VII SA/Wa 261/15

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata T. P. o przyznanie wynagrodzenia tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi N. B. i K. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: odmówić przyznania adw. T. P. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Postanowieniami z dnia [...] maja 2015 r. przyznano N. B. i K. B. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Na tej podstawie, po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Rady Adwokackiej w [...], pełnomocnikiem skarżących wyznaczony został adw. T. P.. Wyrokiem z dnia 19 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę N. B. i K. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] oraz przyznał adw. T. P. kwotę 295,20 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W dniu 4 grudnia 2015 r. adw. A. K. działająca z substytucji adw. T. P. złożyła dwie opinie (dla każdej ze skarżących) o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od ww. wyroku oraz wniosek o przyznanie adw. T. P. wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu w postaci sporządzenia dwu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W przypadku adwokatów regulacje powyższe znajdują się w Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 461). Jego stosowanie w niniejszej sprawie związane jest z brzmieniem § 22 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1801), który do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia nakazuje stosowanie przepisów dotychczasowych do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W myśl § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. stawka minimalna w postępowaniu przed sądem administracyjnym w drugiej instancji wynosi za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Podkreślenia wymaga, że przewidziany w art. 29 ust. 1 Prawa o adwokaturze obowiązek Skarbu Państwa ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu dotyczy pomocy "udzielonej", a zatem powstaje w przypadku podjęcia przez adwokata czynności związanych bezpośrednio z udzieleniem pomocy stronie, dla której został on wyznaczony. Udzielenie pomocy prawnej przez pełnomocnika powinno zmierzać bezpośrednio do poprawy lub ochrony sytuacji prawnej osoby, której udzielana jest pomoc (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 września 2012 r. II FZ 727/12 Lex nr 1221331, z dnia 18 października 2007 r. II FZ 515/07 Lex nr 1011762, z dnia 28 maja 2013 r. II FZ 303/13 Lex nr 1318936, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 28 lutego 2008 r. II SA/Bk 835/07 Lex nr 479299, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2010 r. I FSK 1648/08 Lex nr 593654). Przyznanie pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia ze środków publicznych powinna zatem poprzedzać ocena, czy działania, które pełnomocnik podjął stanowią rzeczywistą, adekwatną do określonej sytuacji procesowej i chroniącą interes strony, pomoc prawną. Zauważyć trzeba, że w odniesieniu do opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w orzecznictwie wskazuje się, iż powinna ona wyrażać stanowisko jej autora, zawierające ocenę prawną danego stanu faktycznego, z odniesieniem się do argumentacji sądu, zawartej w uzasadnieniu zapadłego w sprawie orzeczenia. Podkreśla się jednocześnie, że opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej jest sporządzana dla strony i w jej interesie, tą opinią adwokat przekonuje stronę, której jest pełnomocnikiem, iż wnoszenie skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie orzeczenia nie ma uzasadnionych podstaw (por. postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 września 2014 r. IV SAB/Wa 130/14 Lex nr 1510867, z dnia 21 grudnia 2010 r. I SA/Wa 1794/08 Lex nr 765213, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 sierpnia 2011 r. II OZ 711/11). W orzecznictwie akcentuje się także, że o opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej można mówić wówczas, jeżeli realnie występuje kwestia wniesienia albo niewniesienia skargi kasacyjnej, a adwokat po zapoznaniu się z argumentacją sądu, przedstawioną w uzasadnieniu zapadłego w sprawie orzeczenia dochodzi do wniosku, iż nie ma podstaw do kwestionowania orzeczenia sądu pierwszej instancji w drodze skargi kasacyjnej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2011 r. II OZ 106/11 LEX nr 1080401, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 kwietnia 2014 r. I SA/Łd 1488/13 LEX nr 1452423, postanowienie z dnia 15 grudnia 2011 r. II SA/Lu 382/11 LEX nr 1597349). Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że brak jest podstaw do przyznania adw. T. P. wynagrodzenia z tytułu sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 19 listopada 2015 r. Należy zwrócić uwagę, że z treści art. 177 § 1 p.p.s.a. wynika, że warunkiem skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej jest uprzednie otrzymanie przez stronę wnoszącą taką skargę odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Stosownie zaś do treści art. 141 § 2 ustawy w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku. Podkreślenia wobec tego wymaga, że w niniejszej sprawie N. B. i K. B. nie otrzymały odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, co więcej - uzasadnienie wyroku nie zostało sporządzone, bowiem pismem z dnia 3 grudnia 2015 r. adw. A. K. cofnęła złożony wcześniej wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W takich okolicznościach skuteczne złożenie skargi kasacyjnej nie byłoby więc w ogóle możliwe. Nie istniała wobec tego realnie - w związku z wycofaniem wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku - wymagająca oceny kwestia wniesienia albo niewniesienia skargi kasacyjnej. Zauważyć również trzeba, że z pisma z dnia 3 grudnia 2015 r. dotyczącego wycofania wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wynika, że przed złożeniem tego pisma czynność ta została uzgodniona ze skarżącymi. Uprawnione jest zatem stwierdzenie, że N. B. i K. B. nie oczekiwały od pełnomocnika dalszej pomocy prawnej, a celem złożonych opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie jest jakakolwiek poprawa bądź też ochrona ich sytuacji procesowej. Z tych względów stwierdzić trzeba, że brak jest w niniejszej sprawie możliwości uznania, że poprzez sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej doszło do udzielenia skarżącym pomocy prawnej, która mogłaby stanowić podstawę do przyznania wynagrodzenia w oparciu o art. 250 p.p.s.a. i § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b ww. rozporządzenia. Z uwagi na powyższe, na podstawie powołanych przepisów oraz art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.