VII SA/Wa 2572/11

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła -Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 kwietnia 2011 r. po rozpoznaniu wniosku Z. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi Z. R. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2011 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia: 1. przyznać Z. R. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W dniu 1 marca 2012 r. do Sądu wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy Z. R., w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Zarządzeniem z dnia 12 marca 2012 r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia braków dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie; jakiego rodzaju działalność gospodarczą prowadzi i jakie uzyskuje z niej dochody, należało podać dochody z trzech ostatnich miesięcy. Wezwano także do podania miesięcznych stałych wydatków związanych z utrzymaniem domu (gaz, opłaty za energię, telefon, wodę, podatek od nieruchomości itp.) należało je wyszczególnić i podać ich wysokość oraz orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów bieżących potrzeb życia codziennego tj. na zakup żywności, leków, odzieży, środków chemicznych itp.). Należało także wskazać jakie ponosi koszty na edukację córki oraz czy córka uzyskuje stypendium, jeśli tak należało podać w jakiej wysokości. Zobowiązano wnioskodawcę również do podania czy jest zadłużony, jeśli tak, na jaką kwotę i z jakiego tytułu i ewentualnie wskazać czy spłaca obecnie zadłużenie i w jakiej wysokości miesięcznie. Ponadto wezwano wnioskodawcę do udzielenia informacji czy posiada pojazdy mechaniczne, jeśli tak należało wskazać markę, rok produkcji oraz koszty związane z utrzymaniem paliwo, koszty ubezpieczenia, przeglądy techniczne, naprawy. Wystąpiono do wnioskodawcy z zapytaniem, czy żona jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna, a jeśli tak czy ma przyznany zasiłek dla osób bezrobotnych, należało wskazać jego wysokość oraz czy małżonka podejmuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, umowy zlecenia, o dzieło, jeśli tak, należało podać jakie i jaki uzyskuje z nich dochód. Zobowiązano wnioskodawcę do nadesłania także kserokopii wyciągów bądź wykazów z konta bankowego z trzech ostatnich miesięcy. Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie 7 dni, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 27 marca 2012 r. do Sądu wpłynęła odpowiedź wnioskodawcy na powyższe. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 ww. ustawy.) Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 ww. ustawy. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. W niniejszej sprawie oceniając dane przedstawione we wniosku stwierdzono, że wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z bezrobotną żoną oraz studiującą córką. Podał, że wspólnie utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej w wysokości około 1.000,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawca wskazał, że posiada dom mieszkalny o pow. 156 m ², nieruchomość rolną o pow. 5,60 ha, dwa budynki gospodarcze, masarnię z ubojnią. Dodał, że ubojnia jest w stanie surowym, a masarnia jest również nie wykończona. Poinformował, że otrzymuje dopłaty unijne do nieruchomości około 5.000,00 złotych na rok 2012 r. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podał, że nie zatrudnia pracowników od 2006 r., działalność prowadzi samodzielnie z powodu wstrzymania przez nadzór budowlany budowy masarni z ubojnią i nałożenia kary w wysokości 50.000,00 złotych. Zaznaczył, że z tego powodu działalność została sparaliżowana i nie ma z niej dochodów. Podał, że utrzymuje siebie oraz rodzinę z wyprzedaży złomu pozostałego z prowadzonej poprzednio działalności ślusarskiej. W nadesłanych wyjaśnieniach wskazał, że ponosi następujące koszty tj. opłatę za energię w wysokości 150,00 złotych, opłatę za wodę wysokości 50,00 złotych. Podał, że na bieżące potrzeby życia codziennego przeznacza kwotę około 500,00 złotych, na edukację córki 300,00 złotych. Dodał, że córka pobiera stypendium w wysokości 300,00 złotych. Wnioskodawca wyjaśnił, że nie posiada samochodu prywatnego, jak również telefonu posiada samochody firmowe używane. Nadmienił, że małżonka nie podejmuje żadnych prac dodatkowych z powodu problemów zdrowotnych. Poinformował, że konto firmowe ma zablokowane przez komornika, a stan jest zerowy. Biorąc pod uwagę powyższy stan faktyczny uznano, że nie jest on w stanie ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez spowodowania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Z tego względu przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Jednocześnie stwierdzono, że brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawca nie może ponosić kosztów postępowania sądowego. Podkreślić należy, że wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą. Z przesłanych dokumentów wynika, że wnioskodawca wprawdzie w miesiącu styczniu i lutym 2012 r. poniósł stratę w wysokości 1.285,48 złotych, jednakże nie jest to okoliczność, która pozwala na miarodajną ocenę sytuacji finansowej strony. Zaznaczyć należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie podkreślano, że strata w zakresie prowadzonej działalności jest wynikiem bilansowych nadwyżek kosztów nad przychodami nie oznacza natomiast braku środków finansowych. Ponoszone koszty są związane z prowadzoną działalnością gospodarczą i są jej naturalną konsekwencją. W konsekwencji miarodajna dla oceny zdolności płatniczych osób prowadzących działalność gospodarczą nie jest kategoria dochodu, a przychodu (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2012 r., sygn. akt I FZ 549/11 Centralna Baza Orzeczeń). Z nadesłanego zestawienia wynika, że z tytułu prowadzonej działalności w styczniu uzyskał on przychód 15.800,96 złotych, natomiast w lutym 6.246,96 złotych. Wnioskodawca poniósł zaś koszty w styczniu w wysokości 7.749,68 złotych, a w lutym 3.320,84 złotych. Wysokość środków pieniężnych jakimi obraca wnioskodawca wskazuje na możliwość ponoszenia przez wnioskodawcę w całości kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Wskazać należy, iż z akt sprawy wynika, że uiścił on wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200,00 złotych. W ocenie orzekającego pozostałe ewentualne koszty sądowe, mogące wystąpić w trakcie prowadzonego postępowania są w zasięgu możliwości finansowych strony. Dodać, należy że ewentualnie pozostałe koszty sądowych w sprawie, nie będą wyższe niż te dotychczas poniesione. Uznano, że poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie w całości przez wnioskodawcę nie spowoduje utraty płynności finansowej i nie przyczyni się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny. Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. art. 258 § 2 pkt 7 ww. ustawy orzeczono, jak w sentencji postanowienia.