II SA/Gd 619/17
WyrokWSA w Gdańsku2017-10-18
Skład orzekający: Katarzyna Krzysztofowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze miało podstawy do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w sytuacji, gdy nie wykazało w uzasadnieniu, jakie konkretnie przepisy postępowania organ I instancji naruszył i w jaki sposób naruszenie to wpłynęło na wynik sprawy, a także nie uzasadniło, dlaczego nie mogło samodzielnie dokonać niezbędnych ustaleń?Ratio decidendi
Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. tylko wtedy, gdy postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów procesowych, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy musi wykazać w uzasadnieniu, jakie konkretnie przepisy postępowania zostały naruszone, jak naruszenie to wpłynęło na wynik sprawy oraz dlaczego nie mógł samodzielnie dokonać niezbędnych ustaleń. W przeciwnym razie decyzja kasacyjna jest wydana z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła sprzeciw od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta ustalającą warunki zabudowy dla jej inwestycji i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Kolegium uznało, że organ I instancji nie wykazał należycie, dlaczego dopuszcza lokalizację budynku przy granicy działki sąsiedniej, na której znajduje się budynek, którego status prawny był przedmiotem postępowań naprawczych. Skarżąca zarzuciła, że Kolegium naruszyło art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ organ odwoławczy nie miał podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji, a konieczność ustalenia statusu budynku sąsiedniego nie stanowiła takiej podstawy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 sierpnia 2017 r. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej I. P. kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz po rozpoznaniu w dniu 18 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu I. P. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 sierpnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej I. P. kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Przedmiotem niniejszej sprawy jest sprzeciw I. P. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 sierpnia 2017 r., nr [..], wydanej na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257) – w skrócie "k.p.a.". Decyzją tą Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Prezydenta Miasta z dnia 27 marca 2014 r., nr [..], ustalającą, na wniosek I.P. z 6 listopada 2001 r., warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku usługowo – mieszkalnego na działce nr [..] obręb [..], położonej przy ul. S. w W., i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Jak wskazało Kolegium, decyzja organu I instancji została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym
(Dz. U. z 1999 r., nr 15, poz. 139 ze zm.) - dalej jako "ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm.). Dla terenu objętego wnioskiem nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
Określając warunki zabudowy i zagospodarowania terenu wynikające z przepisów szczególnych organ I instancji ustalił m.in. możliwość lokalizacji budynku na działce nr [..] bezpośrednio przy granicy z działką nr [..], zaznaczając, że należy spełnić wymogi zawarte w przepisach dotyczących oświetlenia i nasłonecznienia z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.) – w skrócie jako "w rozporządzenie w sprawie warunków technicznych", wynikające z istnienia w granicy - na działce nr [..] budynku mieszkalno – usługowego.
Od decyzji Prezydenta Miasta odwołanie wniósł J. M.
– właściciel budynku zlokalizowanego na działce nr [..], domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Zarzucił, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem:
- art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niezbadanie i nierozważenie całego materiału dowodowego;
- art. 40 ust. 1, art. 42 ust. 1 oraz art. 46 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z § 12 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z uwagi na przyjęcie, że dopuszczalne jest orzekanie w decyzji o warunkach zabudowy o możliwości lokalizacji budynku bezpośrednio przy granicy z działką nr [..].
W ocenie odwołującego się, organ I instancji nie wziął pod uwagę prawomocnej decyzji Starosty z 15 lipca 1999 r. udzielającej mu pozwolenia na użytkowanie budynku usytuowanego na jego działce. Odwołujący się podkreślił, że dopuszczenie możliwości lokalizacji obiektu inwestorki przy granicy z jego działką powoduje, że planowana inwestycja w sposób oczywisty nie spełni wymogów zawartych w przepisach dotyczących oświetlenia i nasłonecznienia a ponadto organ wydający decyzję o warunkach zabudowy w ogóle nie jest władny wskazywać w decyzji, jakie powinno być usytuowanie budynku, albowiem ta kompetencja należy tylko i wyłącznie do organów wydających pozwolenie na budowę.
Uzasadniając uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia Kolegium wskazało, że:
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że stwierdzono prawomocnie nieważność decyzji Prezydenta Miasta z 10 lipca 1995 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu J. M. pozwolenia na budowę budynku mieszkalno - usługowego na działce nr [..]. W konsekwencji wyeliminowania z obrotu prawnego tej decyzji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego - decyzją z 8 września 2009 r., wydaną na podstawie art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 1 k.p.a., stwierdził, że decyzja Starosty z 15 lipca 1999 r. o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego budynku została wydana z naruszeniem prawa i jednocześnie odmówił uchylenia tej decyzji z powodu upływu pięciu lat od dnia jej doręczenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, prawomocną decyzją z 17 lutego 2011 r., utrzymał w mocy tę decyzję. Następnie, decyzją z 26 czerwca 2014 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał J. M. zamurowanie otworów okiennych i wentylacyjnych zlokalizowanych w ścianie budynku usytuowanej przy granicy z działką nr [..]. Prawomocną decyzją z 5 września 2014 r. organ nadzoru budowlanego II instancji uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Kolegium dodało, że z prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 18 marca 2015 r., sygn. II SA/Gd 715/14, wnika, że decyzja Starosty z 15 lipca 1999 r. o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego budynku, nie stanowi przeszkody do prowadzenia postępowania naprawczego dotyczącego tego budynku, opartego na art. 51 ustawy - Prawo budowlane, które powinno być prowadzone przez organ nadzoru budowlanego odnośnie całego budynku, a nie wyłącznie odnośnie jego ściany z otworami okiennymi i wentylacyjnymi.
Organ odwoławczy wyjaśnił też, że przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych powinny być oceniane w trakcie postępowania o pozwolenie na budowę. Jednak, skoro inwestor planuje zabudować całą szerokość działki nr [..], a więc także do granicy z działką nr [..], to organ I instancji zobligowany jest do rozstrzygnięcia, jakie konsekwencje dla ustalenia warunków zabudowy działki nr [..] mają przepisy o usytuowaniu budynków wynikające z ww. rozporządzenia. W braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podstaw do tego można upatrywać w przepisach ogólnych, na które wskazuje art. 40 ust. 1 in fine oraz
art. 42 ust. 1 pkt 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (por. wyrok NSA
z 6 czerwca 2001r., IV SA 1692/00, LEX nr 55771).
Następnie Kolegium przytoczyło treść § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, wyjaśniając, że dopuszczenie w ustępie drugim możliwości lokalizacji budynków bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią w decyzji ustalającej warunki zabudowy stanowi wyjątek od ogólnej zasady sytuowania budynków w określonej, minimalnej odległości, przewidzianej w § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia. Lokalizowanie inwestycji przy granicy nieruchomości należy zatem uznać za możliwe jedynie wyjątkowo, gdy istnieją po temu szczególnie uzasadnione przyczyny, podyktowane względami ładu przestrzennego i kontynuacji zastanego sposobu zabudowy. Organ I instancji ustalił możliwość lokalizacji budynku na działce nr [..] bezpośrednio przy granicy z działką nr [..]. Zdaniem Kolegium, organ I instancji uznał zatem, że budynek na działce nr [..] zwrócony jest ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy z działką objętą wnioskiem, jednak w żaden sposób nie odniósł się i nie uzasadnił swojego stanowiska w tym zakresie. Nie wiadomo bowiem na jakiej podstawie organ I instancji przyjął, że przedmiotowa ściana jest samowolą budowlaną, a istniejące w niej otwory okienne i wentylacyjne powinny zostać zamurowane i taki też stan przyjął - stosując wyjątek z ustępu drugiego § 12 rozporządzenia o warunkach technicznych, w sytuacji gdy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dopiero decyzją z 26 czerwca 2014 r. nakazał J. M. zamurowanie przedmiotowych otworów. Jednocześnie Kolegium stwierdziło, że "rację ma J. M. (...), że organ I instancji z jednej strony uznaje, iż inwestycja musi uwzględnić wymogi przepisów w zakresie oświetlenia i nasłonecznienia wynikające z istnienia budynku na działce nr [..] - pkt 2.4b oraz pkt. 4.2 decyzji, a z drugiej strony uznaje, że dopuszczalne jest sytuowanie obiektu przy granicy z działką."
Reasumując, Kolegium stwierdziło, że w stanie faktyczny i prawnych zaistniałym w niniejszej sprawie zasadnym jest wydanie decyzji kasacyjnej, ponieważ w tej sprawie organ odwoławczy musiałby sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające odnośnie kwestii mogących mieć bezpośredni wpływ na treść decyzji, co naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania. "Zasadnym jest więc rozpoznanie sprawy ponowne przez organ I instancji w aktualnym stanie faktycznym i prawnym, w szczególności konieczne jest ustalenie statusu istniejącego budynku na działce nr [..] w zakresie, jakim został on objęty postępowaniem naprawczym, które nie może dotyczyć jedynie ściany zachodniej przedmiotowego budynku, lecz winno dotyczyć całego budynku (...)."
We wniesionym do Sądu sprzeciwie od decyzji Kolegium z 3 sierpnia 2017 r. skarżąca domagała się jej uchylenia, podnosząc, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. albowiem organ odwoławczy nie miał podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji. Podstawy takiej, w ocenie skarżącej, nie mogła w szczególności stanowić konieczność ustalenia statusu istniejącego budynku na działce nr [..] w zakresie w jakim został on objęty postępowaniem naprawczym. Wskazując tę podstawę uchylenia decyzji organu I instancji Kolegium - zdaniem skarżącej, sformułowało tezę, iż możliwość zagospodarowania swej działki przez właściciela działającego zgodnie z prawem zależy od nielegalnego obiektu znajdującego się na działce sąsiedniej. Nie istnieje zaś żaden przepis prawa, który warunkowałby wydanie decyzji o warunkach zabudowy od uprzedniego wcześniejszego przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego obiektu sąsiedniego tj. właśnie ustalenia statusu takiego obiektu. Takie postępowanie i zapadłe w nim orzeczenie nie ma charakteru prejudykatu dla orzeczenia o warunkach zabudowy. Tym samym, skoro w dacie wydawania decyzji o warunkach zabudowy dla nieruchomości skarżącej w stosunku do obiektu znajdującego się na działce nr [..] nie zakończono postępowania naprawczego a zatem nie ustalono w sposób ostateczny i prawomocny warunków i cech tegoż obiektu, zatem warunki zabudowy działki skarżącej winny być ustalone według zgodnego z prawem i legalnego stanu faktycznego istniejącego obecnie, czyli bez uwzględnienia tego nielegalnego obiektu a to następnie postępowanie legalizacyjne obiektu usytuowanego na działce nr [..] i określane w nim parametry budynku winny uwzględniać warunki zabudowy ustalone dla działki skarżącej. Skarżąca dodała także, że jeżeli "ustalenie statusu" budynku oznacza zakończenie wobec tego obiektu postępowania naprawczego, to z dokumentów przez nią przedłożonych w sposób oczywisty wynika, iż postępowanie naprawcze nie zostało zakończone, a tym samym również w tym zakresie wydanie decyzji kasacyjnej nastąpiło z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a.
Rozpoznając wniesiony sprzeciw Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Wniesiony przez I. P. sprzeciw od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 sierpnia 2017 r., nr [..] spełniał wymogi formalne określone w art. 64a – 64c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.
– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – w skrócie jako "p.p.s.a.". Zgodnie z tymi przepisami od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw, zwany dalej "sprzeciwem od decyzji"
(art. 64a p.p.s.a.). Sprzeciw od decyzji powinien czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać wskazanie zaskarżonej decyzji, żądanie jej uchylenia oraz oznaczenie organu, który wydał zaskarżoną decyzję
(art. 64b § 2 p.p.s.a.). Sprzeciw od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji (art. 64c § 1 p.p.s.a.). Sprzeciw od decyzji wnosi się za pośrednictwem organu, którego decyzja jest przedmiotem sprzeciwu od decyzji
(art. 64c § 2 p.p.s.a.).
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 sierpnia 2017 r. wydana została na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Skarżąca otrzymała tę decyzję w dniu 23 sierpnia 2017 r., a w dniu 1 września 2017 r. wniosła do Sądu przedmiotowy sprzeciw. Sprzeciw zawierał wszystkie elementy określone w art. 64b § 2 k.p.a.
Zakres kontroli decyzji wydanej w trybie art. 138 § 2 k.p.a. określony został
w art. 64e p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Sprzeciw nie jest zatem środkiem prawnym służącym kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji. Sprzeciw jest kierowany przeciwko uchyleniu decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. Kontrola dokonywana przez sąd administracyjny w ramach tego środka ma zatem charakter jedynie formalny. Innymi słowy, instytucja sprzeciwu służy jedynie skontrolowaniu, czy decyzja kasacyjna organu drugiej instancji została oparta na przesłankach jej wydania określonych w art. 138 § 2 k.p.a. (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 sierpnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 649/17, Lex nr 2341954). Sąd nie ma natomiast podstaw prawnych aby - kontrolując decyzję kasacyjną w tak ustalonym zakresie - odnosić się do zarzutów merytorycznych podnoszonych w skardze. Nie może również zastąpić organu odwoławczego w dokonaniu analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego i rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu I instancji.
Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Z powyższego przepisu wynika, że organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia jedynie wtedy, gdy postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone z naruszeniem norm prawa procesowego, a więc gdy organ I instancji w istocie nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w takim zakresie, że miało to istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Co prawda zwrot "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy" - będący podstawą zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. - jest zwrotem ocennym, jednak przyjąć należy, że jest on równoznaczny z brakiem przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwiać ma rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Aby naprawić błąd organu pierwszej instancji organ odwoławczy musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w całości albo w znacznej części, a do tego nie jest uprawniony. Zgodnie bowiem z art. 136 k.p.a. w brzemieniu obowiązującym w dniu wydawania zaskarżonej decyzji organ odwoławczy może przeprowadzić tylko uzupełniające postępowanie dowodowe. Oznacza to jednak, że przeprowadzenie dowodu lub kilku dowodów mieści się w kompetencji organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego, taka sytuacja zatem wyłącza dopuszczalność kasacji decyzji organu I instancji (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2016, str. 622). Ten rodzaj decyzji organu odwoławczego jest bowiem dopuszczony tylko wyjątkowo, stanowiąc wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy (por. wyroki NSA z dnia 30 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2653/14; z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2846/12 oraz z dnia 24 sierpnia 2016 r., sygn. akt II OSK 2958/14; http://cbois.nsa.gov.pl).
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji według kryteriów określonych
w art. 64e p.p.s.a. Sąd doszedł do przekonania, że w sprzeciwie trafnie zarzucono, iż decyzja Kolegium została wydana z istotnym naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. W ocenie Sądu Kolegium w zaskarżonej decyzji nie wykazało bowiem wymaganych podstaw zastosowania w tej sprawie art. 138 § 2 k.p.a.
Przede wszystkim w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazano, jakie konkretnie przepisy postępowania organ I instancji naruszył w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium wskazało jedynie, że: "organ I instancji uznał zatem, że budynek na działce nr [..] zwrócony jest ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy z działką objętą wnioskiem. (...) w żaden sposób nie odniósł się i nie uzasadnił swojego stanowiska w tym zakresie. Nie wiadomo na jakiej podstawie organ I instancji przyjął, że przedmiotowa ściana jest samowolą budowlaną i istniejące otwory okienne i wentylacyjne powinny zostać zamurowane i taki też stan przyjął stosując wyjątek
z ust. 2 § 12 rozporządzenia. (...) Jednocześnie rację ma J. M. (...), że organ I instancji z jednej strony uznaje, że inwestycja musi uwzględniać wymogi przepisów w zakresie oświetlenia i nasłonecznienia wynikające z istnienia budynku na działce nr [..] (...) a z drugiej uznaje, że dopuszczalne jest sytuowanie obiektu przy granicy z działką."
Z powyższego jedynie wywnioskować można, że zamysłem Kolegium było wskazanie naruszenia przez organ I instancji dyspozycji art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., które to przepisy nakładają na organ administracji publicznej obowiązek dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a także art. 107 § 3 k.p.a. określającego w jaki sposób należy prawidłowo uzasadniać wydawane w sprawie decyzje. Organ drugiej instancji nie wyjaśniał jednak, w jaki sposób naruszenie tych przepisów wpłynęło na wynik sprawy i spowodowało konieczność przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.
Organ II instancji nie wskazał również wyraźnie, jakie konkretnie ustalenia nie zostały poczynione przez organ I instancji w związku z naruszeniem przepisów postępowania, a są niezbędne do prawidłowego wyjaśnienia przedmiotowej sprawy, a przede wszystkim nie uzasadnił - z jakich przyczyn nie mógł dokonać tych ustaleń samodzielnie.
Zdaniem Sądu, słusznie skarżąca zarzuciła, że pomimo bardzo szerokiego uzasadnienia, które w istocie stanowi historyczny rys postępowania, uzasadnienie przyczyny uchylenia zaskarżonej decyzji sprowadziło się jedynie do wniosku,
że - zdaniem Kolegium - zasadnym jest wydanie decyzji kasacyjnej, ponieważ "zachodzi potrzeba rozpoznania sprawy w aktualnym stanie prawnym i faktycznym", zaś niezbędny zakres tego postępowania, w przypadku jego przeprowadzenia przez organ II instancji naruszałby zasadę dwuinstancyjności. Jako okoliczność konieczną do ustalenia Kolegium wskazuje przy tym tylko ustalenie "(...) statusu istniejącego budynku na działce nr [..] w zakresie, w jakim został on objęty postępowaniem naprawczym, które nie może dotyczyć jedynie ściany zachodniej przedmiotowego budynku, lecz winno dotyczyć całego budynku (...)." Kolegium nie wyjaśnia przy tym, na czym polegać ma "ustalenie statusu istniejącego budynku na działce [..]" przez organ I instancji. Nie wyjaśnia również - jak ustalenie tej okoliczności, w świetle brzmienia przepisów prawa materialnego znajdujących zastosowanie w tej sprawie, wpłynie na wynik postępowania, a przede wszystkim nie uzasadnia swojej tezy, że ustalenie tej kwestii przez organ II instancji naruszyłoby zasadę dwuinstancyjności postępowania.
Należy w tym miejscu jeszcze raz podkreślić, że organ odwoławczy co do zasady, jak wynika z treści art. 138 § 1 k.p.a., jest organem merytorycznie rozstrzygającym sprawę. W szczególności może, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego uzupełniającego, również w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, uchylić zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy – vide art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. To właśnie ze wskazywanej przez Kolegium, a wyrażonej w art. 15 k.p.a., zasady dwuinstancyjności postępowania wynika, że organ odwoławczy zobowiązany jest do ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia tej samej sprawy, wyznaczonej treścią zaskarżonej decyzji organu I instancji. Decyzja organu II instancji jest więc takim samym aktem stosowania prawa, jak decyzja organu I instancji, a działanie organu odwoławczego nie ma charakteru kontrolnego, lecz jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu I instancji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 873/11, LEX nr 1137370).
Natomiast odstępstwem od opisanej powyżej zasady merytorycznego rozstrzygania sprawy przez organ odwoławczy jest - wynikające z art. 138 § 2 k.p.a. - uprawnienie tego organu do wydania decyzji kasacyjnej. Przy czym samo naruszenie przepisów postępowania przez organ I instancji, chociaż jest konieczną przesłanką uchylenia jego decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą. Zakończenie postępowania odwoławczego w sposób kasacyjny wymaga bowiem dodatkowo stwierdzenia, że zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, wymagającego przy tym przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznym zakresie. W tej sprawie Kolegium nie wykazało aby takie przesłanki wydania decyzji kasacyjnej zaistniały.
Z uwagi na powyższe Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wykazało w jej uzasadnieniu zaistnienia w tej sprawie przesłanek wydania decyzji kasacyjnej wskazanych w tym przepisie, i z tej przyczyny
- na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 sierpnia 2017 r., nr SKO [..].
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku
z art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącej kwotę 997 zł, na którą składa się uiszczony wpis sądowy od skargi (500 zł) oraz koszty zastępstwa procesowego w wysokości 497 zł (480 zł - wynagrodzenie pełnomocnika; 17 zł - opłata od pełnomocnictwa). Wysokość należnego pełnomocnikowi skarżącej (adwokatowi) wynagrodzenia Sąd ustalił na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800).
Sąd rozpoznał sprzeciw na posiedzeniu niejawnym na podstawie
art. 64d p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło