VII SA/Wa 2604/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązku postanawia: odmówić przyznania A. C. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W dniu 13 czerwca 2017 r. do akt sprawy VII SA/Wa 2604/16 wpłynął złożony na urzędowym formularzu wniosek A. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Stosownie do art. 245 i art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że prawo pomocy, jako instytucja stanowiąca odstępstwo od zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w sprawie, winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których ze złożonego wniosku wynikać będzie w sposób bezsporny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Na osobie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa powinność udowodnienia - na co wskazuje użyty w art. 246 ustawy zwrot: "wykaże" - że sytuacja finansowa uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Zauważyć przede wszystkim trzeba, że złożony w dniu 2 czerwca 2017 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) wniosek A. C. jest kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 28 grudnia 2016 r. referendarz sądowy, po rozpoznaniu pierwotnego wniosku A. C., przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Podkreślenia wymaga, że przyznane skarżącemu prawo pomocy zostało następnie cofnięte postanowieniem referendarza sądowego z dnia 1 marca 2017 r., utrzymanym w mocy postanowieniem Sądu z dnia 25 maja 2017 r. Rozpoznając kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie sposób pominąć okoliczności, które były powodem wydania postanowienia o cofnięciu przyznanego uprzednio prawa pomocy. Zauważyć wobec tego trzeba, że w dniu 26 stycznia 2017 r. do akt sprawy wpłynęło pismo K. W. z dnia 23 stycznia 2017 r., w którym uczestnik postępowania wskazał, iż według jego wiedzy skarżący poza emeryturą i rentą posiada stałe źródło dochodów. Podniósł, że na stronie internetowej http://www.[...].pl A. C. reklamuje siebie jako wysokiej klasy specjalistę [...]. K. W. poinformował także, że w sprawie przed Sądem Okręgowym W., którą A. C. wytoczył K. W. (sygn. [...]), Sąd powziął wątpliwość co do pełnego i rzeczywistego wykazania sytuacji majątkowej A. C. oraz wszczął dochodzenie na podstawie art. 109 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych i cofnął przyznane A. C. zwolnienie od kosztów sądowych. W odpowiedzi na skierowane do A. C. wezwanie do ustosunkowania się do treści pisma K. W. z dnia 23 stycznia 2017 r., A. C. w piśmie z dnia 2 lutego 2017 r. oświadczył, że nigdy nie miał działalności gospodarczej i "nigdy nie była ona zarejestrowana w Urzędzie Gminy pod nazwą "[...]". Wskazał, że jako osoba powypadkowa z kompresyjnym uszkodzeniem kręgosłupa nie może wykonywać prac zleconych, które szkodzą jego zdrowiu. Podniósł jednocześnie, że faktem jest, iż "przed wypadkiem na kręgosłup" próbował wykonywać dodatkowe prace na umowę o dzieło, które są zarejestrowane w urzędzie skarbowym. Oświadczył, że strona internetowa http://www.[...].pl jest "wizytówką dawnej wykonywanej okazjonalnej pracy sprzed 10 lat". Ustalono jednakże, że informacje dostępne w internecie podważają twierdzenie skarżącego, że występował jako [...] ponad 10 lat temu. I tak np. na stronach internetowych www.[...].pl, www.[...].pl, www.[...].pl, www.[...].pl, www.[...].pl można odnaleźć informacje o występach A. C.: w dniach 29-30 września 2012 r.; w dniu 16 marca 2014 r., 17 sierpnia 2014 r., 13 września 2014 r., 29 września 2013 r., 4 czerwca 2016 r. Na stronie internetowej http://www.[...].pl, która jak twierdzi skarżący, jest "wizytówką dawnej wykonywanej okazjonalnej pracy sprzed 10 lat", znajdują się informacje m.in. o występach skarżącego: w marcu 2010 r., w maju 2011 r., w dniu 2 czerwca 2013 r., w dniu 4 stycznia 2014 r., w dniu 18 września 2014 r. Z uzyskanego natomiast z Sądu Okręgowego W. odpisu postanowienia z dnia 14 lipca 2015 r. sygn. [...] wynika, że postanowieniem tym cofnięto przyznane uprzednio A. C. zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu ww. postanowienia Sąd wskazał m.in., że z załączonych na żądanie Sądu zeznań o wysokości dochodów za rok 2010 i 2011 wynika, że "w 2010 roku A. C. osiągnął dochód z emerytury w wysokości 22.944,88 zł, z tytułu działalności wykonywanej osobiście dochód w wysokości 3.505 zł, zaś z praw autorskich osiągnął dochód w wysokości 40.421 zł. Natomiast w 2011 roku z tytułu emerytury osiągnął dochód 23.712 zł, z tytułu działalności wykonywanej osobiście dochód w wysokości 23.890 zł, zaś prawa autorskie przyniosły mu dochód 27.756 zł. Zadeklarowane Sądowi Rejonowemu jako jedyne źródło utrzymania świadczenie emerytalno-rentowe stanowi ok. 1/3 dochodów zadeklarowanych Urzędowi Skarbowemu, przy czym powód przyznał, że wykazuje jedynie niektóre z dochodów". Powyższe okoliczności stały się powodem wydania przez referendarza sądowego postanowienia z dnia 1 marca 2017 r. o cofnięciu przyznanego skarżącemu prawa pomocy w niniejszej sprawie. Referendarz sądowy uznał, że w świetle informacji wynikających z uzasadnienia postanowienia Sądu Okręgowego W. z dnia [...] lipca 2015 r. sygn. [...] oraz dostępnych w internecie oświadczenia złożone przez A. C. budzą wątpliwości i nie pozwalają na bezsporne ustalenie, jakiej wysokości dochody skarżący uzyskuje i czy spełnia przesłanki określone w art. 246 ustawy. Składając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy (z 2 czerwca 2017 r.) A. C. oświadczył, podobnie jak w pierwotnym wniosku, że utrzymuje się jedynie z renty powypadkowej w wysokości 1335 zł miesięcznie. Do miesięcznych wydatków zaliczył: kredyt – ok. 500 zł, opłaty za gaz – 243,31 zł, za energię elektryczną – 195,94 zł, za telefon – 98,09 zł, MPO – 15 zł, Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej – 50 zł, S. – 45,51 zł. Przypomnienia wymaga, że przyznanie prawa pomocy jest możliwe wyłącznie wówczas, gdy ze złożonego wniosku wynika bezspornie, że strona składająca wniosek spełnia przesłanki określone w art. 246 ustawy. Finansowanie prawa pomocy ze środków publicznych powoduje, że okoliczności decydujące o jego przyznaniu nie mogą budzić jakichkolwiek wątpliwości, a jeżeli takie wystąpią, nie mogą być interpretowane na korzyść osoby wnioskującej. Prawo pomocy nie może więc być przyznane, jeśli nie ma pewności co do tego, czy strona rzeczywiście nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. O takiej pewności nie może być zaś mowy w niniejszej sprawie, z uwagi na okoliczności, które stały się powodem cofnięcia przyznanego skarżącemu prawa pomocy, a które powodują, że zachodzą wątpliwości co do tego, czy renta jest jedynym źródłem utrzymania A. C.. W ocenie referendarza sądowego oceny kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie można dokonywać w oderwaniu od tych okoliczności. Skarżący - odnosząc się do podnoszonej przez K. W. w piśmie z dnia 23 stycznia 2017 r. kwestii dodatkowego źródła dochodów skarżącego i strony internetowej http://www.[...].pl, na której A. C. reklamuje się jako [...] - podkreślił, że strona ta jest "wizytówką dawnej wykonywanej okazjonalnej pracy sprzed 10 lat". Oświadczył też, że jako osoba powypadkowa z kompresyjnym uszkodzeniem kręgosłupa nie może wykonywać prac, które szkodzą jego zdrowiu i podniósł, że próbował wykonywać dodatkowe prace na umowę o dzieło, ale "przed wypadkiem na kręgosłup". Zauważyć wobec tego trzeba, że w aktach sprawy znajduje się orzeczenie lekarskie z 30 listopada 2015 r. o uznaniu skarżącego za trwale niepełnosprawnego w stopniu umiarkowanym, z którego wynika, że wypadek, w następstwie którego A. C. doznał urazu kręgosłupa ze złamaniami kręgów, miał miejsce w 1991 roku. Informacje dostępne w internecie (w tym na stronie internetowej http://www.[...].pl) o występach skarżącego jako [...] w latach 2010 - 2016, jak również informacje dotyczące wysokości dochodów skarżącego z tytułu działalności wykonywanej osobiście i z praw autorskich za rok 2010 i 2011 (wynikające z postanowienia Sądu Okręgowego W. z dnia [...] lipca 2015 r. sygn. [...]) przeczą twierdzeniom skarżącego, że występował jako [...] ponad 10 lat temu, czy też przed wypadkiem. Oświadczenia złożone przez A. C., wskazujące na rentę jako jedyne od wielu lat źródło utrzymania, budzą zatem wątpliwości i nie pozwalają na bezsporne ustalenie, czy skarżący znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji finansowej, która mogłaby uzasadniać przyznanie prawa pomocy. Warto jednocześnie zauważyć, że wymienione przez skarżącego we wniosku z dnia 2 czerwca 2017 r. wydatki związane ze spłatą kredytu oraz z utrzymaniem domu wynoszą łącznie 1147,85 zł, natomiast deklarowane źródło utrzymania – 1335 zł. Zauważyć wobec tego trzeba, że w świetle powyższego oświadczenia na wyżywienie, odzież, leki i inne potrzeby życia codziennego skarżącemu pozostawałaby kwota 187,15 zł miesięcznie. Nie sposób też nie dostrzec, że pomimo takiej wysokości deklarowanych dochodów i wydatków, A.C. w dniu 2 maja 2017 r. uiścił wpis od skargi w sprawie VII SA/Wa 1219/16 w kwocie 200 zł. Powyższe okoliczności dodatkowo pogłębiają wątpliwości co do rzeczywistej wysokości środków finansowych, jakimi skarżący dysponuje. Stwierdzić zatem należy, iż A. C. nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.