VII SA/Wa 2604/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.), Protokolant st. ref. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2013 r. sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] sierpnia 2012r. II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego P. K. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, IV. przyznaje ze środków Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego E. D. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) I. Stan sprawy 1. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] września 2012 r. znak: [...] po rozpoznaniu wniosku P. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2005 r. znak [...] - utrzymał w mocy własne postanowienie. Postanowienie zostało wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 i art. 144 kpa. 2. W uzasadnieniu postanowienia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2004 r. nr [...], znak [...], wstrzymał [...] S.A. prace rozbiórkowe na działce nr ew. [...] w [...] przy ul. [...] na długości budynków mieszkalnych znajdujących się na działce przy ul. [...] w [...] (budynku od strony ulicy i oficyny) oraz nałożył obowiązek wykonania zabezpieczeń ściany granicznej przed zawilgoceniem i przedstawienia ekspertyzy technicznej ww. ściany wraz z projektem wykonania stałych podpór. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...], znak: [...], utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W związku z wnioskiem P. K., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lipca 2005 r. [...], odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia organu wojewódzkiego z dnia [...] kwietnia 2004 r. oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia organu powiatowego z dnia [...] marca 2004 r. a następnie w wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez P. K. - postanowieniem z dnia [...] września 2005 r. utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] lipca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 14 listopada 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 1496/05 oddalił skargę P. K. na ww. postanowienie GINB z dnia [...] września 2005 r. 3. W uzasadnieniu postanowienia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że w przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. K. na postanowienie GINB z dnia [...] września 2005 r. nie znajdując tym samym przesłanek do stwierdzenia nieważności postanowienia GINB z dnia [...] września 2005 r. oraz utrzymanego nim w mocy własnego postanowienia z dnia [...] lipca 2005 r. Organ zauważył, że stosownie do art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczenia prawomocne wiążą nie tylko strony i sąd, który je wydał lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby. Zatem sprawa zgodności decyzji z prawem nie może być odmiennie oceniona ani przez organ administracji publicznej, ani przez sąd administracyjny, a na organie ciąży obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu. Wskazał, iż oddalenie przez sąd administracyjny skargi na niezgodność decyzji z prawem zamyka organowi administracji publicznej drogę do stwierdzenia nieważności decyzji, ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku sądu w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego. Ewentualne próby stwierdzenia nieważności decyzji rozpoznawanej już wcześniej przez sąd (oddalający skargę na niezgodność tej decyzji z prawem) są niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie sądu. Dlatego też, zdaniem organu, należało odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia GINB z dnia [...] września 2005 r. oraz utrzymanego nim w mocy własnego postanowienia z dnia [...] lipca 2005 r. co uczyniono wydając zaskarżone postanowienie GINB z dnia [...] sierpnia 2012 r. Odnosząc się do zarzutów podnoszonych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ stwierdził, że były one już przedmiotem analizy i GINB ustosunkował się do nich w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z dnia [...] sierpnia 2012 r. 4. Zdaniem Sądu, stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia budzi wątpliwości. II. Zarzuty podniesione w skardze i stanowiska pozostałych stron 1. Skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył P. K., i zarzucił, że organ ponownie nie dokonał ustaleń wstępnych, koniecznych do rozpoznania jego wniosku. 2. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. III. Podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 2. Zaskarżonym postanowieniem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] sierpnia 2012 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2005 r. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżone jak również poprzedzające postanowienie naruszają przepisy prawa. 3. 1 Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] sierpnia 2012 r., wydane na podstawie art. 61a § 1 w zw. z art. 157 § 1 kpa, w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2005 r. Stwierdzić należy, że zgodnie z art. 124 § 2 kpa, postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie. Z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lipca 1998 r. II SA 692/98 (LEX nr 41386) wynika, że stosownie do art. 124 § 2 kpa postanowienie, na które służy zażalenie lub skarga do NSA, oraz które zostało wydane na skutek zażalenia na postanowienie, powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Z unormowania tego wynika, że organ wydający postanowienie w opisanych warunkach ma obowiązek przedstawienia argumentów i ocen, którymi kierował się zajmując określone stanowisko w sprawie. Uzasadnienie postanowienia musi zatem być spójne z treścią rozstrzygnięcia danej kwestii procesowej zawartego w sentencji tego postanowienia. Niniejszy skład orzekający podziela to stanowisko. 3.2 Słusznie podniósł Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w zaskarżonym postanowieniu, że stosownie do art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczenia prawomocne wiążą nie tylko strony i sąd, który je wydał lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby. Zatem sprawa zgodności decyzji z prawem nie może być odmiennie oceniona ani przez organ administracji publicznej, ani przez sąd administracyjny, a na organie ciąży obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu. Zauważyć należy, nie przesądzając jednakże rozstrzygnięcia organu, iż skoro obowiązkiem organu, stosownie do art. 124 § 2 kpa, jest sporządzenie uzasadnienia postanowienia - uzasadnienia faktycznego i prawnego, to uzasadnienie to powinno być nie tylko spójne, ale i pełne. W niniejszej sprawie oznacza to, iż organ powinien był również, w ramach ustalania stanu faktycznego poprzedzającego wydanie postanowienia, wspomnieć o postanowieniu własnym, z dnia [...] czerwca 2011 r. [...] - o stwierdzeniu nieważności postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] znak: [...] oraz poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] znak: [...], i odnieść się do niego, w ramach niniejszej sprawy. 4. W świetle podniesionych okoliczności faktycznych i prawnych należy uznać, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. art. 124 § 2 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeśli organ nie ustalił należycie stanu faktycznego sprawy, to badanie, czy zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawa – byłoby przedwczesne. IV. Rozpatrując sprawę ponownie, organ wyda stosowne rozstrzygnięcie, mając na względzie przedstawione wyżej uwagi. V. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji.