VII SA/Wa 2540/16

WyrokWSA w Warszawie2017-10-04

Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Bogusław Cieśla, Tadeusz Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy utrata przez stronę skarżącą interesu prawnego w trakcie postępowania sądowo-administracyjnego skutkuje oddaleniem skargi?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, ponieważ strona skarżąca utraciła interes prawny do jej wniesienia w trakcie postępowania sądowego, co skutkuje utratą legitymacji procesowej. Interes prawny musi istnieć nie tylko w momencie wnoszenia skargi, ale także w dacie jej rozpoznania. Brak interesu prawnego uzasadnia oddalenie skargi, a nie jej odrzucenie.
Stan faktyczny
Spółka [...] S.A. wniosła skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące niezgodności projektu z przepisami, braku analizy wpływu inwestycji oraz naruszenia interesów osób trzecich. W trakcie postępowania sądowego okazało się, że spółka [...] S.A. sprzedała nieruchomość sąsiadującą z inwestycją, co skutkowało utratą przez nią interesu prawnego w sprawie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla, sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Dawejnis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2017 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2016 r., nr [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2016 poz. 290 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołań wniesionych przez Wspólnotę Mieszkaniową [...] oraz [...] SA, od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2016 r., Nr [...] , znak: [...] , zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na wykonanie robót budowlanych, polegających na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym, lokalami usługowymi oraz infrastrukturą techniczną, na terenie działek nr ew. [...] oraz [...] obręb [...] przy ul. [...] - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Wojewoda [...] podkreślił w szczególności to, że organ pierwszej instancji zasadnie zatwierdził projekt budowlany oraz udzielił przedmiotowego w sprawie pozwolenia na budowę - inwestor spełnił wszelkie wymogi przewidziane przepisami prawa - art. 32 ust. 4 pkt 1, art. 35 ust 1 ustawy Prawo budowlane. Odnosząc się do zarzutów stron postępowania, wskazujących na niedopuszczalność inwestycji w świetle przepisów prawa, organ podniósł, że projekt budowlany nie przewiduje budowy altanki śmietnikowej od strony działki nr ew. [...] . Miejscem gromadzenia odpadów stałych będzie pomieszczenie w budynku, do którego będzie prowadziło oddzielne wejście. Przepis § 23 rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie wprowadza wymogu zachowania określonych odległości miejsc przeznaczonych na pojemniki służące do czasowego gromadzenia odpadów stałych, zlokalizowanych w wyodrębnionych pomieszczeniach budynku, od określonych elementów budynków oraz granic sąsiednich nieruchomości budowlanych. Nie jest uzasadniony także zarzut naruszenia § 13 i 60 ww. rozporządzenia tj. niespełnienie przez projekt budowlany norm dotyczących naturalnego oświetlenia i nasłonecznienia pomieszczeń. Projektowana inwestycja położona jest w strefie zabudowy śródmiejskiej w rozumieniu § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przy braku obowiązywania miejscowego planu, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowym postępowaniu, decydującym jest faktyczne położenie nieruchomości w strefie intensywnej zabudowy na obszarze funkcjonalnego śródmieścia, który to obszar stanowi faktyczne centrum miasta lub dzielnicy miasta. Decyzja z dnia [...] listopada 2014 r., Nr [...] o warunkach zabudowy niewątpliwie potwierdza położenie nieruchomości w strefie zabudowy śródmiejskiej (załącznik Nr 2 pkt 2.2 ). Określenie, że objęta wnioskiem nieruchomość położona jest w strefie zabudowy śródmiejskiej pozwala, zgodnie z brzmieniem § 13 ust. 4 ww. rozporządzenia, na zmniejszenie wymogów dostępu światła słonecznego, co w konsekwencji oznacza, że projekt budowlany przedstawiony do zatwierdzenia spełnia te normy. Nie jest zasadny także zarzut odnośnie rzekomego braku analizy wpływu inwestycji na bezpieczeństwo budowy i użytkowania trzeciej linii metra. W tomie 2 - Konstrukcja zwarto opracowanie dotyczące zabezpieczenia nowoprojektowanego budynku przed oddziaływaniem wynikającym z drążenia tunelu metra metodą tarcz TBM, a także informacje dotyczące oddziaływania projektowanej linii metra na budynek zarówno w fazie jego realizacji, jak i eksploatacji (strona 100 i 100A). W odniesieniu do zarzutu naruszenia założeń architektonicznych organ stwierdził - kwestie nawiązywania przez obiekt budowlany do sąsiedniej zabudowy badane są na etapie postępowania w sprawie zagospodarowania i zabudowy terenu, wieńczonego decyzją o warunkach zabudowy, projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a zatem zarzut jest bezpodstawny. Wojewoda [...] wskazał także, że nieruchomość objęta wnioskiem o pozwolenie na budowę nie jest objęta jakąkolwiek formą ochrony konserwatorskiej. Co do zarzutu braku uzgodnienia projektu z właścicielem sąsiedniej nieruchomości tj. Wspólnotą Mieszkaniową [...] wskazał, że przepisy prawa budowlanego nie przewidują po stronie inwestora obowiązku polegającego na prowadzeniu uzgodnień z właścicielami nieruchomości sąsiednich. Organ stwierdził, że z projektu zagospodarowania terenu jednoznacznie wynika, iż nie obejmuje on likwidacji jakichkolwiek miejsc postojowych. Ponadto zagadnienia dotyczące kwestii komunikacyjnych są przedmiotem odrębnych procedur budowlanych, a zatem pozostają bez wpływu na prawidłowość decyzji organu pierwszej instancji. Ustosunkowując się do zarzutu braku analizy bezpieczeństwa związanego z wykopem organ podniósł, że projekt budowlany zawiera opracowanie dotyczące zabezpieczenia wykopów, tak aby w trakcie wykonywania robót budowlanych nie doszło do zagrożenia budynków sąsiednich (Tom 2 "Konstrukcja" cz. II "Ściana szczelinowa"). Co do kwestii pogorszenia warunków poprzez hałas, zwiększenie natężenia ruchu samochodów, zwiększenie immisje spalin organ wskazał, że w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, obowiązkiem organów administracji jest zbadanie, czy w wyniku realizacji inwestycji dojść może do naruszenia interesów osób trzecich, ale wyłącznie w zakresie ewentualnego naruszenia norm Prawa budowlanego i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Wojewoda [...] podkreślił, że organ zatwierdzający projekt budowlany nie sprawdza prawidłowości konkretnych rozwiązań projektowych oraz zgodności projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, gdyż ww. art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nie daje mu takich uprawnień. Przepis ten pozwala jedynie na sprawdzenie zgodności z przepisami prawa w tym przepisami techniczno-budowlanymi projektu zagospodarowania terenu. Za zgodność projektu architektoniczno - budowlanego z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej odpowiada wyłącznie uprawniony i należący do izby samorządu zawodowego projektant. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wniosła [...] S.A. formułując zarzuty naruszenia: art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 290 z późn. zm.), poprzez dopuszczenie do bezpodstawnego wyłączenia z zakresu postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę, istotnej części infrastruktury technicznej w postaci zjazdów budynku, art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, poprzez niezgodność zatwierdzonego zaskarżoną decyzją projektu budowlanego z ustaleniami decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] ustalającej warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym i lokalami usługowymi na parterze, projektowanego na terenie nieruchomości ew. nr [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w [...] , z wjazdem z ul. [...] i niezbędną infrastrukturą techniczną na działkach ew. nr [...] -cz. [...] -cz., [...] -cz. z obrębu [...] ; art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, poprzez zatwierdzenie zaskarżoną decyzją projektu zagospodarowania działki stanowiącego integralną część projektu budowlanego mimo jego niezgodności z przepisami, w tym zwłaszcza z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (j.t. Dz. U. z 2015 r., poz. 1422); art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, poprzez zatwierdzenie zaskarżoną decyzją projektu budowlanego mimo jego niekompletności z powodu braku analizy wpływu przedmiotowej inwestycji na bezpieczeństwo budowy, a także nieczytelności niektórych fragmentów przedmiotowego projektu budowlanego, art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, poprzez brak poszanowania w zatwierdzonym projekcie budowlanym uzasadnionych interesów osób trzecich występujących w nakreślonym obszarze oddziaływania obiektu. Skarżąca spółka podniosła też zarzut naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie w sposób wyczerpujący postępowania wyjaśniającego, błędną ocenę zebranego materiału dowodowego i w rezultacie wadliwe przyjęcie, że spełnione zostały wszelkie przesłanki do wydania zaskarżonej decyzji, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, mimo że zachodziły przesłanki do jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Na podstawie tak opisanych zarzutów skarżąca spółka wniosła o: 1. uchylenie w całości na podstawie art. 145 S 1 pkt 1 lit, a i c oraz art. 135 p.p.s.a. zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej Instancji - Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] oraz zasądzenie na podstawie art. 200 p.p.s.a. na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zgłoszony w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji znalazł odrębne rozpoznanie. Stanowisko skarżącej spółki zostało uzupełnione w kolejnych pismach procesowych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentacje. W toku postępowania sądowego w miejsce uczestnika tego postępowania - inwestora [...] spółki z o.o., wstąpiła [...] spółka z o.o. Spółka podała, że stosowną decyzją pozwolenie na budowę udzielone decyzją organu pierwszej instancji zostało na nią przeniesione. Pismem z dnia [...] września 2017r., [...] spółka z o.o. wniosła o dopuszczenie jej do udziału w sprawie w charakterze uczestnika. Przedkładając stosowny dokument umowy notarialnej wskazała, że w dniu [...] lipca 2017 r., skarżąca spółka zawarła z nią umowę sprzedaży praw, którymi dysponowała do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] (bezpośrednio sąsiadującej z przedmiotową inwestycją). Sąd wniosek uwzględnił postanowieniem opartym na art. 33 § 2 p.p.s.a., wydanym na rozprawie w dniu 4 października 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Rzeczą Sądu, stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), jest w związku z rozpoznaniem skargi dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Pierwszym obowiązkiem Sądu jest jednak dokonanie oceny tego czy skarga pochodzi od podmiotu, któremu przysługuje przymiot strony postępowania. Badanie to ma miejsce zaraz po wpłynięciu skargi do Sądu. Pozytywne ustalenie tej okoliczności nie zwalnia jednak od oceny tego skarżącego także w dniu rozpoznania skargi i orzekania. Zgodnie z art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369 t.j.) - uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Skarżąca spółka brała udział w postępowaniu administracyjnym zakończonym zaskarżoną i poprzedzającą ja decyzją, jako właściciel działki o nr ew. [...] sąsiadującej bezpośrednio z nieruchomością objętą projektowana inwestycją, w szczególności z działką o nr ew. [...] . Zasadnie przyjmowano, że działka stanowiącą własność skarżącej spółki pozostawała w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji. Tym samym skarżąca spółka miała przymiot strony niniejszego postępowania wynikający z art. 28 ust 2 ustawy Prawo budowlane - stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. W niekwestionowanych okolicznościach, wskazanych w toku postępowania sądowego, skarżąca spółka z dniem [...] lipca 2017 r. wyzbyła się praw do nieruchomości położonych w [...] przy ul. [...] , w tym do działki o nr ew. [...] . W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że ustalenie istnienia bądź nieistnienia interesu prawnego po stronie wnoszącego skargę do sądu wymaga badania materialnych przesłanek w oparciu o przepisy prawa materialnego, przy czym negatywny wynik tego badania uzasadnia oddalenie skargi przez sąd, a nie jej odrzucenie. Istnienie interesu prawnego, rozumianego jako związek między chronionym przez przepisy materialne interesem prawnym podmiotu, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej jest warunkiem nie tylko wszczęcia postępowania, lecz również materialną przesłanką uwzględnienia skargi, a zatem interes prawny podmiotu, który wszczął postępowanie sądowo-administracyjne musi istnieć również w dacie rozpoznania skargi (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 2007 r. sygn. akt II OSK 461/06, dostępne System Informacji Prawnej Lex nr 339469 z dnia 7 listopada 2006 r. sygn. akt II OSK 1285/05, dostępne System Informacji Prawnej Lex nr 318335, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2006 r. sygn. akt II OSK 825/05, dostępne System Informacji Prawnej Lex nr 194006 ). Przedstawione powyżej stanowisko odpowiada także poglądom doktryny - stwierdzenie w toku postępowania, że wnoszący skargę nie legitymuje się interesem prawnym powoduje oddalenie skargi (por. J.P. Tarno – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Praw. Lexis Nexis 2006, str. 132-136, 144; B. Dauter, B. Gruszczyński, A.Kabat, M.Niezgódka - Medek - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2006, str. 125-130, T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Praw. Lexis Nexis 2005, str. 213-215, 224-227 ). Orzekając w sprawie niniejszej o oddaleniu skargi Sąd miał na uwadze, że ani przepis art. 33 § 2 p.p.s.a., który był podstawą dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika [...] spółka z o. o. jako następcy prawnego skarżącej spółki w odniesieniu do działki o nr ew. [...] ani też, żaden inny przepis p.p.s.a. nie daje podstaw do przekształcenia podmiotowego po stronie skarżącego, tak jak przewidują to np. przepisy art. 194 - 196 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego bądź analogicznie art. 30 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślmy ponownie - interes prawny podmiotu wnoszącego skargę winien istnieć w toku całego postępowania sądowego, również w momencie rozpoznawania skargi, a nie tylko w chwili inicjowania postępowania wniesieniem skargi, zatem utrata tego interesu prawnego w toku postępowania sądowo-administracyjnego powoduje utratę legitymacji procesowej, a to z kolei z uwagi na charakter materialny tej legitymacji skutkuje oddaleniem skargi. Sąd stwierdza ponadto, że oddalenie skargi podyktowane było wskazanymi powyżej przesłankami. Sąd nie poddawał zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji ocenie pod względem zgodności z przepisani prawa. Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369 t.j.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło