VII SA/Wa 2471/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy o ze skargi E. N. na działanie Wójta Gminy L. w przedmiocie zajęcia stanowiska w sprawie skargi na czynności pracownika postanawia: odrzucić skargę. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga E. N. na działanie Wójta Gminy L. w przedmiocie zajęcia stanowiska w sprawie skargi na czynności pracownika. Skarżący zwrócił się do Sądu Administracyjnego w związku z odpowiedzią Wójta Gminy L. z dnia 3 września 2018 r. Skarżący podniósł, że zajęte stanowisko stanowi odpowiedź na skargę z dnia 10 sierpnia 2018 r. na czynności postępowania pracownika Urzędu Gminy L.. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy L. wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że w jego ocenie skarga na pracownika została rozpoznana po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i uznana za bezzasadną, gdyż składane zarzuty okazały się niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) sąd odrzuca skargę jeżeli wniesienie skargi do sądu administracyjnego jest niedopuszczalne. Stosownie do art. 3 § 1 powołanej ustawy sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Ramy tej kontroli zakreśla przepis art. 3 § 2 tej ustawy stanowiąc, iż kontrola działalności publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z mocy art. 3 § 3 ww. ustawy sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których sądową kontrolę przewidują przepisy ustaw szczególnych, a stosownie do art. 4 rozstrzygają również spory kompetencyjne między wymienionymi w tym przepisie organami. Sądy administracyjne są zatem właściwe wyłącznie do rozpatrywania skarg w sprawach określonych w powołanych przepisach. Wskazane regulacje prawne określają właściwość rzeczową sądów administracyjnych w sprawowaniu kontroli nad działalnością organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje (jak wynika z cyt. normy prawnej) w szczególności orzekanie w sprawach skarg na indywidualne akty administracyjne (takie jak decyzje, postanowienia). W treści rozpoznawanej skargi skierowanej do Sądu, skarżący nie wskazał na żaden tego typu akt będący przejawem władzy organu i podlegający kontroli sądowej. Nie zarzucił organowi w tym zakresie również żadnej bezczynności. W treści skargi - stanowiącej w niniejszej sprawie skargę na działania pracownika urzędu gminy - skarżący nie zgadza się ze sposobem załatwienia jego sprawy – z udzieloną odpowiedzią na skargę na pracownika, który odmówił skarżącemu wydania dokumentów z akt sprawy. Przy czym należy zauważyć, że odmowa wydania, o czym wspomina sam skarżący, nastąpiła z przyczyn obiektywnych – braku w aktach Urzędu Gminy L. oryginału dokumentu o którego wydanie zwrócił się skarżący. Rozpoznając sprawę wskazać należy, że skarga skierowana do Sądu, dotyczy więc w istocie działalności organu (wójt gminy) i podległych mu pracowników, a to - w ocenie Sądu - mogłoby być ewentualnie przedmiotem skargi przewidzianej w art. 227 i nast. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., a nie przedmiotem skargi sądowo-administracyjnej. Sąd administracyjny nie jest bowiem właściwy w tego rodzaju sprawach. Stosownie do treści art. 227 k.p.a., przedmiotem skargi - w tym przepisie przewidzianej - może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Użyte w cytowanym artykule sformułowanie "w szczególności" oznacza, iż przedmiotem tej skargi mogą być także inne okoliczności w nim nie wymienione, z których wynika niezadowolenie z działania lub zaniechania organu. Tego typu skarga ma charakter powszechny, przysługuje bowiem w każdym czasie wszystkim obywatelom we wszystkich sprawach i w stosunku do wszystkich ogniw aparatu państwowego i społecznego. Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych w rozumieniu działu VIII kpa, a więc skarg związanych z krytyką wykonywania zadań przez właściwe organy administracji albo przez ich pracowników (art. 227 i następne k.p.a.), ponieważ sprawy te nie zostały poddane kontroli Sądu ani na podstawie art. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ani na podstawie przepisów ustaw szczególnych (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 marca 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 18/05, niepubl., postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1785/06, Lex 320599, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1110/04, Lex 171200). Do rozpatrywania tego rodzaju skarg właściwe są organy określone w dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego, w art. 229-230. Do skarg uregulowanych w dziale VIII k.p.a. nie ma natomiast zastosowania sądowa kontrola administracji publicznej. Skarga przewidziana w ww. przepisach Kodeksu uruchamia jednoinstancyjne postępowanie administracyjne o charakterze uproszczonym, kończącym się czynnością faktyczną zawiadomienia skarżącego o sposobie załatwienia sprawy. W postępowaniu tym nie istnieją strony, nie ma instancji, nie zapadają decyzje ani postanowienia oraz inne akty, a ma ono na celu ustalenie prawidłowości i terminowości działania organów administracyjnych i ich pracowników oraz zbadanie potrzeby podjęcia określonych czynności w celu wyeliminowania ustalonych nieprawidłowości. Skarga z art. 227 k.p.a. jest odformalizowanym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, nie dającym jednak żadnych podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego lub postępowania sądowo-administracyjnego. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż rozpoznawana skarga nie dotyczy spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. Zawiera ona krytykę organu oraz wskazanych w niej osób, a tę skarżący winien skierować do właściwego organu -określonego w art. 229 i art. 230 k.p.a.- w skardze powszechnej, o której mowa w ww. art. 227 tej ustawy. Ogólnie niezadowolenie z działania organu, w tym przypadku Wójta Gminy L. i podległych jej pracowników, nie podlega bowiem żadnej kontroli ze strony sądu administracyjnego. Na marginesie należy wskazać, że skarżący aby wyjaśnić swoją sprawę – kwestię ew. sfałszowania oświadczenia i podpisu złożonego na oświadczeniu z dnia 23 marca 2000 r. powinien zgłosić się do odpowiednich organów ścigania (policja, prokuratura), gdyż te organy są władne w pierwszej kolejności do ustalenia czy doszło do popełnienia przestępstwa przy składaniu ww. oświadczenia. Dopiero po ustaleniu, że w sprawie doszło do naruszenia prawa (popełniono przestępstwo) można żądać wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. Ponadto wydania oryginału oświadczenia, które będzie niezbędne do prawidłowego przeprowadzenia ww. postępowania zażąda właściwy organ policji, bądź prokurator. Z tego też względu przedmiotowa skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.