VII SA/Wa 2639/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi Kościoła [...] na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] sierpnia 2017 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na przebudowę zjazdu indywidualnego postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną z [...] czerwca 2017 r. znak [...] o odmowie wydania zezwolenia na przebudowę zjazdu indywidualnego. Kościół [...] (dalej: "Kościół’) otrzymał powyższą decyzję w dniu 4 września 2017 r.; decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o trybie i terminie wniesienia skargi do Sądu. Skargę na powyższą decyzję Kościół wniósł za pośrednictwem urzędu pocztowego w dniu 4 października 2017 r. (zachowując termin) jednakże na kopercie, Jako adresata wskazano jednak błędnie: "Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Gen. Dyr. Dróg Kraj. i Autostrad" podając jednocześnie adres organu, "ul. [...], [...]". Wobec wadliwego zaadresowania przesyłki operator Poczta Polska zwróciła przesyłkę do nadawcy. Według oświadczenia przesyłkę zwrotną strona skarżąca otrzymała w dniu 10 października 2017 r. Ponownie, już prawidłowo zaadresowaną przesyłkę wysłano za pośrednictwem urzędu pocztowego do organu w dniu 13 października 2017 r., tj. z uchybieniem terminu. Wraz ze skargą strona skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi (nadany w urzędzie pocztowym w tym samym dniu), w którym wskazano, że "pomimo prawidłowego adresu GDDKiA, przesyłkę zwrócono z adnotacją "adresat nie znany pod ww. adresem". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369, dalej p.p.s.a.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku o przywrócenie terminu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.), które wnosi się w ciągu 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminu, w którym czynność miała być dokonana, należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Sąd uznał, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, wraz z tą skargą, został złożony w terminie o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. Zaznaczyć należy, że przy ocenie czy uchybienie terminu było zawinione należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Skoro art. 87 § 2 p.p.s.a. stanowi, że we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, to jednocześnie należy uznać, że jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu (nawet lekkie niedbalstwo) powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu jest zatem dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (por. postanowienie NSA z dnia 12 lutego 2015 r. sygn. akt I OZ 91/15 - wszystkie cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia dostępne są na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie skarżący Kościół, uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wskazał, iż do uchybienia terminu doszło przez pomyłkę pracownika sekretariatu, bowiem pomimo prawidłowego wskazania adresu na kopercie zawierającej skargę i wysłania jej w terminie - przesyłkę zwrócono z adnotację, że adresat nie jest znany pod wskazanym adresem. Na potwierdzenie powyższego Kościół dołączył do skargi i wniosku wcześniej wysłaną i zwróconą kopertę, o której mowa powyżej. Na kopercie widnieje adresat: "Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Gen. Dyr. Dróg Kraj. i Autostrad, ul. [...], [...]" oraz adnotacja urzędu pocztowego: "adresat nie znany p/w adresem" oraz "zwrot". W ocenie Sądu, nie można się zgodzić ze stroną skarżącą aby koperta zawierająca skargę była prawidłowo zaadresowana. Wprawdzie bowiem Kościół wskazał, jako adres doręczenia przesyłki siedzibę Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad (jako adres organu), tym niemniej sam adresat został wskazany w sposób nieprawidłowy. Na skutek błędnego określenia przez Kościół adresata przesyłki, została ona zwrócona do nadawcy. W ocenie Sądu, wadliwe oznaczenie adresata przesyłki jest niewątpliwie zawinione przez Kościół. Utrwalonym poglądem orzecznictwa sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz sądów powszechnych, jak również doktryny jest to, że osoba prawna lub przedsiębiorca ponoszą odpowiedzialność za błędy pracownika, jak za swoje własne. Prawem strony jest żądanie przywrócenia terminu, ale przesłanką do jego uwzględnienia jest m.in. wykazanie przez stronę, że uchybiła terminowi bez swej winy. Oznacza to, że obowiązkiem strony jest wykazanie takich okoliczności – za które odpowiedzialności nie ponosi – które doprowadziły do uchybienia terminowi. Taką okolicznością nie jest błędne wskazanie adresata przesyłki; może natomiast żądanie przywrócenia terminu uzasadniać działanie siły wyższej i np. choroba strony, ale wyłącznie taka, która w sposób obiektywnie oceniany nie pozwoliła stronie na dochowanie terminu. Stwierdzić zatem należy, że Kościół w żaden, prawem nakazany, sposób nie uprawdopodobnił, że uchybił terminowi do wniesienia skargi bez swojej winy. Błędne zaadresowanie koperty ze skargą, polegające na mylnym oznaczeniu adresata, nawet przy poprawnym wskazaniu adresu organu (ulicy, kodu i miejscowości), nie może bowiem świadczyć o wyłączeniu winy strony skarżącej w przy wywiązaniu się z obowiązku zachowania terminu do wniesienia skargi (por. postanowienie NSA z dnia 11 sierpnia 2017 r. sygn. akt II FZ 432/17). Należy zaznaczyć, że pod wskazanym adresem nie mieści się siedziba Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wskazanego, jako adresat przesyłki. Operator pocztowy nie miał więc prawa pozostawić przesyłki u innej osoby niż adresat główny, nawet, jeśli skrótowo wskazana została na kopercie. Operator nie jest też uprawniony do tego, aby decydować, czy wobec tego, że pod wskazanym adresem nie mieści się WSA w Warszawie, pozostawić przesyłkę u "Gen. Dyr. Dróg Kraj. I Autostrad". Poza tym, organ nie miał prawa przyjąć przesyłki adresowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a w konsekwencji do otwarcia koperty i zapoznania się z treścią pism Kościoła. Podkreślić należy, że doręczona Kościołowi decyzja Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] sierpnia 2017 r., zawierała jasne w swojej treści i jednoznaczne pouczenie o sposobie i trybie zaskarżenia decyzji do sądu administracyjnego. W pouczeniu tym wskazano również właściwy adres organu i oznaczono, że skarga powinna być wniesiona za pośrednictwem tego organu – co zresztą Kościół poprawnie uczynił w nagłówku samej skargi. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.