VII SA/Wa 2682/12

WyrokWSA w Warszawie2013-04-25

Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Joanna Gierak-Podsiadły, Tadeusz Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o stwierdzeniu wydania postanowienia z naruszeniem prawa, wydane w trybie wznowienia postępowania, które nie prowadzi do uchylenia postanowienia dotychczasowego z uwagi na negatywną przesłankę z art. 146 § 2 k.p.a., jest prawidłowe?
Ratio decidendi
Postanowienie o stwierdzeniu wydania postanowienia z naruszeniem prawa, wydane w trybie wznowienia postępowania, jest prawidłowe, jeśli mimo stwierdzenia wadliwości postępowania, w wyniku wznowienia nie można uchylić postanowienia dotychczasowego z uwagi na negatywną przesłankę z art. 146 § 2 k.p.a. W takiej sytuacji organ administracji publicznej ogranicza się do stwierdzenia naruszenia prawa i wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił postanowienia. Wada postępowania, nawet istotna, nie zawsze wpływa na merytoryczną treść rozstrzygnięcia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującego w mocy postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które stwierdziło wydanie wcześniejszego postanowienia z naruszeniem prawa w postępowaniu wznowieniowym. Postępowanie wznowieniowe zostało zainicjowane przez sąsiadów, którzy twierdzili, że nie zostali prawidłowo zawiadomieni o postępowaniu dotyczącym wstrzymania robót budowlanych. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, oceniając prawidłowość zastosowania przepisów dotyczących wznowienia postępowania i stwierdzenia naruszenia prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant ref. staż. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi I. P. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak [...] w przedmiocie wydania postanowienia z naruszeniem prawa skargę oddala Przedmiotem skargi wniesionej przez I. P. jest postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2012 r. znak: [...], wydane w postępowaniu wznowieniowym, w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Postanowieniem z [...] maja 2010 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia I. i R. P. na postanowienie Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego w K. nr [...] z [...] marca 2010 r., wstrzymujące roboty budowlane związane z rozbudową i przebudową domu jednorodzinnego położonego w Nowej [...] przy ul. [...] oraz nakładające na inwestora wymienione w tym orzeczeniu obowiązki, utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu orzeczenia organ wojewódzki wskazał, iż decyzja (Wojewody [...]) z [...] lipca 2009 r. nr [...] o pozwoleniu na wykonanie przez I. i R. P. robót budowlanych polegających na rozbudowie i przebudowie ww. budynku, została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu prawomocnym wyrokiem z 17 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Wr 482/2010. Wskazano również, że wykonane przez inwestora roboty budowlane polegające na rozbudowie i przebudowie ww. budynku, w sposób istotny odbiegają od warunków określonych w przepisach. W konsekwencji za w pełni zasadne organ wojewódzki uznał zastosowanie art. 50 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 Prawa budowlanego. Pismem z 18 sierpnia 2011 r. J. i S. G. wnieśli o uchylenie ww. orzeczenia z [...] marca 2010 r. (utrzymanego w mocy postanowieniem organu wojewódzkiego z [...] maja 2010 r.), powołując się przy tym na przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Wnioskodawcy w uzasadnieniu pisma wskazali, że są "udziałowcami" budynku przy ul. [...] w Nowej [...], położonego w bezpośrednim sąsiedztwie z budynkiem nr [...], w którym były prowadzone roboty budowlane. Pomimo to nie zostali zakwalifikowani jako strony postępowania i nie zapewniono im udziału w sprawie. Podnieśli następnie, że w kwestionowanym postanowieniu zostały źle wskazane istotne odległości pomiędzy budynkami nr [...] i [...], ogrodzeniem między tymi budynkami. Nadto, wskazali, że zupełnie pominięto odległości między granicami ww. posesji, błędnie przyjmując, że ogrodzenie usytuowane jest w granicy. Pismem z 6 października 2011 r. J. i S. G. sprecyzowali, że wnoszą o wznowienie postępowania w stosunku do postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] maja 2010 r. nr [...]. Poinformowali również, że o wskazanym postanowieniu dowiedzieli się dopiero z wezwania organu zawierającego zobowiązanie ich do sprecyzowania pierwszego pisma, tj. w dniu 3 października 2010 r. Przeglądając w dniu 16 sierpnia 2011 r. akta sprawy nie zauważyli ww. postanowienia organu wojewódzkiego lub nie było go w aktach sprawy, dlatego też w pierwszym piśmie kwestionowali orzeczenie organu powiatowego. Postanowieniem z [...] listopada 2011 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 149 § 1 k.p.a., po zapoznaniu się z wnioskiem J. i S. G. o wznowienie postępowania, wznowił postępowanie administracyjne w stosunku do ostatecznego postanowienia z [...] maja 2010 r. nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż wniosek o wznowienie został wniesiony z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 148 Kodeksu, a jako oparty na przesłance określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. uzasadniał wznowienie postępowania bez badania na tym etapie, czy wnoszącym przysługuje przymiot strony w sprawie. Następnie, postanowieniem z [...] grudnia 2011 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 126 k.p.a., odmówił uchylenia postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] maja 2010 r. nr [...]. Orzeczenie to, mocą postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...]marca 2012 r. znak: [...] zostało uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Orzekając ponownie w sprawie, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] lipca 2012 r. nr [...], na podstawie art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 2 k.p.a., stwierdził, że postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] maja 2010 r. nr [...] zostało wydane z naruszeniem prawa z uwagi na ziszczenie się okoliczności wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz odmówił jego uchylenia ze względu na fakt, że w wyniku wznowienia postępowania mogłoby zapaść wyłącznie postanowienie odpowiadające w swej istocie postanowieniu dotychczasowemu. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się I. P., która w ustawowym terminie wniosła zażalenie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu tego zażalenia, w dniu 30 sierpnia 2012 r. wydał postanowienie znak: [...], którym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z [...] lipca 2012 r. W uzasadnieniu orzeczenia organ II instancji wskazał, że bez wątpienia w niniejszej sprawie została spełniona przesłanka wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 126 tej ustawy, bowiem składający wniosek o wznowienie - J. i S. G. nie brali czynnego udziału w sprawie zakończonej postanowieniem [...] WINB z [...] maja 2010 r., pomimo że służy im przymiot strony. Jednocześnie organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 151 § 2 w zw. z art. 126 k.p.a., gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić postanowienia na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 k.p.a., organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonego postanowienia z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił postanowienia. Przepis art. 146 § 2 w zw. z art. 126 k.p.a. przewiduje natomiast, że nie uchyla się postanowienia, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłoby zapaść wyłącznie postanowienie odpowiadające w swej istocie postanowieniu dotychczasowemu. Zastosowanie wskazanego przepisu jest możliwe jedynie w przypadku, gdy poprzednio wydane rozstrzygnięcie było wadliwe jedynie formalnie. I dalej, organ II instancji podał, że wznowienie postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem organu wojewódzkiego z [...] maja 2010 r. usunęło wadę braku udziału strony bez własnej winy w prowadzonym uprzednio postępowaniu, poprzez stworzenie możliwości czynnego udziału w postępowaniu przywróconym do stanu, w którym treść postanowienia jest kształtowana. Organ stwierdził przy tym, że nie wszystkie wady postępowania administracyjnego mają znaczący wpływ na treść rozstrzygnięcia. Wyjawienie tych wad i ich usunięcie we wznowionym postępowaniu prowadzi często do konstatacji, iż pomimo usunięcia tych wad treść rozstrzygnięcia winna pozostać niezmieniona, gdyż jest zgodna z prawem. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Wada postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie miała wpływu na merytoryczną treść postanowienia z [...] maja 2010 r. Wszystkie okoliczności sprawy ustalone na podstawie całokształtu materiału dowodowego przemawiają za tym, że nie było podstaw do wydania innego postanowienia niż dotychczasowe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, skarżąca - I. P. zarzuciła: -naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez wstrzymanie robót budowlanych w wyniku ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych na podstawie niezgodnego z prawdą wskazania odległości ściany budynku od granicy, gdzie za punkt odniesienia przyjęto płot a nie faktyczną granicę oraz niezgodnego z obowiązującym prawem zakwalifikowania ściany bez otworów i drzwi do klasy ZL, -rażące naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 10 § 1 k.p.a. poprzez nieumiejętne określenie stron postępowania, a tym samym pozbawienie stron - J. G. i M. M. udziału w postępowaniu na każdym jego etapie oraz J. i S. G. na etapie postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, -rażące naruszenie art. 77 oraz art. 80 k.p.a. poprzez nierzetelne działanie wynikające z nieprzeanalizowania całości materiału dowodowego oraz nieodniesienie się do analiz i ekspertyz opracowanych przez ekspertów w dziedzinie budownictwa i geodezji, a przedłożonych wtoku postępowania, -rażące naruszenie art. 7, art. 8 i art. 10 k.p.a. poprzez zupełne pominięcie słusznego interesu obywatela oraz działanie, które jest sprzeczne z jedną z podstawowych zasad, jakimi powinny kierować się organy administracji publicznej, a mianowicie, prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. W uzasadnieniu skargi rozwijając tak postawione zarzuty skarżąca przede wszystkim wskazała, że Główny Inspektor analizując postanowienie [...] WINB z [...] lipca 2012 r. tylko pozornie przeanalizował stan faktyczny, skupiając się jedynie na "art. 141 § 1 pkt 4 k.p.a." Skutkowało to "wydaniem postanowienia o odmowie uchylenia postanowienia [...]WINB z [...] maja 2010 nr [...]. Tym samym, nie jest właściwym postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o utrzymaniu w mocy postanowienia nr [...], na podstawie argumentu, że wada postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie miała wpływu na merytoryczną treść postanowienia [...]WINB z [...] maja 2010 r.". Wszystkie okoliczności sprawy, jak wskazała następnie skarżąca, przemawiają za tym, że należało wydać inne postanowienie niż dotychczasowe, z [...] maja 2010 r. Skarżąca podniosła przy tym, iż nieprawdziwe jest twierdzenie o przeanalizowaniu wszelkich okoliczności sprawy oraz materiału dowodowego, gdyż oba organy orzekające nie odniosły się ani do ekspertyz, ani do analiz opracowanych na żądanie organu powiatowego. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. -Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2012 r. utrzymujące w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2012 r. nr [...]. Oba te orzeczenia wydane zostały w postępowaniu wznowieniowym, zainicjowanym wnioskiem J. i S. G., którzy powołując się na przesłankę wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wnieśli o wznowienie postępowania w stosunku do postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] maja 2010 r. nr [...]. Ostatnim z wymienionych orzeczeń, organ wojewódzki utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z . marca 2010 r. nr [...], którym organ powiatowy, na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4, ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego, wstrzymał roboty budowlane prowadzone przez Irenę i R. P. polegające na rozbudowie i przebudowie domu jednorodzinnego w Nowej [...] przy ul. S., nałożył na wyżej wymienionych obowiązek zabezpieczenia wskazanego domu przed szkodliwym działaniem czynników atmosferycznych oraz zobowiązał ww. do sporządzenia i przedłożenia w zakreślonym terminie inwentaryzacji wykonanych robót wraz z inwentaryzacją geodezyjną i ekspertyzy technicznej określającej w sposób jednoznaczny możliwość dostosowania wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z przepisami. [...] WINB utrzymując w mocy (postanowieniem z [...] maja 2010 r.) wskazane postanowienie organu powiatowego z [...] marca 2010 r. podniósł dwie okoliczności. Wskazał po pierwsze na to, iż wydanie tego rodzaju postanowienia było uzasadnione z uwagi na wyeliminowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu prawomocnym wyrokiem z 17 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Wr 482/2010, decyzji o pozwoleniu na rozbudowę i przebudowę ww. obiektu. Tym samym wykonane prace budowlane, choć nie zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej, to jednak wymagają doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem i temu służy tryb przewidziany w art. 50 - 51 Prawa budowlane. Po drugie zauważył, iż poczynione w sprawie ustalenia wskazują na to, iż inwestycję zrealizowano w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w przepisach. Tym samym za w pełni uzasadnione uznał wstrzymanie prowadzonych robót i nakazanie wykonania stosownych zabezpieczeń oraz przedłożenie żądanych dokumentów, które umożliwią organowi I instancji przeprowadzenie postępowania naprawczego. Na koniec, organ wojewódzki dostrzegł, że błędnym było wskazywanie przez organ powiatowy na niezgodność wykonanych robót z projektem budowlanym, którego treść w związku z zapadłym wyrokiem (uchylającym pozwolenie na budowę), nie może być brana pod uwagę. Żądając wznowienia postępowania w stosunku do ww. postanowienia organu wojewódzkiego, J. i S. G. wskazali, że nie zapewniono im czynnego udziału w sprawie, a jako współwłaściciele nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z nieruchomością inwestycyjną winni być traktowani jako strony. Wskazali nadto na błędy poczynione w ustaleniach faktycznych, a polegające na wadliwym ustaleniu odległości między budynkami, budynkiem i granicą posesji. Wniosek o wznowienie wnieśli w dniu 19 sierpnia 2011 r., przy czym w piśmie uzupełniającym z 8 października 2011 r. (data nadania) wyjaśnili - na żądanie organu, iż o postanowieniu ostatecznym z 4 maja 2010 r. dowiedzieli się z pisma organu stanowiącego wezwanie do sprecyzowania podania, tj. w dniu 3 października 2011 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po zapoznaniu się z żądaniem J. i S. G., postanowieniem z [...] listopada 2011 r. wznowił postępowanie -z ich wniosku- w stosunku do ostatecznego postanowienia z [...] maja 2010 r. nr [...]. Następnie, postanowieniem z [...]lipca 2012 r. (po ponownym rozpatrzeniu sprawy) orzekł na zasadzie art. 151 § 2 k.p.a., tj. stwierdził, iż postanowienie z [...] maja 2010 r. zostało wydane z naruszeniem prawa z uwagi na ziszczenie się okoliczności wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz odmówił jego uchylenia ze względu na wystąpienie przesłanki negatywnej, o której mowa w art. 146 §2 k.p.a. Rozstrzygnięcie to, zasadnie -w ocenie Sądu- zostało utrzymane w mocy postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2012 r. Okoliczności sprawy uzasadniały bowiem zastosowanie ww. przepisu art. 151 § 2 Kodeksu, zgodnie z którym w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. -Rozwijając powyższą ocenę, zauważyć przede wszystkim raz jeszcze należy, iż tak zaskarżone, jak i poprzedzające je postanowienie z [...] lipca 2012 r. zapadło w postępowaniu nadzwyczajnym, jakim jest postępowanie wznowieniowe. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową, stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną (czy, jak w niniejszej sprawie, postanowieniem - na zasadzie art. 126 k.p.a.), jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte poważną, kwalifikowaną wadą - wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. Nie jest więc to koleina instancja zwykłego postępowania, a postępowanie umożliwiające kontrole prawidłowości wydanej decyzji ostatecznej, przy czym ograniczone przesłankami enumeratywnie wymienionymi w art. 145 § 1 i art. 145a k.p.a., których rozszerzająca wykładnia jest niedopuszczalna, jako że wznowienie postępowania w sprawie zakończonej już decyzją ostateczna jest odstępstwem od zasady stabilności decyzji wyrażonej w art. 16 ww. ustawy. Właściwy organ orzeka po wznowieniu postępowania o wzruszeniu decyzji dotychczasowej (albo postanowienia, na mocy ww. art. 126) tylko wówczas, gdy stwierdzi, iż wystąpiła jedna z przesłanek ściśle określonych w art. 145 § 1 lub 145a k.p.a. i jednocześnie nie zachodzi żadna z negatywnych przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 146 k.p.a., a więc nie upłynął termin dopuszczalności wznowienia postępowania, ani w wyniku wznowienia postępowania nie zapadnie wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Przy czym, zważyć w tym miejscu także należy, iż postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest dwuetapowe. W pierwszej fazie organ bada jedynie, czy podanie o wznowienie wniosła strona, czy wskazano w nim ustawowe przesłanki wznowieniowe, a także czy został zachowany termin do złożenia podania określony w art. 148 k.p.a. Dopiero pozytywne ustalenia organu w tym zakresie uzasadniają wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania, które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Dostrzec jednocześnie trzeba, iż w przypadku wniosku o wznowienie opartego na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., ustalenie interesu prawnego podmiotu wnoszącego ten wniosek w sytuacjach wątpliwych, może mieć miejsce jedynie w kolejnej fazie tego postępowania, tj. w fazie rozpoznawczej (czyli po wydaniu postanowienia o wznowieniu - por. m. in. wyrok NSA z 30 września 2010 r. sygn. akt II OSK 1438/09, lex nr 746540). Tylko bowiem w sytuacji, gdy w sposób oczywisty (na podstawie treści wniosku o wznowienie) można przyjąć, że wnioskodawca nie ma przymiotu strony postępowania, o którego wznowienie wnosi, zbędne jest przeprowadzanie przez organ postępowania rozpoznawczego i wyjaśnianie tej kwestii, a co za tym idzie - możliwym jest zastosowanie art. 149 § 3 k.p.a. (tak NSA w wyroku z 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1556/09, lex nr 746637). Zaznaczyć także należy, iż wydanie postanowienia o wznowieniu w oparciu o art. 149 § 1 k.p.a. nie przesądza wystąpienia w sprawie przesłanki wznowieniowej. Postanowienie to stanowi natomiast podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia (po pierwsze) oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (o ile przyczyna wznowienia w sprawie będzie miała miejsce), stosownie do treści art. 149 § 2 k.p.a. Wskazać też należy, iż przepis art. 151 reguluje możliwe sposoby rozstrzygnięcia w postępowaniu wznowieniowym. Art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. ma zastosowanie w przypadku, gdy w toku postępowania (po wznowieniu) ustalono, że żadna przesłanka z art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b nie miała miejsca, a tym samym nie było podstaw do ponownej merytorycznej oceny sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Wskazany przepis nie ma jednak zastosowania w sytuacji, gdy wprawdzie wystąpiła przesłanka wznowienia, lecz jednocześnie wystąpiła przynajmniej jedna z przesłanek negatywnych wymienionych w art. 146. W takim przypadku, m. in. wówczas gdy w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (o czym stanowi § 2 art. 146), zastosowanie znajduje art. 151 §2. -Ta ostatnia sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, na co zasadnie wskazano w uzasadnieniu postanowienia organu wojewódzkiego z [...] lipca 2012 r., i podtrzymano w postanowieniu zaskarżonym z [...] sierpnia 2012 r. Przy czym w pierwszej kolejności wymaga zauważania, iż wszystkie powyżej przywołane reguły procedowania, charakterystyczne dla postępowania wznowieniowego zostały w sprawie zachowane. Wniosek o wznowienie opierał się na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i słusznie w tej sytuacji przyjęto, iż winien on spowodować wznowienie postępowania, albowiem we wstępnej fazie nie jest możliwa ocena interesu prawnego wnioskodawców. Słusznie przy tym wzięto pod uwagę termin określony w art. 148 k.p.a., a wobec wyjaśnień J. i S. G. (zawartych w piśmie z 8 października 2011 r. - data nadania), prawidłowo uznano, iż termin miesięczny - określony ww. normie prawnej- został w sprawie zachowany. Powyższe uprawniało w konsekwencji organ wojewódzki do wznowienia postępowania administracyjnego w stosunku do kwestionowanego postanowienia z [...] maja 2010 r., co też nastąpiło postanowieniem tego organu z [...] listopada 2011 r. nr [...]. Przechodząc do kolejnej fazy postępowania wznowieniowego, organ wojewódzki (a za nim Główny Inspektor) zasadnie -w ocenie Sądu- uznał, iż wnioskodawcom przysługuje przymiot strony w sprawie. Wziął w tym zakresie pod uwagę, że zgodnie ze znajdującą się w aktach sprawy informacją z rejestru gruntów, J. i S. G. są jednymi ze współwłaścicieli nieruchomości przy ul. [...] w Nowej [...] (działka nr ewid. [...]), a tym samym bezpośrednimi sąsiadami działki inwestycyjnej przy ul. [...] w Nowej [...]. Organ wojewódzki dostrzegł także (powołując się na protokół z oględzin z 16 lutego 2010 r.), że wykusz budynku objętego postępowaniem zlokalizowany jest w stosunku do ściany budynku nr [...] w odległości 640 cm, natomiast od ogrodzenia od strony budynku nr [...] - w odległości 343 cm. Powyższe wskazuje na niezachowanie wymogów określonych w rozporządzeniu z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a to świadczy o interesie prawnym wnoszących o wznowienie. Z tą oceną należy się w pełni zgodzić. Ocena ta prowadzi w efekcie do konkluzji, iż wydając postanowienie ostateczne z [...] maja 2010 r. [...] WINB błędnie ustalił krąg stron, albowiem pominął w postępowaniu J. i S. G.. Zaznaczyć jednocześnie należy, iż dla uznania wnioskodawców za strony postępowania bez znaczenia (na tym etapie) jest, czy ww. odległości zostały wskazane prawidłowo. Ważne jest, iż przy realizacji inwestycji mogło dojść do naruszenia odległości przewidzianych w § 12 ww. rozporządzenia, a nie, czy faktycznie do tego naruszenia doszło (bo dla samego ustalenia interesu prawnego wnioskodawców kwestia ta jest drugorzędna; z uwagi jednak na to, iż do nieprawidłowości w tym zakresie mogło dojść, ich udział w sprawie jest uzasadniony i konieczny - w celu ochrony ich interesów prawnych). Reasumując, wskazane okoliczności uzasadniały stwierdzenie, iż w sprawie wystąpiła przesłanka wznowieniowa przewidziana w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. To zaś uzasadniało ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej kwestionowanym postanowieniem z [...] maja 2010 r. Nie oznacza to jednak, iż organ zobligowany był rozpatrzeć sprawę na nowo w całości, tak jak miałoby to miejsce w postępowaniu zwykłym. Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na wyrok NSA z 18 sierpnia 2011 r. sygn. akt II OSK 1162/11(lex nr 1068961), w którym Sąd zawarł tezę, iż wystąpienie podstawy wznowienia postępowania nie może być pretekstem do ponownego rozpoznania sprawy w całości, bez względu na stwierdzone uchybienia. Oznacza to m. in. (jak wskazał NSA), że jeżeli nie stwierdzono istnienia żadnej z podstaw wznowienia, które dotyczą postępowania dowodowego, to wznowienie postępowania z innej przyczyny, np. na podstawie art. 145a k.p.a., nie daje podstaw do ponownej oceny już przeprowadzonych i ocenionych dowodów. W uzasadnieniu wskazanego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, iż w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego brak, występującego w innych procedurach, zastrzeżenia, że rozpoznanie sprawy po wznowieniu postępowania winno mieścić się w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia (art. 282 § 1 ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 412 § 1 k.p.c.). Nie wynika z tego jednak, że w postępowaniu administracyjnym takiego ograniczenia nie ma. Zdaniem NSA, również po wznowieniu postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją administracyjną rozpoznanie sprawy winno zawierać się w granicach zakreślonych stwierdzonymi podstawami wznowienia. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania ma na celu naprawienie konkretnych wad postępowania zakończonego ostateczną decyzją ujętych w formie podstaw wznowienia. Wystąpienie podstawy wznowienia nie może być zatem pretekstem do ponownego rozpoznania sprawy w całości, bez względu na stwierdzone uchybienia. Zatem, po stwierdzeniu zaistnienia w sprawie podstawy wznowienia, organ wojewódzki (a za nim - w II Instancji, Główny Inspektor), zobligowany był ocenić ponownie sprawę z uwzględnieniem stwierdzonej wady (wypełniającej dyspozycję art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Tak też, w ocenie Sądu, organ ten flak i organ II instancji) orzekając zachował się w sprawie i w konsekwencji zasadnie uznał, że choć wystąpiła przesłanka wznowieniowa, to nie miało to żadnego wpływu na ostateczne postanowienie [...] WINB z [...] maja 2010 r. Fakt nie zapewnienia w sprawie czynnego udziału J. i S. G. nie miał bowiem żadnego znaczenia dla zastosowania art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Dla zastosowania tego przepisu nie miały również żadnego znaczenia podnoszone przez wnioskodawców niniejszego postępowania zarzuty (związane z błędnym ustaleniem odległości spornego budynku nr 14a do budynku nr 14 i granic posesji). Istotnym bowiem jest, iż ostateczne pozwolenie na budowę, na podstawie którego I. i R. P. realizowali rozbudowę i przebudowę domu jednorodzinnego przy ul. [...] w Nowej [...], prawomocnym wyrokiem Sądu zostało wyeliminowane z obrotu prawnego. Okoliczność ta była jedną z tych, które [...] WINB podał w uzasadnieniu postanowienia z [...] maja 2010 r. utrzymując w mocy postanowienie organu powiatowego z [...] marca 2010 r. o wstrzymaniu robót budowlanych. Zasadnie przy tym podniósł, iż powyższe uzasadnia wszczęcie procedury naprawczej (o której mowa w art. 50-51 Prawa budowlanego), celem zalegalizowania wykonanych robót. Słusznie przy tym zaznaczył, że dokumenty, których zażądano od inwestora mocą postanowienia z [...] marca 2010 r., pozwolą na ustalenie, jakie czynności należy w tym kierunku podjąć. Fakt pominięcia w postępowaniu J. i S. G. na zmianę przywołanych okoliczności nie mógł wpłynąć. Tym samym należało przyjąć, iż wada stwierdzona w trakcie postępowania wznowieniowego była tego rodzaju, że nie miała wpływu na merytoryczną treść ostatecznego postanowienia. Dostrzec przy tym należy, iż wnioskodawcy niniejszego postępowania (którym to zapewniono po wznowieniu czynny udział w sprawie) nie podnieśli żadnych kwestii, które mogłyby wpłynąć na ocenę merytoryczną sprawy i zastosowanie w niej ww. art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego). Stąd też wydanie orzeczenia w I instancji (w postępowaniu wznowieniowym) na podstawie art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 k.p.a. należało uznać za w pełni uzasadnione i prawidłowe. Dodać jednocześnie należy, iż wydanie postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego może mieć miejsce jedynie w sytuacji, gdy roboty te są faktycznie wykonywane w dacie wydania postanowienia. Okoliczność ta na etapie postępowania wznowieniowego nie była kwestionowana przez wnioskodawców. Z akt postępowania zwykłego (v. protokół oględzin z 16 lutego 2010 r.) wynika zaś, iż w dacie wydania postanowienia o wstrzymaniu robót, prace budowlane były prowadzone i nie zostały zakończone, a wobec tego ich wstrzymanie było możliwe (co więcej - w stanie faktycznym sprawy, konieczne). -Konkludując, skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zarzuty w niej podniesione okazały się bezzasadne. W sprawie nie doszło -w ocenie Sądu- do naruszenia przepisów postępowania (podanych w skardze), ani żadnych innych o charakterze procesowym, w tym regulujących postępowanie wznowieniowe. Co prawda można zarzucić organom orzekającym w sprawie naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zbyt ogólnikowe uzasadnienie wydanych postanowień w kontekście stwierdzonej wady i jej wpływu na wynik sprawy (w tym pominięcie wyżej wskazanej okoliczności związanej z uchyleniem prawomocnym wyrokiem pozwolenia na przebudowę i rozbudowę budynku), ale nie sposób przyjąć, aby naruszenie to miało charakter istotny (a tylko tego rodzaju uchybienie procesowe mogłoby skutkować uwzględnieniem skargi), w sytuacji gdy w obu postanowieniach prawidłowo wywiedziono, że stwierdzona wada nie miała wpływu na merytoryczną treść postanowienia [...] WINB z [...] maja 2010 r. nr [...]. Jednocześnie wymaga zauważenia, iż zarzuty podniesione w skardze sprowadzały się w istocie do wskazania na brak odpowiedniego postępowania dowodowego i nie uwzględnienie w efekcie całości materiału dowodowego, w tym złożonych przez skarżącą (na żądanie organu powiatowego, w postępowaniu zwykłym) analiz i ekspertyz. Zarzuty te są niezasadne, a to już tylko z tego względu, że stwierdzona w sprawie przesłanka wznowieniowa nie dawała podstaw do ponownej oceny okoliczności faktycznych (i ponownego prowadzenia postępowania dowodowego). Nadto, nie bez znaczenia jest także przedmiot, w jakim wydane zostało ostateczne postanowienie z [...] maja 2010 r. Zauważyć należy, iż orzeczenie to otwiera postępowanie naprawcze uregulowane w art. 50 - 51 Prawa budowlanego. Z tego też względu mocą tego orzeczenia nałożono na inwestora obowiązek przedłożenia odpowiedniej dokumentacji. Ocena tej dokumentacji (analiz, ekspertyz), będzie konieczna, ale dopiero w kolejnej fazie tego postępowania, które winno zakończyć się jednym z rozstrzygnięć, o których mowa w art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego. Dla prawidłowości zastosowania art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego wystarczające jest zaś ustalenie, że doszło do prawomocnego uchylenia pozwolenia na budowę w trakcie realizacji inwestycji. Taka sytuacja wymaga przeprowadzenia postępowania uregulowanego w ww. przepisach art. 50 -51, i taka też wystąpiła w niniejszej sprawie. Z tych też przyczyn Sąd uznał, iż zaskarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe i skargę jako nieuzasadnioną w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło