VII SA/Wa 2676/15
WyrokWSA w Warszawie2016-08-24
Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Tomasz Stawecki, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma podstawę do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego, gdy żądanie dotyczy kwestii już rozstrzygniętych ostateczną decyzją lub gdy postępowanie w tej sprawie już się toczy?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma podstawę do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego, gdy żądanie dotyczy kwestii już rozstrzygniętych ostateczną decyzją administracyjną lub gdy postępowanie w tej samej sprawie już się toczy. Odmowa taka jest uzasadniona również wtedy, gdy wniosek został złożony przez osobę niebędącą stroną postępowania, co wynika z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 61a § 1 k.p.a., oraz Prawa budowlanego, w szczególności art. 28 ust. 2.Stan faktyczny
Skarżąca E. Ł. wniosła skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie rozbiórki dwóch budynków gospodarczych, studni oraz zbiornika szamba wraz z instalacjami, znajdujących się na działce sąsiada. Skarżąca twierdziła, że posiada interes prawny w sprawie, a organy nadzoru budowlanego naruszyły przepisy proceduralne i materialne, odmawiając wszczęcia postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, , Sędzia WSA Tomasz Stawecki ( spr.), Sędzia WSA Maria Tarnowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi E. Ł. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, zwany dalej także "[...]WINB", postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2015 r., znak: [...], po rozpatrzeniu zażalenia E Ł, zwanej dalej również "skarżącą", utrzymał w mocy postanowienie nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] (dalej także "PINB") z dnia [...] sierpnia 2015 r., znak: [...], odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie dwóch budynków oraz studni wraz z instalacją wody i zbiornika szamba wraz z instalacją kanalizacji w miejscowości [...], gmina [...].
Jako podstawę prawną wydania zaskarżonego postanowienia organu wojewódzkiego wskazano art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), dalej "k.p.a." oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm.), dalej "pr.bud.".
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Czynności podejmowane przez skarżącą w ostatnich kilku latach w odniesieniu do inwestycji prowadzonych na działce nr ewid. [...], położonej w miejscowości [...], gmina [...], Województwo [...], dotyczyły trzech składników majątkowych (obiektów) należących do P J, właściciela ww. działki: (1) dwóch budynków gospodarczych, (2) studni wraz z instalacją wody oraz (3) zbiornika szamba wraz z instalacją kanalizacji, przy czym obiekty (i instalacje) wymienione w punktach 2 i 3 zostały podłączone do wybudowanych budynków wskazanych w pkt. (1).
W dniu [...] grudnia 2012 r. L Ł oraz M B wystąpili do PINB w Powiecie [...] z wnioskiem o sprawdzenie legalności budowy domów jednorodzinnych położonych w miejscowości [...], gm. [...], przy ul. [...]. Ponowny wniosek o podjęcie czynności kontrolnych złożyła skarżąca oraz L Ł w dniu [...] stycznia 2013 r. powołując się na oddziaływanie inwestycji podjętych na działce nr ewid. [...] znajdującej się pod wymienionym adresem. Po przeprowadzeniu czynności kontrolnych, PINB wydał postanowienie nr [...] z dnia [...] marca 2013 r., którym odmówił wszczęcia
1
postępowania we wskazanym przedmiocie. Organ stwierdził, że osoby składające ww. wnioski nie wykazały, aby można było mówić o oddziaływaniu budynków budowanych na działce nr ewid. [...] na nieruchomości wnioskodawców. Oznacza to, że na podstawie art. 28 ust. 2 pr.bud. wnioskodawcom nie przysługuje przymiot strony w sprawie legalności budowy przedmiotowych budynków.
Z kolei w dniu [...] września 2013 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie w oprawie legalności budowy szamba na działce nr ewid. [...] Postępowanie to zakończyło się w dniu [...] września 2014 r. decyzją PINB legalizującą przedmiotowe szambo i dopuszczającą je do użytkowania.
Z kolei, w dniu [...] grudnia 2014 r. I i M B, zamieszkali w miejscowości [...] gmina [...], wystąpili do powiatowego organu nadzoru budowlanego o wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego, które dotyczyłoby dwóch budynków gospodarczych i studni wraz z instalacją wody i zbiornika szamba wraz z instalacją kanalizacji podłączonych do wybudowanych budynków na działce nr ewid. [...]. Wnioskodawcy wskazywali na prawdopodobieństwo niezgodności z prawem budowy ww. obiektów. PINB w Powiecie [...] wszczął postępowanie w przedstawionej wyżej sprawie zawiadamiając o tym w dniu [...] lutego 2015 r. P J, właściciela nieruchomości, na której znajdują się przedmiotowe budynki i studnie (znak sprawy [...]), a także wnioskodawców (pismo z dnia [...] lutego 2015 r., znak: [...]).
Niemal równocześnie, w dniu [...] grudnia 2014 r. skarżąca jako właścicielka działki [...], złożyła następny wniosek, tym razem o wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego dotyczącego rozbiórki dwóch budynków gospodarczych i studni wraz z instalacją wody i zbiornika szamba wraz z instalacją kanalizacji podłączonych do wybudowanych budynków na działce nr ewid. [...]. Skarżąca twierdziła że ww. budynki zostały zgłoszone jako budynki gospodarcze, choć de facto są budynkami mieszkalnymi. Wniosek był też uzupełniony o informację o sporze sądowym dotyczącym służebności gruntowej na rzecz skarżącej obciążającej działkę nr [...] (wyrok Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., sygn. akt [...]).
Kolejno, w dniu [...] marca 2015 r. skarżąca wystąpiła do PINB z wnioskiem o uznanie jej za stronę w toczącym się postępowaniu administracyjnym, dotyczącym
2
legalności sposobu użytkowania dwóch budynków gospodarczych na działce nr ewid. [...] w miejscowości [...], znak: [...], oraz w sprawie wybudowanej studni na działce nr ewid. [...] w miejscowości [...], znak sprawy [...].
Dodatkowo, w dniu [...] marca 2015 r. skarżąca wystąpiła do [...]WINB w [...] z zażaleniem na niezałatwienie sprawy ww. budynków i studni w terminie określonym w art. 35 k.p.a. Organ potraktował to pismo jako zażalenie i odpowiedział pismem wyjaśniającym w dniu [...] maja 2015 r., w którym stwierdził, że skarżąca nie może występować ze skargą na bezczynność organu, gdyż nie przysługuje jej status strony w postępowaniu, którego sposób prowadzenia kwestionuje.
W dniu [...] kwietnia 2015 r. skarżąca złożyła do PINB ponowny wniosek o uznanie jej za stronę w toczącym się postępowaniu administracyjnym dotyczącym budowy dwóch budynków gospodarczych na działce nr ewid. [...] w miejscowości [...], znak: [...], oraz postępowaniu w sprawie wybudowanej studni na działce nr ewid. [...] w miejscowości [...]. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2015 r., znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] odmówił skarżącej wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie wniosków złożonych przez nią w dniu [...] grudnia 2014 r. oraz [...] kwietnia 2015 r. Organ wyjaśnił, że skarżąca nie wykazała interesu prawnego, który uzasadniałby udział skarżącej w postępowaniu, a z drugiej strony zasada stabilności decyzji administracyjnych przesądza o braku uzasadnienia dla podważenia ostatecznych decyzji administracyjnych, nawet gdyby postępowanie miałoby być wszczynane z urzędu.
W wyniku złożonego przez skarżącą zażalenia na postanowienie PINB nr [...],[...]WINB, postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r., znak: [...], uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji ze względu na konieczność rozpoznania obu wniosków oddzielnie i zajęcia stanowiska w stosunku do każdego z nich.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., PINB w Powiecie [...] ponownie rozpoznając sprawę na podstawie wniosku skarżącej z dnia [...] grudnia 2014 r. o wszczęcie postępowania administracyjnego dotyczącego
3
rozbiórki dwóch budynków oraz studni wraz z instalacją wody i zbiornika szamba wraz z instalacją kanalizacji podłączonych do wybudowanych budynków na działce nr ewid. [...] w miejscowości [...], gm. [...], postanowił odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego w tej sprawie. Organ podkreślił, że skarżącej nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zabudowy nieruchomości, która do niej nie należy. Również wynikające z wyroku sądu powszechnego prawo do żądania od właściciela nieruchomości sąsiedniej możności przejścia oraz przejazdu w ramach służebności gruntowej nie zmienia statusu skarżącej w postępowaniach administracyjnych. Powyższe postanowienie nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. stanowi rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w postępowaniu toczącym się przed niniejszym Sądem.
Zażalenie na powyższe postanowienie nr [...] złożyła skarżąca w dniu [...] sierpnia 2015 r. Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 6 k.p.a., art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2015 r. [...]WINB utrzymał w mocy postanowienie PINB z dnia [...] sierpnia 2015 r. W uzasadnieniu stwierdzono, że odmowa wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie z wniosku skarżącej była zasadna. Zgodnie z regulacją art. 61 a § 1 k.p.a. istnieją trzy rodzaje przesłanek stanowiących podstawę do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego. W pierwszej kolejności są to przesłanki o charakterze podmiotowym - gdy podanie wnosi osoba niebędącą stroną. W ramach tej przesłanki, obowiązkiem organu jest zbadanie, czy wnoszący podanie jest stroną w sprawie, a zatem, czy powołuje się na własny interes (obowiązek) prawny. Kolejna przesłanka, o charakterze przedmiotowym, pozostaje w związku z przedmiotem postępowania administracyjnego, czyli sprawą rozstrzyganą w formie decyzji administracyjnej. Wskazana podstawa do odmowy wszczęcia postępowania zaistnieje wówczas, gdy w złożonym do organu administracji publicznej podaniu zostanie zawarte takie żądanie, które w ogóle nie może zostać załatwione w formie prawnoadministracyjnej. Trzeci rodzaj przesłanek, wskazanych w art. 61 a k.p.a., dających podstawę do odmowy wszczęcia postępowania, został określony jako "inne uzasadnione przyczyny". Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądem, przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w tym przepisie, należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do
4
wszczęcia postępowania, tj. gdy np. w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy, albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie, bądź gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty.
W związku z powyższym, organ wskazał, że w odniesieniu do wskazanych we wniosku obiektów:
a) dwóch budynków gospodarczych, rozbiórki których żądała skarżąca, postanowieniem Nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. PINB w Powiecie [...] odmówił wszczęcia postępowania na żądanie M B, L Ł i E Ł w sprawie legalności budowy budynków na działce nr [...] w miejscowości [...], gm. [...]. Skarżąca nie skorzystała z możliwości złożenia zażalenia na ww. postanowienie, które tym samym stało się ostateczne w dniu [...] marca 2013 r.,
b) studni wraz z instalacją wody: zgodnie z zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2015 r. postępowanie administracyjne w tej sprawie prowadzone jest przez organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji z urzędu i nie zostało jeszcze zakończone,
c) zbiornika szamba wraz z instalacją kanalizacji podłączonych do wybudowanych budynków na przedmiotowej działce: postępowanie administracyjne prowadzone było przez organ powiatowy z urzędu od dnia [...] września 2013 r. i zostało zakończone ostateczną decyzją PINB w Powiecie [...] z dnia [...] września 2014 r. nr [...].
Organ wyjaśnił, że do chwili, gdy ostateczna decyzja z dnia [...] września 2014 r. pozostaje w obrocie prawnym, korzysta ona z ochrony, o której mowa w art. 16 k.p.a. i nie można prowadzić postępowania w tej sprawie. Wszczęcie postępowania w tej sprawie byłoby sprzeczne z regułami porządku prawnego, zasadami legalności i praworządności oraz podważałoby zaufanie do organów państwa. Wydanie przez PINB decyzji z dnia [...] września 2014 r. i uzyskanie przez nią przymiotu ostateczności, stanowi dla inwestora ustawową gwarancję, że może on prawnie korzystać z obiektu, a organ nadzoru budowlanego nie będzie ponownie prowadził postępowania administracyjnego w tożsamym przedmiocie. Organ podkreślił też,
5
że przywołane wyżej okoliczności korespondują z przesłankami uzasadniającymi odmowę wszczęcia postępowania, tj. dotyczą już toczącego się z urzędu postępowania bądź też w sprawie zapadło rozstrzygnięcie.
Na postanowienie [...]WINB z dnia [...] września 2015 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła E Ł.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
1. art. 7, 28, 61 § 4, art. 61 a k.p.a. poprzez brak prawidłowego ustalenia stron postępowania, w szczególności nieprzyznanie statusu strony skarżącej, która jest właścicielką działki nr ewid. [...], i której przysługuje służebność gruntowa w stosunku do działki nr ewid. [...];
2. art. 8 i 12 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób rażąco opieszały przez organ pierwszej instancji i brak reakcji ze strony organu nadzorczego WINB;
3. art. 28 ust. 1 pr.bud. oraz § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2013 r. , poz. 1409 z późn. zm.) i treści Planu Miejscowego przez organ administracji architektoniczno- budowlanej przyjmujący zgłoszenie, a następnie przez PINB poprzez pominięcie materiałów dowodowych zebranych przez ten organ, świadczących o użytkowaniu budynków jako budynki letniskowe, a więc niezastosowanie art. 7, 10, 75, i 77 k.p.a.;
4. art. 48 pr.bud. oraz art 6, 7, 76 § 1, 77 i art. 80 k.p.a. - organ drugiej instancji nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia, czy działania organu pierwszej instancji przy wydawaniu decyzji dotyczącej wybudowania zbiornika szamba były zgodne z obowiązującym przepisami i jak rażąco naruszyły normy prawa materialnego, w szczególności poprzez zaniechanie wszczęcia postępowania wobec decyzji ostatecznej podjętej na podstawie art. 50, 51 i 83 ust. 1 pr.bud. w przedmiocie obiektu wybudowanego bez wymaganej prawem ostatecznej decyzji pozwolenia na budowę i konieczności stosowania wobec tych obiektów procedury wskazanej w art. 48 pr.bud., a także dokumentów, które nie mają przymiotu materiału dowodowego w sprawie.
W uzasadnieniu skarżąca przedstawiła argumenty uzasadniające, jej zdaniem, fakt posiadania przez nią interesu prawnego w sprawie, a także wskazała na fakt
6
pominięcia przez organ dowodów przytaczanych na tę okoliczność w toku postępowania administracyjnego. Skarżąca zakwestionowała także skarżoną decyzję w odniesieniu do udzielenia przez organ odpowiedzi na kilka, podniesionych przez nią w osobnych wnioskach, faktów rażącego naruszenia prawa. Podkreśliła też, że składając wniosek z dnia [...] grudnia 2014 r. nie miała wiedzy o działaniach organu w sprawie legalizacji zbiornika szamba czy wybudowanej studni. Skarżąca wskazała także na popełnione przez organy, w jej ocenie, nieprawidłowości w zakresie prowadzonego postępowania, skutkujące rażącym naruszeniem prawa.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego - w odpowiedzi na skargę - wniósł ojej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko, przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie Sąd orzekający w niniejszej sprawie podkreśla, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 133 ze zm.) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.; dalej "p.p.s.a."), kontrola sądu administracyjnego polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Jednocześnie stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W niniejszej sprawie, po przeprowadzeniu analizy zgromadzonego materiału oraz rozważeniu stanowisk stron i podniesionych przez nie argumentów, Sąd stwierdza, że skarga na postanowienie nr [...][...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia z dnia [...] września 2015 r. jest bezzasadna.
Zaskarżonym postanowieniem organ drugiej instancji utrzymał w mocy postanowienie nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., którym odmówiono wszczęcia postępowania administracyjnego. W związku z tym Sąd ma obowiązek zbadania, czy ziściła się którakolwiek z przesłanek odmowy wszczęcia postępowania przewidziana w art. 61 a § 1 k.p.a.
W rozpatrywanej sprawie organ pierwszej instancji powołał się przede wszystkim na przesłankę podmiotową, a mianowicie na okoliczność, że zdaniem organu (PINB) żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną w sprawie. Okoliczność ta była przedmiotem wcześniejszego postępowania prowadzonego przez PINB na podstawie wniosku skarżącej z dnia [...] marca 2015 r. oraz postępowania przed [...]WINB z wniosku (zażalenia) skarżącej z dnia [...] marca 2015 r. Oba organy miały zatem możliwość zbadać kwestię posiadania przez skarżącą przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym inwestycji prowadzonych przez sąsiada, P J. Oba organy ustaliły też, że żądania skarżącej odnoszące się do jej statusu w toczącym się postępowaniu administracyjnym nie są zasadne.
Kwestia podmiotowości skarżącej była także przedmiotem badania w rezultacie kolejnego wniosku skarżącej, złożonego w dniu [...] kwietnia 2015 r. W następstwie tego wniosku PINB w Powiecie [...], postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2015 r., odmówił skarżącej wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie legalności zmiany sposobu użytkowania budynków położonych na działce nr ewid. [...] oraz studni wybudowanej na tej samej działce. Postanowienie nr [...] zapadło po rozpatrzeniu wniosków złożonych między innymi przez skarżącą w dniach [...] grudnia 2014 r. oraz [...] kwietnia 2015 r. Organ wyjaśnił, że skarżąca nie wykazała interesu prawnego, który uzasadniałby udział skarżącej w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Organ podkreślił też, że pełnomocnik skarżącej był świadom braku w jej przypadku przymiotu strony. Wystąpił bowiem o wszczęcie postępowania z urzędu, a nie na wniosek osoby mogącej występować w roli strony.
Należy też dodać, że postanowienie PINB nr [...], zostało uchylone przez organ drugiej instancji, lecz nie ze względu na naruszenie przepisów prawa materialnego, a z powodu zastosowania jednej podstawy prawnej do dwóch różnych postępowań będących na różnym etapie. Dlatego [...]WINB postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r. uchylił postanowienie PINB nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji w celu rozpoznania obu wniosków oddzielnie i zajęcia stanowiska w stosunku do każdego z nich.
8
Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę uznaje stanowisko organów nadzoru budowlanego w kwestii stwierdzenia, że skarżącej nie przysługuje przymiot strony, wyrażone w postanowieniach z 2013 r. i 2015 r. za zgodne z prawem i za prawidłowo uzasadnione. Sąd nie bada samodzielnie kwestii podmiotowości skarżącej, lecz w świetle materiałów zgromadzonych w sprawie nie znajduje podstaw do stwierdzenia naruszeń prawa zarówno wtedy, gdy organy administracji oceniały interes prawny skarżącej w rozumieniu art. 28 k.p.a., jak i - co jest właściwe - w rozumieniu art. 28 ust. 2 pr.bud. Sąd zwraca bowiem uwagę na fakt, że ostatni z przywołanych przepisów znacznie ściślej wyznacza kryteria dopuszczalności udziału strony w postępowaniach dotyczących inwestycji realizowanych na podstawie przepisów prawa budowlanego.
Przechodząc ponownie do kwestii przewidzianych w art. 61 a § 1 k.p.a. przesłanek odmowy wszczęcia postępowania, które stanowiły przyczynę podjęcia przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zaskarżonego postanowienia, Sąd zwraca uwagę na to, że organ drugiej instancji utrzymał w mocy postanowienie PINB z dnia [...] sierpnia 2015 r. odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego ze względu na wystąpienie "innych uzasadnionych przyczyn" takiego rozstrzygnięcia.
Organ wykazał, że postępowanie, którego żąda skarżąca, nie może być wszczęte, a to z tego względu, że w odniesieniu do dwóch obiektów objętych wnioskami skarżącej (budynków gospodarczych o zmienionym - zdaniem skarżącej - sposobie użytkowania oraz szamba zlokalizowanego na działce nr ewid. [...]) postępowania administracyjne były już wcześniej wszczęte, były prowadzone i zakończyły się ostatecznymi decyzjami organów nadzoru budowlanego. Postępowania te były prowadzone na podstawie wniosków złożonych m.in. przez skarżącą (z dnia [...] grudnia 2014 r. oraz [...] kwietnia 2015 r.), zatem niedopuszczalne jest ponowne wszczęcie postępowania w ramach zwykłego trybu postępowania. Stanowisko takie zostało przyjęte przez organ pierwszej instancji oraz potwierdzone przez organ drugiej instancji w zaskarżonym postanowieniu. Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę w pełni podziela to stanowisko.
Natomiast w odniesieniu do studni położonej na działce nr ewid. [...] postępowanie administracyjne mające na celu zbadanie i ustalenie jej legalności zostało wszczęte i na dzień złożenia przez skarżącą skargi do niniejszego Sądu nie
9
zostało zakończone. To jest również "inna uzasadniona przyczyna" odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego, którego żądała skarżąca. Taką interpretację art. 61 a § 1 k.p.a. potwierdza między innymi doktryna prawnicza formułowana przez uznanych autorów (vide: B. Adamiak, Komentarz do art. 61a, Nb 8, w: B. Adamiak, J.Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 13. wyd., Warszawa 2014, s. 317).
Również w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że wszczęcie postępowania administracyjnego, a następnie uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego lub ustawach szczególnych. Przesądza o tym zasada res iudicata (zasada powagi rzeczy osądzonej), która oznacza zakaz ponownego rozpoznawania i rozstrzygania spraw administracyjnych rozstrzygniętych decyzją ostateczną, tak merytoryczną, jak i procesową (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 maja 2016 r., sygn. akt III SA/Łd 367/15 wraz z cytowanym tam orzecznictwem, a także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 marca 2014r., sygn. akt VII SA/Wa 2697/13).
Oceniając w świetle powyższych standardów stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w kwestii niedopuszczalności wszczęcia postępowania administracyjnego w przypadku wcześniejszego zakończenia postępowań administracyjnych, co do których występuje tożsamość podmiotowa i przedmiotowa, wyrażone w zaskarżonym do niniejszego Sądu postanowieniu nr [...] z dnia z dnia [...] września 2015 r., Sąd stwierdza, że stanowisko to jest w pełni zasadne.
Rozstrzygnięcia organu drugiej instancji ani opinii Sądu w tej sprawie nie mogą zmienić okoliczności i argumenty podnoszone przez skarżącą. Zarzut nieprzyznania skarżącej przymiotu strony w postępowaniu wszczętym przez sąsiadów został oceniony powyżej i Sąd uznaje go za bezpodstawny, skoro zakończone już wcześniej postępowania w sprawie legalności dwóch budynków gospodarczych oraz szamba na działce nr ewid. [...], zostały wszczęte były prowadzone przez organy nadzoru budowlanego na podstawie wniosków skarżącej.
Odmiennej konkluzji Sądu nie może również spowodować podniesiony przez skarżącą zarzut opieszałości postępowania administracyjnego prowadzonego przez
10
organ pierwszej instancji. Postępowanie to zostało bowiem zakończone postanowieniem PINB nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. Ewentualna długotrwałość tego postępowania nie miała wpływu na wynik sprawy, nie stanowi też ani podstawy do wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 k.p.a., ani tym bardziej stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 k.p.a.
Jeśli zostały już wspomniane nadzwyczajne tryby postępowania przewidziane w kodeksie postępowania administracyjnego, Sąd zobowiązany jest podkreślić, że w uzasadnieniu skargi skarżąca kilkukrotnie wskazywała na "rażące" - jej zdaniem - naruszenie prawa przez organy wydające postanowienia w pierwszej i drugiej instancji. Żądanie skarżącej odnosi się jednak do postępowania prowadzonego w zwykłym trybie i nie zawiera wniosku o rozpatrzenie sprawy zaskarżonego postanowienia w trybie nadzwyczajnym. Nawet zresztą gdyby tak było, Sąd nie musiałby oceniać zaskarżonego aktu na podstawie innych przepisów niż te, które zostały powołane w skardze. Ta okoliczność jest dodatkowym argumentem na rzecz przyjęcia, że skarga złożona przez skarżącą jest bezzasadna.
Biorąc pod uwagę przedstawioną analizę przepisów prawa mających zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, zasady rozumowania prawniczego i okoliczności faktyczne istotne w sprawie, Sąd w pełni podzielił stanowisko organu, który wydał zaskarżone postanowienie. Sąd stwierdził, że jest ono prawidłowe, a skarga całkowicie niezasadna.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2012 r., poz. 270, ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło