VII SA/Wa 2686/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, , Sędzia WSA Renata Nawrot (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi Kościoła [...] w [...] na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] września 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę oddala skargę Postanowieniem z [...] września 2017 r., znak: [...], Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dalej: "organ odwoławczy", "Minister") na podstawie art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tj. Dz.U. z 2014 r., poz. 1446 ze zm.; dalej: "u.o.z.o.z."), art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (t j. Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.: dalej: "Prawo budowlane") oraz art. 17 pkt 2, art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu zażalenia Kościoła [...] [...] "[...]" w [...] (dalej: "skarżąca", "Kościół"), utrzymał w mocy postanowienie Miejskiego Konserwatora Zabytków w [...](dalej: "organ I instancji") z dnia [...] czerwca 2017 r., sygn. [...], o odmowie uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...], przy ul. [...] ([...]) w [...]. Do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu [...] czerwca 2017 r. do Biura Miejskiego Konserwatora Zabytków w [...] wpłynął wniosek o uzgodnienie projektu rozbiórki budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...], przy ul. [...] ([...]) w [...]. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r., organ I instancji działając na podstawie art. 6 ust. 1, art. 89 pkt 2 u.o.z.o.z. w związku z art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego oraz § 2 ust. 3 porozumienia Nr [...] z [...] marca 2012 r. zawartego pomiędzy Wojewodą [...] a Gminą [...], orzekł o odmowie uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę budynku mieszkalnego (ujętego w gminnej ewidencji zabytków) położonego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] ([...]) w [...], zgodnie z przedstawionym projektem rozbiórki. W uzasadnieniu organ I instancji zaznaczył, iż przedmiotowy budynek nie jest objęty ustawową formą ochrony, na podstawie indywidualnego lub urbanistycznego wpisu do rejestru zabytków województwa lubelskiego, jednakże ujęty jest w gminnej ewidencji zabytków oraz znajduje się na terenie układu urbanistycznego dzielnicy przemysłowo-mieszkaniowej [...] ujętego w gminnej ewidencji zabytków miasta [...]. Organ podał, iż przedmiotowy budynek wzniesiony przed 1910 rokiem (wg. karty adresowej zabytku nieruchomego [...] datę budowy określono wstępnie na 1910 rok) jest obiektem murowanym z cegły i kamienia na planie prostokąta, jednokondygnacyjnym, parterowym z użytkowym poddaszem, niepodpiwniczonym. Wnętrze omawianego budynku zachowało charakterystyczne dla budownictwa mieszkaniowego osiedli przemysłowych z tego okresu symetryczne i funkcjonalne podziały z umieszczonym centralnie hallem, klatką schodową i korytarzem - wydzielającymi dwa odrębne mieszkania o wyraźnie rozdzielonych funkcjach pomieszczeń na gospodarcze (kuchnia), sanitarne (łazienka), komunikacyjne (hall, klatka schodowa, korytarz) oraz pokoje. Symetryczny i funkcjonalny podział wnętrza występuje również w części poddasza. Ze względu na warte zachowania oryginalne walory stylowe, zgodne z założeniem autora projektu i programowymi cechami stylu, odpowiadającymi lokalizacji i funkcji zagospodarowania terenu (w obrębie historycznego muru dawnego zespołu przemysłowego) oraz ukształtowaniu i skali budynku wraz z autentyczną kompozycją architektoniczną elewacji, przedmiotowy budynek objęty jest ochroną konserwatorską. W przekonaniu Miejskiego Konserwatora Zabytków omawiany budynek wartości tych nie utracił. Uzasadniona jest konieczność przeprowadzenia w nim prac remontowych, ale rozbiórka nie ma uzasadnienia z konserwatorskiego punktu widzenia. W związku z powyższym Miejski Konserwator Zabytków uznał, że uwzględniając ważny interes społeczny oraz wartość zabytkową budynku, powinno się go zachować. W zażaleniu wniesionym na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca zarzuciła: rażące naruszenie art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 10 § 1, art. 19, art. 20, art. 28, art. 124 § 1 k.p.a. oraz art. 6 ust. 1, art. 89 pkt 2 i art. 93 ust. 1 u.o.z.o.z. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Uzasadniając zażalenie Kościół odniósł się do organu wydającego postanowienie, ponadto wyraził stanowisko stwierdzające, iż budynek jest częściowo spalony, zrujnowany co czyni jego eksploatację za niemożliwą. Podkreślił również, że został on nabyty w dniu [...] października 2016 r. od Gminy [...] na cele działalności sakralnej i w akcie notarialnym przedstawiciel sprzedającego złożył oświadczenie, że budynek nie jest wpisany do rejestru zabytków i nie ma żadnych ograniczeń w rozporządzaniu tą nieruchomością. Powyższe stwierdzenia przedstawiciela Prezydenta jak wskazuje skarżąca, stoją w oczywistej sprzeczności z ustaleniami poczynionymi w postanowieniu, co prowadzi do wniosku, że postanowienie to zostało wydane na podstawie błędnie ustalonego stanu faktycznego. Rozpoznając zażalenie skarżącej od postanowienia organu I instancji, organ odwoławczy wskazanym na wstępie niniejszego uzasadnienia postanowieniem z [...] września 2017 r orzekł o jego utrzymaniu w mocy. Uzasadniając Minister przytoczył brzmienie art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego, wyjaśniając przy tym, że postępowanie uzgodnieniowe w tym zakresie prowadzone jest przez organ administracji architektoniczno-budowlanej na podstawie art. 106 k.p.a. Następnie Minister podał, iż Prezydent Miasta [...], reprezentowany przez Zastępcę Dyrektora Wydziału Architektury i Budownictwa, pełni w niniejszej sprawie funkcję organu administracji architektoniczno-budowlanej. Zaznaczył dalej, że zgodnie z art. 96 ust. 2 u.o.z.o.z., wojewoda, na wniosek wojewódzkiego konserwatora zabytków, może powierzyć, w drodze porozumienia, prowadzenie niektórych spraw z zakresu swojej właściwości, w tym wydawanie decyzji administracyjnych, gminom i powiatom, a także związkom gmin i powiatów, położonym na terenie województwa. W przedmiotowej sprawie na mocy § 1 porozumienia z dnia [...].03.2012 r. nr [...] zawartego pomiędzy Wojewodą [...] a Gminą [...], reprezentowaną przez Prezydenta Miasta [...], Wojewoda [...], działając na wniosek [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, powierzył Gminie [...] prowadzenie spraw z zakresu właściwości Wojewody [...], realizowanych przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, dotyczących ochrony i opieki nad wybranymi zabytkami z terenu Gminy [...], w tym nad zabytkami ujętymi w gminnej ewidencji zabytków. Zgodnie z § 2 ust. 3 ww. aktu prawnego, do przekazanych zadań należy prowadzenie postępowań na podstawie art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego. W § 3 pkt. 2 przedmiotowego porozumienia zawarto zapis, iż zadania powierzone porozumieniem (w tym wydawanie decyzji i postanowień) realizowane są przez Prezydenta Miasta [, z upoważnienia którego działa Miejski Konserwator Zabytków w [...]. W związku z powyższym Minister ocenił, że organ ochrony zabytków, który wydał zaskarżone postanowienie, posiada kompetencje do wypowiadania się w sprawach dotyczących uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę obiektów ujętych w gminnej ewidencji zabytków bądź znajdujących się na obszarach figurujących w tymże zbiorze z terenu [...]. Przechodząc do meritum sprawy, organ odwoławczy podniósł, iż budynek mieszkalny przy ul. [...] w [...] został umieszczony w gminnej ewidencji zabytków. Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, iż pochodzący z początków XX w., budynek mieszkalny przy ul. [...] w [, pomimo skromnej formy architektonicznej, posiada cenne wartości historyczne i naukowe, jako egzemplifikacja zabudowy mieszkalnej powiązanej z zakładem przemysłowym funkcjonującym na terenie ww. miasta na przełomie XIX i XX w. Początki powyższego kompleksu sięgają lat 60. XIX w. Zespół ten, będący jednym z najstarszych ośrodków industrialnych na terenie [...], składający się pierwotnie m. in. z młyna parowego, magazynu i piekarni, należał do M. K.. Następnie został przejęty przez fabrykę wódek i likierów "[...]". Obiekt stanowiący przedmiot postępowania, wraz z towarzyszącym mu murowanym ogrodzeniem, jest ostatnim reliktem ww. zespołu zabudowy przemysłowej, który w dalszym ciągu prezentuje swoją historyczną formę. Minister potwierdził znaczącą rolę, omawianej nieruchomości jako elementu pejzażu kulturowego, budującego tożsamość lokalną. Minister dokonał analizy dokumentacji przesłanej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, wykonanej w marcu 2017 r. przez inż. T. G., w której dokonano oceny stanu technicznego zabudowy wnioskowanej do rozbiórki. Autor opracowania wskazał, że elementy konstrukcyjne omawianego budynku posiadają pęknięcia. Zaobserwowano także zawilgocenie i zagrzybienie ścian oraz korozję biologiczną konstrukcji dachu. Według sporządzającego ocenę (inż. T.G.), kondycja substancji budynku nie gwarantuje bezpiecznego użytkowania, niemniej organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż w powyższej opinii nie zawarto wniosków, by omawiany obiekt znajdował się w stanie katastrofy budowlanej bądź w stanie awaryjnym. Odnosząc się do zarzut Kościoła, co do daty powstania obiektu, podniósł, iż datowanie obiektu, jakie podano w załączonym akcie notarialnym (późniejsze niż wskazane przez Miejskiego Konserwatora Zabytków w [...]), nie zostało poparte żadnym dowodem. Podkreślił także, odpowiadając na kolejny argument zażalenia, iż oględziny nie są obligatoryjną czynnością organu ochrony zabytków prowadzącego postępowanie uzgodnieniowe. W omawianym przypadku organ I instancji uznał, iż posiada wystarczającą wiedzę z urzędu do oceny planowanych prac rozbiórkowych w kontekście zachowanych wartości zabytkowych przedmiotowego domu mieszkalnego. Konkludując Minister uznał zatem, iż w interesie społecznym leży ochrona obiektów o wartościach zabytkowych oraz niedopuszczenie do zniszczenia ich autentycznej, zabytkowej substancji. W przedmiotowej sprawie jest to sprzeczne z interesem inwestora. Organ zażaleniowy w omawianym przypadku przedłożył interes społeczny nad interes skarżącej, ponieważ realizacja planowanej inwestycji doprowadziłaby do całkowitej likwidacji cennego elementu pejzażu kulturowego [...], posiadającego wartości historyczne i naukowe, jako relikt jednego z najstarszych założeń przemysłowych na ternie miasta. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy: tj. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym oparcie rozstrzygnięcia tylko i wyłącznie na postanowieniu o odmowie uzgodnienia rozbiórki budynku mieszkalnego wydanego przez Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2017 r.; tj. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie II instancji na mocy art. 77 § 1 k.p.a. oraz sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a.; tj. naruszenie art. 10 k.p.a. polegające na braku zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, tj. braku wydania postanowienia przed wydaniem decyzji o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych przez stronę żądań. tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 84 § 1 k.p.a. poprzez niepowołanie przez Organ biegłego rzeczoznawcy z zakresu architektury i budownictwa oraz z zakresu ochrony zabytków; tj. naruszenie art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w odmówieniu mocy dowodowej i wiarygodności dokumentowi - aktowi notarialnemu - umowie sprzedaży z dnia [...].10.2016 r., REP A [...] w którym to akcie przedstawiciel sprzedającego (Gminy [...]) oświadczył m. in., że budynek został wybudowany w roku 1925, nie jest wpisany do rejestru zabytków i nie ma żadnych ograniczeń w rozporządzaniu tą nieruchomością; tj. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu decyzji w sposób pełny i precyzyjny dowodów, na których Organ oparł swojej rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła postawione zarzuty. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...]września 2017 r. utrzymujące w mocy postanowienie Miejskiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. odmawiające – w trybie art. 39 ust. 4 Prawa budowlanego – uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...]. Przypomnieć należy, że stosownie do treści art. 39 ust. 4 Prawa budowlanego wojewódzki konserwator zabytków jest obowiązany zająć stanowisko w sprawie wniosku o pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektów budowlanych, o których mowa w ust. 3, w terminie 30 dni od dnia jego doręczenia. Niezajęcie stanowiska w tym terminie uznaje się jako brak zastrzeżeń do przedstawionych we wniosku rozwiązań projektowych. Zgodnie zaś z art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje właściwy organ w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Instytucja "uzgodnienia" zakłada zatem współdziałanie organów, z których jeden prowadzi postępowanie główne (organ administracji architektoniczno-budowlanej), a drugi postępowanie subsydiarne (wpadkowe, incydentalne). W celu pozytywnego rozstrzygnięcia postępowania głównego wymagana jest zgodność stanowisk obu organów. Organ administracji architektoniczno-budowlanej rozstrzyga sprawę w drodze decyzji, natomiast stanowisko organu współdziałającego wyrażane jest w formie postanowienia. Kwestią zasadniczą dla rozpoznania niniejszej sprawy było zatem dokonanie oceny, czy organy konserwatorskie odmawiając uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...] przekroczyły granice uznania administracyjnego. W obowiązujących przepisach prawa ustawodawca nie wymienił przypadków, w których należy wydać pozwolenia, a w jakich odmówić jego udzielenia. Ocena ta powinna zatem każdorazowo opierać się na ustaleniach dokonanych przez organ ochrony konserwatorskiej w konkretnej sprawie. W ocenie Sądu, w kontrolowanej sprawie organy w sposób rzetelny - z zachowaniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego – w oparciu o całokształt zgromadzonego materiału dowodowego wykazały brak podstaw do wydania uzgodnienia rozbiórki przedmiotowego obiektu. Podkreślić bowiem należy, że ochrona zabytków, w rozumieniu art. 4 pkt 1-6 o ochronie zabytków obejmuje ogół działań podejmowanych w odniesieniu do zabytków w celu zachowania ich wartości zabytkowej. W omawianej regulacji prawodawca zawarł przykładowy, otwarty katalog tego rodzaju działań. Ogólny charakter powołanego przepisu rodzi po stronie organu konserwatorskiego obowiązek wykazania, na czym dokładnie polega ochrona w każdej indywidualnej sprawie. Przepis art. 4 u.o.z.o.z. nie może zatem stanowić samodzielnej podstawy do wydawania przez organy konserwatorskie rozstrzygnięć o charakterze władczym (reglamentacyjnym), skutkujących ograniczającą ingerencją w zespół uprawnień przysługujących właścicielowi lub użytkownikowi zabytków. Zdefiniowana w ww. regulacji ochrona zabytków prowadzić zatem powinna do zrównoważonego rozwoju rodzimej zabudowy (wyważonego przenikania się przestrzeni współczesnej i zabytkowej), przy założeniu, że o wartości obiektów zabytkowych decyduje przede wszystkim to, że są one przekazami określonych znaczeń (świadectwa). Przy uwzględnieniu powyższej argumentacji, całokształt zgromadzonego materiału dowodowego potwierdza stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Po pierwsze jak ustaliły organy konserwatorskie budynek mieszkalny przy ul. [...] w [...] został umieszczony w gminnej ewidencji zabytków (karta adresowa zabytku nieruchomego). Ponadto pochodzący z początków XX w., budynek mieszkalny, pomimo skromnej formy architektonicznej, posiada cenne wartości historyczne i naukowe, jest również ostatnim reliktem zespołu zabudowy przemysłowej, znajdującym się na terenie układu urbanistycznego dzielnicy przemysłowo mieszkaniowej [...]. Autor opracowania dokumentacji (z marca 2017 r.) wskazał, że elementy konstrukcyjne budynku posiadają pęknięcia, zaobserwowano również zawilgocenie i zagrzybienie ścian oraz korozję biologiczną konstrukcji dachu, co w całości powoduje, że kondycja substancji budynku nie gwarantuje bezpiecznego użytkowania. Niemniej z akt sprawy nie wynika również, że obiekt zagrożony jest katastrofą budowlaną, bądź w stanie awaryjnym, jego statyka była istotnie naruszona, albo też stopień korozji powodował konieczność rekonstrukcji większej części substancji budowlanej. Sąd zauważa, że każda z form ochrony zabytków, o której mowa w art. 7 u.o.z.o.z. podlega ochronie bez względu na stan zachowania, jak stanowi art. 6 ust. 1 cyt. ustawy. Dopóki zatem stopień zniszczenia obiektu zabytkowego nie osiągnie takiego rozmiaru, który pozwoli uznać, że obiekt nie przedstawia już żadnych wartości historycznych, artystycznych lub naukowych, bowiem nie da się go zachować, dopóty zabytek nie może zostać rozebrany. Organy administracji wykazały w sposób przekonujący w uzasadnieniach postanowień wartość historyczną i naukową tego budynku i należy podzielić pogląd, że obiekt ten pomimo zniszczeń na skutek upływu czasu i zaniedbań właścicieli nie utracił swojej wartości zabytkowej. Zły stan techniczny obiektu nie przesądza o utracie wartości zabytkowej i nie stanowi wystarczającej podstawy do jego rozbiórki. Rola dysponenta zabytku sprowadza się do starannego postępowania w stosunku do zabytku, jak najdłuższego utrzymania zabytku w jak najlepszym stanie oraz jak najlepsze jego wykorzystanie dla dobra ogółu ze względu na jego walory historyczne czy naukowe. Zatem zabytek przestaje być tylko i wyłącznie prywatnym dobrem jego właściciela, którego interesy zostają z tego względu wyraźnie ograniczone, zaś treść ustawowego ograniczenia sygnalizuje przepis art. 140 k.c. (wyrok WSA w Warszawie z dnia 23.04.2009r. sygn. akt I SA/Wa 48/09, LEX nr 550267). W odniesieniu do zarzutów skargi , wyjaśnić należy, ze naruszenie przepisów postępowania może polegać w szczególności na niedopełnieniu wynikających z tych przepisów obowiązków organu lub uniemożliwieniu stronie skorzystania z przysługujących jej uprawnień procesowych albo błędnej wykładni tych przepisów (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Warszawa 2008, s. 357). Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc ukształtowane nimi stosunki administracyjnoprawne materialne lub procesowe. Sąd uchylając z tych powodów decyzję lub postanowienie musi wykazać, że gdyby nie doszło do stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004, s. 305). W związku z powyższym uznać należy, że nie doszło do naruszeń wskazanych w skardze. Wbrew zarzutom skargi odnośnie naruszenia wymienionych przepisów postępowania organ odwoławczy na podstawie całokształtu materiału dowodowego, stosownie do art. 80 k.p.a. dokonał ustaleń faktycznych w sprawie, w oparciu o które wydał zaskarżone postanowienie. Nie doszło zatem do naruszenia art. 7, art. 77, czy art. 80 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji upewnia zaś, że nie doszło do przekroczenia owej swobodnej zasady oceny dowodów, w warunkach której organ orzekał. Minister w wyczerpujący sposób odniósł się do zarzutów strony odwołującej. Uzasadnienie postanowienia w pełni odpowiada wymogom przewidzianym w art. 107 § 3 k.p.a. Także wbrew zarzutom skargi, nie doszło do naruszenia zasady wynikającej z art. 8 k.p.a. – zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Odmienne stanowisko prezentowane przez Kościół w kwestii interpretacji przepisów nie świadczy o naruszeniu art. 8 k.p.a. Nie jest także usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 84 § 1 k.p.a. Przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, zgodnie z art. 84 § 1 k.p.a. nie jest obowiązkiem organu uzgadniającego, który ma swobodę w korzystaniu z tego środka dowodowego, ograniczoną zasadami prawdy obiektywnej. Z tej zasady wynika bowiem obowiązek organu podjęcia wszelkich czynności mających na celu ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy administracyjnej. Biegły nie jest powoływany do ustalenia stanu faktycznego sprawy, lecz naświetlenia i wyjaśnienia okoliczności wskazanych przez organ administracji publicznej z punktu widzenia posiadanych przez niego wiadomości specjalnych. Rozstrzygnięcie sprawy wymaga wiadomości specjalnych wtedy, gdy przy jej rozpoznaniu wyłoni się zagadnienie mające znaczenie dla rozstrzygnięcia, którego wyjaśnienie przekracza zakres wiadomości i doświadczenia osób je wydających. W sprawie niniejszej, organ uzgadniający – konserwator zabytków - w trybie art. 106 k.p.a. odmówił uzgodnienia rozbiórki domu mieszkalnego, kierując się zasadami przewidzianymi w ustawie. W przekonaniu zaś Sądu w niniejszej sprawie nie zostało skutecznie zanegowane, że organy konserwatorskie nie posiadały wystarczającej wiedzy do oceny planowanych prac rozbiórkowych w kontekście zachowanych wartości zabytkowych przedmiotowego domu mieszkalnego. Podniesiony w skardze i akcentowany szczególnie zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. jest o tyle nieistotny, że zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy nie prowadziły postępowania dowodowego wymagającego konieczności zapoznania się z aktami sprawy i wywołującego konieczność wniesienia dodatkowych dowodów. Skarżąca do zażalenia przedłożyła dokumentacje fotograficzną, uzupełniła również złożony środek składając kserokopie aktu notarialnego. W orzecznictwie wielokrotnie wyrażano pogląd, że niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i brak możliwości wypowiedzenia się co do tego oraz składania wniosków mogłoby odnieść skutek tylko wówczas, gdy strona wykaże, że uchybienie to uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. wyroki NSA: z dnia 2 lutego 2011 r. I OSK 575/10, z dnia 18 maja 2006 r. II OSK 831/05 z 10 września 2014 r. II OSK 574/13). Na stronie stawiającej zarzut spoczywa zatem ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (por. m.in. wyrok NSA z 12 października 2010 r., II OSK 1279/09, LEX nr 746442). Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że skarżący Kościół nie wskazał żadnych czynności, których mógłby dokonać przed organami administracji, gdyby został zawiadomiony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się co do tego i składania wniosków. Nie można podzielić zarzutów skargi w przedmiocie naruszenia przepisów postępowania, albowiem to normy prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie, wyznaczają zakres prowadzonego postępowania administracyjnego. W konsekwencji, w ocenie Sądu, mając na względzie całość materiału dowodowego, w tym wynikający ze zgromadzonych dowodów stan zachowania obiektu objętego wnioskiem o uzgodnienie rozbiórki, organ miał podstawy aby przyjąć, że nadal przedstawia on wartości prawnie chronione. Z podanych przyczyn słusznie Minister uznał, że przedstawione do uzgodnienia zamierzenie rozbiórki analizowanego obiektu budowlanego należy rozpatrzyć negatywnie. Odnosząc się natomiast do podnoszonego w skardze zarzutu odmówieniu mocy dowodowej i wiarygodności dokumentowi – aktowi notarialnemu umowy sprzedaży z dnia [...] października 2016 r. Nr REP A [...], Sąd wyjaśnia, że kontroli podlegało zaskarżone postanowienie organu konserwatorskiego. Nie jest natomiast rzeczą Sądu i nie może podlegać ocenie, czy sprawdzeniu wiarygodności oświadczenie woli zawarte w akcie notarialnym. Karta Adresowa zabytku nieruchomego dotycząca domu mieszkalnego przy ul. [...] ([...]) potwierdza, że powyższy dom jest wpisany do Gminnej Ewidencji Zabytków ( k – 33 akt administracyjnych). Nie było również przeszkód, aby nabywca przed nabyciem domu mieszkalnego dokonał sprawdzenia czy nabywany obiekt jest zabytkiem, zwłaszcza mając na uwadze podaną datę jego budowy 1925 r. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.