VII SA/Wa 2519/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak (spr.), Protokolant ref. staż. Julia Murawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki budynku mieszkalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej G. K. kwotę 760 zł (siedemset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 4 oraz art. 83 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 123 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - nakazał G. K. rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, na działce nr ewid. [...] położonej w m-ści [...] gm. [...], będącego w budowie bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu organ podał, że w czasie kontroli stwierdzono, iż prowadzona jest budowa budynku o wym. zewnętrznych 12,97 x 8,60 m. Wykonano fundament betonowy, ściany zewnętrzne z bloczków betonowych i częściowo z bloczków gazobetonowych. Wewnątrz wylano dwie ławy fundamentowe ze zbrojeniem pod słupy, w ścianach zewnętrznych wykonano słupy żelbetowe (po 3 szt. w ścianach szczytowych budynku drewnianego. Budynek drewniany wyniesiono nad grunt 1,59 m i oparto na podkładach drewnianych w ośmiu polach. Ściana zewnętrzna murowana odsunięta jest od istniejącej ściany budynku drewnianego o 26 cm od strony drogi powiatowej (szczytowa), 5 cm i 12 cm od strony drogi gminnej, 15 cm od strony działki sąsiedniej (szczytowa), 14 cm i 24 cm od strony podwórka. Inwestorka przedstawił zgłoszenie z dnia 5 marca 2009r. obejmujące wykonanie ocieplenia ww. budynku drewnianego o wym. 11,90 x 7,70 m polegające na obłożeniu gazobetonem wraz z tynkiem zewnętrznym. G. K. wskazała, że wyniesienie budynku drewnianego podyktowane było koniecznością zrównania go z poziomem drogi gminnej. Roboty budowlane wykonano w marcu 2009r. Analizując zakres wykonywanych robót organ stwierdził, że inwestor dokonał samowoli budowlanej, gdyż przystąpił do budowy nowego budynku, a nie do ocieplenia istniejącego. Nowo wybudowane ściany nie są ścianami ocieplającymi lecz konstrukcyjnymi, o czym świadczą wykonane słupy żelbetowe. W związku z tym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r. wstrzymano roboty budowlane i nałożono obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie określonych dokumentów, których G.K. nie przedłożyła, co obligowało do nakazania rozbiórki budynku. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła G. K., po rozpatrzeniu którego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] września 2012 r. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wyjaśnił, że sprawa budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ew. [...] położonej w miejscowości [...], gm. [...] była już przedmiotem kilku rozstrzygnięć organów nadzoru budowlanego, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 25 listopada 2011r. sygn. akt II OSK 1688/10 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 maja 2010r., sygn. akt VII SA/Wa 36/10 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 marca 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 45/12 uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] listopada 2009r. Rozpoznając sprawę po wyroku Sądu Administracyjnego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie przedstawił stan faktyczny sprawy wskazując, że inwestorka pismem z dnia [...] marca 2009 r. w Starostwie [...] w [...] dokonała zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na ociepleniu drewnianego budynku mieszkalnego. Zakres zgłoszonych robót obejmował obłożenie budynku gazobetonem i tynkiem zewnętrznym. Oględziny dokonane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wykazały, że wykonane roboty przekraczają swoim zakresem roboty budowlane opisane w zgłoszeniu. Inwestor wybudował fundamenty i ściany konstrukcyjne co wskazuje, że prowadzona jest budowa nowego budynku mieszkalnego murowanego, na którą powinien uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę. Brak takiej decyzji oznacza to, że inwestorka G. K. dopuściła się samowoli budowlanej. Organ I instancji zatem prawidłowo wstrzymał roboty budowlane i nakazał przedstawienie określonych dokumentów w celu przeprowadzenia procedury legalizacji. Ponieważ inwestor nie wykonał obowiązku nałożonego postanowienia z dnia [...] kwietnia 2009r. nakazano rozbiórkę zgodnie z art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniosła G. K. zarzucając naruszenie art. 48 ustawy Prawo budowlane i art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Uzasadniając podniesione zarzuty podniosła, że brak było podstaw do nakazania na podstawie art. 48 Prawa budowlanego rozbiórki, gdyż roboty budowlane prowadzone były na podstawie prawidłowo dokonanego zgłoszenia, które organ przyjął i nie wniósł sprzeciwu. Wyklucza to przypisanie jej samowoli budowlanej. Stanowisko to podzielił także Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 25 listopada 2011r., sygn. akt II OSK 1688/10 uchylającym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 maja 2010r. sygn. akt VII SA/Wa 36/10 oddalający skargę na nakaz rozbiórki budynku mieszkalnego (dec. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2009 r.) wskazał, że dokonanie zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych spowodowało, iż w sprawie nie może być stosowany art. 48 Prawa budowlanego, a organ nadzoru budowlanego powinien prowadzić postępowanie na podstawie art. 50 i 51 cyt. ustawy. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu. Podkreślić należy na wstępie, że zgodnie z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawa o postępowania przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. z 2012 r. poz. 170 dalej p.p.s.a.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sadu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Z kolei art. 170 p.p.s.a. przewiduje, iż orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 p.p.s.a. i art. 170 p.p.s.a. oznacza, ze ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w tej samej sprawie, w przyszłości formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności w poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy, zaistniałych po wydaniu wyroku oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. W rozpoznawanej sprawie orzekał już dwukrotnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz naczelny Sąd Administracyjny. W wyroku z dnia 21 marca 2012 r. sygn. VII SA/Wa 45/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny będąc związany wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2011 r. sygn. II OSK 1688/10 wypowiedział się co do podstawy prawnej rozstrzygnięcia przez organy nadzoru budowlanego sprawy dotyczącej stwierdzonej samowoli budowlanej. Sąd wskazał, iż wobec dokonanego przez G. K. "(...) zgłoszenia zamiaru realizacji ocieplenia budynku, organ przyjmujący zgłoszenie powinien był ewentualnie wezwać inwestorkę do ściślejszego przedstawienia jej zamierzeń, ewentualnie wnieść sprzeciw, w razie gdyby roboty budowlane wymagały pozwolenia na budowę. Brak takiej reakcji organu w niniejszej sprawie powoduje, że nie powinien być zastosowany art. 48 Prawa budowlanego, lecz w razie potrzeby należało zastosować art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Z wywodów uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika przy tym, z jakich przyczyn Sąd podzielił stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, iż nakazem rozbiórki powinien być objęty nie tylko ten zakres robót, który skarżąca określa jako ocieplenie budynku, ale także obiekt dotychczasowy drewniany dom jednorodzinny /skoro nie twierdzi się, iż został on np. rozebrany i następnie odbudowany/. Bez znaczenia jest przy tym okoliczność, iż skarżąca nie wykonała nałożonego na nią obowiązku przedłożenia dokumentacji, skoro wiązało się to nie z zastosowaniem art. 50 i 51 Prawa budowlanego, lecz prowadzeniem sprawy jako dotyczącej samowoli ze skutkiem określonym w art. 48 Prawa budowlanego, zaś skarżąca absolutnie nie poczuwała się do takiej samowoli." Moc wiążąca powyższego orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczy jego prawomocności materialnej i oznacza, że inne sądy i organy administracji państwowej muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu. Stwierdzić zatem należy, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego sformułował ocenę prawną, która pozostaje w sprzeczności z poglądem wyrażonym w uzasadnieniu wyroku mimo, iż miał obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Zważywszy na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania które miało wpływ na wynik sprawy działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy.