VII SA/Wa 2716/12

WyrokWSA w Warszawie2013-06-20

Skład orzekający: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Joanna Gierak-Podsiadły, Justyna Mazur

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo nałożył na skarżących obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego w sytuacji, gdy stwierdzone odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego nie stanowiły istotnych odstępstw w rozumieniu art. 36a Prawa budowlanego, a także w sytuacji, gdy nieprawidłowo ustalono krąg stron postępowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego naruszyły przepisy Prawa budowlanego, w szczególności art. 36a ust. 1 i 5 oraz art. 51 ust. 1 pkt 3, uznając za istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego takie, które w rzeczywistości nie spełniały tej definicji. W szczególności, niewykonanie rozbiórki istniejącego budynku lub szamba nie może być traktowane jako istotne odstępstwo od projektu budowlanego dotyczącego nowego obiektu. Ponadto, sąd wskazał na konieczność prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakładającej na skarżących obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego dla budynku mieszkalnego z powodu stwierdzonych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Organy nadzoru budowlanego uznały te odstępstwa za istotne, w tym dotyczące usytuowania okien, wykonania stropu zamiast więźby dachowej, a także niewykonania rozbiórki istniejącego budynku i szamba. Skarżący kwestionowali istotność tych odstępstw, podnosili kwestie proceduralne dotyczące stron postępowania oraz zarzucali błędy w ustaleniach faktycznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Justyna Mazur (spr.), Protokolant ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi T. M., M. O. i Z. O. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "organ odwoławczy") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2010 r. nr 243 poz. 1623 ze zm.; dalej: "Prawo budowlane") po rozpatrzeniu odwołania M. i Z. O. oraz T. M. (dalej: "skarżących") od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] nakładającej na skarżących obowiązek sporządzenia i przedstawienia w wyznaczonym terminie w PINB w [...] projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce o nr ew. [...] obręb: [...] przy ul. [...] w m. [...], uwzględniającego wszelkie zmiany i odstępstwa dokonane podczas wznoszenia tego budynku, wynikające z wykonanych robót budowlanych, w stosunku do projektu budowlanego zatwierdzonego przez Burmistrza Miasta [...] decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] września 1991 r., znak: [...] oraz uwzględniającego sposób doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z obecnie obowiązującymi przepisami - orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym. Zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. organ I instancji poinformował strony o wszczęciu na wniosek M. i W. M. postępowania administracyjnego w sprawie budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce o nr ew. [...] obręb: [...]przy ul. [...] w [...], będącej własnością T. M. oraz o wyznaczeniu na dzień [...] maja 2011 r. terminu kontroli na ww. nieruchomości. W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych stwierdzono, iż ww. budynek mieszkalny został usytuowany zgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Burmistrza Miasta [...] o pozwoleniu na budowę z dnia [...] września 1991 r., znak: [...]. Ustalono, że przedmiotowy obiekt posiada wymiary 1127 m x 756 m i został oddany do użytkowania w dniu [...] lipca 2001r. Stwierdzono, że w elewacji od strony p. [...] (w ścianie w granicy działki) wykonano dwa małe okna niezgodnie z projektem budowlanym, gdyż ten przewidywał dwa otwory wentylacyjne. Elewacja od strony p. [...] jest niezgodna z projektem budowlanym. Stwierdzono także, że w projekcie są drobne zmiany wewnętrzne, tj. kuchnia jest w salonie jako aneks, nie wykonano jednego komina. Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2011 r. organ I instancji umorzył postępowanie w sprawie przedmiotowego budynku mieszkalnego, ze względu na błędne określenie właściciela działki o nr ew. [...] obręb: [...] przy ul. [...] w [...]. Zawiadomieniem z dnia [...] października 2011 r. poinformowano strony o wszczęciu na wniosek M. i W. M. postępowania administracyjnego w sprawie ww. budynku mieszkalnego. Następnie w dniu [...] marca 2012 r. przeprowadzono oględziny na terenie ww. nieruchomości, które wykazały, iż w trakcie budowy przedmiotowego budynku mieszkalnego dokonano odstępstw od zatwierdzonego przez Burmistrza Miasta [...] projektu budowlanego, poprzez wykonanie na pierwszym piętrze budynku stropu zamiast więźby dachowej, przez co zwiększono powierzchnię użytkową budynku. Organ I instancji ustalił także, że dokonano istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu poprzez zmianę planu zagospodarowania działki polegającą na niewykonaniu rozbiórki istniejącego przed budową budynku mieszkalnego oznaczonego na planie zagospodarowania działki numerem [...] oraz niewykonanie rozbiórki istniejącego szamba oznaczonego na planie zagospodarowania działki numerem [...], a także niewykonania projektowanych szamb. Nadto stwierdzono również inne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego polegające na zmianie usytuowania oraz liczby otworów okiennych na elewacjach budynku, a w szczególności wykonanie otworów okiennych w dwóch łazienkach, których ściana przylega bezpośrednio do granicy nieruchomości. W związku z powyższym, decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 51 ust. 7 i art. 52 oraz art. 83 ust. 1, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 80 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego i art. 104 k.p.a. organ I instancji orzekł o nałożeniu na skarżących obowiązku sporządzenia i przedstawienia w wyznaczonym terminie w PINB w [...] projektu budowlanego zamiennego ww. budynku mieszkalnego. Uzasadniając organ i instancji wskazał, iż wykonanie wyżej opisanych zmian istotnych na podstawie art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, czego inwestor nie dopełnił. Ponadto sposób usytuowania otworów okiennych nie odpowiada przepisowi § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Dlatego też na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego organ I instancji wskazał, iż w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - PINB nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. We wniesionym odwołaniu skarżący wskazali, iż wszczęte w dniu [...] kwietnia 2011 r. postępowanie administracyjne jest kontynuacją wcześniejszych postępowań administracyjnych sprzed 10 lat i zostało umorzone w dniu [...] października 2011 r. Podnieśli, iż ustalenia zawarte w uzasadnieniu decyzji Nr [...] na podstawie oględzin dokonanych [...] marca 2011 r. są dla nich krzywdzące. Nadto wskazali, iż prawo nie działa wstecz oraz, że nie mogą ponosić konsekwencji za nie podjęte działania sprzed 10 lat przez służby powołane do nadzorowania oddawania obiektów budowlanych do użytkowania. Wyjaśnili, iż sporny budynek został zgłoszony do użytkowania w dniu [...] lipca 2001 r., została uruchomiona procedura i urząd w określonym terminie nie wydał postanowienia wstrzymującego proces, nie zgłosił sprzeciwu w sprawie zagospodarowania terenu, jak i nie wniósł żadnych zastrzeżeń. Organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r. uznał, iż ustalenia dokonane przez organ I instancji są prawidłowe, a nałożenie na inwestora obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego przedmiotowego obiektu jest zasadne. Zauważył, iż organ powiatowy, po stwierdzeniu, że przedmiotowa inwestycja jest realizowana z istotnymi odstępstwami od decyzji o pozwoleniu na budowę, miał obowiązek na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nakazać sporządzenie i przedstawienie projektu budowlanego zamiennego. Organ odwoławczy zauważył także, iż inwestor nie uzyskał decyzji o zmianie pozwolenia na budowę stosownie do art. 36a ust. 1 pkt Prawa budowlanego. Zdaniem organu odwoławczego, przedłożenie w organie nadzoru budowlanego projektu budowlanego zamiennego ma umożliwić ocenę prawidłowości wykonanych robót budowlanych pod kątem zgodności ze sztuką budowlaną i przepisami oraz umożliwić legalizację wykonanych samowolnie zmian. Jeśli bowiem wykonane roboty budowlane czynią zadość przepisom techniczno - budowlanym to możliwe będzie zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego i w dalszym etapie udzielenie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Wykonanie przez inwestora obowiązków wynikających z decyzji organu I instancji umożliwi doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Jednocześnie zauważył, że wydanie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest możliwe bez konieczności wydawania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, gdyż bezprzedmiotowe staje się wstrzymanie robót budowlanych, które zostały już zakończone jak w przedmiotowej sprawie (tj. w dniu [...] lipca 2011 r.), zatem organ I instancji może prowadzić postępowanie w przedmiotowej sprawie na podstawie trybu określonego w art. 51 Prawa budowlanego. Konkludując wskazał, iż organ powiatowy w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy w niniejszej sprawie. Natomiast wydając swoje rozstrzygnięcie w oparciu o przepis art. 51 Prawa budowlanego, umożliwił inwestorom doprowadzenie spornych robót budowanych do stanu pozostającego w zgodności z prawem. Nałożenie na skarżących obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego przedmiotowego budynku, na podstawie ust. 1 pkt 3 omawianego przepisu jest rozwiązaniem uzasadnionym nie tylko przez przepisy prawa, lecz również ma swoje oparcie w zaistniałym stanie faktycznym. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ odwoławczy podniósł, iż fakt nie wniesienia sprzeciwu przez Burmistrza Miasta [...] co do użytkowania ww. obiektu pozostaje bez wpływu, ponieważ złożone przez skarżących zawiadomienie o zakończeniu robót jest nieskuteczne, gdyż organ I instancji w pierwszej kolejności jest zobowiązany zakończyć niniejsze postępowanie w sprawie stwierdzonych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego i warunków pozwolenia na budowę. Zauważył, iż prawidłowość wykonanych robót budowlanych będzie także badana podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych przez organ powiatowy przed przystąpieniem przez inwestorów do użytkowania spornej inwestycji zgodnie z koniecznością uzyskania przez inwestora pozwolenia na użytkowanie. Jednakże powyższe będzie możliwe w sytuacji zatwierdzenia przedłożonego projektu budowlanego zamiennego. Nadto zauważył, iż decyzją nr [...] z dnia [...] października 2011 r. organ I instancji umorzył postępowanie ze względu na błędne określenie właściciela działki o nr ew. [...] obręb: [...], co nie może być uznane za tożsame z postępowaniem prowadzonym obecnie. Dodatkowo wskazał, że to kwestie formalne zadecydowały o wydaniu decyzji nr [...], a nie merytoryczne dla jej rozpatrzenia. Podniósł także, iż powołane w odwołaniu postępowanie zakończone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 80/09 oddalającym skargę kasacyjną, które zdaniem skarżących zakończyło przedmiotowe postępowanie dotyczyło odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] września 1991 r., a zatem innego przedmiotu postępowania, który podlega badaniu przez organy administracji architektoniczno – budowlanej, nie zaś nadzoru budowlanego, którego kompetencje określa art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodzili się skarżący. Pismem z dnia [...] października 2012 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję z dnia [...] września 2012 r. Powtórzyli argumentację przedstawioną w odwołaniu. Dodatkowo wskazali, iż w zaskarżonych decyzjach nie uwzględniono, że decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2012 r. wydaną przez Burmistrza Miasta [...], działka nr [...] została podzielona na dwie działki działkę nr [...] ul. [...], własność T. M. i działkę Nr [...] ul. [...], własność Z. i M. O.. Nadto – w ocenie skarżących – M. i W. M. mogą być stroną w postępowaniu tylko w sprawie działki [...], z którą graniczą. Postępowanie w sprawie budynku Nr [...] i spornego budynku Nr [...] oraz działki [...] jest bezzasadne. Skarżący zauważyli, iż otwory okienek od strony Państwa Ł. zostały wykonane zgodnie z projektem budowlanym z 1991 r., w którym przewidziano otwory okienek doświetlających i zaznaczono je na okrągło, wykonano natomiast okienka prostokątne. Ponadto Państwo Ł. właściciele działki Nr [...], która graniczy z działką Nr [...] są stroną w postępowaniu i powinni być zawiadomieni o toczącym się postępowaniu administracyjnym. W ocenie skarżących niepoprawnie ustalono krąg osób będących stroną postępowania. Wskazali także, iż strop wykonany na piętrze jest zgodny z projektem budowlanym, w którym przewidziano rozwiązanie w pokoiku na piętrze z opuszczonym dachem, dach na przestrzeni około trzech metrów szerokości powinien być niżej opuszczony, jest to nie istotne odstępstwo, ponieważ wysokość pokoju nie została zmieniona, przewidziane w tym miejscu okno zostało umieszczone zgodnie z projektem. Skarżący zauważyli także, iż w decyzji Nr [...] organ I instancji stwierdził, że dokonali oględzin budynku mieszkalnego [...] przy ul. [...], tymczasem budynek skarżących znajduje się przy ul. [...]. Dlatego też nie wiadomo jakiego budynku dotyczą oględziny i ustalenia, które są przedmiotem analizy w decyzji Nr [...]. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasową argumentację i wystąpił o jej oddalenie. Podnoszone w skardze zarzuty uznał za bezzasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że kontrola sądowo - administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Obowiązany jest natomiast do oceny zgodności z prawem działania organów administracji publicznej. Oznacza to, iż podniesione w skardze zarzuty nie są wyłącznym kryterium badania legalności zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd ma bowiem obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze, i dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet, gdy dany zarzut nie został podniesiony. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji następuje wówczas, gdy Sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 36a ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.) (dalej: "Prawo budowlane") nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowalnego lub innych warunków pozwolenia na budowę nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę i jest dopuszczalne, o ile nie dotyczy: zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu, charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji, zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne, zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie wymaga uzyskania opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów wymaganych przepisami szczególnymi. Zgodnie z art. 36 a ust. 1 Prawa budowalnego istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowalnego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. W myśl art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowalnego w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowalnego lub innych warunków pozwolenia na budowę – właściwy organ nakłada w drodze decyzji, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowalnego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowalnych oraz – w razie potrzeby – wykonania określonych czynności lub robót budowalnych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowalnych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Tym samym w świetle przywołanych powyżej przepisów nałożenie obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowalnego zamiennego jest prawidłowe w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowalnego lub innych warunków zabudowy bez uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. W ocenie Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy, wbrew ustaleniom organów nadzoru budowlanego, skarżący podczas realizacji inwestycji określonej w decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] września 1991 roku, zezwalającej na budowę budynku mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej na działce położonej w [...] przy ulicy [...], nie dopuścili się istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowalnego. W protokole oględzin z dnia [...] maja 2011 roku wskazano, iż budynek mieszkalny przy ul. [...] usytuowano zgodnie z projektem, ustalono jego wymiary, opisano i udokumentowano graficznie i fotograficznie wygląd elewacji, wskazano na drobne zmiany w stosunku do projektu: kuchnię usytuowano w salonie jako aneks, w pomieszczeniu kuchni usytuowano pokój, nie wykonano jednego komina. Wskazano także, iż pomieszczenia kuchni, kotłowni i łazienki posiadają wentylację. Z protokołu oględzin z dnia [...] marca 2012 roku odnośnie budynku należącego do p. O. wynika, iż budynek wykonano z odstępstwem na I piętrze, polegającym na tym, że nad pokojem wykonano strop zamiast więźby dachowej czym zwiększono powierzchnię użytkową. W szczycie ściany północno - wschodniej wykonano dwa okna, są to okna od łazienki na piętrze, "ta ściana jest w granicy działki nr [...]". Wskazano także, iż brakuje dwóch okien w pokoju na piętrze od strony południowo – wschodniej. Odnośnie części należącej do p. M. wskazano, iż na piętrze wykonano w pokoju północno – wschodnim strop zamiast więźby dachowej, przez co zwiększono powierzchnię użytkową; w szczycie budynku od strony północno - wschodniej w łazience wykonano okno w ścianie "w granicy działki nr [...]"; nie wykonano dwóch okien na piętrze w pokoju oraz jednego okna na parterze. W protokole, o którym mowa wskazano także, iż istniejący budynek mieszkalny oznaczony na mapie planu zagospodarowania nr [...] nie został rozebrany całkowicie po wybudowaniu budynku bliźniaczego, nie rozebrano również istniejącego szamba, oznaczonego nr [...], nie wykonano szamb w projektowanym miejscu. Jak wynika z treści decyzji ustalenia dokonane podczas oględzin przeprowadzonych w dniach [...] maja 2011 roku i [...] marca 2012 roku stały się podstawą dokonania oceny o dopuszczeniu się przez skarżących samowolnie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowalnego. Tymczasem, żadne z opisanych w protokołach odstępstw, które wskazano wyżej i które przywołano w zaskarżonej decyzji nie odpowiada treści art. 36 a ust. 5 Prawa budowalnego, co do których przepis ten przewiduje wymóg uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. W świetle tego przepisu nie można traktować jako istotne odstępstw dotyczących samego budynku. W ocenie Sądu nie jest prawidłowe także stanowisko organów nadzoru budowalnego, co do uznania za istotne odstępstwo, obligujące organ do nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowalnego zamiennego budynku, niewykonanie rozbiórki istniejącego przed budową budynku mieszkalnego (oznaczonego na planie zagospodarowania działki nr [...]), przeznaczonego do rozbiórki oraz niewykonanie rozbiórki istniejącego szamba (oznaczonego na planie zagospodarowana działki nr [...]) oraz niewykonania projektowanych szamb. W ocenie Sądu zmiana zagospodarowania działki, wskazana w art. 36 a ust. 5 pkt 1 Prawa budowalnego dotyczy zmiany zagospodarowania działki w odniesieniu do zabudowy projektowanej, a nie już istniejącej. Dodatkowo wskazać należy, iż w planie realizacyjnym zagospodarowania działki Nr [...] przy ul. [...] w [...] wskazano, iż istniejący budynek mieszkalny jest przeznaczony do rozbiórki z chwilą oddania projektowanego budynku do użytkowania. Jednocześnie nie wskazano terminu, w jakim budynek ten ma zostać rozebrany. Oznacza to, że jego rozbiórka nie mogła podlegać kontroli organów administracji w dacie zgłoszenia zakończenia robót budowalnych, kiedy to dokonywana jest ocena zgodności wykonania inwestycji z projektem budowalnym. Tym samym z powodu niewykonania rozbiórki nie można żądać od inwestora sporządzenia i przedstawienia projektu budowalnego zamiennego. Rozbiórka budynku, o którym mowa powinna być przedmiotem innego postępowania toczącego się na podstawie przepisów Prawa budowalnego, takiego przedmiotu dotyczących. Powyższe wywody mają zastosowanie także do pozostałych urządzeń znajdujących się na działce nr [...] w dacie sporządzania projektu realizacyjnego działki i wydawania pozwolenia na budowę. Przy czym zauważyć należy, iż odnośnie szamba, jak wynika z pisma skarżących z dnia [...] lipca 2012 roku skierowanego do organu I instancji szambo zostało zlikwidowane z chwilą podłączenia budynku do kanalizacji. W zaskarżonej decyzji wskazano także, iż w planie realizacyjnym zagospodarowania działki Nr [...] z 1991 roku do rozbiórki przeznaczono także istniejący budynek gospodarczy oraz studnię z kręgów betonowych z chwilą podłączenia budynku do sieci wodociągowej miejskiej przy ul. [...]. Jednocześnie z zaskarżonej decyzji nie wynika, aby w toku prowadzonego postępowania na nieruchomości stwierdzono istnienie budynku gospodarczego i studni z kręgów betonowych. Nie wynika to też z treści przywoływanych wyżej protokołów oględzin. Podnieść także należy, iż stwierdzone odstępstwa od projektu budowlanego w zakresie dotyczącym realizowanego na podstawie pozwolenia na budowę z [...] września 1991 roku budynku powinny znaleźć się w zainteresowaniu organów nadzoru budowalnego na gruncie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowalnego. Zgodnie z tym przepisem właściwy organ nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowalnych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Z ustaleń organów nadzoru budowalnego poczynionych w niniejszym postępowaniu, wynika, że realizacja budynku poddana ocenie w niniejszym postępowaniu nastąpiła z odstępstwami od zatwierdzonego decyzją z dnia [...] września 1991 roku projektu budowalnego. Ustalenia te zasługują na akceptację, z tą odmiennością, że brak jest podstaw do uznania je za istotne w rozumieniu art. 36 a Prawa budowalnego. Wymaga to jednak dokonania oceny ich zgodności z prawem i zasadności nałożenia obowiązków wykonania określonych czynności lub robót budowalnych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowalnych do stanu zgodnego z prawem. Wobec tego, iż postępowanie w tym przedmiocie nie było prowadzone przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny przeprowadzić postępowanie w oparciu o zapisy art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowalnego, mając na uwadze wskazane wyżej wywody. Jednocześnie organy winny ustalić prawidłowy krąg osób zainteresowanych w sprawie, ponieważ, jak wynika z protokołu oględzin z dnia [...] marca 2012 roku w ścianie usytuowanej w granicy z działką Nr [...] (w protokole omyłkowo wskazano Nr działki [...]) usytuowano okna, zaś właściciele tej działki nie biorą udziału w postępowaniu. Na gruncie dotychczasowych ustaleń wydaje się, że właśnie ta kwestia powinna znaleźć się w zainteresowaniu organów nadzoru budowalnego. Wbrew twierdzeniom skarżących nie można uznać, że wydanie wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie II OSK 80/09 nie pozwala na prowadzenie postępowania w sprawie niniejszej. Przedmiotem sprawy II OSK 80/09 była odmowa stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] września 1991 roku. W postępowaniu tym ustalono, iż wprawdzie decyzja z dnia [...] września 1991 roku narusza przepis § 12 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1980 r., Nr 17, poz. 62 ze zm.), to jednak charakter tego naruszenia nie jest rażący w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Tym samym dokonywana w tym postępowaniu, jako postępowaniu nadzwyczajnym, prowadzonym w odniesieniu do decyzji z dnia [...] września 1991 roku, ocena miała na celu ustalenie czy decyzja, o której mowa jest dotknięta przesłanką nieważnością wymienioną w art. 156 § 1 k.p.a., ze szczególnym uwzględnieniem przesłanki wymienionej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., to jest rażącego naruszenia prawa. Tymczasem postępowanie prowadzone na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowalnego dotyczy oceny zgodności realizowanego obiektu budowalnego z pozwoleniem na budowę. Tym samym brak jest podstaw do stwierdzenia, iż przedmiot postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem NSA o sygn. akt II 80/09 i w postępowaniu w niniejszej sprawie jest tożsamy. Brak też jest podstaw do podzielenia zarzutów, iż wpływ na postępowanie w niniejszej sprawie ma podział działki Nr [...] na dwie działki o numerach [...] i [...] oraz zniesienie współwłasności nieruchomości, na której znajduje się bliźniaczy budynek. Okoliczności te mają jedynie wpływ na ustalenie adresatów decyzji i ewentualnych obowiązków, wynikających z tych decyzji, jakie zapadną w postępowaniu. Wobec tego, iż budynek został objęty jednym pozwoleniem na budowę postępowanie winno toczyć się łącznie w stosunku do całego budynku bliźniaczego wskazanego w decyzji z dnia [...] września 1991 roku. Z tych względów wobec naruszenia przez organy obu instancji zapisów art. 36 a ust. 1 i 5 oraz art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowalne Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. Sąd orzekł jak w punkcie I wyroku. Orzeczenie w punkcie II wyroku Sąd oparł o treść art. 152 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło