórczych dokumentach i nie uwzględniając całości materiału dowodowego, w tym pism z lat 2010-2011 wskazujących na niewykonanie nakazu rozbiórki w dacie wydania pozwolenia na budowę. Wobec istnienia przesłanki wznowieniowej, sprawa nie mogła zakończyć się odmową uchylenia decyzji, lecz wymagała merytorycznej oceny.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę, powołując się na fakt niewykonania nakazu rozbiórki silosu. Po wznowieniu postępowania, Wojewoda uchylił poprzednie decyzje i odmówił pozwolenia na budowę, jednak Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wojewoda ponownie odmówił uchylenia decyzji, uznając, że nakaz rozbiórki został wykonany. GINB utrzymał w mocy tę decyzję, uznając, że nie zaistniała przesłanka wznowienia. WSA uchylił decyzję GINB, stwierdzając, że organ odwoławczy błędnie ocenił przesłankę wznowienia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant ref. staż. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2012 r. sprawy ze skargi B. K. i E. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2011 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Przedmiotem skargi wniesionej przez B. K. i E. K. jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2011 r. znak: [...], wydana po rozpatrzeniu odwołania skarżących od decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 2011 r. znak: [...], którą organ w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) odmówił uchylenia decyzji Wojewody [...] nr [...] z [...] sierpnia 2006 r. Ostatnią z wymienionych decyzji Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] lipca 2006 r. nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu H. M. pozwolenia na budowę płyty gnojowej o powierzchni 65,30m², zbiornika na gnojówkę o pojemności 62,0m³ i silosu na zboże o poj. 28 ton, na działce oznaczonej nr geodezyjnym [...], położonej w m. M., gm. P.
Postępowanie zakończone zaskarżoną do Sądu decyzją z [...] sierpnia 2011 r. zainicjowane zostało pismem B. K. i E. K. z [...] stycznia 2010 r., uzupełnionym pismem z [...] lutego 2010 r., zawierającym żądanie wznowienia postępowania zakończonego ww. decyzją Wojewody [...] z [...] sierpnia 2006 r. Skarżący wnosząc o wznowienie powołali się na przesłankę uregulowaną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i wskazali, że w sprawie ujawniona została okoliczność niedopełnienia przez inwestora – H. M. nakazu rozbiórki samowoli budowlanej, a w takiej sytuacji nie można było udzielić pozwolenia na budowę. Skarżący stwierdzając powyższe powołali się na pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z 16 grudnia 2009 r., skierowane do H. M., które to otrzymali do wiadomości. W piśmie tym organ nadzoru budowlanego podał, że w nawiązaniu do decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] kwietnia 2006 r. znak: [...] nakazującej H. M. rozbiórkę silosu na zboże, znajdującego się na działce nr geod. [...] we wsi M., wzywa H. M. do niezwłocznego rozebrania płyty betonowej stanowiącej fundament ww. silosu.
Po zapoznaniu się z wnioskiem B. K. i E. K., Wojewoda [...] postanowieniem z [...] września 2010 r. wznowił postępowanie zakończone ostateczną decyzją Wojewody [...] z [...] sierpnia 2006 r. znak [...], a następnie decyzją z [...] października 2010 r. znak: [...] w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił w całości decyzję dotychczasową z [...] sierpnia 2006 r. znak: [...] oraz decyzję Starosty [...] z [...] lipca 2006 r. nr [...] i odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania H. M. pozwolenia na budowę silosu na zboże o pojemności 28 ton, płyty gnojowej i zbiornika na gnojówkę na działce oznaczonej nr geodezyjnym [...], położonej w m. M., gm. P. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż po wznowieniu postępowania zwrócił się do organu nadzoru budowlanego z zapytaniem, czy decyzja nakazująca rozbiórkę silosu została wykonana. W odpowiedzi, PINB w [...] pismem z 24 września 2010 r. stwierdził, iż decyzja tego organu z [...] kwietnia 2006 r. nakazująca H. M. rozbiórkę silosu na zboże nie została wykonana, obecnie wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne w celu przymuszenia. W tej sytuacji Wojewoda [...] wskazał na treść art. 35 ust. 1 pkt 5 ustawy – Prawo budowlane, a następnie stwierdził, że w sprawie wyszły na jaw istotne, nowe dowody, istniejące w dniu wydania decyzji a nieznane organowi, który wydał decyzję, stąd też należało orzec jak w sentencji.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania H. M. od ww. decyzji z [...] października 2010 r., w dniu [...] stycznia 2011 r. wydał decyzję, którą uchyli zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy wskazał, iż w sprawie nie wyjaśniono, czy wniosek o wznowienie został złożony z zachowaniem terminu miesięcznego wynikającego z art. 148 § 1 k.p.a. Wskazał też na to, że organ wojewódzki nie zbadał, co dokładnie jest okolicznością wznowienia postępowania. Ze zgromadzonej dokumentacji nie wynika bowiem jednoznacznie, czy okolicznością tą jest fakt niewykonania obowiązku rozbiórki, czy też fakt otrzymania przez wnioskodawców pisma PINB w [...] z 16 grudnia 2010 r. Jednocześnie GINB zauważył, iż w aktach sprawy znajdują się sporne ze sobą pisma organu nadzoru budowlanego co do wykonania rozbiórki silosu na zboże na przedmiotowej działce, tj. z 28 czerwca 2006 r. i 24 września 2010 r.
Wojewoda [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy, w dniu [...] czerwca 2011 r. wydał decyzję, którą odmówił uchylenia decyzji Wojewody [...] nr [...] z [...] sierpnia 2006 r., utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę płyty gnojowej o powierzchni 65,30m², zbiornika na gnojówkę o pojemności 62,0m³ i silosu na zboże o poj. 28 ton, na działce oznaczonej nr geodezyjnym [...], położonej w m. M., gm. P. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] wyjaśnił, ze przy ponownym rozpatrywaniu wniosku wystąpił od wnioskodawców o uprawdopodobnienie zachowania miesięcznego terminu z art. 148 § 1 k.p.a., po czym stwierdził, iż z odpowiedzi uzyskanej od B. K. i E. K. wynika, iż wskazany termin został dotrzymany. O okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia wnioskodawcy dowiedzieli się z pisma organu nadzoru budowlanego z [...] grudnia 2010 r., wcześniej o tej okoliczności nie wiedzieli, wniosek zaś o wznowienie złożyli w dniu [...] stycznia 2011 r. Dalej, Wojewoda [...] podał, że przed wydaniem orzeczenia po raz kolejny wystąpiło z pismem do PINB w [...] o informację, czy decyzja tego organu z [...] kwietnia 2006 r. nakazująca rozbiórkę, została wykonana i kiedy to miało miejsce. Organ nadzoru budowlanego w odpowiedzi podał, że w wyniku kontroli przeprowadzonej 18 października 2011 r. stwierdzono wykonanie nakazu rozbiórki orzeczonego ww. decyzją, przy czym w dacie orzekania przez Wojewodę [...][...] października 2010 r., nakaz rozbiórki nie był wykonany. W konsekwencji Wojewoda [...] stwierdził, iż przesłanka powodująca uchylenie decyzji Wojewody [...] i poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] oraz odmowę udzielenia pozwolenia na budowę przestała istnieć, albowiem inwestor wykonał nałożony na niego obowiązek rozbiórki.
W odwołaniu od tej decyzji B. K. i E. K. wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia podnieśli, iż według ich wiedzy, nakaz rozbiórki do chwili obecnej nie został przez inwestora wykonany. Podnieśli również, że na inwestorze ciąży nie jeden obowiązek rozbiórkowy, ale co najmniej dwa – drugi na mocy decyzji z [...] lipca 2010 r.
Po rozpatrzeniu ww. odwołania, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] sierpnia 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2011 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał w szczególności na treść art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., na podstawie to którego wnioskodawcy wnieśli w sprawie o wznowienie postępowania. Organ odwoławczy przypomniał, iż w kontekście ww. przesłanki wnioskodawcy powołali się na korespondencję z PINB w [...] oraz na fakt niedopełnienia nakazu rozbiórki samowoli budowlanej. Wyjaśnił następnie, iż powyższa okoliczność, tj. korespondencja z PINB w [...], w żadnym wypadku nie może być uznana za okoliczność wznowienia postępowania w przedmiotowej w sprawie. Dołączony do wniosku o wznowienie dokument z 16 grudnia 2010 r. nie istniał bowiem w dacie kwestionowanego pozwolenia na budowę. Tym samym nie może być uznany za nową okoliczność faktyczną lub nowy dowód, o których stanowi ww. art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W dalszej części uzasadnienia decyzji GINB stwierdził, że również "fakt niedopełnienia nakazu rozbiórki samowoli budowlanej" nie wypełnia przesłanki wznowieniowej powyżej wskazanej. W tym kontekście, organ odwoławczy zauważył, że w aktach znajdują się dwa dokumenty, które potwierdzają jednoznacznie wykonanie nakazu rozbiórki silosu na zboże, tj. pismo PINB w [...] z 28 czerwca 2006 r. oraz protokół tego organ z tej samej daty. Z kolei, fakt niewykonania rozbiórki wskazuje jedynie ww. pismo PINB w [...] z 16 grudnia 2010 r. Powyższa rozbieżność w dokumentacji urzędowej uniemożliwia stwierdzenie, iż w analizowanym przypadku zaistniała okoliczność niewykonania rozbiórki silosu podniesiona we wniosku o wznowienie. Jednocześnie GINB zaznaczył, że o zakresie w jakim H. M. wykonał rozbiórkę, B. K. dowiedziała się 28 czerwca 2006 r., co potwierdza protokół oględzin. Tak więc, przy założeniu, że okolicznością wznowieniową jest fakt niewykonania rozbiórki przez H. M., B. K. nie mogłaby żądać uchylenia decyzji Wojewody [...] z [...] sierpnia 2006 r. z uwagi na upływ terminu z art. 148 § 1 k.p.a. Niezależnie od powyższego organ odwoławczy wskazał, że ww. rozbieżność pomiędzy dokumentami urzędowymi, stanowić może o ewentualnym poświadczeniu nieprawdy w urzędowych dokumentach, a to może ewentualnie stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. W konsekwencji GINB stwierdził, że zaskarżoną decyzję należało utrzymać w mocy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2011 r. skarżący – B. K. i E. K. wnieśli o uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę wydanego dla H. M. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu skargi podtrzymail swoje stanowisko w sprawie, tj. stwierdzili, że zwrócili się z wnioskiem o wznowienie postępowania z uwagi na okoliczność wynikającą z pisma PINB w [...] z [...] grudnia 2010 r. Wyjaśnili, iż istotną, nową okolicznością nie jest dla nich samo ww. pismo, ale okoliczność z niego wynikająca. Zaznaczyli, że w aktach znajdują się dwa dokumenty z 2006 r., z których wynika, że inwestor dokonał rozbiórki silosu. W aktach znajdują się również trzy dokumenty urzędowe, które świadczą o tym, że w dniu wydawania decyzji nakaz rozbiórki nadal ciążył na inwestorze. Na koniec skarżący stwierdzili, że w ich ocenie Wojewoda [...] prawidłowo wznowił postępowanie i zgodnie z prawem wydał decyzję [...]października 2010 r., a całe późniejsze postępowanie uchybiało przepisom prawa.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, w tym z przyczyn, które nie zostały w niej podniesione. Uwzględniając skargę Sąd uchylił zaskarżoną decyzję uznając, iż uchylenie tylko tego orzeczenia będzie wystarczające do prawidłowego zakończenia niniejszej sprawy, choć wady w sprawie wystąpiły już na etapie I instancji. Jednocześnie Sąd wyjaśnia, iż uwzględniając skargę nie mógł uwzględnić wniosku w niej zawartego i uchylić kwestionowanego przez skarżących pozwolenia na budowę wydanego dla H. M. Sąd nie mógł bowiem (z uwagi na przedmiotem skargi) zająć się wprost oceną wskazanego pozwolenia na budowę, mógł jedynie poddać ocenie pod względem zgodności z przepisami prawa rozstrzygnięcia wydane w postępowaniu wznowieniowym, i tak też uczynił.
Przypomnieć w tym miejscu trzeba, iż przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2011 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2011 r. o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej, tj. decyzji Wojewody [...] z [...] sierpnia 2006 r. wydanej w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia H. M. pozwolenia na budowę płyty gnojowej o powierzchni 65,30m², zbiornika na gnojówkę o pojemności 62,0m³ i silosu na zboże o poj. 28 ton, na działce oznaczonej nr geodezyjnym [...], położonej w m. M., gm. [...]. Orzeczenie Wojewody [...] z [...] czerwca 2011 r. wydane zostało w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. (po wznowieniu postępowania na wniosek skarżących). Stosując ten przepis Wojewoda [...] wskazał na to, iż przesłanka wznowieniowa przywołana przez wnioskodawców przestała istnieć. Organ odwoławczy zastosowanie tego przepisu w okolicznościach sprawy uznał za prawidłowe, co znalazło też wyraz w uzasadnieniu decyzji tego organu. Powodem wydania takiego rozstrzygnięcia było przyjęcie przez GINB, że w sprawie nie zaistniała przesłanka wznowieniowa powołana we wniosku o wznowienie w kontekście art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Sąd, mając na względzie całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, z taką oceną organu odwoławczego się zgodził.
Przed rozwinięciem powyższego wskazać należy, iż wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym trybem postępowania, w którym można dochodzić wyeliminowania z obiegu prawnego ostatecznej decyzji. Jest to postępowanie szczególne, stanowiące odstępstwo od zasady stabilności decyzji administracyjnych, a jego granica wyznaczona jest zakresem sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Celem postępowania wznowieniowego jest ustalenie, czy postępowanie kontrolowane w tym nadzwyczajnym trybie było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych jego wadliwości. Konstrukcja wznowienia postępowania administracyjnego zasadza się na regule, iż samo wznowienie jest obligatoryjne, jeśli zaistniała którakolwiek z podstaw z art. 145 § 1 k.p.a. Dopiero po przeprowadzeniu wstępnego zbadania dopuszczalności wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną i wydaniu odpowiedniego postanowienia wszczynającego to nadzwyczajne postępowanie możliwe jest właściwe merytoryczne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Postępowanie to może, stosownie do treści art. 151 k.p.a. zakończyć się wydaniem decyzji, w której organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 k.p.a. lub art. 145a k.p.a. albo uchyla decyzję dotychczasową na podstawie art. 145 § 1 k.p.a. lub art. 145a k.p.a. i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Organ może również w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 k.p.a. ograniczyć się do stwierdzenia wydania kontrolowanej w tym trybie decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu, których odmówił uchylenia tej decyzji (art. 151 § 2 k.p.a.).
Wskazać też należy, iż Kodeks postępowania administracyjnego w art. 145 § 1 wylicza wyczerpująco podstawy wznowienia postępowania. Nie jest więc wobec nich dopuszczalne stosowanie wykładni rozszerzającej (zob. np. wyrok NSA w Warszawie z dnia 8 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 64/07, Lex nr 453365). Zgodnie z § 1 pkt 5 przywołanego przepisu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że przez pojęcie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak i po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Przy czym "nowe okoliczności faktyczne", "nowe dowody" mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, mające więc w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 czerwca 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 1027/06, Lex nr 352225, wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 października 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 761/07 Lex nr 399169).
Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że GINB błędnie przyjął, iż okoliczność powołana przez skarżących we wniosku o wznowienie w kontekście art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., nie wypełnia przesłanki uregulowanej w tym przepisie. Ocena organu odwoławczego w tym zakresie nie opiera się na całym materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie, a jedynie na wybiórczych dokumentach urzędowych (bez żadnego odniesienia się do pozostałych), przez co została dokonana z istotnym naruszeniem art. 80 k.p.a., i w konsekwencji jest wadliwa.
Wnosząc o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Wojewody [...] z [...] sierpnia 2006 r. (utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z [...] lipca 2006 r. o pozwoleniu na budowę), skarżący powołali się na fakt niewykonania przez inwestora orzeczonego w stosunku do niego nakazu rozbiórki silosu na zboże, zlokalizowanego na działce objętej ww. decyzją Wojewody. Wskazali, iż o fakcie tym dowiedzieli się z pisma PINB w [...] z [...] grudnia 2010 r., które to jako strona postępowania otrzymali do wiadomości (bo głównym jego adresatem jest H. M., wzywany tymże pismem do wykonania rozbiórki płyty betonowej stanowiącej fundament silosu na zboże). Wymienioną okoliczność skarżący powołali mając na względzie przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.. Zatem, stwierdzić w tym miejscu należy, iż jako powód wznowienia skarżący przywołali okoliczność wynikającą z ww. pisma PINB w [...], a nie fakt otrzymania korespondencji od tego organu. Należało więc w sprawie rozważyć, po wznowieniu postępowania, czy przywołana przez skarżących okoliczność (o której dowiedzieli się z pisma organu z 16 grudnia 2010 r.) wypełnia dyspozycję ww. art. 145 § 1 pkt 5. Analizując sprawę w tym zakresie organ wojewódzki dwukrotnie występował do PINB w [...] o uzyskanie informacji, czy, a jeśli tak, to kiedy dokładnie inwestor wykonał nałożony na niego nakaz rozbiórki.
Wobec zawartości akt administracyjnych sprawy, nie budzi bowiem wątpliwości, że taki nakaz rozbiórki został orzeczony. W aktach znajduje się decyzja z [...] kwietnia 2006 r., którą w oparciu o art. 49b ust. 3 ustawy – Prawo budowlane nakazano H. M. rozbiórkę samowolnie pobudowanego silosu na zboże na działce nr geod. [...] we wsi M. Zwalczana decyzja o pozwoleniu na budowę dla inwestycji zlokalizowanej na tym samym terenie, wydana została [...] lipca 2006 r. Bezspornie, wobec brzmienia art. 35 ust. 5 ustawy – Prawo budowlane decyzja taka nie mogłaby być wydana, jeśli nakaz rozbiórki nie został wykonany. Zgodnie bowiem z ww. przepisem Prawa budowlanego, właściwy organ wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, jeżeli na terenie, którego dotyczy projekt zagospodarowania działki lub terenu, znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki. Z powyższego wynika więc, iż okoliczność podniesiona we wniosku o wznowienie mogła okazać się istotną w sprawie, a tego wymaga ww. przepis art. 145 § 1 pkt 5.
Wyjaśniając, czy rzeczywiście okoliczność przywołana przez skarżących ma miejsce, organ wojewódzki otrzymał pisma od PINB w [...] w tej kwestii (które to przy ocenie sprawy nie zostały uwzględnione przez organ odwoławczy). W piśmie z 24 września 2010 r. PINB w [...] wskazał, iż decyzja z [...] kwietnia 2006 r. nakazująca rozbiórkę silosu na zboże nie została wykonana. Obecnie wszczęte zostanie postępowanie egzekucyjne w celu przymuszenia. W piśmie z 19 października 2010 r., sprostowanym pismem z 22 października 2010 r., PINB w [...] wskazał, że 18 października 2010 r. H. M. poinformował telefonicznie inspektorat o dokonaniu rozbiórki fundamentu silosu, co potwierdziła kontrola przeprowadzona tego samego dnia. W piśmie z 22 kwietnia 2011 r. PINB w [...] ponownie wskazał, że decyzja rozbiórkowa (dotycząca silosu wraz z płytą betonową) została wykonana, a wykonanie decyzji stwierdzono podczas kontroli w dniu 18 października 2010 r. Jednocześnie trzeba w tym miejscu dostrzec, iż Starosta [...] wydając sporne pozwolenie na budowę w dniu [...] lipca 2006 r. dysponował pismem PINB w [...] z 28 czerwca 2006 r. wskazującym na wykonanie ww. decyzji z [...] kwietnia 2006 r. W aktach sprawy znajduje się także protokół oględzin organu nadzoru budowlanego z 28 czerwca 2006 r., w którym podano, że zgodnie z pismem H. M. z 27 czerwca 2006 r. stwierdza się, że decyzja z [...] kwietnia 2006 r. została wykonana. Z tego protokołu nie wynika jednak, aby ww. decyzja została wykonana w całości, a więc, aby dokonano rozbiórki również płyty betonowej stanowiącej fundament silosu. Wskazane powyżej pisma PINB w [...] z 2010 i 2011 r. wskazują zaś na niewykonanie rozbiórki dokładnie w tej część. W konsekwencji, w ocenie Sądu, w sprawie należało przyjąć, iż wniosek o wznowienie opiera się na przesłance z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., albowiem: przywołana w tym wniosku okoliczność istniała w dacie wydania pozwolenia na budowę z [...] lipca 2006 r., ale nie była znana organowi wydającemu tę decyzję (i nie ma przy tym znaczenia, czy było to powodem zaniedbań tego organy, czy też organu nadzoru budowlanego, a w efekcie wynikiem niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy); jest nowa - została ujawniona dopiero w 2010 r., na skutek pism kierowanych przez organ nadzoru budowlanego do inwestora, i po raz pierwszy zgłoszona przez skarżących w niniejszej sprawie (tj. w piśmie z 4 stycznia 2011 r., co odbyło się z zachowaniem miesięcznego terminu z art. 148); nadto – jest istotna, gdyż z uwagi na przepisy prawa materialnego i przedmiot sprawy, mogła i nadal może mieć znaczenie prawne.
Konkludując, dokonana przez organ odwoławczy analiza okoliczności wskazanej we wniosku o wznowienie w kontekście przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. jest wadliwa. Wskazując, iż w sprawie nie można jednoznacznie stwierdzić, że nakaz rozbiórki orzeczony decyzją z [...] kwietnia 2006 r. nie został wykonany, organ odwoławczy nie wziął pod uwagę całości akt sprawy, w tym w szczególności pism PINB w [...] z 2010 i 2011 r. dotyczących wykonania ww. decyzji rozbiórkowej. Błędnie w efekcie organ ten przyjął, że o niewykonaniu decyzji rozbiórkowej świadczy jedynie jeden dokument, tj. pismo z 16 grudnia 2010 r. Stwierdzając powyższe organ minął się z prawda, a dalsza analiza tego organu świadczy o pobieżnym zapoznaniu się m.in. z protokołem oględzin z 28 czerwca 2006 r. Protokół ten stwierdza jedynie okoliczność wynikającą z pisma inwestora, a nadto – nie wskazuje na to, aby rozbiórka obejmowała także fundament silosu (protokół nie jest dokładny i nie jest oparty na bezpośrednich oględzinach w terenie). W tej sytuacji można było w sprawie stwierdzić nie tyle rozbieżność w dokumentacji urzędowej (a na to wskazał GINB w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji), co wadliwe przeprowadzenie postępowania przez organ nadzoru budowlanego mające miejsce przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Stąd też Sąd argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji uznał za błędną, będącą konsekwencją nieprawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego co do przyczyny wznowienia. Z tego też powodu Sąd podzielił zarzuty procesowe podniesione w skardze.
Wobec zaistnienia w sprawie przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., sprawa nie mogła zakończyć się w sposób przewidziany w art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Przepis art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. stanowi podstawę prawną decyzji wznowieniowej tylko bowiem w przypadku, gdy w toku postępowania ustalono, że w sprawie żadna przesłanka z art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b nie miała miejsca, a tym samym nie było podstaw do ponownej merytorycznej oceny sprawy zakończonej decyzją ostateczną. W niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka wznowieniowa (przewidziana w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.), a to oznacza, że należało przeprowadzić merytoryczną jej ocenę i orzec albo w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2, albo w oparciu o § 2 tego artykułu.
Jednocześnie Sąd w tym miejscu zauważa, iż Wojewoda [...] orzekając w sprawie w I instancji w dniu [...] czerwca 2011 r., chociaż zastosował art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., to jednak przyjął, iż w sprawie istniała przesłanka wznowienia, tyle że "ustała". Uzasadnienie decyzji tego organu wskazywałoby na to, że jego zamiarem było zastosowanie art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 k.p.a. Organ ten wyraźnie bowiem wskazał, że wprawdzie w dacie wydania pozwolenia na budowę nakaz rozbiórki nie był wykonany, ale w chwili obecnej inwestor nakaz ten już wykonał. Dostrzegając taki stan rzeczy Sąd przyjął, iż organ odwoławczy nie naruszy w sprawie zasady dwuinstancyjności orzekając (po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku) reformacyjnie (bo oczywistym jest, że decyzja Wojewody z [...] czerwca 2011 r. wymaga naprawienia, co najmniej w zakresie wskazanej w niej podstawy prawnej).
Orzekając ponownie, GINB winien przyjąć, iż w sprawie zaistniała przesłanka wznowieniowa i wobec tego zasadnym jest przystąpienie do ponownej merytorycznej oceny sprawy zakończonej decyzją Wojewody [...] z [...] sierpnia 2006 r.
Z tych też powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w pkt 1 sentencji. Na podstawie art. 152 wymienionej ustawy Sąd orzekł jak w pkt 2.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło