VII SA/Wa 2602/11

PostanowienieWSA w Warszawie2012-05-30

Skład orzekający: Katarzyna Pakuła-Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych), jeśli nie uzupełnił wymaganych przez sąd informacji dotyczących swojej sytuacji materialnej?
Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał dostatecznie swojej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Pomimo wezwania do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących dochodów, wydatków, zadłużenia, stanu majątkowego oraz kosztów utrzymania samochodu, wnioskodawca nie wywiązał się z tego obowiązku. Brak tych informacji uniemożliwił sądowi rzetelną ocenę jego zdolności płatniczych, co skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Wnioskodawca K. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody. Wnioskodawca podał swoje dochody z emerytury, miesięczne wydatki oraz informacje o posiadaniu mieszkania i samochodu. Sąd wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o szczegółowe dane dotyczące stałych opłat, dochodów małżonki, kosztów leczenia, zadłużenia oraz kosztów utrzymania samochodu. Wnioskodawca nie wykonał tego wezwania.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono K. P. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy -Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 maja 2012 r. po rozpoznaniu wniosku K. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2011 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: odmówić K. P. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 29 marca 2012 r. do Sądu wpłynął wniosek o przyznanie prawa pomocy K. P. , w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku wnioskodawca wskazał, że utrzymuje z dochodów z tytułu emerytury w wysokości 2.590,00 złotych brutto miesięcznie. Wnioskodawca podał, że na stałe opłaty i wydatki wydaje kwotę 1.450,00 złotych, na bieżące utrzymanie przeznacza kwotę 736,19 złotych. Podał, że wraz z małżonką posiadają mieszkanie spółdzielcze własnościowe o pow. 63,59 m ² oraz działkę ok. 110 m ². Wnioskodawca wskazał, że posiada samochód, który spłaca w miesięcznych ratach. Nadmienił, że z małżonką "poza wspólnym mieszkaniem nic ich nie łączy". Dodał, że małżonka ponosi połowę stałych opłat za mieszkanie i raty bankowe. Nadto wnioskodawca oświadczył, że nie posiada oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku zarządzeniem z dnia 19 kwietnia 2012 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie, jakie miesięcznie ponosi stałe opłaty związane z utrzymaniem domu należało je wyszczególnić i podać ich wysokość. Wezwano także wnioskodawcę do podania wysokości dochodów uzyskiwanych przez jego małżonkę. Zwrócono się także z zapytaniem wnioskującego jaką kwotę miesięcznie przeznacza na leki i leczenie. Zapytano również wnioskodawcę na jaką kwotę i z jakiego tytułu wnioskodawca jest zadłużony i w jakiej wysokości miesięcznie spłaca zadłużenie oraz jaka kwota pozostała mu jeszcze do spłaty. Nadto, wezwano wnioskodawcę także do podania jakie ponosi miesięcznie koszty związane z utrzymaniem samochodu ( paliwo, koszty ubezpieczenia, przeglądy techniczne, naprawy) należało podać markę, rok produkcji posiadanego samochodu. Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie siedmiu dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawca w zakreślonym terminie ani dotychczas nie wykonał powyższego zarządzenia. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U z 2012r. poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.) Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny. Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał dostatecznie, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W tym miejscu zauważyć należy, że powołany wyżej przepis art. 255 p.p.s.a. daje Sądowi (referendarzowi) możliwość wezwania strony do złożenia dodatkowych informacji bądź dokumentów w sytuacji, gdy jej oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, co miało miejsce w niniejszej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 23 grudnia 2005r., sygn. akt II FZ 794/05). W rozpoznawanej sprawie zarządzeniem z dnia 19 kwietnia 2012 r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia. Z tego obowiązku skarżący nie wywiązał się, nie nadesłał żadnych wyjaśnień, co uniemożliwiło pełną ocenę jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Skarżący w formularzu PPF podał jedynie ogólnikowe dane dotyczące uzyskiwanych dochodów oraz posiadanego stanu rodzinnego i majątkowego. We wniosku wnioskodawca wskazał, że utrzymuje z dochodów z tytułu emerytury w wysokości 2.590,00 złotych brutto miesięcznie. Oświadczył, że na stałe opłaty i wydatki wydaje kwotę 1.450,00 złotych, na bieżące utrzymanie przeznacza kwotę 736,19 złotych. Podał, że wraz z małżonką posiadają mieszkanie spółdzielcze własnościowe o pow. 63,59 m ² oraz działkę ok. 110 m ². Wnioskodawca wskazał, że posiada samochód, który spłaca w miesięcznych ratach. Nadmienił, że z małżonką "poza wspólnym mieszkaniem nic ich nie łączy". Dodał, że małżonka ponosi połowę stałych opłat za mieszkanie i raty bankowe. Skarżący uchylił się jednak od wykazania i uzupełnienia informacji o swojej sytuacji materialnej i życiowej w sposób określony w doręczonym wezwaniu. Skarżący przede wszystkim nie wyszczególnił jakie ponosi stałe opłaty związane z utrzymaniem mieszkania i nie podał ich wysokości. Nie podał również jaką kwotę przeznacza na leki i leczenie oraz jakie ponosi miesięcznie koszty związane z utrzymaniem samochodu (paliwo, koszty ubezpieczenia, przeglądy techniczne, naprawy), ani marki posiadanego samochodu. Nie wskazał również wysokości dochodów uzyskiwanych przez małżonkę. Ponadto, wnioskodawca nie podał na jaką kwotę i z jakiego tytułu jest zadłużony i w jakiej wysokości miesięcznie spłaca zadłużenie oraz jaka kwota pozostała jeszcze do spłaty. Skarżący nie nadesłał także kserokopii wyciągów bądź wykazów z konta bankowego z trzech ostatnich miesięcy bądź nie oświadczył, że takiego konta nie posiada. Treść żądanych od strony informacji miała na celu ustalenie w sposób bezsprzeczny jej faktycznych możliwości finansowych. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż niemożliwa jest rzetelna analiza zdolności płatniczych wnioskodawcy, a w konsekwencji ustalenie, czy jego sytuacja wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 p.p.s.a. Zaznaczyć należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r. sygn. akt II FZ 575/05). W tym stanie rzeczy uznać należy, iż wnioskodawca nie wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło