VII SA/Wa 2693/13

Maciej Majewski - referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi D. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie pozwolenia na budowę postanawia: odmówić D. P. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek D. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym tj., zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek ten został uzupełniony wyjaśnieniami złożonymi na wezwanie Sądu. Z treści złożonego wniosku oraz nadesłanych wyjaśnień wynika, iż D. P. zamieszkuje wspólnie z rodzicami. Utrzymuje się z prowadzenia gospodarstwa rolnego. Dochód jaki wskazał uzyskiwany z tego tytułu to 1 000 zł. Dodatkowo wnioskodawca uzyskuje 457 zł. z tytułu wynajmu. Posiadany majątek obejmuje dom o pow. 111,3 m2 oraz nieruchomość rolną o pow. 8,13 ha i budynki gospodarcze gospodarstwa rolnego. Wnioskodawca wskazał posiadanie samochodu osobowego toyota avensis verso z 2005 r., toyoty hiace z 1999 r., ciągnika rolniczego Promar 82 TSA z 2003 r. W dodatkowym piśmie z dnia 20 lutego 2014 r. złożonym na wezwanie Sądu wnioskodawca wskazał, że koszty prowadzenia gospodarstwa domowego są dzielone pomiędzy jego i rodziców, przy czym stałe wydatki związane z utrzymaniem mieszkania wnioskodawca ponosi w 1/3 wysokości. Łączne koszty utrzymania mieszkania wynoszą około 1690 zł. Wnioskodawca z tych wydatków ponosi koszt około 563 zł. Ponosi także samodzielnie wydatki w zakresie własnego wyżywienia, zakupu odzieży, leków. Stałe wydatki w tym zakresie to około 800-900 zł (żywność, benzyna, ubezpieczenie, odzież). Rodzice wnioskodawcy utrzymują się z dochodów w wysokości 1015 zł. i 1626,90 zł. i są to dochody z emerytur. Ponoszą także wydatki związane z utrzymaniem mieszkania w wysokości około 1128 zł. oraz około 1400 -1500 zł. na koszty związane z utrzymaniem osobistym. Wnioskodawca wskazał, że wszystkie swoje dochody przeznacza na utrzymanie gospodarstwa rolnego oraz rehabilitacje w C. w K.. Prowadzi dodatkową działalność gospodarczą związaną ze sprzedażą artykułów nieżywnościowych. Wnioskodawca nie uzyskuje świadczeń od pomocy społecznej ani osób trzecich. Do pisma z dnia 20 lutego 2014 r. dołączono zaświadczenie z urzędu skarbowego oraz kopie dokumentów PIT i wyciągów z rachunku bankowego. W sprawie zważono, co następuje. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie wnioskującej. Prawo pomocy obejmować zatem powinno osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. W postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2012 r. sygn. akt II OZ 131/12 Sąd ten wskazał, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe (Lex nr 1121260). Biorąc pod uwagę sytuację majątkową wnioskodawcy uznać należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku i zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Wnioskodawca zamieszkuje razem z rodzicami, wskazał własny dochód w wysokości 1457 zł, do tego dochodu należy doliczyć dochód pozostałych członków gospodarstwa domowego utrzymywanego wspólnie – rodziców wnioskodawcy (wnioskodawca ponosi 1/3 kosztów, rodzice 2/3 utrzymania gospodarstwa domowego) w wysokości 2641,92 zł., łącznie zatem dochód gospodarstwa domowego wnioskodawcy wynosi 4098,92 zł. Ponadto należy zauważyć, że wnioskodawcy nie można zaliczyć do osób ubogich, a tylko w stosunku do takich osób zasadne jest zastosowanie instytucji prawa pomocy. Wnioskodawca posiada samochód osobowy toyota avensis verso z 2005 r., starszy samochód dostawczy, oraz ciągnik rolniczy. Jest właścicielem ośmiohektarowego gospodarstwa rolnego. W tej sytuacji uznano, że opłacenie kosztów sądowych nie wpłynie na pogorszenie się sytuacji życiowej (uszczerbek w utrzymaniu koniecznym) wnioskodawcy. Tym samym uznano, że wnioskodawca nie znajduje się w tak trudniej sytuacji by uzasadnione było zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w całości. Z tego względu wniosek został oddalony. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.