VII SA/Wa 251/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędziowie: sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), asesor WSA Marcin Maszczyński, , Protokolant: ref. Tomasz Bilewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 grudnia 2024 r. nr 1419/24 w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (MWINB) decyzją z 9 grudnia 2024 r., nr 1419/24, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p a oraz art 83 ust. 2 Prawa budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania M.Z.- utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. (PINB) z [...] sierpnia 2024 r., nr [...], nakazującą rozbiórkę wiaty (4,2 m x 5,9 m) na działce nr ew. [...] w Z. Organ wskazał, że Prawo budowlane nie przewiduje w tym przypadku uzyskania pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, niemniej działka leży w granicach parku narodowego! stanowi łąki trwałe, zatem jej zabudowa zmienia sposób korzystania z gruntu, a to uniemożliwia wyłączenie zakazu budowy na mocy art. 15 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie przyrody (u.o.p.). Strona nie złożyła zgody na odstępstwo od ww. zakazu. PINB słusznie więc nakazał jej rozbiórkę. Skargę na powyższą decyzję złożyła M.Z. podnosząc, że działka nie jest objęta planem zagospodarowania przestrzennego, zatem obowiązuje uchwała Rady Gminy nr [...] z [...] kwietnia 2013 r. - Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy L., według którego ww. działka to tereny rolnicze na obszarze [...] Parku Narodowego. Wbrew domysłom organu, wiata służy tylko do przechowywania sprzętu i maszyn rolniczych. Ponadto, wbrew twierdzeniom organu, skarżąca nie była zobowiązana do złożenia zezwolenia Ministra Klimatu i Środowiska na odstępstwa od zakazów określonych w ustawie o ochronie przyrody, gdyż zezwolenie takie dotyczy inwestycji wymagających pozwolenia na budowę, zgłoszenia lub wykonania robót budowlanych, których skarżąca nie planuje. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W piśmie z 21 lipca 2025r. skarżąca podniosła, że - zgodnie z art. 15 ust 2 pkt 5 u.o.p. zakazy obowiązujące na terenie parku narodowego nie mają zastosowania do czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, a wiato służy temu celowi. Dodała, że nie było podstaw do żądania zgody właściwego ministra na odstępstwo od obowiązujących zakazów, skoro art. 15 ust. 2 pkt 5 u.o.p. wyłącza zakazy. Ponadto, w świetle art. 117 ust. 2 u.o.p. na gruntach użytkowanych rolniczo w parkach narodowych stosuje się ochronę krajobrazową, a skoro nieruchomość jest wykorzystywana w ramach czynnego gospodarstwa rolnego, nie podlega reżimowi pełnej ochrony przyrody, lecz Gdynie ochronie krajobrazowej, która nie wyklucza niewielkiego obiektu gospodarczego. Na potwierdzenie skarżąca powołała wyroki WSA: w Gdańsku z 13.12.20l7r. II SA/Gd oraz w Warszawie z 10.04.2019r. IV SA/Wa 3096/18. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Uwzględnienie skargi następuje tytko w przypadkach naruszenia: prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023r. poz. 1634, p.p.s.a.); prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.); innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono rhieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. W świetle powyższych kryteriów skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Po pierwsze, na co zasadnie zwrócono uwagę w zaskarżonej decyzji, w świetle z art. 29 ust. 2 pkt 33 Prawa budowlanego nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa jednokondygnacyjnych budynków gospodarczych i wiat o prostej konstrukcji, związanych z produkcją rolną, o powierzchni zabudowy do 150 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 6 m i wysokości nie większej niż 7 m, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane. Tym samym budowa wiaty drewnianej o wymiarach 5,9m x 4,2 m i wysokości 2,3 m posadowionej na bloczkach betonowych, na których wylano fundament w postaci płyty niezbrojonej, związanej z produkcją rolną- jak podkreślała skarżąca - nie wymagała ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia. Nie oznacza to jednak, że organy nadzoru budowlanego nie miały obowiązku zbadania zgodności opisanej inwestycji z pozostałymi przepisami obowiązującego prawa na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Regulacją zawartą w art. 50 ust. 1 pkt 2-4 Prawa budowlanego ustawodawca objął bowiem oprócz robót realizowanych samowolnie, jak i wykonywanych na mocy wymaganego pozwolenia albo zgłoszenia, także roboty niewymagające pozwolenia ani zgłoszenia, jeżeli są one wykonywane, bądź zostały wykonane w sposób, który ustawodawca w ww. przepisach uznał za wadliwy. W konsekwencji realizowanie robót budowlanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska stanowi wystarczającą przesłankę do przeprowadzenia postępowania w trybie nadzoru budowlanego. W świetle przedstawionej argumentacji kluczowy w ocenie, czy sporna wiata mogła być zalegalizowana był fakt, że działka inwestycyjna nr ew. [...] położona jest na terenie [...] Parku Narodowego. Wskazać trzeba, że w myśl art. 8 u.o.p. park narodowy obejmuje obszar wyróżniający się szczególnymi wartościami przyrodniczymi, naukowymi, społecznymi, kulturowymi i edukacyjnymi, o powierzchni nie mniejszej niż 1.000 ha, na którym ochronie podlega cała przyroda oraz walory krajobrazowe (ust. 1). Parte narodowy tworzy się w celu zachowania różnorodności biologicznej, zasobów, tworów i składników przyrody nieożywionej i walorów krajobrazowych, przywrócenia właściwego stanu zasobów i składników przyrody oraz odtworzenia zniekształconych siedlisk przyrodniczych, siedlisk roślin, siedlisk zwierząt lub siedlisk grzybów (art. 8 ust. 2 u.o.p.). Aby doprowadzić do realizacji celów, którym służy utworzenie i funkcjonowanie m.in. parku narodowego, ustawodawca w art. 15 ust. 1 pkt 1 u.o.p. określił katalog ograniczeń, które muszą być przestrzegane na takim terenie, to jest zakaz budowy lub przebudowy obiektów budowlanych i urządzeń technicznych. Natomiast w art. 15 ust. 2 u.o.p. wymienił przypadki, w których zakazy określone w ust. 1 nie znajdują zastosowania. W art. 15 ust. 2 pkt 5 u.o.p. wskazał, że zakazy te nie dotyczą obszarów objętych ochroną krajobrazową w trakcie ich gospodarczego wykorzystywania przez jednostki organizacyjne, osoby prawne lub fizyczne oraz wykonywania prawa własności, zgodnie z przepisami k.c. Tym samym dyspozycja art. 15 ust. 2 pkt 5 u.o.p., biorąc także pod uwagę ratio legis ustawodawcy odnośnie celu utworzenia parku narodowego, dotyczy działalności, która daje możliwość użytkowania danego obszaru przez właściciela na dotychczasowych zasadach, czyli stanowi kontynuację funkcji w trakcie ich gospodarczego wykorzystania w obrębie obszaru objętego ochroną krajobrazową. W powyższym kontekście wskazać trzeba, że zgodnie z Księgą Wieczystą nr [...] działka nr ew. [...] stanowi łąki trwałe. Oczywiste jest zatem, że jej zabudowa ww. wiatą, zmieniła jej zagospodarowanie i pozbawiła dotychczasowej funkcji. W takim przypadku zastosowanie znajdował art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, który wymienia trzy możliwe rozstrzygnięcia: nakaz zaniechania dalszych robót budowlanych, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części i doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Skoro nie było możliwe zobowiązanie inwestora do zaniechania dalszych robót budowlanych, ani doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, to prawidłowo kwestionowaną decyzją organ powiatowy nakazał skarżącej dokonanie rozbiórki wiaty, powstałej wbrew zakazowi określonemu w art 15 ust. 1 pkt 1 u.o.p. Z podanych przyczyn zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku, w tym zarzut o braku obowiązku złożenia zezwolenia na odstępstwa od zakazów określonych w ustawie o ochronie przyrody. Dodać również należy, że studium nie jest aktem prawa miejscowego. Studium określa tylko politykę przestrzenną miasta i wiąże organy przy sporządzaniu i uchwalaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co do 2023.09.24 wynikało z art. 9 ust 4 u.p.z.p. uchylonego art. 1 pkt 11 ustawy z 7 lipca 2023 r. (Dz.U.2023.1688) zmieniającej nin. ustawę z dniem 24 września 2023 r. W konsekwencji, podobnie należało ocenić stanowisko przedstawione w piśmie procesowym z 21 lipca 2025r. Zaznaczyć przy tym należy, że w pierwszym z powołanych w nim wyroków (WSA: w Gdańsku z 13.12.2017r. II SA/Gd 619/17) Sąd rozpatrywał wyłącznie sprzeciw od decyzji organ odwoławczego wydanej na mocy art. 138 § 2 k.p.a. a więc wyłącznie kwestii procesowej. W konsekwencji w żadnym miejscu Sąd nie odnosił się do zagadnień merytorycznych. Natomiast drugi wyrok WSA w Warszawie o sygnaturze IV SA/Wa 3096/18 został wydany 29 stycznia 2019r., a nie jak wskazała skarżąca 10 kwietnia 2019r. i dotyczył decyzji o odmowie wyrażenia zgody na udostępnienie danych z Rejestru Dowodów Osobistych, a więc w innej przedmiotowo sprawie. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a, skargę oddalił. ----------------------- Sygn. akt VII SA/Wa 251/25