VII SA/Wa 2520/14
WyrokWSA w Warszawie2015-05-28
Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, Krystyna Tomaszewska, Bożena Więch - Baranowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak uzgodnienia z właściwymi organami (wojewodą i państwowym terenowym inspektorem sanitarnym) zmiany sposobu użytkowania budynku na lakiernię, a także drobne uchybienia w projekcie zagospodarowania terenu, stanowią rażące naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak uzgodnienia z wojewodą i państwowym terenowym inspektorem sanitarnym, a także drobne uchybienia w projekcie zagospodarowania terenu, nie stanowią rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W związku z tym, decyzja Burmistrza z 1999 r. nie była dotknięta wadami uzasadniającymi stwierdzenie jej nieważności, a tym samym decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego uchylająca decyzję Wojewody i odmawiająca stwierdzenia nieważności była prawidłowa. Skarga została oddalona.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi I N na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność decyzji Burmistrza z 1999 r. w przedmiocie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynku warsztatowego na sklep i lakiernię. Skarżąca zarzucała m.in. wydanie decyzji Burmistrza z naruszeniem przepisów dotyczących działek rolnych, położenia na terenie parku krajobrazowego oraz naruszenia przepisów o odległościach od granic działek. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska (spr.), Protokolant specjalista Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2015 r. sprawy ze skargi I N na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją wydaną [...] września 2014r. o nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił decyzję organu I instancji tj. Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2014r. stwierdzającą nieważność decyzji Burmistrza Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] sierpnia 1999r. wydaną w przedmiocie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynku warsztatowego na sklep i lakiernię i odmówił stwierdzenia nieważności w/w decyzji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2014r., znak: [...], Wojewoda [...] stwierdził na wiosek I N nieważność decyzji Burmistrza Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] sierpnia 1999r., znak: [...].
Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli M N i J N.
Po rozpatrzeniu wniesionego w terminie odwołania oraz przeanalizowaniu całości akt sprawy organ odwoławczy zważył co następuje.
Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych jest nadzwyczajnym trybem weryfikacji, stanowiącym wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej zawartej w art. 16 kpa. Zaistnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności decyzji musi być oczywiste. Organ nie orzeka zatem co do istoty sprawy rozstrzygniętej w badanej decyzji, lecz jako organ kasacyjny w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy. Badając przedmiotową decyzję w postępowaniu nadzorczym organ zobligowany jest sprawdzić, czy nie zachodzi jakakolwiek przesłanka wymieniona w art. 156 § 1 kpa, obligująca organ do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Jedną z przesłanek skutkującą stwierdzeniem nieważności decyzji jest wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa.
W orzecznictwie sądowo - administracyjnym przeważa pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub skutki społeczno-gospodarcze, które wywołuje decyzja. Podkreślił, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia w sytuacji, gdy interpretacja obowiązującego przepisu prawa nie nasuwa jakichkolwiek wątpliwości i którego treść bez żadnych sporów może zostać ustalona, zaś organ narusza go w sposób oczywisty nie dający się w żadnej mierze pogodzić z zasadą praworządności. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994. Prawo budowlane (Dz.U. z 1994r., Nr 89, poz. 414 z późn. zm.), zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu. Przepisy art. 32 w/w ustawy stosuje się odpowiednio.
Jak zaś stanowi art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu kto: 1) złożył wniosek w tej sprawie w terminie ważności i decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym, 2) wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W myśl art. 39 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999r., Nr 15, poz. 139 z późn. zm.), zmiana zagospodarowania terenu polegająca w szczególności na wykonaniu, odbudowie, rozbudowie i nadbudowie obiektu budowlanego wymaga ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. W ust. 2 w/w przepisu wskazano, że nie wymagają ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu: 1) roboty budowlane polegające na modernizacji, remoncie lub montażu, przebudowa oraz zmiana przeznaczenia budynku lub jego części, jeżeli nie powodują zmiany sposobu zagospodarowania terenu, 2) roboty budowlane nie wymagające pozwolenia na budowę.
Wskazał, że jak wynika z części opisowej projektu budowlanego, zakres robót przewidzianych do wykonania przy adaptacji (zmianie sposobu użytkowania) części budynku warsztatowego na sklep artykułów samochodowych i lakiernię obejmuje wykucie stolarki okiennej, wykucie stolarki drzwiowej - wrota, wykucie otworu na drzwi do sklepu, wymianę istniejącej stolarki okiennej stalowej na PVC, zamurowanie otworów po oknie i wrotach garażowych oraz drzwi, obsadzenie drzwi do sklepu, obsadzenie wrót do lakierni, wykonanie wentylacji do lakierni, przełożenie częściowe instalacji elektrycznej wewnętrznej, uzupełnienie tynków wewnętrznych, uzupełnienie tynków zewnętrznych, wykonanie posadzek z płytek terakota w sklepie i pomieszczeniu biurowym, malowanie tynków wewnętrznych w sklepie, montaż regałów w sklepie, ułożenie glazury i terakoty w pomieszczeniu socjalnym przy biurze oraz wymianę armatury sanitarnej.
Z powyższego wynika, że ze zmianą sposobu przeznaczenia budynku wiąże się wykonanie robót budowlanych, które nie prowadzą do zmiany sposobu zagospodarowania terenu. Tym samym zgodnie z dyspozycją art. 39 ust. 2 w/w ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, dla przedmiotowej inwestycji nie było wymagane uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy.
Organ odwoławczy wskazał, że w aktach sprawy znajduje się decyzja Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] maja 1999r., znak: [...] ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie istniejącego zakładu elektromechaniki pojazdowej o lakiernię, diagnostykę, blacharstwo oraz mechanikę pojazdów samochodowych w miejscowości [...] na działkach nr [...],[...] i [...]. Z załącznika graficznego nr [...] do w/w decyzji wynika, że warunki zabudowy i I zagospodarowania terenu ustalono dla inwestycji obejmującej również zmianę sposobu użytkowania istniejącego budynku znajdującego się na działkach nr [...],[...] i [...]. Stwierdzić więc należy, że dla objętej pozwoleniem inwestycji w części dotyczącej lakierni, istniała w dacie wydania pozwolenia na budowę istniała ważna decyzja ustalająca warunki | zabudowy i zagospodarowania terenu.
Ponadto, jak wynika z projektu zagospodarowania terenu oraz rysunków (zmiana sposobu użytkowania części budynku przyziemie - inwentaryzacja i projektowane - rys. nr 1 i 2; elewacja południowa - inwentaryzacja i projekt - rys. 3 i 4; elewacja wschodnia - inwentaryzacja i projekt - rys. nr 5 i 6), zmiana sposobu użytkowania obejmuje część budynku znajdującą się wyłącznie na działce nr [...] (na projekcie zagospodarowania oznaczona jako 2 - budynek do adaptacji).
Organ podkreślił, iż do wniosku o wydanie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania, inwestor dołączył kopię aktu kopię aktu notarialnego z dnia [...] czerwca 1986r. umowy sprzedaży, z której wynika prawo M N i J N do objętej inwestycją działki nr [...]. Tym samym inwestor spełnił warunek, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.
Dodatkowo wyjaśnił, że w przypadku współwłasności wynikającej z małżeńskiej wspólności majątkowej udziały małżonków nie są określone i każdy z nich może bez ograniczeń w ramach zwykłego zarządu rozporządzać nieruchomością bez zgody drugiego współmałżonka, co wynika z treści przepisu art. 36 ustawy z dnia z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 1964r., Nr 9, poz. 59 z późn. zm.) normującego zarząd majątkiem wspólnym. Rozporządzenie przez jednego z małżonków nieruchomością na cele budowlane nie przekroczyło zatem czynności zwykłego zarządu, bowiem nie doprowadziło do uszczuplenia majątku wspólnego, a tylko wówczas można by o takim przekroczeniu mówić.
Jednocześnie wskazał, że objęty inwestycją budynek jest - jak wynika z projektu zagospodarowania terenu - usytuowany częściowo na działce nr [...], która stanowi własność I N (księga wieczysta nr [...]). Jednakże, jak wskazano powyżej, zmiana sposobu użytkowania dotyczy wyłącznie tej części budynku, która znajduje się na działce nr [...].
Ponadto, w myśl § 2 pkt 10 podpunkt s) rozporządzenia Ministra Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji (Dz. U. z 1998r., Nr 93, poz. 589), do inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska zalicza się m in. lakiernie z wyłączeniem lakierni proszkowych.
Natomiast w myśl art. 68 ust. 5 ustawy z dnia 31 stycznia 1980r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (Dz. U. z 1998r., Nr 106, poz. 668), projekt budowlany przedstawiany przy ubieganiu się o decyzję o pozwoleniu na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego oraz o decyzję o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, w przypadku inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi oraz inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska, wymaga uzgodnienia z wojewodą i właściwym państwowym terenowym inspektorem sanitarnym.
Natomiast w ust. 6 w/w przepisu wskazano, że uzgodnienie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oraz projektu budowlanego inwestycji szczególnie szkodliwej dla i środowiska i zdrowia ludzi lub inwestycji mogącej pogorszyć stan środowiska dokonywane i jest na podstawie odpowiedniej dla danego etapu inwestycyjnego oceny oddziaływania na; środowisko, sporządzonej na koszt inwestora przez biegłego z listy wojewody.
W niniejszej sprawie brak jest uzgodnienia z wojewodą i właściwym państwowym terenowym inspektorem sanitarnym zmiany sposobu użytkowania części budynku, warsztatowego na lakiernię w miejscowości [...] na działce nr [...].
Jednakże w ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego brak wskazanych uzgodnień nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie bowiem z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych niezasięgnięcie przed wydaniem decyzji wymaganego przez prawo stanowiska innego organu nie stanowi rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, lecz jedynie może uzasadniać wznowienie postępowania w sprawie. Do stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o przesłankę rażącego naruszenia nie wystarczy wykazać, iż organ orzekający nie dopełnił wymogu współdziałania z innymi organami przy wydaniu decyzji przez zasięgnięcie ich opinii, lecz byłoby konieczne wskazanie konkretnych okoliczności, które by wskazywały na to, że konsekwencją tego uchybienia wydana decyzja jest oczywiście wadliwa w zakresie prawnomaterialnym.
Dodatkowo organ wskazał, że do wydania decyzji o zmianie sposobu użytkowania obiektu zastosowanie miały przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa dnia 15 grudnia 1994r. w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach nie użytkowanych, zniszczonych lub nie wykończonych obiektów budowlanych oraz udzielenia pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych lub ich części (Dz. U. z 1995r., Nr 10, poz. 47).
Zgodnie z § 8 ust. 1 w/w rozporządzenia, wniosek o pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, o której mowa w art. 71, powinien zawierać: 1) opis i rysunek określający usytuowanie obiektu budowlanego w stosunku do granic nieruchomości (działki budowlanej) i innych obiektów budowlanych na działce wnioskodawcy i działkach sąsiednich, z oznaczeniem części obiektu, w której zamierza się dokonać zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, 2) zwięzły opis techniczny, określający rodzaj i charakterystykę obiektu budowlanego, jego konstrukcję, dotychczasowe i zamierzone przeznaczenie, wraz z danymi techniczno-użytkowymi, w tym wielkościami i rozkładem obciążeń, a w razie potrzeby również danymi technologicznymi, 3) rysunki niezbędne do określenia charakterystyki techniczno-użytkowej adaptacji obiektu lub jego części, 4) wykonaną przez rzeczoznawcę budowlanego ekspertyzę techniczną w sprawie dopuszczalności zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, jeżeli zachodzi uzasadniona potrzeba jej opracowania, 5) dowody uzyskania wymaganych przepisami szczególnymi uzgodnień, pozwoleń lub opinii, z uwzględnieniem przepisów art. 32 ust. 1-3, 6) dowód stwierdzający prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ponadto w myśl § 10 w/w rozporządzenia, właściwy organ wydaje pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części po stwierdzeniu zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, z przepisami, w tym techniczno- budowlanymi i obowiązującymi Polskimi Normami.
W ocenie organu odwoławczego projekt budowlany zawiera projekt zagospodarowania terenu, na którym wyraźnie zaznaczono tę część budynku, która objęta jest rozbudową, usytuowanie budynku względem granic działki i innych obiektów budowlanych znajdujących się na działce inwestora, część opisową projektu zagospodarowania terenu, opis techniczno - technologiczny oraz rysunki rzutu kondygnacji budynku oraz elewacji wschodniej i południowej - stan istniejący i projektowany. Ponadto, inwestor wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Projekt budowlany zawiera pewne uchybienia co do wymogów określonych w § 8 ust. 1 w/w rozporządzenia (brak zaznaczenia w projekcie zagospodarowania terenu obiektów budowlanych na działkach sąsiednich), jednak ciężar wskazanego naruszenia przepisu jest nieznaczny. Odnosząc się zaś do kwestii braku ekspertyzy technicznej, stwierdzić należy, że jej przedstawienie jest fakultatywne, a tym samym jej niezałączenie nie stanowi naruszenia § 8 ust. 1 w/w rozporządzenia. Podsumowując organ stwierdził, że w sprawie nie doszło do rażącego naruszenia przepisu § 8 ust. 1 w/w rozporządzenia.
Z akt sprawy wynika również, że inwestycja usytuowana jest na działce objętej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] września 1994r., Nr [...] (Dz. Urz. Woj. [...]., Nr [...], poz. [...]), w sprawie planu miejscowego ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], strefa oznaczona symbolem 1 MN, UR - teren pod projektowaną zabudowę mieszkaniową jednorodzinną z usługami nieuciążliwymi. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzja Burmistrza Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] sierpnia 1999r., znak: [...] nie narusza rażąco ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Odnosząc się do zarzutów I N zawartych we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji organ wskazał, że kontrolowana w trybie nadzoru decyzja Burmistrza Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] sierpnia 1999r., znak: [...] nie obejmowała budowy kominów, dlatego kwestia ich usytuowania pozostaje poza przedmiotem niniejszego postępowania, którego celem jest zbadanie prawidłowości w/w decyzji. Wskazał, że ewentualne wykonanie robót budowlanych niezgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę zmianę sposobu użytkowania obiektu może stanowić podstawę do podjęcia działań ze strony właściwego powiatowego inspektora nadzoru budowlanego.
Analiza kontrolowanej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] sierpnia 1999r., znak: [...] prowadzi do stwierdzenia, że nie jest ona obarczona żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Decyzja ta wydana została w oparciu o właściwą podstawę prawną, nie narusza przepisów o właściwości, nie dotyczy sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, nie zawiera wady powodującej nieważność z mocy prawa, w razie wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą, nie była i nie jest trwale niewykonalna. Weryfikowana decyzja nie wypełnia także przesłanki rażącego naruszenia prawa.
Skoro zatem decyzja Burmistrza Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] sierpnia 1999r., znak: [...] nie jest obarczona żadną z wad z art. 156 § 1 kpa, to należy uchylić decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2014r., znak: [...] i odmówić stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 1999r.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wniosła I N wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżąca podniosła, że interpretacja przepisów prawa budowlanego dokonana przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie może być zaakceptowana z uwagi na fakt, iż:
1. J N w chwili wydawania decyzji dysponował dwiema działkami rolnymi (działki te, na budowlane zostały przekształcone dopiero w dniu [...] lipca 2012r. decyzją Starosty Powiatowego znak: [...]), a decyzja Zarządu [...] z dnia [...] maja 1999r., znak: [...] zezwala na rozbudowę zakładu mechaniki pojazdowej na działkach nr [...],[...] i [...] mimo że były to działki rolne i oprócz tego tylko działki [...] i [...] należą do J N, działka [...] była i jest jej własnością;
2. Działki są usytuowane na terenie [...] Parku Krajobrazowego na obszarze przeznaczonym pod zabudowę jednorodzinną z usługami nieuciążliwymi;
3. Budowle nie spełniają wymogów dotyczących usytuowania w stosunku do granic innych działek. Na mapce geodezyjnej - ewidencyjnej z dnia [...] listopada 2011r. widać wyraźnie, że wszystkie budynki, wybudowane na działce [...] i [...] sięgają na jej działkę, i nie są zachowane odległości od granic sąsiednich działek.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta polega na badaniu zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd bierze przy tym pod uwagę czy organy administracji publicznej w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły przepisów prawa procesowego i prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Kontroli legalności zaskarżonego aktu sąd dokonuje mając na uwadze stan prawny i akta sprawy, istniejące w dniu jego wydania. Uchylenie zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny następuje w sytuacjach określonych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Stosownie zaś do treści art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W tym miejscu należy podkreślić, że kontrolowana przez Sąd decyzja została wydana w postępowaniu nadzwyczajnym - nieważnościowym będącym wyjątkiem od określonej w art. 16 kpa zasadnie trwałości decyzji ostatecznej.
Celem instytucji stwierdzenia nieważności decyzji jest eliminacja z obrotu prawnego tego aktu administracyjnego, obarczonego ciężkimi wadami wymienionymi w art. 156 § 1 kpa. Natomiast przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest ustalenie istnienia jego wad. Z tych względów zasadniczym obowiązkiem organu nadzoru dokonującego oceny, czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 kpa jest wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego sprawy według daty wydania badanej decyzji.
Zakres postępowania nadzorczego w niniejszej sprawie obejmował jedynie zbadanie przesłanek przewidzianych w art. 156 kpa bowiem organ nadzoru nie orzeka co do istoty postępowania zakończonego kontrolowaną decyzją, ani też nie jest władny rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących meritum tego postępowania. W przepisie art. 156 § 1 pkt 2 kpa przewidziano dwa rodzaje wadliwości decyzji: wadliwość polegającą na rażącym naruszeniu prawa oraz wadliwość polegającą na wydaniu decyzji bez podstawy prawnej.
Należy zgodzić się z zaprezentowanym w decyzji organu odwoławczego, że o rażącym naruszeniu prawa decydują | łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz skutki l ekonomiczne lub gospodarcze wywołane decyzją (W. Chróścielewski, J.P. Tarno, Postępowanie administracyjne..., s. 206).
Przy ocenie naruszenia prawa jako "rażące" należy brać pod uwagę ustalenia wynikające z teorii gradacji wad decyzji administracyjnej. Przy rażącym naruszeniu prawa chodzi niewątpliwie o tego rodzaju wady, które powodują konieczność eliminacji decyzji z obrotu prawnego z racji istnienia w nich wad o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. "Wady te i powstają w wyniku naruszenia prawa w toku czynności zmierzających do wydania decyzji lub w wyniku załatwienia sprawy wydaniem decyzji. Naruszenia prawa mają charakter rażący w sytuacji, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Można powiedzieć, że czynności prowadzące do załatwienia sprawy lub samo jej załatwienie następuje w odniesieniu nie do stanu prawnego sprawy i jego elementów, lecz jak gdyby do ich kontratypów, do zanegowania w całości lub w części treści przepisów regulujących stan prawny sprawy" (J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks..., s. 73).
Rażące naruszenie prawa zachodzi w przypadku naruszenia przepisu, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. Podstawą zastosowania tej przesłanki może być zatem niebudzący wątpliwości stan prawny. Rażące naruszenie prawa to naruszenie oczywiste, wyraźne, bezsporne (J. Jendrośka, B. Adamiak, Zagadnienie rażącego..., s. 69 i n.). Można zatem mówić o nim tylko wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność (wyr. NSA z 17 kwietnia 1996r., III SA 565/95, Biul. Skarb. 1997, nr 2, s. 26). Oczywistość naruszenia prawa ma miejsce w szczególności wówczas, gdy decyzja została wydana wbrew zakazom lub nakazom ustanowionym w przepisie, a także wtedy, gdy wbrew przesłankom przepisu nadano prawa lub obowiązki lub też odmówiono ich (wyr. NSA z 26 maja 1989r., IV SA 339/89, ONSA 1989, Nr 1, poz. 50).
Rażące naruszenie prawa to takie, które wywołuje skutki społeczno-gospodarcze, niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności (A. Zieliński, O "rażącym" naruszeniu..., s. 104 i n.). W wyroku z dnia 17 września 2008r., II OSK 1043/07 (LEX nr 508497) NSA stwierdza: "W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa".
Biorąc pod uwagę powyższe w ocenie Sądu organ słusznie uznał, że weryfikowana decyzja nie jest dotknięta żadną z wad wskazanych w przepisie art. 156 p 1 kpa.
W tym miejscu należy podkreślić, iż w dacie wniosku inwestorów o wydanie przedmiotowej decyzji funkcjonowała w obrocie prawnym decyzja Burmistrza [...] z dnia [...] maja 1999r. ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie istniejącego zakładu elektromechaniki pojazdowej o lakiernię, diagnostykę, blacharstwo oraz mechanikę pojazdów samochodowych na działkach nr [...],[...] i [...] przy czym z załącznika graficznego tej decyzji wynika, że obejmowała ona również zmianę sposobu użytkowania istniejącego budynku.
Przy czym organ prawidłowo podkreślił, iż jak wynika z projektu zagospodarowania terenu oraz części rysunkowej projektu zmiana sposobu użytkowania obejmuje część budynku.
Sąd podziela ocenę organu, iż weryfikowana decyzja została wydana z naruszeniem art. 68 ust. 5 ustawy z dnia 31 stycznia 1980r. o ochronie i kształtowaniu środowiska w zw. z § 2 pkt. 10 pktt s rozporządzenia Ministra Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi bowiem nie dokonano uzgodnienia z Wojewodą i właściwym państwowym terenowym inspektorem sanitarnym. Jednakże wydanie decyzji bez dopełnienia tych obowiązków (bez wskazania konkretnych okoliczności które wskazywałby w sposób jednoznaczny, że decyzja jest wadliwa w zakresie prawno-materialnym) nie można uznać za przesłankę wskazaną w art. 156 p 1 pkt 2 kpa.
Biorąc jednak pod uwagę wyjątkowy charakter instytucji postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji - w ocenie Sądu nie można uznać za rażące również naruszenie § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15 grudnia 1994r. w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach nie użytkowanych zniszczonych lub nie wykończonych obiektów budowlanych oraz udzielenia pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych lub ich części - polegające na braku zaznaczenia w projekcie zagospodarowania terenu obiektów budowlanych na działkach sąsiednich.
Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie Sądu weryfikowana w trybie nadzwyczajnym decyzja Burmistrza [...] z dnia [...] sierpnia 1999r. na dzień jej wydania nie jest dotknięta żadną z wad wskazanych w art. 156 § 1 kpa.
Z powyższych względów Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło