VII SA/Wa 2552/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2014r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji postanawia: odmówić H. B. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Wyrokiem z dnia 19 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę H. B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012 r., znak [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji. Przy piśmie z dnia 4 marca 2014 r. skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o ustanowienie adwokata. Z treści wniosku wynika, iż skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, od listopada 2008 r. jest osobą bezrobotną. H. B. wskazała, że utrzymuje się jedynie ze środków otrzymanych po śmierci ojca z tytułu ubezpieczenia na życie. Oświadczyła, że jedynie drobna kwota z polisy ubezpieczeniowej, jaką pozostawił jej ojciec, pozwala na bardzo skromne przeżycie. Skarżąca posiada segment w zabudowie szeregowej w stanie surowym o powierzchni 90 m2, dwa mieszkania o powierzchni 71 m2 i 74 m2 – nieruchomości te stanowią zabezpieczenie roszczeń urzędu skarbowego i roszczeń alimentacyjnych. Posiada też mieszkanie spółdzielcze własnościowe o powierzchni 24,7 m2, w którym zamieszkuje. Pismem z dnia 8 kwietnia 2014 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia danych zawartych w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez wskazanie: - daty otrzymania środków z pierwszej polisy ubezpieczeniowej, które według oświadczenia zawartego w piśmie z dnia 3 lipca 2013 r. nadesłanym do sprawy VII SA/Wa 2552/12 wynosiły 8.280 zł, - daty otrzymania środków z drugiej polisy ubezpieczeniowej, o której skarżąca poinformowała w piśmie z 18 listopada 2013 r. nadesłanym do sprawy VII SA/Wa 123/13, - wysokości środków otrzymanych z drugiej polisy ubezpieczeniowej, - wysokości miesięcznych wydatków, - jaka kwota pozostała skarżącej obecnie z ww. polis, - czy oprócz środków z polis ubezpieczeniowych skarżąca utrzymuje się z innych środków, jeśli tak, z jakiego tytułu je uzyskuje i w jakiej wysokości. W odpowiedzi na ww. wezwanie skarżąca oświadczyła, że nie wskaże wysokości środków otrzymanych z polis na życie, bowiem "kwoty otrzymane z ubezpieczenia, czy to majątkowego czy też osobowego są kwotami nieuwzględnianymi w dochodach", "nie podlegają żadnym regułom opodatkowania". Do swych wydatków skarżąca zaliczyła: rachunki za energię elektryczną – 32 zł na 2 miesiące, za gaz – 60 zł na 2 miesiące, wydatki na zakup żywności, środków czystości – 400 zł miesięcznie. Po rozpoznaniu ww. wniosku referendarz sądowy postanowieniem z dnia 26 maja 2014 r. odmówił skarżącej przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Od powyższego postanowienia skarżąca wniosła sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a. (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Wniosek o ustanowienie adwokata jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, stosownie do art. 245 § 3 ww. ustawy. Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach, po spełnieniu przesłanek ustawowych, może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu od kosztów sądowych bądź przyznaniu pełnomocnika z urzędu. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów sądowych bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny i w ten sposób gwarantuje takim osobom konstytucyjne prawo do sądu. W niniejszej sprawie trzeba mieć na uwadze przede wszystkim to, że skarżąca w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata nie udzieliła wyczerpujących informacji, ponieważ nie podała informacji co do daty otrzymania środków z pierwszej polisy ubezpieczeniowej (które według oświadczenia zawartego w piśmie z dnia 3 lipca 2013 r. nadesłanym do niniejszej sprawy wynosiły 8.280 zł), daty otrzymania środków z drugiej polisy ubezpieczeniowej, o której poinformowała w piśmie z dnia 18 listopada 2013 r. nadesłanym do sprawy o sygn. akt VII SA/Wa 123/13, ani nie wskazała środków otrzymanych z drugiej polisy ubezpieczeniowej. Również informacji tych nie podała w sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego. W sprzeciwie skarżąca jedynie podała, że skoro kwoty pochodzące z polisy ubezpieczeniowej na życie nie stanowią dochodu to nie są ujawniane w deklaracji podatkowej. Zaś dokumentów źródłowych dotyczących środków otrzymanych z polis nie mogła przedłożyć, ponieważ ich nie posiada. Podniosła, że środki z polisy skończyły się i jest jej trudno zapewnić sobie minimum warunków socjalnych, ponadto ma poważne kłopoty zdrowotne, dlatego nie stać jej na adwokata z wyboru. W tym miejscu należy wskazać, że z posiadanych przez Sąd z urzędu informacji wynika, że wnioskodawczyni w zażaleniu z dnia 14 lipca 2014 r. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 16 czerwca 2014 r. odmawiające jej przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 123/13 podała, że środki pozwalające jej na przeżycie, a pochodzące z drugiej polisy, są już na wyczerpaniu. Z zestawienia informacji zawartych w sprzeciwie wniesionym w niniejszej sprawie oraz w zażaleniu złożonym w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 123/13 wynika, że niemożliwym jest aby 14 lipca 2014 r. środki z polisy były na wyczerpaniu, skoro zgodnie z oświadczeniem skarżącej w zawartym w sprzeciwie z dnia 26 czerwca 2014 r. "środki z polisy skończyły się". Oznacza to, że informacje składane przez skarżącą są sprzeczne i nie mogą być potraktowane przez Sąd jako wiarygodne. Ponadto należy wyjaśnić, że Sąd nie wymagał przedstawiania przez skarżącą deklaracji podatkowej, czy innych dokumentów dotyczących środków z polis ubezpieczeniowych, ale jedynie podania wysokości tych środków i daty ich otrzymania. Dowodami na okoliczność aktualnej sytuacji materialnej skarżącej nie są orzeczenia wydawane w innych sprawach, albowiem sytuacja ta jest oceniania indywidualnie w każdej sprawie odrębnie i fakt, że w innej sprawie skarżąca otrzymała prawo pomocy pozostaje bez wpływu na orzekanie w przedmiocie prawa pomocy w sprawie niniejszej. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, który nie przedstawia żądanych wyjaśnień, musi liczyć się z negatywnymi konsekwencjami wynikającymi z jego bierności (por. postanowienie NSA z dnia 18 grudnia 2012 r., sygn. akt II FZ 1010/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nieudzielanie przez skarżącą wyczerpujących wyjaśnień, co do posiadanych środków finansowych zgodnie z wezwaniem do uzupełnienia danych zawartych w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz składnie wzajemnie wykluczających się oświadczeń o pozostających w jej posiadaniu środkach z polisy (na dzień 26 czerwca 2014 r. "środki z polisy skończyły się", a na dzień 14 lipca 2014 r. "środki (...) z drugiej polisy są już na wyczerpaniu") uniemożliwia dokonanie rzetelnej oceny jej sytuacji majątkowej na obecnym etapie postępowania, a tym samym uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Odnosząc się do argumentów wskazanych w sprzeciwie, należy wyjaśnić, że wobec faktu nieposiadania już żadnych środków z polis ubezpieczeniowych, skarżąca nie podała jednocześnie jakie jest jej aktualne źródło utrzymania. Oczywiste jest bowiem, że skoro skarżąca posiada wydatki wskazane we wniosku, musi posiadać także środki, z których pokrywa owe wydatki. Ponadto skarżąca powołuje się na "kiepski stan zdrowia", jednakże nie sprecyzowała, jakiego rodzaju ma dolegliwości, które wiązałyby się z koniecznością ponoszenia kosztów (np. wydatków na leki), i które, wpływając na jej sytuację materialną, uzasadniałyby przyznanie jej prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Dodatkowo choć skarżąca pośrednio przyznała, że nie jest obecnie zatrudniona, to jednak nie wskazała, czy jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna w urzędzie pracy. Podana przez nią przyczyna pozostawania bez pracy, a dotycząca dużej ilości korespondencji pomiędzy Sądem a skarżącą nie stanowi, w ocenie Sądu, uzasadnionej przyczyny niepodejmowania zatrudnienia. Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 p.p.s.a. postanowiono odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.