VII SA/Wa 252/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2009 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2008 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wznowieniowego skargę oddala Decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r., znak [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i art. 48 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 Nr 106, poz. 1126 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. z dnia [...] listopada 2002 r., Nr [...] nakazującą S. S. rozbiórkę drewnianej wiaty o wymiarach w rzucie poziomym 3,98 x 4,00 m, zlokalizowanej na działce nr geod. [...], położonej przy ul. [...] w B. Decyzją z dnia [...] października 2008 r., nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., po wznowieniu na wniosek M. S. postępowania administracyjnego, umorzył wznowione postępowanie administracyjne w wyżej wymienionej sprawie. W uzasadnieniu organ powołał się na wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 kwietnia 1986 r., sygn. akt SA/Wr 137/86 (ONSA 1986/1/29), wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 1853/07, zgodnie z którymi dopuszczalne jest wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną, co do której sąd administracyjny oddalił skargę, jeżeli po wyroku sądowym zostaną ujawnione lub wystąpią przesłanki do wznowienia postępowania, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1,2,5,7,8 k.p.a. M. S. natomiast we wniosku o wznowienie postępowania złożonym w dniu 14 lutego 2006 r. podała przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że decyzja z dnia [...] stycznia 2003 r. była przedmiotem kontroli sądowej i Naczelny Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 15 maja 2003 r., sygn. akt SA/Bk 123/03 skargę oddalił. Ponadto organ wskazał, że z aktu notarialnego poświadczającego nabycie działki jak i z księgi wieczystej wynika, iż wyłącznym właścicielem nieruchomości przy ul. [...] w B. jest S. S., natomiast M. S. nie może być uznana za właściciela w/w działki, nie wykazała także współuczestnictwa we współfinansowaniu przedmiotowej inwestycji. Zdaniem organu konieczne było umorzenie postępowania z uwagi na ujawnienie się przesłanki niedopuszczalności wznowienia postępowania administracyjnego. Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r., znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania M. S., utrzymał w mocy zaskarżona decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że wyrok sądu administracyjnego oddalający skargę zamyka organom administracji publicznej możliwość korzystania z nadzwyczajnych postępowań, właściwych dla uchylenia decyzji ostatecznych wadliwych, ale tylko wówczas, gdy przyczyny tej wadliwości mogły być zbadane przez sąd administracyjny w toku rozpoznawania skargi. Taki charakter mają przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego wymienione w art. 145 § 1 pkt 3, 4 i 6 k.p.a. Również za prawidłowe organ odwoławczy uznał stanowisko organu I instancji, iż M. S. nie posiada przymiotu strony w postępowaniu. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła M. S. dochodząc uchylenia lub zmiany zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła: - nie uwzględnienie oraz nie ustosunkowanie się w uzasadnieniu decyzji do zarzutu naruszenie art. 79 w zw. z art. 10 k.p.a., - naruszenie art. 75, art. 76 i art. 78 k.p.a. poprzez nie uwzględnienie wniosków o przeprowadzenie dowodu, - nie ustosunkowanie się do faktów, które stanowią podstawę wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a., - naruszenie art. 76 i art. 97 k.p.a. poprzez nie podjęcie właściwych działań mających na celu ustalenie, czy skarżącej przysługuje przymiot strony. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa. Przedmiotowe postępowanie było prowadzone w trybie nadzwyczajnym wznowieniowym, umożliwiającym wzruszenie decyzji ostatecznych. Dotyczy ono bowiem kontroli prawidłowości wydanej decyzji ostatecznej. Podstawy wznowienia postępowania wymienione są enumeratywnie w art. 145 § 1 i art. 145 a k.p.a. Niedopuszczalna jest rozszerzająca wykładnia przesłanek z art. 145 § 1 i art. 145 a k.p.a. zważywszy na fakt, że wznowienie postępowania w sprawie zakończonej już decyzją jest odstępstwem od zasady stabilności decyzji wyrażonej w art. 16 w/w ustawy. Z uwagi na fakt, iż stoi ono w opozycji do jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, tj. wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej, instytucja wznowienia postępowania może być stosowana tylko w ściśle określonych przypadkach, enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 i art. 145 a k.p.a. Korzystanie z prawem przewidzianych możliwości wzruszenia decyzji ostatecznych powinno mieć miejsce w sytuacjach wyjątkowych i prawnie uzasadnionych. Właściwy organ orzeka o wznowieniu postępowania tylko wówczas, gdy stwierdzi, iż wystąpiła jedna z przesłanek ściśle określonych w art. 145 § 1 lub 145 a k.p.a. i jednocześnie nie zachodzi żadna z negatywnych przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 146 k.p.a., a więc nie upłynął termin dopuszczalności wznowienia postępowania, ani w wyniku wznowienia postępowania nie zapadnie wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. We wniosku o wznowienie postępowania z dnia [...] lutego 2006 r. M. S. powołała jako przesłankę wznowienia postępowania art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., czyli fakt nie brania udziału w sprawie bez własnej winy. W tym miejscu należy zauważyć, że przesłanka braku winy strony oznacza sytuację, gdy nie została ona zawiadomiona o wszczęciu postępowania lub nie została dopuszczona do udziału w istotnych czynnościach procesowych, albo nie mogła w nich brać udziału z powodów od niej niezawinionych. Ponadto brak winy strony podlega udowodnieniu, nie wystarczy więc tutaj prawdopodobieństwo (M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II.) Odnosząc powyższe zasady do zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że organy I jaki i II instancji przeprowadziły postępowanie w sposób prawidłowy. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo umorzył wszczęte na wiosek skarżącej postępowanie wznowieniowe. Należy podkreślić, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] listopada 2002 r. orzekającą rozbiórkę wiaty była badana przez Naczelny Sąd Administracyjny w Białymstoku. Sąd ten w wyroku z dnia 15 maja 2003 r. skargę oddalił. Taki wyrok zamyka organom administracji państwowej możliwość korzystania z nadzwyczajnych postępowań, właściwych dla uchylenia decyzji ostatecznych wadliwych, ale tylko wówczas, gdy przyczyny tej wadliwości mogły być zbadane przez sąd administracyjny w toku rozpoznawania skargi. Po wyroku oddalającym skargę niedopuszczalne więc byłoby stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, albowiem sąd z urzędu powinien ustalić, czy występują okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności w myśl art. 156 § 1 k.p.a. Żadna z okoliczności wymienionych w tym przepisie nie zmienia swej wartości prawnej z upływem czasu. Jeżeli nie występowały przyczyny nieważności w chwili wydania decyzji, to nie powstaną one również po jej wydaniu, a więc wszystkie mogą być ujawnione w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Taki sam charakter mają przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego wymienione w art. 145 § 1 pkt 3, 4 i 6 k.p.a. Kwestie wyłączenia pracownika i organu (pkt 3), udziału strony w postępowaniu (pkt 4) oraz uzyskania prawem wymaganego stanowiska innego organu przed wydaniem decyzji (pkt 6) dotyczą czasu wydawania decyzji i powinny być wyjaśnione w toku rozpoznania wniesionej na nią skargi. Pozostałe przesłanki wznowienia z natury rzeczy mogą ujawnić się (pkt 1, 2 i 5) lub wręcz pojawić się (pkt 7 i 8) także po rozpoznaniu skargi i wydaniu wyroku ją oddalającego. Skarżąca w niniejszej sprawie nie ma przymiotu strony, gdyż z kopii aktu notarialnego z dnia [...] maja 1999 r. Rep A nr [...] wynika, że nabycie działki nr [...] położonej przy ul. [...] w B. nastąpiło do majątku odrębnego S. S., a nie majątku wspólnego M. i S. S. Ponadto z zaświadczenia z księgi wieczystej wynika, również że S. S. jest jedynym właścicielem działki nr [...] położonej w B. Zatem jeżeli jest niezgodny stan rzeczywisty ze stanem prawnym konieczne jest wniesienie sprawy do sądu powszechnego o sprostowanie treści księgi wieczystej lub aktu notarialnego. Dopiero po takim sprostowaniu wystąpi sytuacja uzasadniająca zmianę wydanej decyzji. Jednakże do czasu takiej zmiany organy administracji publicznej nie będąc uprawnionymi do badania prawdziwości aktów notarialnych czy wpisów do rejestrów, przyjmują za prawdziwe to, co zostało w takim dokumencie stwierdzone. Tym bardziej, że księgi wieczyste korzystają z domniemania prawdziwości tego co w nich zostało stwierdzone. Wznowienie postępowania w rozpoznawanej sprawie było niemożliwe z dwóch powodów. Po pierwsze właśnie ze względu na wcześniejszy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 15 maja 2003 r. oddalający skargę na decyzję z dnia [...] stycznia 2003 r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2002 r. nakazującą rozbiórkę drewnianej wiaty. Po drugie ze względu na niezaistnienie powołanej przez skarżącą przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. - niebrania z nie ze swojej winy udziału w postępowaniu. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.