VII SA/Wa 255/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy A. S. w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2014 r. sygn. akt [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie postanawia: odmówić A. S. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez A. S. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w którym wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Źródłem utrzymania rodziny wnioskodawcy jest renta wnioskodawcy z tytułu częściowej niezdolności do pracy w wysokości 1 314,26 zł. miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, że jego sytuacja materialna jest trudna, żona nie pracuje. Posiadany majątek wnioskodawcy obejmuje mieszkanie o pow. 69 m2, o szacunkowej wartości około 350 000 zł. Innego majątku wnioskodawca nie wskazał. Dodał, że ponoszone koszty o czynsz i media. W dodatkowym piśmie złożonym na wezwanie Sądu wnioskodawca wskazał, że nie posiada pojazdu mechanicznego, nie otrzymuje świadczeń z pomocy społecznej, nie otrzymuje pomocy finansowej i materialnej od rodziny i osób trzecich. Opłaty za gaz i wodę są wliczone w czynsz, który wynosi około 300 zł., dodatkowo około 100 zł. energia elektryczna. Pozostała kwota ok. 900 zł przeznaczana jest na żywność, leki i bieżące wydatki. Do pisma dołączono wydruk ze strony CEiDG wskazujący na zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej przez wnioskodawcę od 31 lipca 2015 r., zaświadczenie z urzędu pracy, iż M. S. (żona wnioskodawcy), jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, wyciąg ze stanu konta, z którego wynika, ze na dzień wyciągu - 1 stycznia 2016 r. na koncie wnioskodawcy pozostawała kwota 229,34 zł., kopię dokumentu PIT za 2014 r. zgodnie z którym wnioskodawca osiągnął w 2014 r. przychód w wys. 1 456 887, 97 zł. i dochód 28 758,60 zł., natomiast małżonka wnioskodawcy przychód 5 040 zł. i dochód, 4 706,25 zł. oraz kopię decyzji przyznającej wnioskodawcy rentę z dnia 12 maja 2015 r. W sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie wnioskującej. Prawo pomocy obejmować zatem powinno osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. W postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2012 r. sygn. akt II OZ 131/12 Sąd ten wskazał, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe (Lex nr 1121260). Rozpoznając złożony przez A. S. wniosek należy wskazać, że wnioskodawca nie wykazał, by jego sytuacja materialna była tak trudna by kwalifikowała do przyznania prawa pomocy. Na niekorzystne dla wnioskodawcy rozpoznanie wniosku wpłynęły dwie okoliczności. Przede wszystkim należy wskazać, że obecnie na wnioskodawcy spoczywa jedynie obowiązek uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł. Wnioskodawca wszystkie dotychczasowe koszty sprawy sądowej ponosił samodzielnie. Powyższe oznacza, że pomimo wskazywania trudnej sytuacji materialnej stronę stać jest na poniesienie i tego kosztu. Dotychczas strona poniosła w sprawie koszt 300 zł (oraz 17 zł za opłatę pełnomocnictwa). Ponadto należy wskazać, w kwestii ustanowienia pełnomocnika z urzędu, że wnioskodawca posiada pełnomocnika z wyboru. Z tego względu nie jest zasadnym ustanawianie pełnomocnika z urzędu, skoro wnioskodawcę stać na korzystanie z usług profesjonalnego pełnomocnika. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.