VII SA/Wa 2565/16
WyrokWSA w Warszawie2017-09-29
Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Bożena Marciniak, Karolina Kisielewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku samowoli budowlanej polegającej na rozbudowie obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, organ administracji ma obowiązek wszcząć postępowanie legalizacyjne, nawet jeśli obiekt budowlany narusza przepisy techniczno-budowlane?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego, prowadząc postępowanie w sprawie samowoli budowlanej, mają obowiązek wszcząć postępowanie legalizacyjne, nawet jeśli obiekt budowlany narusza przepisy techniczno-budowlane. Nakaz rozbiórki może być orzeczony dopiero wtedy, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. W pierwszej kolejności organ powinien zbadać, czy możliwe jest wykonanie robót, które wyeliminują niezgodność z przepisami.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę rozbudowy budynku ośrodka wypoczynkowego, polegającej na zabudowie i zadaszeniu tarasu, która została zrealizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organy administracji uznały, że doszło do samowoli budowlanej, ponieważ wykonane prace stanowiły rozbudowę obiektu i naruszały przepisy techniczno-budowlane dotyczące odległości od granicy działki. Skarżący kwestionowali prawidłowość ustaleń organów oraz zarzucali naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), , Sędzia WSA Bożena Marciniak, Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant ref. staż. Patryk Wernio, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2017 r. sprawy ze skargi K. J. i Ł. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz K. J. i Ł. J. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2016 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290) po rozpatrzeniu odwołania Państwa [...] od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z dnia [...].07.2016 r., nakazującej Państwu [...] rozbiórkę rozbudowy budynku głównego domu wypoczynkowego ośrodka wypoczynkowego "[...]", o zabudowany i zadaszony taras ze schodami, w wyniku której powstało pomieszczenie rekreacyjne, o powierzchni zabudowy ok. 56,25 m2, na działce nr ewid. [...], przy ul. [...] w [...], powiat [...], województwo [...], zrealizowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę – utrzymał zaskarżoną decyzje.
utrzymuję w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny wskazując, iż w dniach 30.12.2015 r. oraz 13.01.2016 r. do PINB w [...] wpłynęło pismo Państwa [...] zawierające informacje o m. in. przeprowadzeniu na terenie ośrodka wypoczynkowego "[...]" modernizacji "budynku głównego". '
W dniu 23.02.2016 r. upoważnieni przedstawiciele PINB w [...] przeprowadzili kontrolę na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w toku której ustalili, że znajduje się na niej "zabudowany taras, stanowiący część budynku głównego z dachem konstrukcji drewnianej krytym blachodachówką. Jak ustalono na istniejącym tarasie było zadaszenie z płyt połiwęgłanowych wspartych słupkami drewnianymi i metalowymi. W trakcie remontu budynku zostało wykonane obłożenie istniejących słupków płytkami kamiennopodobnymi i wykonano wymianę pokrycia dachu, wykonano nowe ekrany z poliwęglanu, które osłonięte są roletami inwestor na wykonane prace remontowe przedłożył dokonane zgłoszenie do Starostwa Powiatowego w [...] z dnia 28.09.2011 r. Wymiary ww. tarasu to ok. 7,50 m x 7,50 m, powierzchnia zabudowy wynosi ok. 56,25 m2.
Obecny w trakcie kontroli Pan [...] potwierdził ustalenia dokonane w jej trakcie oraz oświadczył, że nie zamierza nadbudowywać ani rozbudowywać istniejącego budynku w zakresie ilości kondygnacji. Państwo [...] oświadczyli natomiast, że " Pan [...] dokonał rozbudowy tarasu i podwyższenia jego posadzki oraz całkowitej trwałej jego zabudowy przesuwając linię zabudowy w głąb działki".
Zawiadomieniem z dnia 31.03.2016 r. organ powiatowy poinformował strony o wszczęciu w dniu 08.02.2016 r. postępowania administracyjnego w sprawie rozbiórki dobudowy zabudowanego tarasu ze schodami budynku głównego domu wypoczynkowego, na terenie ośrodka wypoczynkowego "[...]", na działce nr ewid. [...], przy ul. [...] w [...], stanowiącej współwłasność Państwa [...].
Pismem z dnia 07.04.2016 r. PINB w [...] zwrócił się do Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej Starostwa Powiatowego w [...] o przekazanie kopii mapy zasadniczej dla działek nr ewid. [...] oraz [...] z roku jej założenia wraz z przeprowadzonymi jej aktualizacjami w poszczególnych latach. Wymagana dokumentacja wpłynęła do organu powiatowego w dniu 15.04.2016 r.
Następnie organ I instancji pismem z dnia 27.04.2016 r. wystąpił do Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej o przesłanie zdjęć lotniczych przedstawiających zabudowę działek nr ewid. [...] oraz [...] w latach 1994, 1997 oraz 2011. Ww. dokumentacja wpłynęła do PINB w [...] w dniu 16.06.2016 r.
Decyzją Nr [...] z dnia [...].07.2016 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nakazał Państwu [...] rozbiórkę rozbudowy budynku głównego domu wypoczynkowego ośrodka wypoczynkowego "[...]", o zabudowany i zadaszony taras ze schodami, w wyniku której powstało pomieszczenie rekreacyjne, o powierzchni zabudowy ok. 56,25 m2, na działce nr ewid. [...], przy ul. [...] w [...], powiat [...], województwo [...], zrealizowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Odwołanie od ww. rozstrzygnięcia z zachowaniem ustawowego terminu złożyli Państwo [...].
Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym organ II instancji wskazał, iż jego zdaniem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego, i prawnego przedmiotowej sprawy.
Następnie organ odwoławczy przypomniał, że w postępowaniu administracyjnym wydanie orzeczenia administracyjnego w formie postanowienia lub decyzji, w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego istotnego w sprawie, stosownie do wymogów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia dostępnego materiału dowodowego tak, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Zgodnie z art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
W ocenie organu odwoławczego zasad tych dochowano w przedmiotowym postępowaniu.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że przedmiotem postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego jest powstały w wyniku rozbudowy budynku głównego zabudowany i zadaszony taras ze schodami, zlokalizowany na terenie ośrodka wypoczynkowego "[...]", na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w miejscowości [...].
Podkreślono, że organ powiatowy celem ustalenia daty dokonanej rozbudowy zebrał obszerny materiał dowodowy, na który składają się oświadczenia stron oraz dokumenty, m. in. zdjęcia lotnicze oraz kopie map zasadniczych przedstawiających zabudowę działek nr ewid. [...] w latach 1976 r., 1997 r., 2010 r., i 2013 r. PINB w [...] prawidłowo uznał, że na mapach z 1976 r. oraz 2012r. widnieje przedmiotowy budynek z tarasem, jednakże jego kształt oraz wymiary nie odpowiadają jego obecnemu stanowi. Twierdzenie to potwierdza również analiza szkicu polowego z pracy geodezyjnej nr [...] z dnia [...].08.2001 r., wykonanego przez mgr inż. [...], z którego wynika, że przy budynku istnieje taras o wymiarach 5,20 m x 7,80 m (długość liczona ze schodami). Odmienny stan przedstawia mapa do celów projektowych aktualna na dzień 15.04.2016 r., na której przedmiotowy taras potraktowany jest jako integralna część budynku.
W aktach sprawy znajdują się także kopie zdjęć lotniczych przedstawiających zabudowę działek nr ewid. [...]. Zdjęcia wykonane w latach 2010 r. i 2013 r. potwierdzają stan wykazany na powyżej analizowanych mapach.
Stwierdzono w związku z tym, że na podstawie wyżej opisanych dowodów należy uznać, że przedmiotowa rozbudowa została wykonana pod rządzami obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane z 1994 r.
Odnosząc się do kwalifikacji prawnej wykonanych robót oraz do faktu posiadania przez skarżących zgłoszenia z dnia 28.09.2011 r., obejmującego roboty polegające m. in. na dociepleniu ścian zewnętrznych i ostatnich stropów oraz wymianie pokrycia dachowego, organ wskazał, iż odnosiło się ono do całości budynku głównego. Z załącznika do ww. zgłoszenia wynika, że inwestor w stosunku do tarasu zaplanował m. in. demontaż blachy łącznie z legarami oraz balustrady, wykonanie izolacji przeciwwilgociowej oraz montaż balustrady z drewna twardego struganego. W ocenie organu ww. zgłoszenia nie można uznać za skuteczne względem robót wykonanych przy przedmiotowym tarasie bowiem w ich wyniku powstało zabudowane i zadaszone pomieszczenie, połączone otworem drzwiowym z resztą budynku, posiadające schody zewnętrzne oraz podjazd dla osób niepełnosprawnych. Zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie niewątpliwie doszło do rozbudowy obiektu budowlanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, w związku czym zastosowanie przez organ powiatowy trybu legalizacyjnego, określonego w art. 48 ww. ustawy ocenić należy jako prawidłowe.
Odnosząc się do faktu posiadania przez skarżących zgłoszenia zamiaru wykonywania robót budowlanych [...]WINB wskazał, że aby można było mówić, że zgłoszenie było skuteczne, musi ono dotyczyć robót budowlanych, których wykonanie wymaga tylko zgłoszenia, a nie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. W przeciwnym wypadku takie zgłoszenie może być jedynie próbą obejścia prawa.
Organ odwoławczy wskazał następnie, iż art. 48 ustawy Prawo budowlane reguluje kwestię samowoli budowlanej, polegającej na budowie albo wybudowaniu obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę, która skutkuje, co do zasady, nakazem rozbiórki. Zgodnie z art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego ilekroć w ustawie jest mowa o budowie należy przez to rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego.
Nakaz rozbiórki nie jest orzekany bezwzględnie, ustawodawca zobowiązuje bowiem do badania, czy budowa zrealizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę jest zgodna z obowiązującymi przepisami, w tym z obowiązującymi warunkami technicznymi, i czy umożliwia doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Zdaniem organu II instancji organ powiatowy prawidłowo ustalił, że przedmiotowa rozbudowa narusza obowiązujące przepisy, bowiem nie spełnia wymogów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422) w zakresie usytuowania budynku względem sąsiedniej działki budowlanej. Odległość ww. obiektu od granicy działki sąsiedniej nr ewid. [...] wynosi około 2,50 m (pomniejszona jest dodatkowo ok. 10 cm i 20 cm o okap) i jest mniejsza niż dopuszczają przepisy (§12 ust. 1 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym odległość ta winna wynosić nie mniej niż 4 m w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę granicy działki).
Wobec tego, zdaniem [...]WINB brak jest w niniejszej sprawie podstaw do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego.
Podkreślono, iż użyte przez ustawodawcę sformułowanie "właściwy organ nakazuje" nie oznacza uprawnienia, lecz obligatoryjny obowiązek organu administracji publicznej wydania nakazu rozbiórki, jeśli zachodzą okoliczności o których mowa w przepisie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż decyzja nakazująca rozbiórkę podlega wykonaniu z dniem, w którym decyzja ta stała się ostateczna.
Odpowiadając na zarzuty zawarte w odwołaniu organ II Instancji wskazał, iż jakkolwiek faktem jest, że PINB w [...] wskazując podstawę prawną inkryminowanego rozstrzygnięcia błędnie określił datę uchwalenia ustawy na której się opierał to jednak w ocenie [...]WINB nie ulega wątpliwości, że organ powiatowy orzekał na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Wskazuje na to powołanie prawidłowego artykułu (art. 48 ust. 1) oraz publikatora (Dz. U. z 2016 r. poz. 290). Zdaniem [...]WINB ww. uchybienie nie ma istotnego wpływu na prawidłowość skarżonego rozstrzygnięcia i nie powoduje konieczności jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W odniesieniu do twierdzenia zawartego w odwołaniu zgodnie z którym " żadna ze stron tarasu nie posiada ani stałej ściany ani wstawionych w nią okien " należy stwierdzono, że stanowi ono próbę wprowadzenia organu odwoławczego w błąd. Wskazano, że z akt sprawy, m. in. dokumentacji fotograficznej wynika, iż od strony działki skarżących znajduje się ściana wypełniona płytami poliwęglanowymi z roletami.
Za nieuzasadniony uznano również zarzut naruszenia przez PINB w [...] przepisów procedury, tj. art. 7, 77 Kpa. Oran powiatowy zebrał w sprawie obszerny materiał dowodowy i dokonał jego wnikliwej analizy. Skarżona decyzja w żaden sposób nie narusza przepisów prawa, na podstawie których została wydana. [...]WINB w ramach przeprowadzonego postępowania odwoławczego nie znalazł podstaw do uchylenia bądź zmiany zaskarżonej decyzji organu I instancji.
Skargę na tę decyzję złożyli [...].
Zaskarżonej decyzji zarzucili:
1) naruszenie przepisu art. 6 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji PINB opartej na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (dalej pr.bud.), przy jednoczesnym powołaniu jako podstawy uchylonej ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane;
2) naruszenie przepisu art. 48 ust. 1 ustawy z dnia pr.bud., poprzez jego błędną interpretację i nakazanie rozbiórki pomimo braku przesłanek do podjęcia takiej decyzji;
3) naruszenie przepisu art. 7 i 77 k.p.a. w zw. z art. 48 ust. 2 pkt. 2) in fine - pr.bud., poprzez bezpodstawne i błędne ustalenie, że doprowadzenie tarasu do stanu zgodnego z prawem nie jest możliwe;
4) naruszenie przepisów art. 7 i 77 k.p.a. poprzez błędne ustalenie odległości tarasu od granicy działki z uwagi na fakt, iż pomiar prowadzony był do ogrodzenia, nie zaś do granicy geodezyjnej odbiegającej od miejsca położenia ogrodzenia.
Podnosząc te zarzuty wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją Powiatowego Inspektowa Nadzoru Budowalnego w [...] w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Skargę należało uznać za zasadą, chociaż nie wszystkie zarzuty należało uznać za uzasadnione.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej, stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym do dnia 28 czerwca 2015 r., w szczególności art. 48 ust. 1 w związku art. 48 ust. 4 (w związku z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustawy (Dz. U. z 2015 r. poz. 443). Zgodnie z treścią powołanego przepisu art. 48 ust. 1, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Z art. 48 ust. 2 powołanej ustawy wynika, że jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:
1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:
a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem
- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.
Przed oceną prawidłowości zastosowania przez organy trybu postępowania wynikającego z przywołanych przepisów ustawy - Prawo budowlane, koniecznym było zatem odniesienie się do kwestii charakteru robót budowlanych stanowiących przedmiot postępowania.
Zdaniem Sądu, roboty budowlane przeprowadzone w związku z zadaszeniem i obudową tarasu stanowiły rozbudowę budynku wymagały więc uzyskania pozwolenia na budowę.
Słusznie organ odwoławczy podkreśla, że w wyniku przeprowadzonych robót budowlanych powstało zabudowane i zadaszone pomieszczenie, połączone otworem drzwiowym z resztą budynku, posiadające schody zewnętrzne oraz podjazd dla osób niepełnosprawnych. Niewątpliwie zatem doszło do rozbudowy budynku.
Prawidłowo zatem zastosowano w sprawie art. 48 Prawa budowlanego z 7.07.1994 r.
Wadliwie wpisaną datę ustawy należy traktować jako oczywistą omyłkę pisarską. Najlepiej o tym świadczy fakt przywołania w uzasadnieniu decyzji prawidłowej treści art. 48 oraz prowadzenie postępowania legalizacyjnego w oparciu o tę normę prawną.
W sprawie nie może też budzić wątpliwości fakt, że przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane w czasie obowiązywania ustawy z 1994 r. Na tę okoliczność organ zebrał obszerny materiał dowodowy. Sąd w pełni podziela wnioski organów wynikające z oceny przeprowadzonych w tym zakresie dowodów.
Nie można też uznać, że przedmiotowe roboty budowlane były objęte zgłoszeniem z dnia 28.09.2011 r.
Porównanie zakresu robót objętego zgłoszeniem oraz robót faktycznie wykonanych pozwala stwierdzić, że ich zakres jest zasadniczo odmienny.
Wystarczy wskazać, że w wyniku przeprowadzonych robót powstało dodatkowe pomieszczenie.
W postępowaniu administracyjnym prawidłowo przyjęto zatem, że tego rodzaju roboty budowlane wymagały uzyskania pozwolenia na budowę.
Na rozbudowę przedmiotowego obiektu Skarżący przed rozpoczęciem robót bezspornie nie uzyskali pozwolenia na budowę. Wystąpiła więc okoliczność uzasadniająca wszczęcia postępowania mającego na celu usunięcie stanu samowoli budowanej, zgodnie z przepisami art. 48 ust. 2, ust. 3 i ust. 5 ustawy - Prawo budowlane.
Organy nadzoru budowlanego prowadząc sprawę w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego winny jednak mieć na uwadze, że organ jest zobowiązany wszcząć postępowanie zmierzające do legalizacji obiektu budowlanego. Nakaz rozbiórki może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji. Koniecznymi przesłankami legalizacji samowoli budowlanej jest zgodność zrealizowanego obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, oraz zgodność budowy z przepisami techniczno-budowlanymi w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Sąd zauważa przy tym, iż zgodnie z przepisami art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego możliwa jest legalizacja obiektu zrealizowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, ale wówczas inwestor ma obowiązek przedłożyć, na wezwanie organu mające formę postanowienia, dokumenty, o których mowa w ust. 3 ww. art. 48. Wśród dokumentów tych przepis wymienia projekt budowlany oraz oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (v. art. 48 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 1 i 2). Co istotne, legalizacja we wskazanym trybie, jest możliwa w przypadku przedłożenia ww. dokumentów o ile obiekt budowlany lub jego część nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem (v. art. 48 ust. 2 pkt 2). Jeśli więc obiekt budowlany lub jego część pobudowano z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych, to legalizacja tej zabudowy albo nie będzie możliwa, albo będzie uzależniona od doprowadzenia jej do stanu zgodnego z tymi przepisami. To też oznacza, iż samo złożenie projektu budowlanego (w wykonaniu postanowienia organu), nie legalizuje samowoli budowlanej. Projekt ten podlega ocenie m.in. w ww. zakresie, a obowiązkiem inwestora w omawianym trybie jest przedstawienie takiej dokumentacji budowlanej, która będzie wskazywała na zgodność inwestycji z przepisami, w tym - będzie, w razie konieczności, przewidywała wykonanie robót doprowadzających inwestycję do stanu zgodnego z prawem. W przypadku niespełnienia tego wymogu, nie można stwierdzić, aby przesłanki wynikające z art. 48 ust. 2 i 3 zostały spełnione, a wówczas stosuje się przepis ust. 1 (v. ust. 4 art. 48.), czyli nakaz rozbiórki.
W niniejszej sprawie organ powiatowy nie przystąpił do legalizacji rozbudowy budynku, ponieważ uznał, że jest sprzeczna z przepisami techniczno-budowlanymi.
Wskazać w związku z tym należy, że legalizacja nie jest możliwa jedynie wówczas, gdy zakres niezgodności z przepisami jest taki, że uniemożliwia doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W związku z tym uznać należy, że w fazie wstępnej organ nie mógł wykluczyć możliwości wykonania takich robót, które wyeliminują ww. niezgodność. Stąd też mógł wydać postanowienie w oparciu o art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego. Szczególnie, że nakaz rozbiórki obejmuje zabudowany i zadaszony taras ze schodami. Natomiast z akt postępowania wynika, że taras stanowił część istniejącego budynku.
Dodatkowo należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 lutego 2017 r. II OSK 1330/16 wskazał, że "Wykładnia art. 9 ust. 1- 4 p.b. przemawia za możliwością stosowania wynikającej z tego przepisu instytucji zgody na odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych nie tylko na etapie postępowania o wydanie pozwolenia na budowę, ale także w postępowaniu naprawczym (art. 50-51 p.b.) i w postępowaniu dotyczącym legalizacji obiektu budowlanego bądź jego części."
Dostrzegając kontrowersyjność tej tezy i brak jednolitego stanowiska NSA w tym zakresie podkreślić jednak należy, że nie można stać na stanowisku, iż w każdym przypadku niezgodności budowy z przepisami techniczno-budowlanymi niecelowe jest wszczynanie procesu legalizacji i orzekanie nakazu rozbiórki.
Wobec tego rzeczą organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy, będzie dokonanie analizy stanu faktycznego i w zależności od poczynionych ustaleń podjęcie decyzji co dalszego biegu postępowania.
Przy czym jako zasadę organy winny przyjąć wszczęcie procesu legalizacji, dopiero brak możliwości ( bądź chęci po stronie inwestorów) doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawe może stanowić podstawę orzeczenia nakazu rozbiórki.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło