VII SA/Wa 2678/22

WyrokWSA w Warszawie2023-04-03

Skład orzekający: Renata Nawrot, Leszek Kobylski, Iwona Szymanowicz-Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej w postępowaniu wznowieniowym została wydana z naruszeniem przepisów prawa, w szczególności czy organ prawidłowo rozpoznał wszystkie podstawy wznowienia postępowania wskazane przez stronę?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że organ I instancji oraz organ odwoławczy nie rozpoznały wniosku o wznowienie postępowania w zakresie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., co stanowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto uchylenie uchwały wspólnoty mieszkaniowej ma charakter konstytutywny z mocą na przyszłość, a nie wsteczną, wobec czego nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W konsekwencji sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji i nakazał ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem wszystkich podstaw wznowienia wskazanych przez stronę.
Stan faktyczny
W 2015 roku Prezydent m.st. Warszawy wydał decyzję zatwierdzającą projekt i udzielającą pozwolenia na roboty budowlane polegające na połączeniu lokali mieszkalnych. W 2018 roku W. J. i M. J. złożyli wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego tą decyzją, powołując się na różne podstawy prawne. Organ I instancji odmówił uchylenia decyzji, a Wojewoda Mazowiecki utrzymał tę odmowę w mocy. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa, w tym błędną wykładnię charakteru wyroku uchylającego uchwałę wspólnoty mieszkaniowej oraz niepełne rozpoznanie podstaw wznowienia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 3 listopada 2022 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 18 listopada 2021 r. Zasądził od Wojewody Mazowieckiego na rzecz skarżących kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca) Sędzia WSA Leszek Kobylski Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi W J i M J na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 3 listopada 2022 r. Nr 1015/OPON/2022 w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 18 listopada 2021 r. Nr 347/Ś/2021; 2. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz skarżących W J i M J solidarnie kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem rozpoznania Sądu jest skarga W. J. i M. J. na decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2022 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej nr [...]. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie sprawy: Decyzją nr [...] z [...] lipca 2015 r. zatwierdzono projekt i udzielono pozwolenia na roboty budowlane polegające na połączeniu lokali mieszkalnych nr [...] wraz z adaptacją i zmianą sposobu użytkowania części korytarza klatki schodowej nr [...] (3 kondygnacja) w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w W., na dz. ew. nr [...] oraz części dz. ew. nr [...] i 51 z obrębu [...]. W dniu 21 maja 2018 r. do Prezydenta m. st. Warszawy wpłynął wniosek M. i W. J. o wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta [...] Nr [...] z [...] lipca 2015 r. Wnioskodawcy, jako przesłankę do wznowienia postępowania wskazali art. 145 § 1 pkt 5 i 8 k.p.a. Wniosek został uzupełniony pismem z 6 października 2021 r. o podstawę z art. 145 § 1 pkt 4 k.pa. Decyzją z [...] listopada 2021 r., Nr [...], Prezydent Miasta [...] (dalej także organ I instancji) na podstawie art. 151 § pkt. 2 (tak w oryginale) w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 105 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r, - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej k.p.a.) - odmówił uchylenia decyzji ostatecznej nr [...] wydanej z up. Prezydenta [...] w dniu [...].07.2015 r. dla Inwestora P. sp. z o.o., udzielającej pozwolenia na roboty budowlane, polegające na połączeniu lokali mieszkalnych nr [...] wraz z adaptacją i zmianą sposobu użytkowania części korytarza klatki schodowej nr 1 (3 kondygnacja) w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w W., na dz. ew. nr [...]oraz części dz. ew. nr [...]. Uzasadniając decyzję organ I instancji wskazał, że zakończyło się postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, obecnie trwa kontrola jego legalności. Z kolei w rozpoznawanej sprawie jak wskazał organ I instancji podstawami, na które powołuje się strona w postępowaniu wznowieniowym są podstawy z art. 145 § 1 pkt 5 oraz pkt. 8 k.p.a. Dalej wyjaśniono, że w przypadku zgłoszonej podstawy z art. 145 § 4 k.p.a. (prawdopodobnie chodziło o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) należy mieć na uwadze miesięczny termin do złożenia wniosku, od dnia w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Odnosząc się do podstawy z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Prezydent [...] wskazał na wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2013 r. sygn. Akt VI ACa436/13, dotyczący art. 25 ust. 2 ustawy o własności lokali, stwierdzając przy tym, iż w sprawie nie zaistniała przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., bowiem w dacie podejmowania decyzji w sprawie pozwolenia na budowę znajdowała się w obrocie prawnym Uchwała Wspólnoty, która została uchylona wyrokiem sądu z dnia 26 lutego 2018 r. ze skutkiem na przyszłość. Natomiast przesłanka art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., odnosi się do okoliczności istniejących w dacie podejmowania decyzji lecz nieznanych organowi. Następnie organ I instancji w zakresie przesłanki z art. 145 § 8 k.p.a. wskazał na Uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13.11.2012 r., sygn. akt I OPS 2/12, zgodnie z treścią której stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą wydano inną przedmiotowo zależną decyzję, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, a nie do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. W tej sytuacji organ ten uznał, że brak jest podstaw do uchylenia decyzji nr [...] z 1 lipca 2015 r. Wojewoda Mazowiecki decyzją z 3 listopada 2022 r. Nr 1015/OPON/2022 na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. J. i W. J. od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2021 r., Nr [...], odmawiającej uchylenia własnej decyzji ostatecznej Nr [...] z 1 lipca 2015 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej inwestorowi – P. Sp. z o.o., pozwolenia na roboty budowlane polegające na połączeniu lokali mieszkalnych nr [...] wraz z adaptacją i zmianą sposobu użytkowania części korytarza klatki schodowej nr 1 (3 kondygnacja) w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w W., położonym na działce, ew. nr [...]oraz cz. dz. ew. nr [...], - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta [...] Nr [...] z [...] listopada 2021 r. W uzasadnieniu Wojewoda Mazowiecki omawiając przebieg dotychczasowego postępowania podał, że Wnioskodawcy, jako przesłankę do wznowienia postępowania wskazali art. 145 § 1 pkt 5 i 8 k.p.a. Natomiast z treści wniosku oraz pism kierowanych przez ustanowionego pełnomocnika - należało przyjąć, iż podstawę do wznowienia miał stanowić również art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Wojewoda Mazowiecki (dalej również organ odwoławczy) omówił regulację prawną odnoszącą się do wznowienia postępowania, a następnie wyjaśnił, iż organ I instancji postanowieniem Nr [...] z dnia 12 sierpnia 2021 r. zasadnie wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną Nr [...] z dnia 1 lipca 2015 r., znak: [...] w oparciu o przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 i pkt 8 k.p.a. (w aktach administracyjnych brak postanowienia o wznowieniu postępowania), uznając jednocześnie, że podanie zostało złożone w terminie wynikającym z art. 148 § 2 k.p.a., a zatem termin ten należy uznać za zachowany. Odnośnie natomiast przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., wskazał, że w tym zakresie wniosek o wznowienie postępowania w dalszym ciągu pozostaje nierozpoznany przez Prezydenta [...]. W ocenie Wojewody Mazowieckiego w zakresie wskazanej we wniosku okoliczności, tj. uchylenia uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej [...] nr [...], prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia [...] lutego 2018 r., sygn. akt I C 1044/15, wskazał, że należy podzielić stanowisko organu I instancji, iż nie stanowi ona przesłanki do wznowienia, zarówno tej wskazanej w art. 145 § 1 pkt 5 jak i pkt 8 k.p.a. Zaznaczył, że wydany w sprawie wyrok sądu, uchylający uchwałę Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" ma charakter konstytutywny, a zatem wywołuje skutki prawne na przyszłość, a nie wstecz. Organ odwoławczy analizując przesłankę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., zaznaczył, iż w przepisie tym mowa jest o wydaniu decyzji w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Nie ma on zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż uchwała Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]", w oparciu o którą Inwestor wykazywał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a na której uchylenie wskazują Skarżący, nie stanowi ani decyzji ani orzeczenia sądu. Przepisu tego nie można zaś odnosić analogicznie do dokumentów innych niż decyzje i orzeczenia sądów, w tym do uchwał podejmowanych przez wspólnoty mieszkaniowe. Końcowo organ odwoławczy odniósł się do zarzutów wskazanych w odwołaniu, dotyczących prawidłowości przyjętych założeń architektonicznych projektu oraz sposobu ich realizacji, stwierdzając, iż ocena inwestycji w powyższym zakresie wykracza poza kompetencje organów administracji archtektoniczno-budowlanej. Niezależnie od powyższych ustaleń organ odwoławczy stwierdził, że nawet w przypadku uznania przez tutejszy organ, iż przesłanki wymienione we wniosku z 21 maja 2018 r. istotnie wystąpiły, to z uwagi na treść art. 146 § 1 k.p.a. na obecnym etapie nie ma już możliwości uchylenia na ich podstawie decyzji ostatecznej Nr[...]z [...] lipca 2015 r., gdyż od dnia jej doręczenia upłynęło pięć lat. W. J. i M. J. (dalej skarżący) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 3 listopada 2022 r. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie: 1) naruszenie art. 25 ust 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że prawomocny wyrok uchylający uchwałę wspólnoty mieszkaniowej ma charakter konstytutywny z mocą na przyszłość, podczas gdy taki wyrok jest wyrokiem o charakterze konstytutywnym z mocą wsteczną; 2) naruszenie art. 138 § 2 k.p.a., poprzez nieuchylenie decyzji Prezydenta m.st. Warszawy nr 347/Ś/2021, z dnia 18 listopada 2021 r., pomimo że przy jej wydaniu doszło do naruszenia przepisów: a) art. 149 § 2 k.p.a., poprzez przeprowadzenie postępowania przez Prezydenta m.st. Warszawy w niepełnym zakresie co do przyczyn wznowienia postępowania, tj. z pominięciem przyczyny z art. 145 §1 pkt. 2 i 4 k.p.a.; b) art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a., poprzez przyjęcie, że nie zachodzi podstawa do wznowienia postępowania, mimo ujawnienia istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych, istniejących w dniu wydania decyzji, ale nieznanych organowi wydającemu; pomimo, że wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 26 lutego 2018 r., sygn. akt I C 1044/15 wywołuje skutki prawne z mocą wsteczną; c) art. 145 § 1 pkt. 8 k.p.a., poprzez przyjęcie, że nie jest on podstawą do wznowienia postępowania; d) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego zebrania rozpatrzenia i wskutek tego oceny całokształtu materiału dowodowego. Skarżący domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I Instancji oraz zasądzenia od organu na ich rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi rozwinęli postawione zarzuty, argumentując, iż organ I instancji nie przeprowadził postępowania co do wszystkich przyczyn wznowienia postępowania. Z koeli Wojewoda Mazowiecki dopuścił się naruszenia art. 138 § 2 k.p.a., poprzez nieuchylenie decyzji Prezydenta m.st. Warszawy nr 347/Ś/2021 z dnia 18 listopada 2021 r., pomimo że przy jej wydaniu doszło do naruszenia przepisów art. 149 § 2 k.p.a., poprzez przeprowadzenie postępowania przez Prezydenta m.st. Warszawy w niepełnym zakresie co do przyczyn wznowienia postępowania, tj. z pominięciem przyczyny z art. 145 § 1 pkt.2 i 4 k.p.a. Podkreślono, iż błędny jest wniosek Wojewody Mazowieckiego, że w zakresie przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. wniosek pozostaje w dalszym ciągu nierozpoznany przez Prezydenta m. st. Warszawy. Jak wywiedziono w skardze - granice niniejszego postępowania powinny obejmować także art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., albowiem niniejsze postępowanie jest prowadzone na wniosek strony, która bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Prezydenta m.st. Warszawy Nr 401/Ś/2015 z dnia 1 lipca 2015 r. (znak sprawy UD-IX-WAB6740.316,2015.BNA), która to strona w sposób jednoznaczny w podaniu o wznowienie wskazywała na tę okoliczność. W podsumowaniu skargi podkreślono, że Wojewoda Mazowiecki nie dostrzegł, że Prezydent m.st. Warszawy w ogóle nie rozpatrzył w sposób pełny i zgodny z zasadami k.p.a. przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., czym naruszył art. 149 § 2 k.p.a. i art. 7 i 77 § 1 k.p.a., jak również nie uzasadnił decyzji w tym zakresie zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a., czym w istocie rzeczy uniemożliwił kontrolę instancyjną. Skarżący zwrócili uwagę, że całe uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada art. 107 § 3 k.p.a. Wskutek tego doszło do naruszenia art 151 § 1 pkt. 2 k.p.a. poprzez nieuchylenie decyzji Prezydenta m.st. Warszawy nr 401/Ś/2015 z dnia 1 lipca 2005. W ocenie strony skarżącej, powyższych naruszeń nie dostrzegł Wojewoda Mazowiecki i wskutek tego nie zastosował art. 138 § 2 k.p.a. Wojewoda Mazowiecki w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 poz. 329 – zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem skargi jest decyzja wydana w nadzwyczajnym trybie postępowania, jakim jest tryb wznowienia postępowania administracyjnego. Przepisy regulujące procedurę wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 -152 k.p.a.) w sposób wyraźny wyodrębniają kilka etapów tego postępowania. Etap wstępny omawianego postępowania obejmuje jedynie badanie formalnoprawnej dopuszczalności wznowienia (w tym zachowanie terminu z art. 148 k.p.a.), kolejny zaś - po wydaniu postanowienia o wznowieniu - dotyczy badania istnienia przyczyny wznowienia. Przepisy art. 151 § 1 i 2 k.p.a. zawierają katalog rozstrzygnięć, które może wydać organ administracji po wznowieniu postępowania i przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w sprawie. Organ może: odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy ustali, że brak jest podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b (art. 151 § 1 pkt 1), może uchylić decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi zaistnienie podstaw do jej uchylenia na mocy ww. przepisów i wydać nową decyzję o istocie sprawy (art. 151 § 1 pkt 2) albo stwierdzić, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa z jednoczesnym wskazaniem okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (art. 151 § 2 w zw. z art. 146 k.p.a.). Punktem wyjścia do wydania jednego z tych rozstrzygnięć jest stwierdzenie czy w sprawie zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania, w oparciu o którą postępowanie zostało wszczęte. Jeżeli po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ uzna, że taka przesłanka nie zaistniała, to powinien wydać decyzję o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., chociażby dostrzegł inne wady prawne decyzji dotychczasowej. Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, stanowi ono odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 k.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej. Podkreślenia jednak wymaga, że wznowienie postępowania ma ściśle określone granice, wyznaczone treścią decyzji ostatecznej oraz podstawą wznowienia. Oznacza to, że w przypadku złożenia przez jednostkę podania o wznowienie postępowania, organ jest związany treścią tego wniosku, co oznacza, że organ nie może ani zmieniać, ani rozszerzać żądania na inne podstawy wznowieniowe wskazane w art. 145 k.p.a. – niż te podane przez wnoszącego podanie. Organ, prowadząc postępowanie na wniosek strony, jest związany podstawami wznowienia zawartymi w takim wniosku i nie może odnosić się do innych podstaw nie wskazanych przez stronę. Zakaz rozszerzania granic postępowania wznowieniowego dotyczy również przypadku wznowienia postepowania na wniosek na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Wracając do rozpoznawanej sprawy, przypomnieć należy, że skarżący domagali się wznowienia postepowania w sprawie zakończonej wydaniem decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r., która zatwierdzono projekt i udzielono pozwolenia na budowę (...). We wniosku o wznowienie postepowania z 17 maja 2018 r. wskazywali jako przesłanki wznowienia art. 145 § 1 pkt 5 i pkt 7 k.p.a. Jednocześnie w podaniu o wznowienie wskazali, że lokal ich cyt.: "znajduje się w strefie oddziaływania inwestycji objętej zaskarżona decyzją. Tak więc nie było podstaw prawnych do przeprowadzenia postępowania w tej sprawie bez mojego udziału, a także mojej żony, czym w sposób rażący naruszono prawo". Prezydent m.st. Warszawy u uzasadnieniu decyzji wyraźnie wskazał, że wniosek skarżących o wznowienie postępowania został uzupełniony w dniu 12 października 2021 r. o podstawę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Świadczy to o tym, że organ ten miał świadomość, iż skarżący domagali się wznowienia postepowania nie tylko z przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 i pkt 8 k.p.a., ale również z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji nie wynika wprost czy organ ten rozpoznał wniosek, uwzględniając przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., bowiem w uzasadnieniu decyzji wskazano jedynie, że w przypadku zgłoszonej podstawy z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. należy mieć na uwadze miesięczny termin do złożenia wniosku, od dnie w którym strona dowiedziała się no okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postepowania. Po drugie, w sentencji decyzji Prezydent m. st. Warszawy powołał jedynie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Z kolei organ odwoławczy analizując zaskarżoną decyzję, organu I instancji, doszedł do przekonania, że wniosek skarżących o wznowienie postępowania odnoszący się do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w dalszym ciągu pozostaje nierozpoznany (str. 2 decyzji Wojewody). Stanowi to pewną niekonsekwencję, skoro na stronie 1 decyzji wskazano, iż należało przyjąć, iż podstawę do wznowienia postępowania miał stanowić również art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ odwoławczy nie wyjaśnił powyższego, a z akt administracyjnych nie wynika, aby toczyło się jakiekolwiek odrębne postępowanie wznowieniowe z wniosku skarżących. Jest to o tyle istotne w sprawie, że akta administracyjne sprawy nie zawierają postanowienia wznowieniowego. Organ odwoławczy uzasadniając decyzję podał, że postanowieniem Nr [...] z dnia 12 sierpnia 2021 r., Prezydent zasadnie wznowił postepowanie zakończone decyzją ostateczną [...] z dnia 1 lipca 2015 r. w oparciu o przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 i 8 k.p.a. W takiej sytuacji wyjaśnienia wymaga kwestia wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., bowiem niewątpliwie wniosek skarżących o wznowienie postępowania wyraźnie wskazywał, że powołując się na oddziaływanie inwestycji mieli na uwadze przesłankę wynikająca z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Race mają skarżący, wskazując, że w razie wątpliwości - organ I instancji powinien wezwać wnioskodawców do sprecyzowania wniosku. Pominięcie rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania w tym zakresie stanowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy. Po trzecie, Sąd zwraca uwagę, że organ I instancji w sentencji decyzji odmawiającej uchylenia decyzji Nr 401/Ś/2015 wskazał art. 151 § pk 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 oraz art. 105 ust. 1 k.p.a. Organ nie powołał prawidłowej podstawy prawnej wydanej decyzji ani w sentencji ani w uzasadnieniu w zakresie wskazanego rozstrzygnięcia. W sentencji natomiast powołano art. 105 ust. 1 k.p.a., który to przepis nie miał zastosowania w sprawie, co wynika z treści rozstrzygnięcia. Sąd stwierdza tym samym, że organ I instancji nie ustalił należycie stanu faktycznego w rozpoznawanej sprawie. Wojewoda Mazowiecki rozpoznając odwołanie nie zwrócił uwagi na brak wskazania pełnej podstawy prawnej wydanej decyzji przez organ I instancji w postępowaniu wznowieniowym. Brak wyjaśnienia przez organ odwoławczy co do niepełnego przeprowadzenia postępowania – tj. z pominięciem rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., brak wyjaśnienia pełnej prawidłowej podstawy prawnej wydanej decyzji przez organ I instancji, świadczy o naruszeniu przez Wojewodę art. 138 § 2 k.pa. Jednocześnie Sąd wskazuje, że uchylenie uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" – wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 26 lutego 2018 r. w sprawie sygn. akt I C 1044/15 nie stanowi przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. uzasadniającej wznowienie postepowania. Nie stanowi nowej okoliczności faktycznej ani tez nowego dowodu istniejącego w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. W tym zakresie Sąd w składzie orzekającym w całości akceptuje stanowisko wyrażone w wyroku sygn. akt VII SA/Wa 2061/21 z dnia 13 stycznia 2022 r., cyt.: "W orzecznictwie sądów powszechnych utrwalony jest pogląd, że wyrok sądu uchylający uchwałę ma charakter konstytutywny, a więc wywołuje skutki prawne na przyszłość, a nie wstecz. Nawet więc gdy doszło do uchylenia przez sąd w dniu 26 lutego 2018r. uchwały nr 2/2015, to nie ma to wpływu na ocenę decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 1 lipca 2015r., skoro w dacie podejmowania tej decyzji obowiązywało domniemanie prawidłowości uchwały nr 2/2015 (vide wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2013 r., sygn. akt VI Aca 436/13). W myśl art. 25 ustawy o własności lokali, właściciel lokalu może zaskarżyć uchwałę do sądu z powodu jej niezgodności z przepisami prawa, a zatem także w razie sprzeczności z ustawą - o czym mówi art. 58 § 1 k.c. Pojęcie "niezgodności z przepisami prawa" obejmuje bowiem pojęcie "sprzeczności z ustawą". Zatem w sytuacji, gdy uchwała wspólnoty mieszkaniowej jest sprzeczna z przepisami ustawy (w tym bezwzględnie obowiązującymi przepisami ustawy o własności lokali), właściciel lokalu może wystąpić z powództwem z art. 25 ust. 1 ustawy, w którym zawiera się także powództwo o stwierdzenie nieważności uchwały. W świetle art. 25 ust. 1 uchwały sprzeczne z ustawą (czy szerzej niezgodne z przepisami prawa) nie są więc bezwzględnie nieważne, lecz podlegają unieważnieniu przez Sąd, o ile zostaną we właściwym czasie zaskarżone przez uprawnione do tego podmioty. Ustawodawca zastosował zatem wobec uchwał wspólnoty mieszkaniowej sprzecznych z ustawą łagodniejszy skutek niż nieważność bezwzględna w postaci nieważności względnej (tzw. wzruszalnej), której istota polega na tym, że mimo swej wadliwości uchwała obowiązuje dopóty dopóki sąd wyrokiem konstytutywnym nie orzeknie o jej nieważności." Z kolei odnosząc się do zarzutu podniesionego w skardze, jako naruszenia art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., stwierdzić należy że zarzut ten jest bezzasadny. Jak trafnie podkreślano w orzecznictwie NSA, zawarty w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. zwrot "w oparciu" wskazuje, że musi zachodzić związek przyczynowy pomiędzy decyzją organu, a inną decyzją lub orzeczeniem sądu. Chodzi tu o sytuację, gdy jedna decyzja lub orzeczenie sądu stanowi podstawę innej decyzji, od nich zależnej (pochodnej). Musi ponadto dojść do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji lub orzeczenia sądu, w oparciu o które została wydana ostateczna decyzja zależna (wyrok NSA z 17.06.2021r., I OSK 380/21, LEX nr 3196384). Przesłanka z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. dotyczy wyłącznie takiej sytuacji, gdy decyzja, na której oparł się organ wydając decyzję w sprawie głównej, stanowiła podstawę prawną decyzji głównej, a nie podstawę faktyczną. Sytuacja taka ma miejsce w przypadku, gdy nie jest możliwe wydanie decyzji w postępowaniu głównym bez decyzji, na której organ się ma oprzeć. Zachodzi tu bezwzględna zależność jednej decyzji od drugiej (wyrok NSA z 20.01.2021r., I GSK 1650/20, LEX nr 3158719). Zaznaczano przy tym, że w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. chodzi o decyzje związane, czyli takie, które muszą ze sobą współistnieć w takim sensie, że jedna jest efektem drugiej, a jej brak w obrocie czyni drugą zbędną czy wręcz wadliwą (wyrok NSA z 29.01.2021r., II OSK 2049/20, LEX nr 3242614). W realiach rozpoznawanej sprawy taka sytuacja nie zachodziła, bowiem doszło do uchylenia uchwały wspólnoty. Ponadto wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, wniosek o wznowienie postępowania nie dotyczył przesłanki z art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a., a zatem przepis ten nie mógł zostać naruszony. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organy zobowiązane będą zastosować się do powyższych wskazań Sądu i wydać prawidłowe rozstrzygnięcie. Należałoby ocenić ponownie wniosek o wznowienie postępowania w zakresie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Wydając rozstrzygnięcie należy ustalić pełny stan faktyczny sprawy, a następnie wskazać prawidłową i pełną podstawę prawną rozstrzygnięcia w sentencji decyzji. Należy dołączyć wszystkie dokumenty do akt sprawy (postanowienie o wznowieniu postępowania Nr 401/Ś/2015 z dnia 12 sierpnia 2021 r.). Wobec stwierdzonych naruszeń w wyjaśnieniu powyższych kwestii, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 7 i 77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a. - uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzje organu I instancji, o czym orzeczono w pkt 1 sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w pkt 2 wydano na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło