VII SA/Wa 270/13
WyrokWSA w Warszawie2013-06-20
Skład orzekający: Małgorzata Jarecka, Paweł Groński, Renata Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rada gminy może zaliczyć do kategorii dróg gminnych drogę, która nie stanowi własności gminy, a jedynie znajduje się we władaniu gminy?Ratio decidendi
Rada gminy może zaliczyć do kategorii dróg gminnych wyłącznie te drogi, które stanowią jej własność. Zaliczenie drogi do kategorii dróg gminnych, która nie jest własnością gminy, stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 2a ust. 2 w związku z art. 7 ust. 2 ustawy o drogach publicznych, co obliguje sąd administracyjny do stwierdzenia nieważności takiej uchwały w zaskarżonej części.Stan faktyczny
Skarżący B. C. zaskarżył uchwałę Rady Gminy zaliczającą ulicę stanowiącą jego współwłasność do kategorii dróg gminnych. Skarżący podniósł, że grunty pod ulicą są jego własnością prywatną i nie należą do gminy, co narusza przepisy ustawy o drogach publicznych. Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że nadanie kategorii drogi gminnej było częścią porządkowania stanu prawnego nieruchomości drogowych i powołując się na przepisy dotyczące przejmowania dróg we władaniu samorządu. Sąd dopuścił dowód z dokumentów potwierdzających własność skarżącego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej ulicy [...], stwierdził, że uchwała nie podlega wykonaniu w części uchylonej do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Rady Gminy na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.), , Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant ref. staż. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi B. C. na uchwałę Rady [...] z dnia [...] października 2005 r. Nr [...] w sprawie zaliczenia niektórych dróg do kategorii dróg gminnych I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej ulicy [...] w [...], II. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w części uchylonej, do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Rady [...] na rzecz skarżącego B. C. kwotę 557 zł (pięćset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uchwałą z dnia [...] października 2005 r., nr [...] Rada [...], na
podstawie art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych,
zaliczyła do kategorii dróg gminnych drogi na terenie [...] wymienione w
załączniku do uchwały.
Pismem z dnia 26 listopada 2012 r. B. C., w oparciu o art. 101 ust. 1
ustawy o samorządzie gminnym, wezwał Radę [...], do usunięcia naruszenia
prawa dokonanego uchwałą Rady nr [...] z dnia [...] października 2005 r., w
zakresie obejmującym ulicę . w [...], wymienioną w załączniku
do uchwały pod poz. 9. B. C. wskazał, że uchwała ta narusza jego prawo
współwłasności nieruchomości gruntowej obejmującej między innymi teren pod ulicą
[...]. Grunty pod ulicą [...] są własnością prywatną. Składają się z działek z
obrębu [...]) działki z nieruchomości hipotecznej "[...]": [...] część o
pow. [...] nr, [...]; 2) działki z nieruchomości [...]: [...]. Wskazał, że jest
współwłaścicielem nieruchomości "[...]", a zatem i wszystkich działek z tej
nieruchomości. Dlatego jest bezpośrednio zainteresowany sprawą. Na koniec wskazał
jeszcze, że żadna z działek pod ulicą [...] nie należy do Miasta [...]. Zachodzi więc sprzeczność z przepisami art. 7 ust. 2 w związku z art. 2a ust.
2 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.
Pismem z dnia 2 stycznia 2013 r. B. C. złożył skargę do Wojewódzkiego
Sądu Administracyjnego w Warszawie na uchwałę Rady [...] nr
[...] z dnia [...] października 2005 r., w części, w której zalicza do kategorii dróg
gminnych ulicę [...]wymienioną w Załączniku do ww. uchwały pod pozycją 9 oraz
o stwierdzenie nieważności uchwały w zaskarżonym zakresie.
Skarżący podobnie, jak w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, podniósł, iż w
wyniku podjęcia uchwały z dnia [...] października 2005 r. i zaliczenia do kategorii dróg
gminnych ulicy [...], naruszono jego prawo współwłasności nieruchomości
gruntowej obejmującej między innymi teren pod ulicą [...]. Jak już w wezwaniu do
usunięcia naruszenia prawa wskazał, jest współwłaścicielem nieruchomości gruntowej
obejmującej między innymi teren pod ulicą [...].
Grunty pod ulicą [...] są własnością prywatną. Składają się z działek z obrębu
[...]:
Sygn. akt VII SA/Wa 270/13
1) działki z nieruchomości hipotecznej "[...]": nr ew. [...] - część o pow.
436 m2 oraz numery ew.: [...];
2) działka z nieruchomości [...].
Skarżący jest współwłaścicielem nieruchomości "[...]", a zatem i
wszystkich działek z tej nieruchomości. Żadna z działek pod ulicą [...] nie stanowi
własności Miasta [...], a zatem zaskarżona uchwała narusza art. 7
ust. 2 w związku z art. 2a ust. 2 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. A w
takiej sytuacji może orzekać Wojewoda lub Sąd Administracyjny.
W odpowiedzi na skargę Rada [...] wniosła o oddalenie skargi w całości.
Organ stwierdził, iż nadanie ulicy [...] kategorii drogi gminnej było rezultatem
porządkowania stanu prawnego nieruchomości drogowych znajdujących się na terenie
Miasta [...] zainicjowanego ustawą z dnia 13 października 1998 r.
Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U.
1998.133.872). Zgodnie z przepisami art. 73 ust. 1 ustawy, "nieruchomości pozostające w
dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu
terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1
stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych
jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem."' Przyznał jednak, że w
przypadku spornych działek wskazanych przez skarżącego, na chwilę obecną, jeszcze
nie ustalił czy i na jakim etapie postępowania jest proces dotyczący wydania stosownej
decyzji, o której mowa w art. 73 ust. 3 ww. ustawy, stanowiący, że "podstawą do
ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek
samorządu terytorialnego nieruchomości, o których mowa w ust. 1, jest ostateczna
decyzja wojewody." Zdaniem organu zbadania wymaga również kwestia ewentualnego
zasiedzenia spornych działek przez [...]. Po ustaleniu tych okoliczności,
organ niezwłocznie przekaże informacje Sądowi.
Bez względu na powyższe, w ocenie organu, skarżący nie wykazał należycie tytułu
własności do spornych działek, ani tym samym interesu prawnego uzasadniającego
wystąpienie ze skargą o stwierdzenie nieważności uchwały Rady [...].
Numery ewidencyjne działek, które przywołuje skarżący, nie zostały potwierdzone
żadnym dokumentem. Jeśli skarżący opiera te dane na wypisie z ewidencji gruntów,
którego nie załączył do skargi, to jest to dokument niewystarczający. Wypis z ewidencji
stanowi jedynie zbiór informacji i nie posiada waloru przypisanego księgom wieczystym,
tj. rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. Skarżący nie przedstawił również wypisu z
ksiąg wieczystych. Organ podkreślił, że nigdy wcześniej skarżący, ani też jego
Sygn. akt VII SA/Wa 270/13
poprzednicy prawni, nie zgłaszali roszczeń do gruntu użytkowanego obecnie, jako droga
gminna. Nie opłacali również podatku gruntowego od spornych działek. Trudno też mówić
o uszczupleniu prawa własności poprzez nadanie kategorii drogi gminnej, bowiem
nadanie kategorii drogi gminnej niczego nie zmieniło w stanie faktycznym drogi. Droga ta
przed nadaniem kategorii pełniła te same funkcje, co obecnie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów
administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują
kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem,
a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich
wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd
naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym
postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu
przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.).
Biorąc pod uwagę wyżej wskazane kryteria Sąd uznał, iż skarga zasługuje na jej
uwzględnienie, bowiem zaskarżona uchwała z dnia [...] października 2005 r., nr
[...] Rada [...], w części dotyczącej zaliczenia do kategorii dróg
gminnych ulicy [...] w [...] narusza przepisy prawa w stopniu
uzasadniającym jej wzruszenie.
Na wstępie wskazać należy, iż w myśl przepisu art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca
1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm., zwana dalej
u.s.g.), każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub
zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej,
może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do
sądu administracyjnego.
Zaskarżona uchwała zalicza do kategorii dróg gminnych drogi publiczne wymienione
w załączniku do uchwały. Jest to, uchwała z zakresu administracji publicznej, podlegająca
zaskarżeniu na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. i stanowi ona akt prawa miejscowego
(zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt II
OSK 102/08).
W rozpoznawanej sprawie skarżący B. C. dopełnił wymogu uprzedniego
wezwania Rady [...] do usunięcia naruszenia prawa. Wezwanie to okazało
się bezskuteczne. Dało to asumpt do skutecznego wniesienia skargi do Sądu.
Sygn. akt VII SA/Wa 270/13
Przedmiotem zaskarżonej uchwały j est zaliczenie drogi do kategorii dróg publicznych
gminnych. Zasady i procedurę postępowania w takich sprawach reguluje ustawa z dnia
21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. 2013.260). Z treści art. 7 ust. 2 tej ustawy
wynika, że zaliczenie do kategorii dróg gminnych następuje na podstawie uchwały rady
gminy po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu.
Do dróg gminnych w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, można
zaliczyć drogę, która spełnia przede wszystkim prawne warunki uznania za drogę gminną.
Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy o drogach publicznych drogą publiczną jest droga
zaliczona na podstawie tej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać
każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie
o drogach publicznych lub innych przepisach szczególnych. Przepis art. 2 a ust. 2 tej
ustawy stanowi, że "Drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność
właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy." Oznacza, to w ocenie Sądu, iż
tylko w odniesieniu do dróg, które są własnością gminy rada gminy może rozstrzygać o
ich zaliczeniu do dróg gminnych, zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o drogach publicznych.
Zaskarżoną w niniejszym postępowaniu sądowym uchwałą Rada [...]
zaliczyła do kategorii dróg gminnych ul. [...] położoną w [...].
W skardze B. C. twierdzi, że działki po których biegnie ulica [...]
stanowią jego własność. Na rozprawie, Sąd dopuścił dowód z dokumentów w postaci
mapy geodezyjnej, odpisów postanowień w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku,
które to dokumenty uprawdopodobniają twierdzenie Skarżącego. Jednocześnie, jak
wynika z oświadczenia organu, nie posiada on dokumentu, z którego wynikałyby jego
uprawnienia właścicielskie. W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że w sprawie toczy
się postępowanie w przedmiocie wydania decyzji w trybie art. 73 ust. 3 ustawy - Przepisy
wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
Przypomnieć należy, iż zgodnie z tym przepisem "Nieruchomości pozostające w dniu
31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego,
nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r.
stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu
terytorialnego za odszkodowaniem". Z kolei z ustępu trzeciego tego przepisu wynika, że
podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub
jednostek samorządu terytorialnego takiej nieruchomości jest ostateczna decyzja
wojewody. Decyzja, o której mowa w tym przepisie ma charakter deklaratoryjny, lecz
dopóki nie zostanie wydania Skarb Państwa ani jednostka samorządu terytorialnego nie
mogą samodzielnie przesądzić kwestii własnościowych. Rady [...] w
Sygn. akt VII SA/Wa 270/13
odpowiedzi na skargę wyjaśniła, iż decyzja taka nie została wydana, a w sprawie toczy się postępowanie.
Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że Rada [...] podejmując
w 2005 r. zaskarżoną uchwałę, decydującą o charakterze drogi przebiegającej ulicą
[...], nie miała podstaw do jej podjęcia, albowiem nie legitymowała się prawem
własności gruntów, na których droga przebiega.
Powyższe oznacza, iż uchwała w tej części została podjęta z naruszeniem art. 2a ust.
2 w związku z art. 7 ust. 2 ustawy o drogach publicznych, co obligowało Sąd do
stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w części, w której zaliczyła ona do
kategorii dróg gminnych ul. [...] w [...]. Podstawę prawną rozstrzygnięcia
stanowił art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed
sądami administracyjnymi. Zauważyć również należy, iż zgodnie z art. 94 ust. 1 ustawy z
dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze
zm.), Sąd mógł stwierdzić jej nieważność, mimo, iż od podjęcia uchwały minął okres
dłuższy niż jeden rok, albowiem niniejsza uchwała stanowi akt prawa miejscowego.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na
podstawie art. 147 § 1 i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami
administracyjnymi orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło