VII SA/Wa 252/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D., M., J. i M. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2004 r. znak [...] w przedmiocie skargi o wznowienie postępowania sądowego postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego wniesioną przez D., M., J. i M. W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 21 lipca 2005 r. oddalił skargę D., M., J. i M. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2004 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. W dniu 8 września 2005 r. wyrok wraz z uzasadnieniem został przesłany adw. M. S. (zgodnie z wcześniej złożonym wnioskiem) i w dniu 21 września 2005 r. (data prezentaty Sądu) pełnomocnik skarżących złożył opinię dotyczącą braku podstaw do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Następnie w związku z osobistym sporządzeniem skargi kasacyjnej przez skarżących została ona odrzucona na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 października 2005 r. Na powyższe postanowienie w dniu 7 listopada 2005 r. (data nadania) skarżący wnieśli zażalenie. Postanowieniem z dnia 22 listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie, gdyż zostało ono sporządzone osobiście przez skarżących a nie przez pełnomocnika profesjonalnego. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone przez skarżących do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2006 r. oddalił zażalenie i w efekcie wyrok WSA z dnia 21 lipca 2005 r. uprawomocnił się. W dniu 13 lutego 2007 r. (data prezentaty Sądu) D., M., J. i M. W. wnieśli skargę o wznowienie postępowania sądowego. Swoje pismo motywowali tym, iż nie brali udziału w postępowaniu w I i II instancji. Zdaniem strony skarżącej Sąd rażąco naruszył "art. 54 § 1 i § 2 o NSA, 134 §2 o NSA, 135 o NSA". Zdaniem skarżących "skarga została złożona w terminie, bowiem wyrok został wydany przez NSA w Warszawie i doręczony w dniu 05.12.06". Wymienione wyżej uchybienie stanowi, więc zdaniem D., M., J. i M. W. przesłankę do uchylenia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lipca 2005 r., po wznowieniu postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie trzeba zaznaczyć, iż wznowienie postępowania sądowego ma charakter nadzwyczajny i winno być obwarowane ostrymi restrykcjami. Z tego też względu niedopuszczalna jest rozszerzająca wykładnia przesłanek z art. 271 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zważywszy na fakt, że wznowienie postępowania jest odstępstwem od zasady stabilności orzeczeń. Należy zauważyć, że na posiedzeniu niejawnym Sąd bada, czy skarga o wznowienie postępowania jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Niespełnienie choćby jednego z wymienionych wyżej warunków powoduje niemożność merytorycznego rozpoznania sprawy, a w konsekwencji odrzucenie skargi o wznowienie postępowania. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, że samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom zawierającym przesłanki do wznowienia postępowania (271-274 p.p.s.a.) nie oznacza oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Taka skarga, jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia, podlega odrzuceniu na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. Dlatego też konieczne jest zbadanie, czy twierdzenia skargi będą stanowiły ustawową podstawę wznowienia postępowania (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2005 r., GSK 1243/04, niepubl., a także postanowienie NSA z 25 września 2001 r., II SA/Gd 970/01, niepubl., oraz postanowienie SN z 29 stycznia 1968 r., I CZ 122/67, OSNCP 1968, nr 8-9, poz. 154). Zgodnie z treścią art. 271 pkt 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania. Należy jednakże podkreślić, iż ustawodawca w dalszej części w/w artykułu wskazuje, że nie można żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała. W kwestii pozbawienia strony możliwości do działania wyraził swój pogląd Sąd Najwyższy, który stwierdził, iż o pozbawieniu strony możliwości do działania można mówić wtedy, gdy nie dano jej w ogóle możności działania (uchwała SN z 14 kwietnia 1980 r., III CZP 19/80 , OSNCP 1980, nr 11, poz. 205 i wyrok SN z 21 czerwca 1961 r., 3 CR 953/60, NP 1963, nr 1, s. 122). W innych przypadkach zachodzi tylko utrudnienie obrony, co nie uzasadnia wznowienia postępowania. Sąd stwierdza, iż w niniejszej sprawie nie zostały spełnione łącznie przesłanki, które uzasadniałyby wznowienie postępowania. Zdaniem Sądu niezasadne są twierdzenia D., M., J. i M. W., iż zostali oni pozbawieni możliwości działania i należytego reprezentowania swoich praw i interesów. Należy wskazać, iż skarżący brali czynny udział w postępowaniu sądowym, zgodnie z ich wnioskiem został dla nich ustanowiony adwokat z urzędu, składali pisma i wnioski, a przede wszystkim adwokatowi skarżących został przesłany odpis wyroku z uzasadnieniem, który następnie został nieskutecznie zaskarżony przez skarżących. Z tego też względu Sąd stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie wystąpiła przesłanka niezbędna do wznowienia postępowania wymieniona w cytowanym art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Ponadto należy zauważyć, że skarżący jako uzasadnienie wniesienia w terminie wniosku o wznowienie postępowania wskazali, iż wyrok NSA został im doręczony w dniu 5 grudnia 2006 r., a w niniejszej sprawie, związku z opinią adwokata o braku podstaw do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej oraz odrzuceniem skargi kasacyjnej sporządzonej osobiście przez skarżących, Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał zażalenie na postanowienie WSA z dnia 22 listopada 2005 r., którym zostało odrzucone zażalenie na postanowienie z dnia 18 października 2005 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej i NSA w tym zakresie w dniu 6 kwietnia 2006 r. wydał postanowienie o oddaleniu zażalenia. W niniejszej sprawie NSA nie wydał żadnego wyroku. Ponadto zgodnie z art. 277 p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. W przedmiotowej sprawie skarżąca D. W. była obecna na rozprawie i jak wynika z protokołu rozprawy zajęła stanowisko w sprawie, a więc znany jej był wyrok od momentu jego ogłoszenia. Nawet jeśli uznać, że pozostali skarżący nie zostali poinformowani przez D. W. o treści orzeczenia, to na pewno znali orzeczenie w dniu 3 października 2005 r., kiedy to wszyscy czterej skarżący wnieśli sporządzoną przez siebie osobiście skargę kasacyjną, a od wydania postanowienia przez NSA od złożenia przez skarżących skargi o wznowienie upłynęło 10 miesięcy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 280 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.