VII SA/Wa 2642/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Ścieszka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. L. i J. T. na decyzję Starosty L. z dnia [...] listopada 2024 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić M. L. i J. T. solidarnie kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi Pismem z 14 sierpnia 2025 r. M. Ł.-T. i J. T. wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na decyzję Starosty L. z [...] listopada 2024 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dla A. i J. P. obejmującego budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego na terenie działki nr ewid. [...] w obrębie nr [...], w miejscowości J., gmina J. Skargę opłacono wpisem w wysokości 500 złotych. W odpowiedzi na skargę Starosta L. wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, wskazując, że zaskarżona decyzja stała się ostateczna na skutek zrzeczenia się przez strony prawa do wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm., dalej: p.p.s.a.), warunkiem dopuszczalności skargi jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Z kolei przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie czy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2). Wyczerpanie środków zaskarżenia, o których mowa w art. 52 § 2 p.p.s.a., przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego stanowi podstawową przesłankę dopuszczalności skargi, czyli warunek prawidłowego zaskarżenia danego aktu. Obowiązek ten wynika z założenia, że sąd nie wyręcza organów administracji wyższego stopnia i nie narusza podstawowej zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Wspomniana zasada daje natomiast stronie prawo do domagania się dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia jej sprawy przez dwa różne organy administracyjne. Rangę tej zasady potwierdza art. 78 Konstytucji RP, w myśl którego każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Jak wynika z akt sprawy, zaskarżona decyzja Starosty L. z [...] listopada 2024 r. została doręczona stronom postępowania – inwestorom, którzy po zapoznaniu się z jej treścią zrzekli się prawa do wniesienia odwołania. Decyzja ta stała się więc ostateczna. W niniejszej sprawie M. Ł.-T. i J. T. wystąpili ze skargą na wskazaną wyżej decyzję organu, od której to decyzji przysługiwało stronom odwołanie do organu wyższej instancji. Należy jednak zaznaczyć, że z powołanego art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. wynika, że skargę do sądu administracyjnego można wnieść na decyzję, która nie podlega już zaskarżeniu w administracyjnym toku instancji poprzez odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy z tego względu, że taki środek prawny został już w stosunku do kwestionowanego orzeczenia wykorzystany albo dlatego, że postępowanie w danej sprawie jest jednoinstancyjne, co wynikać musi z przepisów szczególnych. Oznacza to zatem, że w sprawach, w których od decyzji organu pierwszej instancji przysługuje odwołanie, przedmiotem skargi skierowanej do sądu administracyjnego może być tylko decyzja organu odwoławczego. Niedopuszczalna jest natomiast skarga na decyzję organu pierwszej instancji, wydana w tej sprawie (tak m.in.: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Po 462/22; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 marca 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 110/22, CBOSA). W świetle powyższego, wniesienie skargi na decyzję organu I instancji skutkuje odrzuceniem skargi jako niedopuszczalnej na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., w myśl którego, sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Użyte w tym przepisie sformułowanie "innych" wskazuje na inne przyczyny, niż te wymienione w pkt 1-5 art. 58 § 1 p.p.s.a. Niedopuszczalność skargi z innych przyczyn występuje zwłaszcza, gdy skarga zostanie wniesiona od decyzji wydanej w pierwszej instancji, tj. tak jak w niniejszej sprawie. Zaskarżona w sprawie decyzja w wymaganym terminie nie została podważona w administracyjnym toku instancji, uzyskując tym samym walor prawomocności. Wobec powyższego, skarga jako niedopuszczalna tj. wniesiona na decyzję, która nie została wydana po wyczerpaniu środków zaskarżenia, podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 p.p.s.a. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi Sąd postanowił na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w myśl którego sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.