VII SA/Wa 2583/15

WyrokWSA w Warszawie2016-10-19

Skład orzekający: Mariola Kowalska, Bogusław Cieśla, Izabela Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny, rozpatrując zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, jest zobowiązany do badania z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej, nawet jeśli zobowiązany powołuje się na inne podstawy zarzutu?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a jedynie do badania dopuszczalności prowadzenia postępowania egzekucyjnego pod względem formalnym. Zobowiązany musi precyzyjnie wskazać podstawę prawną zarzutu z art. 33 u.p.e.a., a organ nie ma obowiązku badania innych podstaw z urzędu. Kwestionowanie samego obowiązku nałożonego decyzją powinno być przedmiotem odrębnego postępowania, a nie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.
Stan faktyczny
K.G. podniósł zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego dotyczącego obowiązku usunięcia nieprawidłowości w budynku mieszkalnym. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał zarzuty za bezzasadne. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. K.G. zaskarżył postanowienie organu drugiej instancji, zarzucając m.in. naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych oraz niewykonalność obowiązku. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 października 2016 r. sprawy ze skargi K.G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2015 r. znak [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę Sygnatura akt VII SA/Wa 2583/15 UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r., Nr [...]na podstawie art 33 § 1 i 34 § 1 i 4 w związku z art. 17 oraz art. 20 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity; Dz. U. z 2014 r., poz.1619 z późn. zm., w skrócie u.p.e.a.) uznał za bezzasadne zarzuty podniesione przez K. G. w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. W uzasadnieniu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] podał, że decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., Nr [...] nakazał K. G. na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 w zw. z art. 61 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości występujących w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w [...] poprzez: naprawę zniszczonej konstrukcji drewnianej budynku, naprawę drewnianych stropów, naprawę więźby dachowej wraz z pokryciem dachu, wymianę instalacji elektrycznej, zapewnienie podłączenia w pomieszczeniach kuchennych przewodów wentylacyjnych oraz wykonanie remontu kominów ponad dachem oraz zakazał użytkowania lokalu mieszkalnego nr [...] i nr [...] w w/w budynku mieszkalnym do czasu usunięcia niniejszych nieprawidłowości oraz nakazał wykonanie tynku oraz podłóg w lokalu nr [...] oraz wymianę stolarki okiennej i drzwiowej oraz naprawę ścian osłonowych. W dniu [...] listopada 2014 r. skierowano do zobowiązanego upomnienie Nr [...], które zostało doręczone w dniu [...] grudnia 2014 r.. Następnie w dniu [...] maja 2015 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...], wystawił tytuł wykonawczy Nr [...] stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. W dniu [...] czerwca 2015 r. do organu wpłynęło pismo zobowiązanego (data nadania [...] czerwca 2015 r.) w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie ww. tytułu wykonawczego. Organ wskazał, że zobowiązanemu przysługiwało prawo zgłoszenia w terminie 7 dni zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Podstawą zarzutu może być stosownie do art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tylko: wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku, odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, błąd co do osoby zobowiązanego, niewykonalność obowiązku, niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego, brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, niespełnienie wymogów określonych w art. 27 ww. ustawy. Zobowiązany wnosząc zarzuty, do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. stosowanego w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, powołał się na pkt 6 art. 33 ww. ustawy tj. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej. W ocenie organu, wniesiony zarzut był bezzasadny. Organ dokonał analizy akt postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułu wykonawczego pod kątem zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz zastosowanego środka egzekucyjnego, określonego w art. 33 §1 pkt 6 u.p.e.a. Powołując się na orzecznictwo sądowo - administracyjne, organ wyjaśnił, że przyczyny niedopuszczalności noszą charakter formalny. Niedopuszczalność egzekucji musi wynikać, zatem z przepisów prawa, wyłączających w ogóle możliwość przymusowej realizacji takiego obowiązku w drodze - egzekucji administracyjnej bądź prowadzenia egzekucji w stosunku do osoby posiadającej konkretne przymioty (wyrok NSA z dnia z dnia 7 listopada 2014 r., sygn. akt II FSK 280/13). W związku z powyższym organ stwierdził brak przesłanek z art. 33 powołanej ustawy, do uznania zarzutów za zasadne. K. G. wniósł zażalenie na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2015 r., którym uznano za bezzasadne zarzuty zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] maja 2015 roku. Skarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 29 § 1 u.p.e.a. przez błędne uznanie, że nie mając uprawnienia do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, organ nie jest zobowiązany do badania z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej. Ponadto skarżący, na podstawie art 33 pkt 5 u.p.e.a,, zarzucił prowadzonej egzekucji administracyjnej niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym. Niewykonalność prawną i faktyczną obowiązków nałożonych tytułem wykonawczym, z powodu zamieszkiwania 20 lokatorów (7 rodzin) w budynku przy ul. [...] w [...], których obecność uniemożliwia dokonanie robót budowlanych stanowiących zobowiązanie określone w decyzji z dnia [...] listopada 2012 r, Nr [...]. Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenia postępowania egzekucyjnego. K.G. ponownie wskazał, że obowiązek wykonania określonych robót nałożony decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] jest niewykonalny. Ponadto, że organ administracji musi badać w toku postępowania kwestię wykonalności obowiązku nałożonego decyzją leżącą u podstaw tytułu wykonawczego. Nie wystarcza przy tym poprzestanie na stwierdzeniu, że skoro została wydana decyzja o określonej treści, to z samego tego faktu wynika wykonalność tej decyzji. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r., Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r., poz. 267) w związku z art. 144 Kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2014 r., poz. 1409), po rozpatrzeniu zażalenia K. G. na postanowienie PINB dla [...] z dnia [...] lipca 2015 r., uznające za nieuzasadnione zarzuty wniesione przez K. G., w związku z prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. postępowaniem egzekucyjnym wszczętym w celu wyegzekwowania obowiązku wynikającego z decyzji PINB dla [...] z dnia [...] listopada 2012 r., Nr [...]- utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W ocenie organu II instancji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego. Zobowiązany w zarzutach wniesionych w piśmie z dnia [...] czerwca 2015 r. powołał się na przesłankę wskazaną w art. 33 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej.  Organ powiatowy w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia w sposób niebudzący wątpliwości odparł powołane przez zobowiązanego zarzuty i wykazał ich bezzasadność. Organ odwoławczy podkreślił, że decyzja PINB dla [...] Nr z dnia [...] listopada 2012 r., nakładająca egzekwowany obowiązek jest ostateczna wobec czego podlega wykonaniu w całości. [...]WINB podzielił stanowisko PINB dla [...] odnoszące się do zarzutu niedopuszczalności postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie. Organ II instancji po dokonaniu analizy akt nie stwierdził zaistnienia okoliczności, które świadczyłyby o niedopuszczalności prowadzenia postępowania egzekucyjnego w przedmiotowej sprawie. Nie dostrzegł również żadnych nieprawidłowości związanych z prowadzeniem postępowania egzekucyjnego w przedmiotowej sprawie. Stwierdził, że egzekucja prowadzona jest zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Odnosząc się do argumentów zawartych w zażaleniu organ odwoławczy wskazał, że pozostają one bez wpływu na toczące się postępowanie egzekucyjne. W myśl przepisu art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności samego obowiązku objętego tytułem wykonawczym. K. G. wniósł skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2015 r., Nr [...]. Skarżonemu postanowieniu zarzucił, iż zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa procesowego i materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. z naruszeniem: art. 138 § 1 pkt 1 kpa przez utrzymanie w mocy postanowień Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] mimo, że: zaistnienia przesłanki niewykonalności obowiązków naprawy oraz zakazu użytkowania lokalu mieszkalnego 5 a i 6 (art. 33 § 5 u.p.e.a.) z powodu zajmowania budynku przez osoby fizyczne w związku z koniecznością zapewnienia lokali zastępczych przez gminę dla zamieszkujących tam osób, naruszenia art. 29 § 1 u.p.e.a. przez błędne uznanie, że organ nie będąc uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku tytułem wykonawczym, nie jest obowiązany do badania z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej. Naruszenie art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa i art. 107 § 1 i § 3 kpa: brak ustosunkowania się przez organ nadzoru II instancji do zarzutów podnoszonych w zażaleniu. zaniechanie przez organ zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, pozwalającego na sformułowanie nakazów zmierzających do usunięcia nieprawidłowości w budynku mieszkalnym, do czego organ był z obowiązany 77 § 1 kpa, przez co nie wykazał należytej dbałości o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego. Skarżący wnosił o uchylenie postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2015 r. oraz uchylenie poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2015 r.. W uzasadnieniu skarżący rozwinął zarzuty skargi. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz.1647), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Skarga jest niezasadna. Na wstępie wskazać należy, iż rozpatrując zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym zarzuty organ egzekucyjny nie może badać sprawy od strony merytorycznej, gdyż stałby się trzecią instancją. Strona mogła podnieść zarzuty dotyczące meritum sprawy w postępowaniu zakończonym wydawaniem decyzji nakładającej obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości oraz zakazującego użytkowania lokali numer [...] i [...], albowiem stan faktyczny sprawy nie uległ zmianie od czasu prowadzenia postepowania merytorycznego. Podstawy wnoszenia zarzutów zostały enumeratywnie wyliczone w art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity; Dz. U. z 2014 r., poz.1619 z późn. zm., w skrócie u.p.e.a.), to jest: wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku, odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, błąd co do osoby zobowiązanego, niewykonalność obowiązku, niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego, brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, niespełnienie wymogów określonych w art. 27 ww. ustawy. Wnoszenie zarzutów stanowi prawo, które zobowiązany może realizować jedynie w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Do elementów koniecznych, jakie muszą spełniać zarzuty, należy zaliczyć wymogi formalne co do ich treści oraz co do czasu, w których wniesienie tego środka jest przewidziane przez ustawę. Organ nie ma obowiązku z urzędu badać, czy w sprawie wystąpiły podstawy do sformułowania innych zarzutów niż zarzuty zgłoszone przez zobowiązanego. Dlatego powoływanie kolejnych czy nowych zarzutów, także w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji, wydane w przedmiocie zarzutów, nie stanowi o wadliwości wydanego postanowienia. Po upływie terminu do wniesienia zarzutów nie jest dopuszczalne zgłaszanie nowych zarzutów lub uzupełnianie zarzutów już wniesionych o nowe podstawy faktyczne lub prawne (wyroki NSA: z dnia 4 kwietnia 2012 r., II FSK 2615/10, LEX nr 1410622; z dnia 6 marca 2012 r., II FSK 1441/10, LEX nr 1424264; z dnia 1 września 2011 r., II FSK 407/10, LEX nr 954961; z dnia 26 sierpnia 2011 r., II FSK 474/10, LEX nr 1068722). Podstawy prawne zarzutów wymienione w art. 33 § 1 u.p.e.a. mają różnorodny charakter, wnoszący zarzuty może m.in. kwestionować dopuszczalność egzekucji lub zastosowanego środka egzekucyjnego ze względów formalnych (pkt 6) lub merytorycznych (pkt 1 i 2), zarzucać wierzycielowi lub organowi egzekucyjnemu istotne uchybienia proceduralne (art. 33 § 1 pkt 3-4, 6-7, 9-10) czy też podawać w wątpliwość celowość wszczęcia egzekucji lub zastosowania danego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 5 i 7-8). Żadna inna przyczyna niż wymieniona w art. 33 § 1 pkt 1-10 u.p.e.a. nie może stanowić podstawy do uruchomienia postępowania w sprawie rozpatrzenia zarzutu i wydania rozstrzygnięcia w tym przedmiocie, a sądowa kontrola musi się odnosić do oceny wystąpienia konkretnego zarzutu. Konieczność wskazania podstawy prawnej zarzutów (okoliczności wskazujących na tę podstawę) spoczywa na zobowiązanym. To na osobie, do której skierowano tytuł wykonawczy, spoczywa obowiązek wykazania na której z okoliczności wymienionych w art. 33 u.p.e.a. opiera swój zarzut. W niniejszej sprawie skarżący poza gołosłownymi twierdzeniami nie wskazuje na żadne okoliczności z których wynikałoby, iż egzekucja jest niedopuszczalna. Od momentu wydania nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości nie zamienił się ani stan prawny ani faktyczny sprawy - tak w zakresie status prawnego przedmiotowego obiektu jak i konstrukcji budynku. Twierdzenia skarżącego są w istocie kwestionowaniem nakazu zawartego w decyzji PINB dla [...] z dnia [...] listopada 2012 r. Z kolei te okoliczności mogłyby być wzięte pod uwagę tylko w trybie weryfikacji nadzorczej, decyzji nakładającej egzekwowany obowiązek. Organ egzekucyjny nie ma uprawnienia do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym i zarzut zobowiązanego oparty na twierdzeniu, że obowiązek nie istnieje (art. 33 § 1 pkt 1), nie może być uwzględniony przez organ egzekucyjny w sytuacji, gdy brak jest innych podstaw merytorycznych do uwzględniania tego zarzutu z urzędu, np. przedawnienia obowiązku. Zobowiązany w zarzutach wniesionych w piśmie z dnia [...] czerwca 2015 r. powołał się na przesłanki wskazane w art. 33 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej. Organy w sposób niebudzący wątpliwości odparły powołane przez zobowiązanego zarzuty i wykazały ich bezzasadność. Brak jest okoliczności, które świadczyłyby o niedopuszczalności prowadzenia postępowania egzekucyjnego w przedmiotowej sprawie. W myśl przepisu art. 29 ust. 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności samego obowiązku objętego tytułem wykonawczym, ma jednak obowiązek badania dopuszczalności prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji pod względem formalnym. W związku z powyższym prawidłowa była ocena organów, iż brak jest przesłanek z art. 33 powołanej na wstępie ustawy, do uznania zarzutów skarżącego za zasadne. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło