VII SA/Wa 263/11

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 czerwca 2011 r. po rozpoznaniu wniosku K. G. w zakresie częściowym w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2010 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy umorzenia opłaty legalizacyjnej postanawia: odmówić K. G. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 28 marca 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy K. G., w którym wniósł o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W nadesłanym formularzu wnioskodawca podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz matką. Podał, że utrzymują się z dochodów w wysokości 2.200,00 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się dochód uzyskiwany przez matkę z tytułu emerytury w wysokości 900,00 złotych oraz dochód uzyskiwany przez wnioskodawcę z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.300,00 złotych. Wnioskodawca wskazał, że posiada dom mieszkalny o powierzchni 90 m ² . W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku zarządzeniem z dnia 28 kwietnia 2011 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: -jakie ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem domu ( gaz, opłaty za energię, telefon, podatek od nieruchomości, itp.) należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, -czy podejmuje prace dodatkowe np. umowy zlecenia, o dzieło, a jeśli tak, to jakie uzyskuje z tego tytułu dochody, -czy posiada nieruchomość rolną, jeśli tak należało podać jej powierzchnię oraz wskazać czy uzyskuje do niej dopłaty unijne lub inne, należało wskazać ich wysokość, -czy prowadzi gospodarstwo rolne jeśli tak, należało wskazać jakie z tego tytułu uzyskuje dochody, -czy posiada maszyny rolnicze lub pojazdy mechaniczne jeśli tak, należało podać jakie ich wartość rynkową oraz rok produkcji i koszty związane z ich utrzymaniem, -czy posiada aktualnie kredyty, zadłużenia, jeśli tak należało wskazać na jaką wysokość i w jakiej wysokości miesięcznie dokonuje ich spłaty, -czy posiada oszczędności pieniężne, jeśli tak należało wskazać ich wysokość, -skąd posiada środki finansowe na koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. W dniu 20 maja 2011 r. do Sądu wpłynęła odpowiedź wnioskodawcy na powyższe. Wnioskodawca podał, że ponosi miesięcznie następujące koszty związane z utrzymaniem domu tj: opłatę za gaz w wysokości 50,00 złotych, opłatę za prąd w wysokości 114,00 złotych, opłatę za wodę w wysokości 50,00 złotych, opłatę za telefon w wysokości 50,00 złotych, podatek od nieruchomości w wysokości 80,00 złotych kwartalnie. Wskazał, że ponosi również opłatę za abonament radiowo telewizyjny i w sezonie zimowym koszty ogrzewania domu w wysokości 3.700, 00 złotych. Wnioskodawca podał, że posiada nieruchomość rolną o pow. 2,75 ha i nie uzyskuje dopłat unijnych. Gospodarstwo rolne prowadzi wyłącznie na własne potrzeby. Wymienił, że posiada następujące maszyny rolnicze i pojazdy mechaniczne tj. ciągnik URSUS C355 z 1982 r. o wartości ok. 8.000,00 złotych, rozrzutnik do obornika z 1978 o wartości ok. 1.000,00 złotych , kombajn Bizon z 1978 r. o wartości ok. 12.000 złotych, pług, kultywator, brony, rozsiewacz o wartości ok. 2.500,00 złotych oraz samochód osobowy Fiat Multipla z 1999 r. o wartości ok. 10.000 złotych. Oświadczył, że posiada kredyt w banku PKO BP w wysokości 10.000 złotych, którego miesięczna rata wynosi 500,00 złotych, do spłaty pozostało mu 2.000,00 złotych. Nie posiada oszczędności pieniężnych, natomiast środki finansowe na koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru posiada z wynagrodzenia za pracę. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, którego domaga się skarżący zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zw. dalej p.p.s.a przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej wnioskodawcy, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (post. NSA z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, niepub.). W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem ( przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia ). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Z powyższego wynika, że strona ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych ale po spełnieniu przesłanek wskazanych w przepisie art. 246 § 1 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Mając na uwadze przedstawione dane w formularzu oraz nadesłane wyjaśnienia w piśmie z dnia 17 maja 2011 r. stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał w sposób przekonywujący, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Wnioskodawca uzyskuje stały miesięczny dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.300,00 złotych. Dochód z tytułu emerytury uzyskuje również matka z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym w wysokości 900,00 złotych. Skarżący oprócz stałego dochodu prowadzi gospodarstwo rolne, wprawdzie niewielkie ale zapewne wnioskodawca pobiera z niego pożytki, a te z pewnością wpływają na obniżenia wydatków na bieżące potrzeby. Nadto wnioskodawca posiada pojazdy rolnicze oraz samochód osobowy marki Fiat Multipla z 1999 r. Posiadanie majątku nieruchomego tj. domu o pow. 90 m², nieruchomości rolnej o pow. 2,75 ha, samochodu oraz stałych miesięcznych dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawcę oraz jego matkę, z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, zdaniem orzekającego wyklucza możliwość stwierdzenia, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść całości kosztów sądowych bez spowodowania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu dla siebie i matki. Podkreślić bowiem należy, iż instytucja prawa pomocy może mieć zastosowanie jedynie wobec osób znajdujących się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej zaspokojenie bieżących potrzeb. Jeżeli natomiast strona ma jakiekolwiek środki majątkowe, a w szczególności posiada stały miesięczny dochód, to powinna partycypować w kosztach postępowania sądowego. Wskazać należy, że wnioskodawca podał, że ponosi stałe wydatki związane z utrzymaniem domu oraz spłatą kredytu na bieżąco. Nie wykazał żadnych zaległości. Dodać należy, że wnioskodawca w postępowaniu sądowym jest reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Wnioskodawca oświadczył, że koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru ponosi z wynagrodzenia za pracę. Nadto skarżący wprawdzie nie podał, ale zapewne ponosi również koszty utrzymania samochodu. Powyższe okoliczności świadczą o tym, że wnioskodawca nie jest osobą ubogą i jest w stanie wygospodarować również środki na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, które na obecnym etapie sprawy wynoszą 200,00 złotych ( wpis od skargi). Odmawiając przyznania prawa pomocy uwzględniono również fakt, iż koszty sądowe powinny być ponoszone na równi z innymi niezbędnymi wydatkami. Mając na względzie powyższe stwierdzono, że wnioskodawca będzie w stanie ponieść koszty sądowe samodzielnie. Tym samym uznano, że sytuacja materialna wnioskodawcy nie uzasadnia przychylenia się do wniosku i przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ww. ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia.