VII SA/Wa 251/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Protokolant sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi K K na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2013 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania skargę oddala [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją wydaną dnia [...] listopada 2002 r. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Powiat Grodzki z dnia [...] października 2001 r. nakazującą na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane K K dokonanie rozbiórki budynku gospodarczo-garażowego o wymiarach 4, 60 m x 7, 20 m usytuowanego na działce nr [...] przy ul[...] w [...]. Decyzja [...] WINBu była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem wydanym dnia 3 lipca 2006 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 3283/02oddalił skargę. W dniu 12 sierpnia 2013 r. K K złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wyżej wymienioną ostateczną decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2002 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa, wskazując iż podstawa jego wniosku jest zmiana przepisów prawa budowlanego, o której dowiedział się na początku sierpnia 2013 r. Po rozpatrzeniu wniosku [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem nr [...] wydanym dnia [...] września 2013 r. odmówił wznowienia postępowania. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, iż mimo wezwań organu wnioskujący nie wskazał ani nowych okoliczności faktycznych ani nowych dowodów, które by stanowiły przesłankę wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, ani też nie można ustalić, czy wniosek został złożony z zachowaniem terminu określonego w art. 148 kpa. P rozpatrzeniu zażalenia K K na postanowienie organu I instancji , Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem znak [...] wydanym [...] grudnia 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że we wniosku o wznowienie postępowania K K wprawdzie nie wskazał bezpośrednio żadnego z przepisów art. 145 § 1 bądź art. 145 a i b kpa będących podstawą do wznowienia postępowania, jednakże z przytoczonych przez skarżącego argumentów wynika, że powołane przez niego okoliczności i dowody spełniają przesłankę zawartą w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. W myśl art. 145 § 1 pkt 5 kpa , w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Stosownie do art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się w terminie 1 miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, przy czym zachowanie powyższego terminu musi być udowodnione przez stronę. Pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. znak [...] w [...] wezwał wnioskodawcę do wskazania okoliczności stanowiących podstawę do wznowienia postępowania oraz daty, w jakiej wnioskodawca dowiedział się o tych okolicznościach. W odpowiedzi na ww. wezwanie, w piśmie z dnia 3 września 2013 r. jako podstawę do wznowienia postępowania K K ponownie wskazał zmiany przepisów Prawa budowlanego regulujących sprawy samowoli budowlanej, które miały miejsce w 2004 r. oraz poinformował, że o powyższych zmianach dowiedział się z początkiem sierpnia 2013 r. Należy podkreślić, że wnioskodawca nie wskazał nowych okoliczności faktycznych bądź nowych dowodów w sprawie. Jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych "okoliczność faktyczna to zdarzenie niezależne od treści przepisów prawa, a tym bardziej od wykładni prawa"( por wyrok NSA z dnia 13 lipca 1994 r. sygn. akt II SA 1800/93). Ponadto, jak wskazano w wyroku z dnia 29 marca 1985 r. sygn.. akt II SA 1051/84 "Przyczyna określona wart. 145 § 1 pkt 5 kpa należy do grupy przyczyn, które istniały przed wydaniem decyzji, a mianowicie ujawnienie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Jeżeli organ administracji publicznej wznowił postępowanie na podstawie okoliczności mu znanych w dniu wydania decyzji bądź też okoliczności, które miały miejsce po wydaniu decyzji, to takie przekroczenie prawa, wbrew jasnym i określonym w sposób jednoznaczny przesłankom tego przepisu stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1pkt 2 kpa, w wyniku czego powstały skutki, które nie powinny być tolerowane z punktu widzenia wymogu praworządności". W związku z powyższym przywołana zmiana przepisów prawa po wydaniu decyzji nie może stanowić przesłanki wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Biorąc pod uwagę, że w przedmiotowej sprawie nie wskazano nowych okoliczności ani dowodów w sprawie, nie można na tej podstawie określić daty początkowej terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania. Należy również zauważyć, że skarżący we wniosku o wznowienie postępowania przywołał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r. Przytoczony wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r. sygn. akt P 37/06 uznał m.in. za niezgodny z Konstytucją przepis art. 48 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego w części obejmującej wyrażenie " w dniu wszczęcia postępowania", ogłoszony został oraz wszedł w życie w dniu 29 grudnia 2007 r. ( Dz.U z 2007 r. Nr 247 poz. 1844). Zgodnie z art. 145 a kpa: "§ 1 Można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. § 2. W sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Mając na uwadze, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony w dniu 21 sierpnia 2013 r. nastąpiło uchybienie jednomiesięcznego terminu wyrażonego w art. 145 a § 2 kpa, liczonego od dnia 29 grudnia 2007 r. Odmowa wznowienia postępowania w myśl art. 149 § 3 kpa następuje w drodze postanowienia wtedy gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne albo gdy uchybiono wymogom formalnym. Odmowa wznowienia może nastąpić zatem z przyczyn formalnych a nie merytorycznych ( por. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2008 r. II OSK 1949/06) Przywołane przez wnioskodawcę okoliczności i przedstawione dowody oraz materiał zebrany w fazie wstępnej rozpoznawania wniosku, w związku z badaniem przesłanek formalnych warunkujących wznowienie postępowania, nie wykazują istnienia przyczyny uzasadniającej jego wznowienie. W ocenie GINB [...] WINB zaskarżonym postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2013 r. zasadnie odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją [...] WINB z dnia [...] listopada 2002 r. utrzymującą w mocy decyzję PINB w [...] Powiat Grodzki nr [...] z dnia [...] października 2001 r. znak: [...], po stwierdzeniu, że wniosek nie spełnia wszystkich wymogów formalnych. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w rozpatrywanym zażaleniu stwierdzić należy, że w tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym nie mogą wpłynąć na treść niniejszego rozstrzygnięcia. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wniósł K K. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia skarżący zarzucił organowi I. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy: - art. 48 ust. 2 i art. 49 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( t.j Dz.U z 2010 r. Nr 243, poz.1623 z późn. zm.) poprzez ich niezastosowanie i nie wszczęcie postępowania legalizacyjnego dla budynku gospodarczo-garażowego położonego w [...] na działce ewidencyjnej nr [...], obr. [...] przy ul. [...], II. naruszenie przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 5 kpa poprzez przyjęcie, że w sprawie brak jest nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzje, - art. 7 i 77 kpa poprzez załatwienie sprawy przez organ pierwszej instancji w sposób nie zmierzający do wszechstronnego wyjaśnienia, w szczególności poprzez zaniechanie wydania postanowienia o wszczęciu postępowania legalizacyjnego z urzędu w sytuacji spełnienia przesłanek do zastosowania przepisów art. 48 prawa budowlanego, - art. 8 kpa poprzez przeprowadzenie postępowania przez organ pierwszej instancji w sposób sprzeczny z zasadą budowania zaufania uczestników postępowania do organów władzy publicznej, w szczególności poprzez zaniechanie pouczenia skarżącego o możliwości legalizacji samowoli budowlanej. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a wiec prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sad naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2002 r Nr 153, poz.1270 z późn. zm). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły wobec czego skarga nie została uwzględniona. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydane dnia [...] grudnia 2013 r utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji tj. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] września 2013 r. odmawiające wznowienia na wniosek K K postępowania zakończonego ostateczną decyzją [...] WINB z dnia [...] listopada 2002 r. Wskazać należy, że niniejsze postępowanie prowadzone było w nadzwyczajnym trybie postępowania wznowieniowego. Postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania jest odstępstwem od zasady trwałości decyzji administracyjnych. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postepowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w której została już wydana decyzja ostateczna. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania uzależnione jest od wystąpienia dwóch przesłanek. Pierwszą jest załatwienie sprawy decyzją ostateczną, natomiast drugą jest wystąpienie co najmniej jednej z wyczerpująco wymienionych w art. 145 § 1 oraz art. 145 a kpa wad decyzji administracyjnych lub postanowień. Katalog przyczyn wznowienia wymieniony w art. 145 § 1 oraz art. 145 a kpa ma charakter zamknięty, co oznacza, iż wznowienie postępowania nie jest dozwolone z jakichkolwiek przyczyn. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną można podzielić na dwie fazy. Pierwsza z nich polega na badaniu formalnych podstaw wznowienia, a w efekcie wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania ( art. 149 § 1 kpa) lub decyzji o odmowie wznowienia postępowania ( art. 149 § 3 kpa). Ocena formalnych podstaw wznowienia sprowadza się do badania, czy żądanie wznowienia postępowania zostało zgłoszone przez stronę, czy powołuje ona podstawy wznowienia wymienione w art. 145 § 1 kpa oraz czy został zachowany termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania określony w art. 148 § 1 kpa. W rozpoznawanej sprawie jako przesłankę wznowienia skarżący wskazał art. 145 § 1 pkt 5 kpa, podając, że "wyszły na jaw nowe okoliczności i dowody istniejące w dacie wydania decyzji a nie znane organowi tj. nastąpiła zmiana przepisów prawa budowlanego, o której dowiedział się na początku miesiąca sierpnia 2013 r. Po przeprowadzeniu analizy wniosku organ prawidłowo wezwał wnioskującego o wszczęcie postępowania nadzwyczajnego do wskazania okoliczności lub dowodów ( ujawnienie, których wskazuje w piśmie z dnia 21 sierpnia 2013 r.) oraz daty w jakiej dowiedział się o tych okolicznościach lub dowodach. W odpowiedzi K K ponownie wskazał na zmianę przepisów prawa budowlanego regulujących sprawy samowoli budowlanej, wskazał, iż zmiana ta miała miejsce w 2004 r. oraz że o zmianach tych dowiedział się z początkiem sierpnia 2004 r. Z uwagi na jednoznaczną treść przepisu art. 145 § 1 pkt 5 kpa, zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postepowanie jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi , który wydał decyzję –słusznie w ocenie sądu organ uznał, iż mimo że we wniosku o wznowienie postepowania skarżący powołał jako jego przesłankę art. 145 § 1 pkt 5 kpa to nie wskazał nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów jakie istniały w dacie decyzji i nie były znane organowi ( a więc nie były przez organ uwzględnione) wydającemu decyzję ostateczną – a więc wniosek nie spełnia wymagań formalnych i należy z tych względów odmówić wznowienia postępowania ze względów przedmiotowych. Organ, przy tym zasadnie podał, iż przez "nowe okoliczności faktyczne", o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa należy rozumieć zdarzenie niezależne od treści przepisów, a tym bardziej od wykładni prawa. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając, że objęte skargą postanowienie jest zgodne z prawem – na podstawie art. 151 ustawy z d nia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz..U Nr 153, poz. 1270 ze zm.)