VII SA/Wa 2470/12

WyrokWSA w Warszawie2013-03-12

Skład orzekający: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Joanna Gierak-Podsiadły, Małgorzata Miron

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej prawidłowo zastosował art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, nakładając na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości w projekcie budowlanym, podczas gdy nie sprecyzował tych nieprawidłowości i nie powiązał ich z konkretnymi przepisami Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zastosowanie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego wymaga od organu precyzyjnego wskazania stwierdzonych nieprawidłowości w projekcie budowlanym, powiązania ich z konkretnymi przepisami Prawa budowlanego (w tym art. 35 ust. 1) oraz wyjaśnienia, w jaki sposób inwestor powinien je usunąć. Samo powołanie się na ogólne przepisy, jak art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, bez wskazania konkretnego naruszenia norm prawa budowlanego, nie jest wystarczające do nałożenia obowiązku usunięcia nieprawidłowości i wydania decyzji o odmowie pozwolenia na budowę. W związku z tym, organy wadliwie zastosowały art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o pozwolenie na budowę elektrowni wiatrowej. Po analizie projektu budowlanego i uwzględnieniu zastrzeżeń stron dotyczących decyzji o warunkach zabudowy dla działek sąsiednich, Starosta nałożył na inwestora obowiązek aktualizacji projektu budowlanego w zakresie poszanowania interesów osób trzecich. Inwestor nie wykonał tego obowiązku, kwestionując jego zasadność. Starosta odmówił wydania pozwolenia na budowę, a Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka zaskarżyła decyzję Wojewody do WSA, zarzucając m.in. naruszenie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Miron, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2013 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. Sp. komandytowo-akcyjnej w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej [...] Sp. z o.o. Sp. komandytowo-akcyjnej w [...] kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej przez [...] Sp. z o.o. Sp. komandytowo-akcyjną w [...] jest decyzja Wojewody [...] z [...] sierpnia 2012 r. znak: [...], wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: W dniu 10 stycznia 2011 r. [...] Spółka z o.o. z siedzibą w [...] (obecnie: [...] Sp. z o.o. S. K. A. w [...]), wystąpiła do Starosty [...] o udzielenie pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej wraz z infrastrukturą towarzyszącą (linią kablową energetyczną SN 15kV, drogą dojazdową z placem manewrowym i zjazdem na drogę publiczną, stacją kontenerową pomiarową) na działkach o nr ewid. [...] i [...] w obrębie miejscowości [...] oraz nr ewid. [...] w miejscowości [...] gm. [...]. Do wniosku załączyła m. in. decyzję Wójta Gminy [...] z [...] marca 2009 r. nr [...] ustalającą środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia oraz decyzję Wójta Gminy [...] z [...] czerwca 2010 r. nr [...] ustalającą warunki zabudowy działek o nr ewid. [...],[...] i [...] wskazanych we wniosku. Decyzją z [...] lutego 2011 r. nr [...] Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzieli [...] Sp. z o.o. pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej wraz z wymienioną we wniosku o pozwolenie na budowę infrastrukturą towarzyszącą. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że elektrownia wiatrowa projektowana jest zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy, na terenie rolniczym i gruntach ornych klasy III. Inwestor uzyskał decyzję zezwalającą na trwałe wyłączenie gruntów pod budowę z produkcji rolnej. Teren przeznaczony pod inwestycję jest uprawiany rolniczo, nie jest zabudowany i nie jest zadrzewiony. Najbliższa zabudowa mieszkaniowa znajduje się w odległości około 470 m od projektowanej elektrowni. Analizowany teren nie jest objęty żadną formą prawnej ochrony przyrodniczej. Z projektu budowlanego wynika, że teren wokół elektrowni o promieniu około 200 m, wyznaczony przez izofonię równoważonego poziomu dźwięku o wartości 45 dB, stanowi obszar oddziaływania obiektu. W tym obszarze występuje hałas wyższy niż dopuszczalny, co oznacza, że w obszarze tym nie mogą być lokalizowane obiekty chronione akustycznie związane z funkcją mieszkalną. I w końcu, organ stwierdził, że żadna ze stron postępowania nie wniosła uwag i zastrzeżeń. Wyjaśnił przy tym, że krąg stron ustalono z uwzględnieniem dopuszczalnego poziomu hałasu. Odwołanie od tej decyzji wniósł J. K., G. K., W. i Z. W. oraz M. B. i M.C. Na skutek rozpatrzenia wskazanych odwołań, decyzją z [...] kwietnia 2011 r. Wojewoda [...] uchylił zaskarżoną decyzję Starosty [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. W uzasadnieniu orzeczenia wskazał, że z uwagi na zastrzeżenia dotyczące prawidłowości decyzji Wójta Gminy [...] z [...] czerwca 2010 r. o warunkach zabudowy i decyzji Wójta Gminy [...] z [...] marca 2009 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia (które to orzeczenia inwestor dołączył do wniosku o pozwolenie na budowę), przed załatwieniem sprawy konieczne jest wystąpienie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] o zbadanie tych orzeczeń w trybie stwierdzenia nieważności decyzji. Stosując się do decyzji Wojewody [...], Starosta [...] wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] o unieważnienie ww. decyzji, a na ten czas zawiesił postępowania w sprawie. Postępowanie to podjął postanowieniem z [...] kwietnia 2012 r., po wydaniu rozstrzygnięć w ww. przedmiocie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]. Decyzją z [...] listopada 2011 r. nr [...] Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z [...] czerwca 2010 r. wydanej w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy (dlal przedmiotowej w sprawie inwestycji). Decyzją z tej samej daty, o nr [...] Kolegium orzekło o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z [...] marca 2009 r. wydanej w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Natomiast, postanowieniem z [...] listopada 2011 r. nr [...] Kolegium stwierdziło nieważność postanowienia Wójta Gminy [...] prostującego oczywistą omyłkę pisarską w ww. decyzji środowiskowej, polegającą na błędnym oznaczeniu jednej z działek inwestycyjnych. Następnie, z akt wynika, iż po podjęciu postępowania w sprawie przez organ I instancji, inwestor dołączył do akt decyzję Wójta Gminy [...] z [...] lutego 2012 r. wydaną w trybie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej zw. k.p.a.), i zmieniającą w tym trybie oznaczenie jednej z działek wskazanych w decyzji środowiskowej wydanej dla przedmiotowej inwestycji przez ten organ. Nadto, na tym etapie zastrzeżenia w sprawie zgłosił m. in. M. B. oraz M. C. Osoby te, nie zgadzając się na realizację inwestycji, powołały się na wydane przez Wójta Gminy [...] decyzje ustalające warunki zabudowy dla działek o nr ewid. [...] (w przypadku M. C.) i o nr ewid. [...] (w przypadku M. B.), pozostających w obszarze oddziaływania inwestycji. Wskazane decyzje o warunkach zabudowy organ włączył do akt sprawy. Z decyzji z [...] marca 2012 r. nr [...] wynika, że organ ustalił warunki zabudowy działki nr ewid. [...] w miejscowości [...], dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego i gospodarczego w ramach siedliska rolniczego. Decyzją z [...] marca 2011 r. nr [...], odnoszącą się do działki nr ewid. [...] w miejscowości [...], Wójt Gminy [...] określił zaś warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego. Uwzględniają powyższe, postanowieniem z [...] maja 2012 r. znak: [...] Starosta [...] , na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623), nałożył "na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości przy uwzględnieniu art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego: projekt budowlany w zakresie przyjętych rozwiązań projektowych zaktualizować w zakresie dotyczącym poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, wynikających z decyzji Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia [...].03.2011 i nr [...] z dnia [...].03.2012 r. projekt opracowany w 2010 r., nie uwzględnia stanu prawnego wynikającego z ww. decyzji Wójta (wydanych w 2011 i 2012 r.), w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia". Inwestor – Spółka [...] na postanowienie organu odpowiedziała pismem z [...] czerwca 2012 r., wskazując w nim, że organ bez podstawy prawnej nałożył na nią obowiązek "usunięcia nieprawidłowości". Spółka [...] podniosła też, że należałoby wszcząć postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności powołanych w postanowieniu decyzji o warunkach zabudowy jako niezgodnych z decyzją o warunkach wydaną wcześniej dla planowanej elektrowni wiatrowej. I dalej, Starosta [...], po rozpatrzeniu sprawy, decyzją z [...] lipca 2012 r. nr [...], na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, odmówił wydania decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego elektrowni wiatrowej wraz z infrastrukturą towarzyszącą, na działkach nr ewid. [...] i [...] w miejscowości [...] oraz o nr ewid. [...] w miejscowości [...], gmina [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że z załączonego do wniosku projektu budowlanego i raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wynika, że oddziaływanie turbiny wiatrowej pod względem hałasu obejmuje działki nr ew. [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] w m. [...], nr ew. [...],[...],[...],[...],[...],[...] w m. [...] i nr ew. [...],[...],[...] w m. [...]. W czasie orzekania z wniosku [...] o pozwolenie na budowę, Wójt Gminy [...] wydał decyzje o warunkach zabudowy: budynku mieszkalnego w zabudowie zagrodowej na działce nr ew. [...] w [...] oraz budynku mieszkalnego i gospodarczego w zabudowie zagrodowej na działce nr ew. [...] w [...]. Obie decyzje są prawomocne. Dalej organ zaznaczył, że rozwiązania techniczne, w tym lokalizacja obiektu, ustalona w projekcie budowlanym, wynikają z przyjętych założeń i analizy oddziaływania wolnostojącej elektrowni wiatrowej, opracowanej przez biegłego z listy Wojewody [...]. Elektrownia usytuowana została na terenach rolnych, które nie są chronione akustycznie. Najbliższe zabudowania mieszkalne i inwentarskie w zabudowie zagrodowej znajdują się w odległości około 470 m. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasów w środowisku dla zabudowy zagrodowej dopuszczalny poziom hałasu w porze dziennej, tj. w godz. 6.00-22.00 wynosi 55dB, natomiast w porze nocnej, tj. w godz. 22.00-6.00, 45dB. Analiza wykazała, że obszar oddziaływania inwestycji pod względem hałasu, wyznacza izolinia poziomu dźwięku o wartości dopuszczalnej 45dB w odległości 200 m od masztu elektrowni. Na tym obszarze znajdują się m. in. części działek nr ew. [...] i [...], dla których w dniach [...] marca 2011 r. i [...] marca 2012 r. Wójt Gminy [...] wydał decyzje o warunkach zabudowy budynków mieszkalnych i gospodarczego w zabudowie zagrodowej. Decyzja o warunkach zabudowy w swojej treści nie określa konkretnej lokalizacji planowanego budynku na działce, jednak wiąże organ administracji architektoniczno-budowlanej (który wydaje decyzje o pozwoleniu na budowę), w myśl art. 55 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W związku z tym, postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. wydanym w trybie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, zobowiązano inwestora do zaktualizowania załączonego do wniosku projektu budowlanego w zakresie - zgodnym z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego - dotyczącym poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, wynikających z wydanych decyzji Wójta Gminy [...] nr [...] i [...]. W dniu [...] czerwca 2012 r. wpłynęło pismo Spółki [...], stanowiące odpowiedź na wydane postanowienie z [...] kwietnia 2012 r., w którym inwestor nie wykonując obowiązku wynikającego z postanowienia wskazał na konieczność wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wójta. Organ I instancji dostrzegając powyższe przyjął, że nie ma znaczenia rozstrzygnięcie z art. 157 § 2 k.p.a. kto jest uprawniony do wnioskowania o ewentualne wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, jeżeli by nawet przyjąć, że istnieją przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie bowiem dotyczy pozwolenia na budowę i zgodnie z art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, jeżeli wnioskodawca nie usunie w wyznaczonym terminie wskazanych w postanowieniu nieprawidłowości, organ administracji architektoniczno-budowlanej wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Z przepisu tego nie wynika, żeby przyczyny niewykonania, choćby usprawiedliwione, mogły być podstawą niewykonania dyspozycji tego przepisu. Odwołanie od ww. decyzji Starosty [...] wniósł inwestor – [...] Sp. z o.o. Sp. komandytowo-akcyjna z siedzibą w [...] (dawniej: [...] Sp. z o.o. w [...]), wskazując m. in. na naruszenie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego poprzez jego błędną interpretację i błędne zastosowanie. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu wskazanego odwołania, decyzją z [...] sierpnia 2012 r. znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] lipca 2012 r. W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji. Przyjął, iż dla budowy elektrowni wiatrowej wymagane jest doprecyzowanie projektu budowlanego, w tym planu zagospodarowania terenu w zakresie dotyczącym poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu interesów osób trzecich wynikających z wydanych decyzji Wójta Gminy [...] nr [...] i [...] oraz, dołączenie aktualnych warunków przyłączenia do sieci energetycznej, gdyż przedłożone warunki, jak i całość dokumentacji projektowej są z 2010 r. i utraciły swą ważność. Podał, że zgodnie z obowiązującym przepisem art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego nieuzupełnienie wskazanych w postanowieniu uchybień skutkuje odmową co do zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę, i tą przesłanką kierował się organ I instancji w sprawie. Organ odwoławczy zauważył przy tym, że inwestor nie dopełnił stwierdzonych braków. Z tych też względów celowym było, jak stwierdził Wojewoda, utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym art. 5 Prawa budowlanego, organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego są zobowiązane brać pod uwagę, czy w przypadku konkretnej inwestycji nie naruszono uzasadnionych interesów osób trzecich. Podał też, że zasięg oddziaływania przedmiotowej w sprawie inwestycji na otoczenie wynosi ok. 200 m. Wyznaczając obszar oddziaływania przedsięwzięcia w niniejszej sprawie, przyjęto wartość dopuszczalnego poziomu hałasu, tj. 45dB - zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 120, poz. 826). Wyjaśnił, iż wyznaczając obszar oddziaływania przedsięwzięcia wzięto pod uwagę bardziej niekorzystną wartość dopuszczalnego poziomu hałasu. Podniósł następnie, że realizacja inwestycji winna zostać przeprowadzona w sposób nie powodujący negatywnego wpływu na środowisko, zdrowie i życie ludzi, charakter inwestycji nie może pogorszyć standardów jakości środowiska i stwarzać uciążliwości dla sąsiedniego budownictwa zagrodowego oraz ograniczeń w sposobie użytkowania terenów określonych dopuszczalną izofoną dla tej inwestycji. I takie wymogi nakłada decyzja nr [...] o warunkach zabudowy dla działki nr ew. [...] i [...] w m. [...] i nr ew. [...] w m. [...]. Z powyższych względów zawarte w postanowieniu Starosty [...] wezwanie do zaktualizowania w zakresie dotyczącym poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich w oparciu o art. 5 ust. 1 pkt. 9 Prawa budowlanego w aspekcie decyzji o warunkach zabudowy wydanych dla nieruchomości o nr ew. [...] i [...] położonych w obszarze oddziaływania obiektu, jest słuszne. Organ odwoławczy zauważył w konsekwencji, że inwestor nie zachował obligatoryjnych wymogów, co do projektu budowlanego, w tym projektu zagospodarowania terenu. Tym samym istnieją ewidentne braki dotyczące dokumentacji projektowej, które skutkują negatywną decyzją w sprawie pozwolenia na realizację inwestycji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Wojewody [...], strona skarżąca – [...] Sp. z o.o. Spółka komandytowo-akcyjna w [...] zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1. naruszenie treści art. 157 i 156 § 1 pkt 2 k.p.a., w zw. z art. 7 k.p.a., poprzez przyjęcie za właściwe i uzasadnione, brak wystąpienia przez Starostę [...] do właściwego samorządowego kolegium odwoławczego o wszczęcie z urzędu postępowania, o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy [...] nr [...] i nr [...], na podstawie art. 156 § 1 ust. 2 K.p.a.; 2. nie przyjęcie, że Starosta [...] naruszył treść art. 64 ust. 1 w zw. z art. 55 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ze zm.), w myśl którego decyzja o warunkach zabudowy wiąże organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę, a które to naruszenie stanowi podstawę złożenia odwołania od decyzji organu; 3. nie przyjęcie, że Starosta [...] naruszył treść art. 32 Prawa budowlanego, który stanowi, że nie można odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, jeżeli są spełnione wymogi określone w art. 32 ust. 4 oraz ust. 1 ww. artykułu, tym samym, wykluczona została możliwość nakładania na inwestora przez organ dodatkowych obowiązków, poza określonymi w tych przepisach; 4. nie przyjęcie, że Starosta [...] naruszył treść art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, poprzez jego błędną interpretację, szczególnie mając na względzie stan faktyczny i prawny sprawy, z którego wynika, że organ bez podstawy prawnej nałożył na inwestora obowiązek "usunięcia nieprawidłowości" określonych postanowieniem z [...] maja 2012 roku znak: [...], co w decyzji organ uznał za jedynie właściwe, a Wojewoda [...] w decyzji to stanowisko podtrzymał; 5. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. , art. 107 § 3 k.p.a., poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, która nakazuje przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy i podjąć wszelkie kroki niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nie zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Podnosząc powyższe skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca Spółka podniosła w szczególności, że Starosta [...] bez podstawy prawnej nałożył na nią obowiązek "usunięcia nieprawidłowości", określonych postanowieniem z [...] maja 2012 r. Wydając decyzję nie ustosunkował się zaś do twierdzeń zawartych przez skarżącą w odpowiedzi na ww. postanowienie. Skarżąca wskazała przy tym, że organ winien mieć na uwadze, iż obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości może być realizowany przez inwestora w każdej formie, która powoduje eliminację naruszeń wymogów określonych w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, w tym także przez wskazanie organowi, że naruszenie tych wymogów nie występuje. Omyłkowe bowiem nałożenie przez organ na inwestora obowiązków, w trybie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, nie pozbawia tego organu prawa odstąpienia od ich egzekwowania w sytuacji wykazania przez stronę wadliwości zajętego wcześniej stanowiska. Nadto, skarżąca zwróciła uwagę na to, że przywołane przez organy orzekające decyzje Wójta Gminy [...] o warunkach zabudowy, wydane zostały po dacie uzyskania przez nią ostatecznej decyzji w tym przedmiocie. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, w tym z również przyczyn, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu niezależnie od jej treści. Przypomnieć na wstępie trzeba, iż Sąd kontrolował w niniejszej sprawie decyzję Wojewody [...] z [...] sierpnia 2012 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z [...] lipca 2012 r. o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia skarżącej Spółce pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej wraz z infrastrukturą towarzyszącą, na działkach o nr ewid. [...] i [...] w miejscowości [...] i o nr ewid. [...] w miejscowości [...], gm. [...]. Oba te orzeczenia wydane zostały na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego. W związku z zastrzeżeniami kilku stron postępowania co do realizacji inwestycji i legitymowaniem się przez dwóch uczestników postępowania ostatecznymi warunkami zabudowy dla działek znajdujących się w obszarze oddziaływania inwestycji, Starosta [...] w trybie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego nałożył na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości poprzez zaktualizowanie rozwiązań projektowych. Wobec (jak przyjęły organy) niewykonania tego obowiązku, prawidłowym było zastosowanie ww. regulacji prawnej, tj. art. 35 ust. 3, i na jego podstawie orzeczenie w sposób negatywny co do rozpatrywanego wniosku o pozwolenie na budowę. W skardze podniesiono m. in. zarzut naruszenia art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego wskazując, iż organ bez podstawy prawnej nałożył na inwestora obowiązek "usunięcia nieprawidłowości". Podniesiono też, że obowiązek usunięcia nieprawidłowości może być realizowany w każdej formie, w tym również przez wskazanie, że do naruszenia wymogów nie doszło, co uprawnia organ do odstąpienia od ich egzekwowania. Analizując sprawę Sąd uznał stanowisko skarżącej za zasadne. Uznał bowiem, że w sprawie doszło do błędnego zastosowania ww. art. 35 ust. 3 prawa materialnego (albowiem przyczyny podane w decyzjach wydanych w sprawie nie uzasadniały zastosowania tego przepisu), oraz wadliwej interpretacji na potrzeby ww. art. 35, przepisu art. 5 ust. 1 pkt 9 tej ustawy. Rozwijając powyższe wskazać należy, iż zgodnie z art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego w razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Przytoczony przepis, jak z niego wynika, nawiązuje do ust. 1 art. 35, który określa zakres obowiązków organu w fazie wyjaśniającej postępowania o pozwoleniu na budowę. Stosownie do art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego organ architektoniczno-budowlany musi dokonać szeregu czynności, których celem jest kompleksowe sprawdzenie projektu budowlanego. Dopiero stwierdzenie, że projekt budowlany nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 35 ust. 1, uzasadnia zastosowanie ust. 3 i nałożenie na inwestora obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Zatem, nałożenie obowiązku w oparciu o przepis art. 35 ust. 3 może mieć miejsce wówczas, gdy organ dokonując sprawdzeń w zakresie określonym w ust. 1 art. 35, stwierdzi w tej materii braki, tj. dopatrzy się naruszenia objętego regulacją art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Przy czym, stosując art. 35 ust. 3 i wydając na jego podstawie postanowienie, organ winien wezwać do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości na tyle precyzyjne, aby inwestor miał możliwość takiemu wezwaniu zadośćuczynić. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić przede wszystkim trzeba, iż Starosta [...] stosując art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego nie wskazał w jakim zakresie stwierdził nieprawidłowości w projekcie budowlanym. Nie nawiązał do żadnej z regulacji, o której mowa w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Nie podał więc, czy dostrzeżone przez niego nieprawidłowości wiążą się z decyzją o warunkach zabudowy, czy też z przepisami o ochronie środowiska, a może z innymi przepisami i brakiem zgodności z nimi projektu zagospodarowania działki. Wydając postanowienie w omawianym trybie, organ I instancji (a za nim organ odwoławczy) nawiązał jedynie do art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego i wydanych dla działek znajdujących się w obszarze oddziaływania inwestycji, decyzji o warunkach zabudowy. Wskazał przy tym na konieczność zaktualizowania projektu. W ocenie Sądu, taka argumentacja organu nie może stanowić o prawidłowym zastosowaniu ww. art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego. Z argumentacji tej nie wynika bowiem, z jakiego powodu projekt został zakwestionowany (w kontekście ust. 1 art. 35 prawa materialnego), na czym polegają stwierdzone nieprawidłowości, ani -w konsekwencji- w jaki sposób winny być one usunięte. Samo nawiązanie w postanowieniu -nakładającym obowiązek- do treści art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, umieszczonego wśród przepisów ogólnych ustawy – Prawo budowlane i mającego znaczenie dla stosowania i wykładni przepisów szczegółowych tej ustawy, nie może być ocenione jako wystarczające do zakwestionowania dokumentacji budowlanej i nałożenia obowiązku na inwestora. Przy czym, co do zasady trzeba zgodzić się z organami orzekającymi w sprawie, iż rozpatrując sprawę należało wziąć pod uwagę ww. art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego i rozważyć, czy inwestycja nie narusza "uzasadnionych interesów osób trzecich". Stosownie bowiem do treści tego przepisu, obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Tym samym, uwzględniając przytoczony przepis należało zbadać, czy w wyniku realizacji inwestycji może dojść do naruszenia uzasadnionych interesów osób trzecich. Należało jednak wziąć pod uwagę, iż o takim rodzaju naruszenia można mówić jedynie wówczas, gdy wynika to z niezachowania konkretnej normy prawnej. Jak zauważył bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 marca 2011 r. sygn. akt II OSK 446/10 (lex nr 1080296), "w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie wskazuje się, że pojęcie uzasadnionych interesów osób trzecich winno być interpretowane w oparciu o przesłanki obiektywne, a więc w oparciu o zgodność z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, z normami obowiązującymi w budownictwie. Jeżeli zatem postępowanie prowadzone w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę wykaże sprzeczność z powyższymi wymogami, to spowodowane w wyniku jej realizacji dolegliwości dla otoczenia mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające uzasadnione interesy osób trzecich." Obowiązkiem organów jest więc, jak wskazał następnie NSA, zbadanie, czy inwestycja nie narusza interesów osób trzeci, ale wyłącznie w zakresie ewentualnego naruszenia norm szeroko rozumianego prawa budowlanego. "Jeżeli decyzja o pozwoleniu na budowę (...) nie wykazuje żadnej sprzeczności z powyższymi wymogami, to spowodowane realizacją inwestycji dolegliwości dla otoczenia nie mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające uzasadnione interesy osób trzecich." I dalej, w tym samym wyroku NSA zaznaczył, że "nie chodzi bowiem o wszelkie utrudnienia, jakie może przynieść planowane przedsięwzięcie, a jedynie o takie, które dotyczyć mogą naruszeń interesów prawnych, a nie interesów faktycznych, innych osób. Ochrona takich interesów w procesie inwestycyjnym nie może prowadzić do sytuacji, w której to osoby trzecie, a nie inwestorzy - właściciele nieruchomości, na której mają powstać planowane inwestycje, decydowali będą o dopuszczalności wybudowania obiektów budowlanych, miejscu posadowienia takich obiektów, rodzaju obiektu budowlanego i to nawet z naruszeniem ogólnego interesu społecznego". W niniejszej sprawie przywołując art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego na żadnym jej etapie nie wskazano, w związku z jakim przepisem szczególnym prawa budowlanego, projekt budowalny przedstawiony wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę narusza uzasadnione interesy osób trzecich. Nie uczyniono tego zarówno w kontekście ww. przepisu ogólnego prawa budowlanego jak i -wskazanych w orzeczeniach wydanych w sprawie- decyzji Wójta Gminy [...] o warunkach zabudowy dla dwóch działek znajdujących się w obszarze oddziaływania inwestycji. Organ II instancji wprawdzie nawiązał w omawianej materii do decyzji o warunkach zabudowy wydanej dla przedmiotowego w sprawie przedsięwzięcia, ale nie przedstawił szczegółowej analizy w tym zakresie. Nie wykazał w efekcie, aby zapis, który przytoczył (w świetle decyzji o warunkach zabudowy wydanych dla działek o nr ewid. [...] i [...] oraz ww. art. 5 ust. 1 pkt 9) stanowił o konieczności aktualizacji projektu budowlanego. Dostrzec w tym miejscu należy, że z decyzji Wójta Gminy [...] z [...] czerwca 2010 r. nr [...] o warunkach zabudowy (dla planowanego przedsięwzięcia, polegającego na budowie elektrowni wiatrowej) oraz z decyzji Wójta Gminy [...] z [...] marca 2009 r. nr [...] (ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację tego przedsięwzięcia) wynika, że elektrownię wiatrową zaprojektowano na terenie rolniczym - uprawianym rolniczo, nie zabudowanym i nie zadrzewionym. Potwierdza to także raport środowiskowy, załączony do wniosku o pozwolenie na budowę. Zgodnie z tym raportem, najbliższa zabudowa typu gospodarczego zlokalizowana jest w odległości około 520 m od projektowanej wieży z turbiną wiatrową. Z raportu tego wynika też, że eksploatacja przedsięwzięcia wiąże się z uciążliwym hałasem, przy czym – została zlokalizowana na terenie nie chronionym akustycznie (tj. terenie rolnym, nie zabudowanym), a jej funkcjonowanie nie będzie stanowiło nadmiernej uciążliwości dla środowiska w zakresie emisji hałasu na chronionym akustycznie terenie zabudowy zagrodowej. Zgodnie z raportem, kryterialna izofona równoważonego poziomu dźwięku 45 dB dla pory nocnej występuje w odległości około 200 m od masztu elektrowni, a więc na terenach rolnych, nie chronionych akustycznie. Z uwagi na powyższe (jak należy przyjąć), w pkt 2 ppkt 4 ww. decyzji o warunkach zabudowy dotyczącej przedmiotowej elektrowni wiatrowej ustalono minimalną odległość od zabudowy ze stałym pobytem ludzi na "ca 200 m". Nadto, w pkt 4 ppkt 3 warunków zabudowy ustalono, że odległość elektrowni wiatrowej od najbliższych zabudowań mieszkalnych winna wynosić nie mniej niż to wynika z wyliczeń przewidywanej emisji hałasu dla tego typu elektrowni, "w tym przypadku ustalono według decyzji min. 200 m". Dostrzegając powyższe zauważyć należy, iż z akt sprawy nie wynika, aby w odległości 200 m od planowanej inwestycji znajdowała się jakakolwiek zabudowa ze stałym pobytem ludzi. Taka zabudowa nie znajduje się również na działkach o nr ewid. [...] i [...], dla których Wójt Gminy [...] wydał warunki zabudowy. Wydanie wskazanych decyzji nie stanowi o zmianie stanu faktycznego w ww. zakresie. Nadal na terenach, do których odnoszą się wskazane decyzje o warunkach zabudowy, nie ma żadnej zabudowy mieszkaniowej/zagrodowej. Tego rodzaju zabudowa jest jedynie w planach, a więc może dojść do jej realizacji (co nie oznacza, że dojdzie) w przyszłości, w tym bliżej nie określonej (dodać należy, że z akt nie wynika, aby wydane zostały decyzje o pozwoleniu na budowę, w oparciu o przytoczone warunki zabudowy; nie wynika też aby o takie pozwolenia wystąpiono). Trudno więc przyjąć, aby z uwagi na te decyzje Wójta Gminy [...] z [...] marca 2011 r. i z [...] marca 2012 r., projekt budowlany stał się nieaktualny. W ocenie Sądu, nie mogą o tym stanowić przywołane powyżej ustalenia decyzji o warunkach zabudowy wydanej dla elektrowni wiatrowej. Nie ma w nich bowiem mowy o planowanej zabudowie mieszkaniowej, a jedynie o istniejącej (w dacie stosowania tych warunków). Jednocześnie wskazać trzeba, iż przywołany przez Wojewodę w uzasadnieniu orzeczenia pkt 4 ppkt 7 decyzji o warunkach zabudowy z [...] czerwca 2010 r. nr [...] nie odnosi się do działek pozostających w promieniu 200 m od inwestycji. Dotyczy terenów "określonych dopuszczalną izofoną", a więc terenów położonych ponad 200 m od inwestycji. Reasumując, zastosowanie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, w okolicznościach sprawy, nie było uzasadnione także ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy wydanej dla planowanego przedsięwzięcia (do której to starał się nawiązać Wojewoda w kontrolowanej decyzji). Podnieść nadto należy, iż zastosowania ww. przepisu nie można też powiązać (w okolicznościach sprawy, kształtowanych decyzjami Wójta Gminy [...] o warunkach zabudowy dla działek nr ewid. [...] i [...]), z przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 120, poz. 826). Działki o nr ewid. [...] i [...], jak i pozostałe nieruchomości znajdujące się w sferze oddziaływania inwestycji, jako tereny rolnicze nie są bowiem akustycznie chronione. Z tych też przyczyn, Sąd uznał, iż postępowanie zostało przeprowadzone pobieżnie, bez głębszej analizy sprawy i okoliczności w niej występujących, czym dopuszczono się naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 35 ust. 1 i ust. 3 Prawa budowlanego. W wyniku takiego działania doszło do wadliwego zastosowania art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego i bezpodstawnego obciążenia inwestora obowiązkiem usunięcia (niesprecyzowanych) nieprawidłowości w projekcie budowlanym. To zaś skutkowało wydaniem błędnej decyzji przez organ powiatowy na podstawie ww. art. 35 ust. 3 i wadliwym orzeczeniem Wojewody, utrzymującym w mocy takie rozstrzygnięcie organu I Instancji. W ocenie Sądu, orzekając ponownie w sprawie Starosta [...] winien uwzględnić powyżej przedstawione uwagi. Winien zatem mieć na względzie, że zastosowanie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego i wydanie postanowienia na jego podstawie, powinno mieć miejsce tylko wówczas, gdy organ stwierdzi naruszenie objęte regulacją art. 35 ust. 1 tej ustawy. Naruszenie to, może wiązać się z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, ale samo powołanej tej normy prawnej jeszcze o takim naruszeniu nie świadczy i na takie naruszenie nie wskazuje. Starosta [...] winien także wziąć pod uwagę, że stosując przepis art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego i wydając na jego podstawie postanowienie, należy precyzyjnie wskazać przyczynę nałożenia obowiązku, jak i określić zakres nieprawidłowości. Konkludując, organ I instancji, winien jeszcze raz dokonać sprawdzeń projektu budowlanego, tak jak wymagają tego przepisy Prawa budowlanego, i od tego też uzależnić rozstrzygnięcie w sprawie. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, i art. 135 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na zasadzie art. 200 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło