VII SA/Wa 2465/10

WyrokWSA w Warszawie2011-06-16

Skład orzekający: Joanna Gierak – Podsiadły, Włodzimierz Kowalczyk, Elżbieta Zielińska - Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy naruszył art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu przed wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę budynku w związku z niewykonaniem obowiązku sporządzenia projektu zamiennego w terminie?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przez organ odwoławczy art. 10 § 1 k.p.a. Organ odwoławczy nie zapewnił stronie czynnego udziału w postępowaniu, nie informując jej o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji. W kontekście faktu, że termin na wykonanie obowiązku sporządzenia projektu zamiennego jest terminem procesowym, który może być wydłużony, brak umożliwienia stronie wypowiedzenia się w sprawie mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, zwłaszcza w sytuacji, gdy strona wykazała inicjatywę w celu wykonania obowiązku po upływie terminu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę budynku mieszkalnego z uwagi na niewykonanie w terminie obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego, nałożonego w trybie art. 51 Prawa budowlanego z powodu istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu. Inwestor, D. W., odwoływał się od decyzji, podnosząc zarzuty dotyczące m.in. naruszenia przepisów o doręczeniach i istotności odstępstw. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, uznając naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. przez organ odwoławczy.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję, stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz D. W. kwotę 760 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły ( spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Protokolant St. sekr. sąd. Agnieszka Foks - Skopińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku mieszkalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz D. W. kwotę 760 zł (siedemset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej przez D. W. reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika jest decyzja [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] października 2010 r. Nr [...] utrzymująca w mocy -w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] sierpnia 2010 r. Nr [...], wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: W dniu 19 sierpnia 2008 r. D. W. zawiadomił organ nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego na działce o nr ewid. [...] w miejscowości [...], gm. [...] – stosownie do treści art. 57 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118). Wskazał, że budowę prowadził na podstawie decyzji z [...] czerwca 2006 r. Do zawiadomienia skarżący – inwestor dołączył m.in. oświadczenie kierownika budowy, w którym wskazano, że zmieniono usytuowanie budynku względem działki sąsiedniej nr ewid. [...], tj. z projektowanych 3 m na 1,5 m od granicy z tą działką. Wskazano też, że ściana budynku od tej strony jest bez otworów, a wobec tego odstępstwo nie ma charakteru istotnego. Pismem z 28 sierpnia 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wezwał inwestora do uzupełnienia złożonych wraz z ww. zawiadomieniem dokumentów zakreślając na to termin. Po bezskutecznym upływie tego terminu, w dniu [...] września 2008 r. organ ten wydał decyzję, którą wniósł sprzeciw wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego wybudowanego na działce oznaczonej jw. Następnie, pismem z 16 października 2008 r. organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie zakończenia budowy ww. budynku oraz o zamiarze przeprowadzenia w dniu 4 listopada 2008 r. oględzin na nieruchomości. W oparciu o ustalenia dokonane w wyniku przeprowadzonych oględzin na nieruchomości (w dniu 4 listopada 2008 r.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w dniu [...] lutego 2009 r. wydał postanowienie, którym na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego wstrzymał roboty budowlane prowadzone przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. [...] w miejscowości [...], gm. [...]. W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazał, iż inwestor realizuje przedmiotowy w sprawi budynek mieszkalny z odstępstwami od projektu budowlanego zatwierdzonego ostateczną decyzją. Wskazał też, że odstępstwa te mają charakter istotny, a tym samym, że należy przeprowadzić procedurę mającą na celu doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Stwierdził w konsekwencji, że stan faktyczny sprawy wyczerpuje dyspozycję art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Dalej, decyzją z [...] lutego 2009 r. organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nałożył na inwestora – D. W. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego ww. budynku mieszkalnego wskazując, iż nałożony obowiązek należy wykonać w terminie sześciu miesięcy od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna. W uzasadnieniu tej decyzji organ podał m.in., że zgodnie z art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego niewykonanie w terminie nałożonego obowiązku skutkuje wydaniem decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórką obiektu lub jego części, bądź doprowadzeniem obiektu do stanu poprzedniego. Obowiązek nałożony ww. decyzją z [...] lutego 2009 r. nie został w zakreślonym terminie przez inwestora wykonany. Decyzją z [...] sierpnia 2010 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego nakazał inwestorowi – D. W. dokonanie całkowitej rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego na działce oznaczonej numerem ewid. [...], położonej w miejscowości [...], gm. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że inwestor do dnia dzisiejszego nie wywiązał się z nałożonego decyzją z [...] lutego 2009 r. obowiązku i nie przedłożył projektu budowlanego zamiennego dotyczącego ww. budynku, a to w myśl art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego skutkować musiało wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki tego obiektu. Jednocześnie organ wyjaśnił, iż tylko taką sankcję przewidzianą w art. 51 ust. 5 mógł zastosować. Wskazał, że nie mógł nakazać zaniechania dalszych robót, gdyż roboty prowadzone przy budowie przedmiotowego budynku zostały zakończone. Nie mógł też nakazać doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego, albowiem stan poprzedni budynku nie istniał. Nadto, organ wyjaśnił, że z uwagi na posiadane informacje (a właściwie brak wystarczających danych dotyczących stanu technicznego obiektu), mógł nakazać jedynie całkowitą (a nie częściową) rozbiórkę budynku. W odwołaniu od tej decyzji, D. W. zwrócił się o jej uchylenie. Wskazał, że nie brał udziału w postępowaniu zakończonym zaskarżonym orzeczeniem z uwagi na stały pobyt w [...]. Podał, że korespondencję w jego imieniu odbierał ojciec, bądź sąsiedzi – bez stosownego upoważnienia w tym zakresie. Do odwołania inwestor załączył kopię paszportu oraz umowy z architektem na wykonanie projektu budowlanego zamiennego. Po rozpatrzeniu tego odwołania, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] października 2010 r. wydał decyzję, którą utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2010 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił stanowisko zawarte w decyzji wydanej w sprawie w I instancji. Wskazał, że stan faktyczny i prawny sprawy wypełnia przesłanki z art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. Stwierdził przy tym, iż organ I instancji zasadnie zakwalifikował dostrzeżone odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego jako istotne i zasadnie prowadził postępowanie w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Zauważył również, że nie wywiązanie się inwestora z obowiązku nałożonego w oparciu o ww. przepis, staje się przyczyną wydania w myśl art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Na koniec organ odwoławczy wskazał, że argumenty odwołującego się nie wnoszą do sprawy istotnych elementów i nie mogą skutkować uchyleniem decyzji I instancji. Podał, że postanowienie organu z [...] lutego 2009 r. oraz decyzja tego organu z [...] lutego 2009 r. zostały doręczone A. W., tj. dorosłemu domownikowi i takie doręczenie stosownie do art. 43 k.p.a. jest skuteczne. W skardze na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] października 2010 r. skarżący – D. W., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji ją poprzedzającej. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: -art. 40 § 2 k.p.a. poprzez kierowanie pism w postępowaniu przez organ I instancji bezpośrednio do strony z pominięciem skutecznie ustanowionego pełnomocnika H. W. oraz nieuwzględnienie opisanej wady postępowania przez organ odwoławczy; -art. 7 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez niezastosowanie tychże norm przez organ I instancji oraz organ odwoławczy, czego konsekwencję stanowi brak wyczerpującego i wszechstronnego rozpoznania przedmiotowej sprawy, wynikający w szczególności z niepodjęcia przez organ dostatecznej inicjatywy dowodowej; -art. 80 k.p.a. przez: a. dowolne ustalenie przez organ I instancji, iż skarżący jako inwestor wykonał roboty budowlane z odstępstwami od warunków pozwolenia na budowę, b. dokonanie ustaleń z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowód w zakresie wymiarów budynku, w tym wysokości; -art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego przez niewłaściwą interpretację wskaz naje normy i uznanie, że zmiany dokonane przez skarżącego są istotnym odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego, pomimo tego, że analiza przedmiotowych modyfikacji wskazuje na zmiany o charakterze nieistotnym w rozumieniu wymienionego przepisu; -art. 36a ust. 6 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie, skutkujące nieuwzględnieniem dokonanej przez projektanta kwalifikacji zmiany usytuowania budynku jako nieistotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego; -§ 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez jego niezastosowanie pomimo zaistnienia przesłanek objętych dyspozycją wymienionego przepisu wskazujących, iż przedmiotowy budynek usytuowany jest w sposób zgodny z przepisem prawa. W uzasadnieniu skargi powyższe zarzuty zostały szeroko rozwinięte. W kontekście naruszenia art. 40 § 2 k.p.a. skarżący podał, że wraz z dokumentacją dotyczącą budynku złożył w PINB w [...] pełnomocnictwo dla H. W. - ojca, obejmujące między innymi uprawnienie do reprezentowania skarżącego wobec wszelkich urzędów. Przedmiotowe pełnomocnictwo nie było ograniczone, a wobec tego doręczenia pism w postępowaniu dotyczącym procesu inwestycyjnego polegającego na budowie budynku mieszkalnego na działce nr [...] w miejscowości [...] (tj. we wszelkich postępowaniach związanych ze wskazaną budową), powinny być dokonywane według dyspozycji art. 40 § 2 k.p.a. pełnomocnikowi. PINB stosując się do tej nomy doręczył prawidłowo pełnomocnikowi decyzję z [...] września 2006 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Wcześniej Burmistrz Miasta [...] doręczył pełnomocnikowi decyzję o warunkach zabudowy wydaną [...] września 2004 r. Kolejne zaś pisma w postępowaniu były adresowane bezpośrednio do strony z pominięciem jej pełnomocnika, a pełnomocnictwo nie zostało odwołane. W opisany wadliwy sposób doręczona była m.in. decyzja z [...] lutego 2009 r. Nr [...], a także decyzja z [...] sierpnia 2010 r. Nr [...]. Odnosząc się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze, skarżący wskazał na błędne dokonanie pomiarów budynku przez organ I instancji oraz na błędne uznanie przez ten organ, iż budynek zrealizowano z odstępstwami istotnymi od zatwierdzonego projektu budowlanego. Skarżący w skardze zawarł dodatkowo wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci wydruku ze strony internetowej Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...], wskazującego na szerokość działki nr [...] w miejscowości [...]. W piśmie procesowym z 19 listopada 2010 r., uzupełniając skargę, skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci wyników dokonanych w dniu 18 listopada 2010 r. pomiarów budynku mieszkalnego położonego na działce jw., wykonanych na jego zlecenie. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie, ale z przyczyn innych niż w niej podniesione, które Sąd wziął pod uwagę na zasadzie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] października 2010 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji wydaną w oparciu o art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego wszczął i prowadził postępowanie dotyczące budynku mieszkalnego wybudowanego przez skarżącego na podstawie pozwolenia na budowę z [...] czerwca 2006 r. W toku tego postępowania organ ustalił, iż inwestor odstąpił w sposób istotny od zatwierdzonego decyzją ostateczną projektu budowlanego, a to uzasadniało zastosowanie trybu naprawczego przewidzianego w art. 50-51 Prawa budowlanego. Okoliczności faktyczne sprawy wypełniały bowiem przesłankę z art. 50 ust. 1 pkt 4. Prowadząc postępowanie we wskazanym trybie organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego postanowieniem z [...] lutego 2009 r. wstrzymał roboty budowlane prowadzone przy budowie spornego budynku, a następnie decyzją z [...] lutego 2009 r. nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego. W wyniku nie wykonania nałożonego obowiązku, organ ten wydał decyzję w oparciu o cyt. powyżej art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. Dostrzegając przebieg postępowania naprawczego dotyczącego spornego w sprawie budynku podkreślić trzeba, iż przedmiotem kontroli Sądu są jedynie orzeczenia nakazujące rozbiórkę tego obiektu (bo skarga wniesiona została na decyzję wydaną w oparciu o art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego). Sąd orzekając w niniejszej sprawie nie może tym samym kontrolą swoją objąć wszystkich rozstrzygnięć organu nadzoru budowlanego jakie zapadły w toku prowadzonego przez ten organ postępowania w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego. Nie może (rozpoznając skargę na decyzję wydaną na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego), poddać ocenie pod względem legalności ani postanowienia organu podjętego na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4, ani też decyzji organu wydanej w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Od orzeczeń tych przysługiwały skarżącemu odrębne środki zaskarżenia. Nie skorzystanie z możliwości zaskarżenia ww. rozstrzygnięć w efekcie spowodowało, że zarówno ww. postanowienie, jaki i decyzja nakładająca obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego stały się ostateczne, a ustalenia w nich zawarte (stanowiące podstawę ich wydania), są obowiązujące -choćby były wadliwe- do czasu pozostawania tych orzeczeń w obrocie prawnym. Orzeczenia te mogą być zaś obecnie kwestionowane tylko w trybach nadzwyczajnych przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Trzeba w tym miejscu dodać, iż ww. decyzja wydana w oparciu art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego przesądziła ostatecznie, że przedmiotowy budynek został zrealizowany z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Dokonanie takich ustaleń stanowiło o nałożeniu obowiązku na podstawie ww. art. 51 ust. 1 pkt 3. Stąd też na etapie decyzji wydanej w oparciu o art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, kwestionowanie okoliczności dotyczących realizacji inwestycji z odstępstwami jest już niemożliwe. Decyzja wydana na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego zapada w kolejnej fazie postępowania naprawczego uregulowanego w art. 50-51 Prawa budowlanego, a powodem jej wydania są zupełnie inne okoliczności, niż te, które decydują o nałożeniu obowiązku w oparciu o ww. art. 51 ust. 1 pkt 3. Przy badaniu legalności decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 5, nie ma już miejsca na analizę sprawy w kontekście odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Analiza ta miała miejsce przed wydaniem decyzji przewidzianej w art. 51 ust. 1 i nie była przez skarżącego kwestionowana. Skarżący nie wniósł bowiem odwołania od decyzji z [...] lutego 2009 r. Nr [...]. Z przedstawionych względów Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia tych zarzutów (zarówno procesowych, jak i dotyczących naruszenia prawa materialnego) skargi, które sprowadzają się do zakwestionowania ustaleń faktycznych wskazujących na to, iż budynek wybudowano z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Z tych samych przyczyn Sąd oddalił na rozprawie w dniu 16 czerwca 2011 r. wnioski skarżącego o przeprowadzenie na zasadzie art. 106 § 3 p.p.s.a. dowodów uzupełniających z dokumentów. Przeprowadzenie tych dowodów służyć miało ustaleniu rzeczywistych wymiarów budynku i prawidłowości jego usytuowania na działce, a tego typu okoliczności nie mogły w żaden sposób wpłynąć na ocenę legalności zaskarżonego orzeczenia wydanego w oparciu o art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. Sąd nie podzielił też zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 40 § 2 k.p.a., zgodnie z którym jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. W ocenie Sądu przepis ten nie znajdował zastosowania w niniejszej sprawie, albowiem skarżący w toku postępowania nie ustanowił pełnomocnika. Uzasadniając ten zarzut skargi skarżący wskazał na to, iż ustanowił pełnomocnika w osobie ojca, a pełnomocnictwo złożył wraz z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę i winno być ono respektowane aż do zakończenia procesu inwestycyjnego, przez wszystkie organy. Z takim stanowiskiem nie sposób się zgodzić. Zgodnie z art. 32 k.p.a. strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Zgodnie z art. 33 § 3 zd. 1 k.p.a. pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Zatem, z powyższego wynika, iż strona może być reprezentowania w postępowaniu administracyjnym przez pełnomocnika, a dla wykazania, że pełnomocnik został ustanowiony niezbędne jest okazanie dokumentu stwierdzającego ustanowienie takiego pełnomocnictwa. W wyroku z 6 stycznia 2009 r. sygn. akt II GSK 599/08 (Lex nr 516110), Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że dopiero z momentem przedstawienia pełnomocnictwa podpisanego przez mocodawcę pełnomocnik wykazuje umocowanie do działania w postępowaniu, a organ uzyskuje możliwość zbadania prawidłowości i zakresu pełnomocnictwa. W tym samym wyroku NSA wskazał, że "Należy odróżnić stosunek pełnomocnictwa istniejący pomiędzy mocodawcą a pełnomocnikiem od ustanowienia pełnomocnika w postępowaniu. Pełnomocnictwo aby mogło wywrzeć skutki w postępowaniu musi zostać uzewnętrznione, czyli informacja o jego istnieniu musi dotrzeć do organu po myśli art. 33 § 2 k.p.a. Informacja ta zgodnie z obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadą pisemności (art. 14 § 1 k.p.a.) musi znaleźć odzwierciedlenie w aktach sprawy." Reasumując, organ musi zostać zawiadomiony o fakcie ustanowienia pełnomocnika w danej konkretnej sprawie np. poprzez złożenie dokumentu pełnomocnictwa do akt. Przy czym, przez akta, o których mowa w art. 33 § 3 k.p.a. należy rozumieć akta konkretnego postępowania administracyjnego (na co wskazał także NSA w przywołanym wyroku). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, iż skarżący nie ustanowił pełnomocnika w niniejszej sprawie, tj. przed organami nadzoru budowlanego. Na żadnym etapie postępowania prowadzonego w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego nie złożył bowiem do akt pełnomocnictwa. Przy czym Sąd dostrzega, iż skarżący wraz z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę złożył umocowanie dla swojego ojca, ale umocowanie to jako złożone przed organem architektoniczno-budowlanych (i w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę), wiązało tylko ten organ, w tej konkretnej sprawie. Fakt złożenia pełnomocnictwa przy wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę nie oznacza bowiem, iż pełnomocnik umocowany w tej sprawie automatycznie jest również umocowany do reprezentacji w każdej sprawie związanej z inwestycją objętą wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę, w tym prowadzonej przez organy nadzoru budowlanego. Dopóki strona nie złoży pełnomocnictwa przed konkretnym organem, do konkretnej sprawy, to organ nie ma podstaw do przyjęcia, iż strona jest reprezentowana przez pełnomocnika. Stąd też Sąd za całkowicie nieuzasadniony uznał zarzut skargi naruszenia art. 40 § 2 k.p.a. Jednocześnie Sąd w tym miejscu zauważa, iż wszelka korespondencja kierowana w toku postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego była prawidłowo skarżącemu doręczana. Zawiadamiając o zakończeniu budowy pismem z [...] sierpnia 2008 r. skarżący wskazał jako adres: [...] gm. [...]. Pod ten też adres została skierowana decyzja z [...] września 2008 r. wnosząca sprzeciw wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego (doręczona osobiście skarżącemu), a także kolejne rozstrzygnięcia organu nadzoru budowlanego, w tym decyzja wydana w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego oraz kontrolowane przez Sąd rozstrzygnięcia wydane na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. Wskazane decyzje były doręczana na ww. adres albo osobiście skarżącemu, albo dorosłemu domownikowi (A. W. – żonie). Sąd nie dopatrzył się żadnych nieprawidłowości przy doręczaniu przez organ nadzoru budowlanego przesyłek w sprawie. Konkludując, zarzuty podniesione w skardze nie uzasadniały uchylenia zaskarżonej decyzji. Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd uznał jednak, iż za uwzględnieniem skargi przemawia naruszenie przez organ odwoławczy art. 10 § 1 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (a tym samym uzasadniającym zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Dokonując takiej oceny Sąd miał na względzie, iż zaskarżona decyzja utrzymała w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę spornego w sprawie budynku w oparciu o art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, z uwagi na niewykonanie obowiązku nałożonego na inwestora na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 tej ustawy. Fakt nie wykonania tego obowiązku w terminie określonym w decyzji z [...] lutego 2009 r. jest w sprawie bezsporny. Inwestor miał sześć miesięcy od dnia kiedy decyzja stała się ostateczna (co nastąpiło [...] marca 2009 r.), i w tym terminie nie złożył do akt projektu budowlanego zamiennego. Jednocześnie Sąd miał także na względzie, że nakaz rozbiórki jest najsurowszą sankcją przewidzianą w Prawie budowlanym (a tym samym winien być stosowany w ostateczności) oraz, że termin, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego ma charakter terminu procesowego. Termin ten może być bowiem ustalony przez organ stosownie do okoliczności sprawy i może zostać wydłużony na żądanie strony. Organ dysponuje w tym zakresie tzw. luzem administracyjnym, gdyż zakres i bieg tego terminu nie wynika wprost z przepisu prawa, lecz z woli organu (por. wyrok NSA z 12 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 836/09, Lex nr 597900; wyrok WSA w Warszawie sygn. akt VII SA/Wa 441/06, Lex nr 304161). Dlatego też Sąd orzekając w niniejszej sprawie wyraża pogląd, iż wykonanie obowiązku (w tym przypadku poprzez złożenie projektu budowlanego zamiennego) po upływie terminu zakreślonego przez organ w decyzji o jego nałożeniu, daje podstawę do legalizacji zabudowy, która nie narusza prawa. Dostrzegając powyższe, Sąd zauważa, iż w odwołaniu do decyzji PINB w [...] z [...] sierpnia 2010 r. Nr [...] skarżący wskazał na to, że zawarł z architektem umowę na wykonanie projektu budowlanego zamiennego. Do odwołania załączył kopię tej umowy. Z dokumentu tego wynika, iż wskazana umowa została sporządzona 30 sierpnia 2010 r. i obejmuje wykonanie projektu zamiennego budynku mieszkalnego na dz. nr ewid. [...] w miejscowości [...], gm. [...]. Termin wykonania umowy przewidziano do 15 października 2010 r. Organ odwoławczy swoją decyzję wydał [...] października 2010 r., a więc na kilka dni przed upływem terminu realizacji umowy na wykonanie projektu budowlanego zamiennego. Przed wydaniem decyzji organ odwoławczy nie zastosował się do treści art. 10 § 1 k.p.a., w myśl którego organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Nie poinformował bowiem strony o zakończeniu postępowania wyjaśniającego i możliwości wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem rozstrzygnięcia. Takie działanie (a właściwie zaniechanie) w efekcie spowodował, iż organ ten nie wyjaśnił przed wydaniem decyzji, czy skarżący dysponuje projektem budowlanym zamiennym (którego -jak wskazał w odwołaniu- zlecił wykonanie). Nie można zaś wykluczyć, iż inwestor poinformowany przez organ o uprawnienia przysługujących mu na zasadzie ww. art. 10, uzupełniłby akta sprawy o projekt budowlany zamienny, a to -w ocenie Sądu- mogłoby w sposób zasadniczy wpłynąć na rozstrzygniecie organu odwoławczego w niniejszej sprawie (na co Sąd już powyżej zwracał uwagę – w kontekście terminu przewidzianego w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego i wykonania obowiązku po tym terminie). Z tego też jedynie powodu Sąd za konieczne uznał uchylenie zaskarżonej decyzji. Przy ponownej ocenie sprawy organ odwoławczy winien przede wszystkim wziąć pod uwagę treść odwołania skarżącego i wyjaśnić, czy inwestor dysponuje i składa do akt projekt budowlany zamienny spornego budynku. Organ odwoławczy winien mieć przy tym na względzie, że termin zakreślony do wykonania obowiązku nałożonego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego ma charakter procesowy. Winien również pamiętać o treści art. 10 § 1 k.p.a. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło