VII SA/Wa 2479/13

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 grudnia 2013 r. po rozpoznaniu wniosku T. D. w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi T. D. i H. D. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2013 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia: 1. przyznać T. D. prawo pomocy poprzez zwolnienie z wpisu sądowego od skargi w wysokości 200,00 złotych, 2. ustanowić adwokata, 3. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W dniu 6 grudnia 2013r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy T. D., w których wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W nadesłanym formularzu wnioskodawca przedstawił swoją sytuację finansową, majątkową i rodzinną. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. W niniejszej sprawie analizując dane zawarte w formularzu stwierdzono, że wnioskodawca wykazał, iż nie jest w stanie ponieść w całości kosztów sądowych oraz kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Z formularza wniosku wynika, że wnioskodawca wraz z żoną utrzymują się z dochodów w wysokości 3.027,00 złotych miesięcznie. Kwota ta jest uzyskiwana z tytułu emerytur przez wnioskodawcę w wysokości 1.411,00 złotych oraz kwota uzyskiwana przez małżonkę wnioskodawcy w wysokości1.616,00 złotych. Skarżący podał, że wspólnie z żoną posiadają dom jednorodzinny o pow. użytkowej 136 m ² oraz nieruchomość rolną o pow. 28 arów. Wnioskodawca zaznaczył, że dom jest jeszcze niewykończony w szczególności łazienka, brak tynków z zewnątrz budynku, brak podłączenia do instalacji gazowej. Wskazał, że ponosi opłaty za opał w wysokości 4.000,00 złotych rocznie oraz opłatę za energię elektryczną w wysokości 134,00 złotych miesięcznie. Dodał, że na zakup lekarstw wydają z małżonką 400,00 złotych miesięcznie. Nadto spłacają kredyt zaciągnięty w banku w kwocie 299,00 miesięcznie. Wnioskodawca podniósł, że wraz z żoną są osobami starszymi i schorowanymi z grupami inwalidztwa. Wymienił schorzenia na które chorują. Podkreślił, że brakuje im środków finansowych na wykupienie niektórych lekarstw. Zaznaczyli, że są zadłużeni w banku i u znajomych. Z wniosku wynika, że wnioskodawca wraz z żoną nie posiadają oszczędności pieniężnych, przedmiotów wartościowych, ani majątku, który mógłby stanowić dodatkowe źródło dochodów. Dokonując analizy sytuacji finansowej skarżącego i jego zdolności płatniczych stwierdzono, iż nie jest on w stanie ponosić w całości kosztów postępowania oraz ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Stwierdzono, że byłby to wydatek wykraczający poza jego rzeczywiste możliwości finansowe. W związku z powyższym, przyznano wnioskodawcy prawo pomocy poprzez zwolnienie z wpisu sądowego od skargi w wysokości 200,00 złotych oraz ustanowienie adwokata. Jednocześnie uznano, że brak jest brak podstaw do przyjęcia, iż wnioskodawca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego samodzielnie. Dochód miesięczny uzyskiwany przez wnioskodawcę i jego żonę w wysokości 3.027,00 złotych miesięcznie stanowi stałe źródło dochodu. Sytuacja taka pozwala na sukcesywne czynienie oszczędności na pokrycie choćby części kosztów związanych z zainicjowanym postępowaniem sądowym. Należy bowiem podkreślić, że wszczynając spór przed sądem, skarżący powinien mieć na uwadze, że prowadzenie postępowania sądowego wiązać się będzie z koniecznością ponoszenia niezbędnych kosztów. Winien zatem poczynić odpowiednie starania w celu zabezpieczenia środków finansowych niezbędnych do pokrycia choćby części kosztów postępowania sądowego. Wskutek powyższego stwierdzono, że wnioskodawca mając stały dochód miesięczny powinien partycypować w kosztach sądowych. Podkreślić należy, że wymóg ponoszenia kosztów sądowych nie stanowi ograniczenia prawa do sądu i jest usprawiedliwiony koniecznością zapewnienia właściwego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości (por. postanowienie NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r. II OZ 678/09). W ocenie orzekającego pozostałe ewentualne koszty sądowe mogące wystąpić w trakcie prowadzonego postępowania, są w zasięgu możliwości finansowych wnioskodawcy, który uzyskując z małżonką stały miesięczny dochód będzie w stanie ponieść je samodzielnie. Z powyższych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.