VII SA/Wa 2725/15
WyrokWSA w Warszawie2016-08-11
Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Tomasz Stawecki, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest utrzymanie otworów okiennych w ścianie budynku usytuowanej w ostrej granicy z działką sąsiednią, nawet jeśli otwory te zostały odtworzone w miejscu istniejących wcześniej, a budynek został wybudowany przed wejściem w życie obecnych przepisów technicznych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że istnienie otworów okiennych w ścianie budynku usytuowanej w ostrej granicy z działką sąsiednią jest niezgodne z przepisami prawa budowlanego obowiązującymi we wszystkich okresach, od daty budowy budynku po dzień dzisiejszy. Niezależnie od tego, czy otwory zostały odtworzone czy wykonane od nowa, ich lokalizacja w granicy działki stanowi samowolę budowlaną, której skutki podlegają usunięciu na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, ponieważ nie ma możliwości ich legalizacji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu doprowadzenia do stanu poprzedniego budynku oficyny poprzez zamurowanie czterech otworów okiennych w ścianie północnej, zlokalizowanej w ostrej granicy z działką sąsiednią. Organy nadzoru budowlanego, po wieloletnim postępowaniu i uwzględnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, utrzymały w mocy decyzję nakazującą zamurowanie okien. Skarżący kwestionowali zasadność nakazu, podnosząc, że okna zostały odtworzone w istniejących otworach, które były częścią budynku zaprojektowanego i zbudowanego zgodnie z pozwoleniem na budowę sprzed II wojny światowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędziowie sędzia WSA Tomasz Stawecki, sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), Protokolant st. ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi M B i R B na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia do stanu pierwotnego skargę oddala
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] decyzją z dnia [...] marca 2015 r., nr [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., zwana dalej k.p.a.), nakazał J B, M B, R B i W B doprowadzenie do stanu poprzedniego budynku oficyny usytuowanego na terenie działki nr ew. [...]z obrębu [...] przy ul. [...] w ostrej granicy z działką nr ew. [...] z obrębu [...]przy ul. [...] i [...] w [...], poprzez wykonanie robót budowlanych polegających na zamurowaniu czterech otworów okiennych o wymiarach 85 cm x 130 cm w ścianie północnej budynku, zlokalizowanej w ostrej granicy z działką nr ew. [...] z obrębu [...] ścianą pełną lub cegłą szklaną (luksferami) o klasie odporności ogniowej zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r., nr 75, poz. 690 ze zm.).
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli M B i R B.
[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2015 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania M B i R B, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż na wniosek [...]S.A. z siedzibą w [...]datowany na dzień 1 września 2008 r. wszczęte zostało postępowanie administracyjne dotyczące wykonania otworów okiennych w budynku przy ul. [...] w [...].
W dniu 10 marca 2009 r. organ powiatowy przeprowadził oględziny na terenie ww. nieruchomości stwierdzając istnienie czterech otworów okiennych o wymiarach 85 cm x 130 cm w ścianie budynku użytkowego przy ul. [...] w [...] graniczącej z posesją przy ul. [...] w [...]
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...], nakazał P B, R B i W B doprowadzenie robót budowlanych polegających na wymianie stolarki okiennej w czterech otworach okiennych o wymiarach 85 cm x 130 cm w ww. do stanu zgodnego z prawem, poprzez wypełnienie otworów materiałem ognioodpornym o odporności ogniowej EI 60.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...], uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...]decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] , na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nakazał J B, M B, R B i W B doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych polegających na wymianie stolarki okiennej w czterech otworach okiennych o wymiarach 85 cm x 130 cm w ścianie budynku użytkowego przy ul. [...]w [...] , graniczącej z nieruchomością przy ul. [...] w [...] , poprzez zamurowanie przedmiotowych otworów okiennych.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] , utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...]z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, nakazał J B, M B, R B i W B doprowadzenie budynku użytkowego przy ul. [...]w [...] do stanu poprzedniego, poprzez zamurowanie otworów okiennych o wymiarach 85 cm x 130 cm w ścianie graniczącej z nieruchomością przy ul. [...] w [...].
[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] stwierdził, że odwołanie M B od ww. decyzji organu powiatowego z dnia [...] maja 2012 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego prawem do jego wniesienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 października 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 947/12, oddalił skargę M B na decyzję organu odwoławczego z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...]. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 414/13, uchylił wyrok sądu wojewódzkiego oraz decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...].
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] , na podstawie art. 145 § 1 w zw. z art. 149 § 1 k.p.a., wznowił postępowanie administracyjne, prowadzone w sprawie otworów okiennych w ścianie budynku przy ul. [...], w ostrej granicy z nieruchomością przy ul. [...] w [...] , zakończone ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] .
Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] , na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 i art. 104 k.p.a., uchylił własną decyzję z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], wskazując w uzasadnieniu, iż z uwagi na fakt, że decyzja z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] , będąca podstawą wydania decyzji z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] , została uchylona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 sierpnia 2014 r., obowiązek nią nałożony stał się bezprzedmiotowy.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...], stwierdził nieważność decyzji organu powiatowego z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...]
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. [...] decyzją z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] , na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, nakazał J B, M B, R B, i W B doprowadzenie do stanu poprzedniego budynku oficyny usytuowanego na terenie działki nr ew. [...] z obrębu [...]przy ul. [...] i [...] w [...], poprzez wykonanie robót budowlanych polegających na zamurowaniu czterech otworów okiennych o wymiarach 85 cm x 130 cm w ścianie północnej budynku, zlokalizowanej w ostrej granicy z działką nr ew. [...] z obrębu [...] ścianą pełną lub cegłą szklaną (luksferami) o klasie odporności ogniowej zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Przechodząc do merytorycznego uzasadnienia rozstrzygnięcia, organ odwoławczy wskazał, że organy nadzoru budowlanego w przedmiotowej sprawie związane były wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 414/13. Sąd ten stwierdził, że inwentaryzacja architektoniczna budynku ze stycznia 1992 r. zawiera stwierdzenie, że otwory okienne w północnej ścianie budynku, czasowo zamurowane, odtworzono wstawiając nową stolarkę, co znaczy, że otwory te musiały istnieć przed rozpoczęciem robót prowadzonych w 1991 r., a to z kolei wymaga ponownej analizy sprawy przez organy nadzoru budowlanego. Zasadnym jest również ustalenie sytuacji własnościowej sprzed budowy budynku, a więc sprzed 1939 r., podziału działki i usytuowania granic z działkami sąsiadującymi, w szczególności czy położenie granic uległo zmianie i czy ówczesne przepisy zezwalały na realizację budynku w określonym kształcie. Wskazano również, że zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przepisy tego aktu prawnego mają zastosowanie przy projektowaniu i budowie, w tym rozbudowie, nadbudowie, przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania, a w sprawie tej nie wykazano spełnienia żadnej z tych przesłanek, jak również nie wykazano, że istnienie otworów okiennych powoduje naruszenie przepisów w zakresie bezpieczeństwa pożarowego oraz oświetlenia awaryjnego w sposób zagrażający życiu ludzkiemu, co uzasadniałoby zastosowanie przepisów ww. rozporządzenia do budynku użytkowanego. Ponadto Sąd zauważył, że nieruchomość, na terenie której usytuowany jest przedmiotowy budynek znajduje się na obszarze obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu [...] przyjętego uchwałą Rady [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. Zgodnie z zapisem § 127 pkt 2 ppkt 8 Planu ustanowiony został zakaz lokalizacji innych budynków wewnątrz terenu, na którym położna jest działka nr [...], będąca działką sąsiednią w stosunku do działki, na której znajduje się budynek. Z powyższego natomiast wynika, że właściciel działki sąsiedniej i tak nie mógłby zrealizować, inwestycji na ww. nieruchomości, co stanowi o bezzasadności rozważań na temat braku możliwości jej zabudowania w związku z pozostawieniem przedmiotowych okien. Podsumowując wskazano również, że organ powinien uzupełnić materiał dowodowy, precyzyjnie określić przedmiot postępowania i rozważyć celowość prowadzenia postępowania naprawczego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Dalej, organ II instancji podniósł, iż z akt sprawy (uprzednio Urzędu [...] Wydział Architektury, obecnie Urzędu [...] Wydziału Architektury i Budownictwa) wynika, iż Fundacja Archiwum Wschodniego, będąca najemcą przedmiotowego obiektu budowlanego w 1991 r. wykonywała w przedmiotowym budynku roboty remontowo-adaptacyjne. Fundacja Archiwum Wschodniego w dniu 10 września 1991 r. zawarła z Przedsiębiorstwem Gospodarki Mieszkaniowej [...] w [...] umowę najmu lokalu użytkowego usytuowanego na nieruchomości przy ul. [...] w [...], uprawniającą najemcę do dokonywania ulepszeń i modernizacji lokalu (z wyłączeniem zmian konstrukcyjnych i nadmiernego obciążenia instalacji wewnętrznych w budynku) obejmujących architekturę wnętrza, założenie krat zabezpieczających otwory okienne lub drzwiowe. W dniu 24 września 1991 r. Fundacja Archiwum Wschodniego zgłosiła do Urzędu Dzielnicowego [...] zamiar rozpoczęcia remontu i adaptacji dwukondygnacyjnego pomieszczenia przy ul. [...] w [...] . Do zgłoszenia nie został dołączony projekt zakresu planowanych robót budowlanych. W aktach tych znajduje się pismo mieszkańców domów na nieruchomości przy ul. [...] i [...] w [...] z dnia 11 listopada 1991 r. skierowane do Wydziału Architektury i Nadzoru Budowlanego [...] , z treści którego wynika, iż w "ścianie dzielącej posesje między ul. [...] a ul. [...] ), wybito otwory okienne na stronę ul. [...]". Do przywołanego pisma zostało załączone pismo mieszkańców z dnia 9 listopada 1991 r., które precyzuje, iż chodzi o ścianę znajdującą się w ostrej granicy z nieruchomością sąsiednią, a okna zostały wybite w budynku parterowym, w którym prowadzone są roboty remontowe.
W aktach sprawy znajduje się również inwentaryzacja budynku oficyny przy ul. [...] w [...] nie oznaczona datą jej sporządzenia, ostemplowana pieczęciami Urzędu [...] , sporządzona przez mgr inż. M B, z której wynika, iż w przedmiotowej ścianie nie znajdują się żadne otwory okienne. W aktach sprawy znajduje się ponadto inwentaryzacja architektoniczna przedmiotowego budynku wykonana w 1992 r. przez [...] sp. z o.o., która potwierdza istnienie okien w ścianie budynku przy ul. [...] w [...] w ostrej granicy z nieruchomością sąsiednią. W opracowaniu tym znajduje się stwierdzenie, iż okna w opisanej powyżej ścianie zostały odtworzone, po czasowym ich zamurowaniu.
Organ odwoławczy zauważył, iż w przekazanych aktach organu administracji architektoniczno-budowlanej brak jest decyzji zezwalającej na realizację okien w przedmiotowej ścianie budynku przy ul. [...] w [...] , jak również wcześniejszej (sprzed sporządzenia pierwszej z inwentaryzacji) dokumentacji projektowej tego obiektu. Również z treści pisma Archiwum Państwowego w [...] z dnia 12 grudnia 2014 r. wynika, iż archiwum to nie dysponuje dokumentami projektowymi czy pozwoleniami na budowę dotyczącymi ww. budynku. Organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego podjął wszelkie możliwe czynności aby uzupełnić akta o ww. dokumenty.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że w zakresie kompetencji organów nadzoru budowlanego pozostaje badanie zgodności z prawem oraz prawidłowości wykonania wszelkich robót budowalnych, niezależnie od tego czy Prawo budowlane nakazuje uzyskanie w stosunku do nich właściwego pozwolenia, czy obliguje do dokonania zgłoszenia zamiaru ich wykonania, czy też umożliwili ich wykonywanie bez dokonania jakichkolwiek czynności prawnych. Nawet w sytuacji, gdy wykonane roboty budowlane nie wymagały od inwestora dokonania zgłoszenia, ani uzyskania pozwolenia na budowę, organ nadzoru budowlanego jest uprawniony do zbadania ich wykonania m.in. pod kątem zgodności z przepisami prawa.
Organ II instancji ocenił, że roboty budowlane wykonane w przedmiotowej sprawie, a polegające na wykonaniu w 1991 r. otworów okiennych w ścianie usytuowanej w granicy z nieruchomością sąsiednią, niezależnie od tego czy istniały one w budynku wcześniej, a następnie zostały zamurowane, naruszają przepisy prawa obowiązujące zarówno obecnie, jak również w dacie ich wykonania, a również budowy ww. budynku, tj. ok. 1939 r. Z zaświadczenia nr [...] z dnia [...] maja 1993 r. znajdującego się w aktach organu administracji architektoniczno-budowlanej wynika, że przedmiotowy budynek został wybudowany przed 1939 r., a następnie zmodernizowany po 1945 r. Ponadto mapa historyczna z serwisu internetowego [...]dotycząca obszaru ul. [...],[...],[...] (dawniej [...]) wykonana w 1945 r. obrazuje przedmiotowy budynek, natomiast na mapie z 1936 r. budynek ten nie jest widoczny. Powyższe stanowi o jego budowie w okresie pomiędzy 1936 r. a 1939 r. Organ stwierdził, że wykonanie okna w ścianie budynku usytuowanej w granicy działki jest niezgodne z warunkami technicznymi obowiązującymi w każdym z obowiązujących do tej pory reżimów prawnych, a zatem zarówno z aktualnie obowiązującym § 12 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którym budynek można sytuować ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w odległości 4 m od granicy z działką sąsiednią lubi 3 metrów od granicy w przypadku ściany bez otworów okiennych lub drzwiowych. Ww. przepis dopuszcza szereg wyjątków od ogólnych zasad określonych w ust. 1. Jednak zaznaczyć należy, że żadne z wyjątków opisanych w dalszej części przepisu § 12 nie dotyczą ścian z otworami okiennymi lub drzwiowymi. W związku z powyższym nie jest dopuszczalne zlokalizowanie ściany z otworem okiennym lub drzwiowym w odległości mniejszej niż 4 m od granicy z działką sąsiednią, a tym bardziej na jej granicy, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie. Ponadto również przepisy techniczne obowiązujące poprzednio nie dopuszczały takiej możliwości, tj.:
- Rozporządzenie Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 21 lipca 1961 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego,
- Rozporządzenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 11 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego,
- Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki,
- Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Dalej, organ podniósł, iż usytuowanie okna w ścianie znajdującej się w granicy posesji było również sprzeczne z Rozporządzeniem Prezydenta z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz.U. z 1939 r. nr 34, poz. 216 ze zm.), obowiązującym w okresie (najprawdopodobniej) wykonania przedmiotowych otworów okiennych. Mianowicie w myśl art. 277 ust. 1 tego Rozporządzenia nowe budynki ogniotrwałe posiadające od strony granicy otwory, prowadzące do pomieszczeń, przeznaczonych na pobyt ludzi powinny być wznoszone z zachowaniem co najmniej 4 metrów od granic sąsiadów, a nieposiadające od strony granicy otworów z zachowaniem co najmniej 3 metrów. Co więcej art. 196 tego Rozporządzenia wprost wskazywał, że " Budynki ogniotrwałe, wznoszone bezpośrednio przy granicy sąsiadów, jako też budynki nieogniotrwałe, wznoszone w odległości mniejszej od 4 metrów od tej granicy, powinny być zaopatrzone od strony granicy w mur ogniochronny bez otworów i próżni, grubości równającej się co najmniej długości jednej cegły, wykonany z cegły palonej lub innego materiału ogniotrwałego, wyprowadzony od fundamentów przez wszystkie kondygnacje, a wystający 30 centymetrów ponad dach. "
Odnosząc się do wytycznych Sądu w zakresie ustalenia przebiegu granic pomiędzy sąsiadującymi nieruchomościami nr ew. [...]i [...], organ odwoławczy wskazał, że z treści pisma Wydziału Ewidencji Gruntów i Budynków dla [...] z dnia [...] listopada 2014 r. wynika, że działka o nr ew. [...] została wpisana do ewidencji w dniu [...] lipca 1989 r., natomiast działka o nr ew. [...] została wpisana do ewidencji w 1992 r, a ponadto działki te nie stanowiły jednej całości. Ze wskazanej powyżej mapy historycznej [...] z 1936 r. wynika, że nieruchomość oznaczona jako [...] i [...] i [...] posiadały odrębne numery hipotek odpowiednio 11813 i 7901, wskazane działki stanowiły wówczas odrębne nieruchomości, a usytuowanie ich granic nie uległo zmianie.
Reasumując organ odwoławczy podkreślił, że zasadnym jest zastosowanie w przedmiotowej sprawie przepisów Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Pomimo, iż przepisy te znajdują zastosowanie przy projektowaniu i budowie, w tym rozbudowie, nadbudowie, przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania, to stosować je należy również do obiektów istniejących w zakresie przepisów dotyczących bezpieczeństwa pożarowego oraz oświetlenia awaryjnego. Z kolei wykonywanie otworów okiennych czy drzwiowych w ścianie usytuowanej w granicy z nieruchomością sąsiednią sprzyja rozprzestrzenianiu się dymu i ognia na teren działki sąsiedniej. Ściana pełna usytuowana w granicy działek sąsiednich o odpowiedniej klasie odporności ogniowej ma na celu powstrzymacie rozprzestrzenia się ognia przez określony czas, dając możliwość jego ugaszenia w ramach jednej nieruchomości. Pozostawienie otworów okiennych w ścianie granicznej w sposób realny i bezpośredni zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia przebywającym na nieruchomości sąsiedniej, bez względu na to czy nieruchomość ta może być w przyszłości zabudowa czy nie. Przepisy prawa nie ograniczają korzystania z działki nr ew. [...] z obrębu 1[...]. Nadto, dodał, że o ile obecnie obowiązujące przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie dopuszczają możliwości zabudowy działki nr ew. 58, to nie przesądza to możliwości zmiany ich w przyszłości, a tym samym umożliwienia jej zabudowy.
Skargę na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli MB i R B, wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:
- art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, poprzez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, iż istnieje jakakolwiek konieczność doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w sytuacji, gdy wymiana stolarki okiennej w istniejących już otworach okiennych i wykonanych zgodnie z uzyskanym dla budynku pozwoleniem nie stanowi robót budowlanych i nie wymaga pozwolenia na budowę czy zgłoszenia;
- art. 29 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 3 ust. 8 Prawa budowlanego, poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji błędne przyjęcie, iż dokonane prace remontowe polegające na odtworzeniu stolarki okiennej wymagają uzyskania pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy cztery okna w ścianie budynku przy ul. [...] w [...] położonej w granicy działki sąsiedniej są elementem budynku zaprojektowanego, zbudowanego oraz użytkowanego zgodnie z niewadliwym pozwoleniem na budowę, a obecne nakazanie zamurowania przedmiotowych otworów okiennych narusza stan zastany oraz prawa nabyte skarżących;
- § 2 ust. 1 i § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy przepisy te odnoszą się do budynków "sytuowanych", a więc zakres ich zastosowania dotyczy sytuacji projektowania i budowy nowych budynków lub też rozbudowy i przebudowy budynków już istniejących, które to sytuacje nie dotyczą stanu faktycznego niniejszej sprawy;
- § 232 ust. 6 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez wskazanie w zaskarżonej decyzji nieprawidłowej i niepełnej możliwości likwidacji przedmiotowych okien w sytuacji, gdy oprócz sposobów wskazanych w sentencji zaskarżonej decyzji, istnieje możliwość wypełnienia otworów oknami, które to spełniać będą wymóg klasy odporności ogniowej szyby wypełniającej otwór, przepuszczalności światła, nieotwieralności (przeszklenie stałe) i braku możliwości penetracji wzrokowej;
- art. 277 ust. 2 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli z dnia 16 lutego 1928 r., poprzez nieuwzględnienie tego przepisu, który to dopuszczał możliwość posadowienia ściany nieruchomości budynkowej z otworami okiennymi w tzw. ostrej granicy z działką sąsiednią;
- art. 6, 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a., poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia oraz błędne uzasadnienie wydanej decyzji przejawiające się w:
a) nieuwzględnieniu ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu [...] (uchwała Rady [...] z dnia [...] stycznia 2010 r.), który ustanawia zakaz lokalizacji nowych budynków wewnątrz terenu, na którym położona jest działka nr [...] , będąca działką sąsiednią do działki skarżących;
b) braku precyzyjnego ustalenia pierwotnego projektu przedmiotowej nieruchomości w szczególności w zakresie istnienia otworów okiennych w jego północnej ścianie i oparcie się w tym zakresie jedynie na niepotwierdzonych domniemaniach faktycznych;
c) błędnej ocenie okoliczności związanych z pismami mieszkańców budynku przy ul. [...] i [...] z 1991 r., które to wbrew ocenie organu nie świadczą o tym, że wcześniej przedmiotowych okien w budynku w ogóle nie było;
d) błędnej ocenie znajdujących się w aktach dokumentów w postaci inwentaryzacji dokonanej przez inż. arch. M B z listopada 1990 r. czy też Protokołu zdawczo-odbiorczego lokalu użytkowego z dnia 21 sierpnia 1991 r., z których to wynika, iż przedmiotowe otwory okienne istniały przed 1991 rokiem;
e) braku ustaleń, czy powierzchnia wypełnienia otworów materiałem ogniotrwałym nie przekracza 10% powierzchni ściany oraz czy istniejące okna spełniają wymóg klasy odporności ogniowej szyby wypełniającej otwór, przepuszczalności światła, nieotwieralności (przeszklenie stałe) i braku możliwości penetracji wzrokowej;
f) błędnym wskazaniu, iż inwentaryzacja budynku przy ul. [...] sporządzona przez mgr inż. M B nie została oznaczona datą jej sporządzenia, w sytuacji gdy na dokumencie tym wprost wskazana jest data listopad 1990 r.;
g) brak dokładnego wskazania, dlaczego takie umiejscowienie przedmiotowych otworów okiennych powoduje naruszenie przepisów w zakresie bezpieczeństwa pożarowego oraz oświetlenia awaryjnego w sposób zagrażający życiu ludzkiemu;
- art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), poprzez brak związania przez organ wskazaniami i oceną prawną wynikającą z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 414/13.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali m.in., iż okoliczność że w aktach Wydziału Architektury i Budownictwa dla [...]jak też w dokumentacji Archiwum Państwowego w [...] brak jest pozwoleń na budowę i projektów dotyczących omawianych otworów okiennych, nie świadczy o tym, że tych dokumentów nie było. Okoliczność ta nie świadczy o tym, że poprzednicy prawni skarżących nie posiadali pozwolenia na umiejscowienie okien w ścianie tego budynku. Cytowane również w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji fragmenty pism mieszkańców budynku przy ul. [...] i [...] z 1991 roku nie świadczą o tym, że wcześniej przedmiotowych okien nie było. Co więcej te "protesty" mieszkańców były m.in. skutkiem wszczęcia postępowania administracyjnego zakończonego ówcześnie wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 1993 r., sygn. akt IV SA 773/92. W orzeczeniu tym NSA uznał za prawidłowe prace wykonywane przez Archiwum Wschodnie i odmówił wstrzymania robót budowlanych. Zatem uznano na ówczesnym etapie, że nie doszło do żadnej samowoli budowlanej.
Strona podniosła, że przedmiotowe okna w 1991 roku nie zostały wykonane od początku (poprzez wykonanie otworów okiennych i ich obsadzenie) lecz zostały odtworzone. Odtworzenie to nastąpiło poprzez zamontowanie stolarki okiennej w otworach o tej samej wielkości jak wcześniej. Organ nie przedstawił żadnego, nawet pośredniego dowodu na to iż jak twierdzi "przedmiotowy budynek został zaprojektowany i zrealizowany w ostrej granicy z działka sąsiednią, w sytuacji gdy ścianą znajdującą się w granicy była ściana pełną". Nie wskazano ponadto, kto rzekomo w ww. okresie czasu miał dopuścić się przedmiotowej samowoli budowlanej.
Skarżący podkreślili, że organ błędnie uznał, iż bez znaczenia dla niniejszej sprawy pozostaje to, czy przedmiotowe otwory okienne zostały odtworzone w miejscu wcześniej istniejących, bowiem takie sytuowanie otworów okiennych było niezgodne z warunkami technicznymi w każdym z dotychczas obowiązujących reżimów prawnych. Jednocześnie w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ wymienił enumeratywnie obowiązujące wcześniej akty prawne dotyczące przedmiotu postępowania. W ocenie strony, wymienienie wszystkich aktów prawnych, w których unormowano sytuowanie ścian z otworami okiennymi względem granic z działką sąsiednią stanowi wybieg mający zatuszować brak precyzyjnych ustaleń faktycznych i nie może zostać uznane za prawidłowe stosowanie prawa materialnego. Wskazali przy tym, że taki pogląd zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyrok z dnia 6 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 414/13, dotyczącym niniejszej sprawy. Organ nie ustalił ponadto kategorycznie, zgodnie z ww. wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, sytuacji własnościowej sprzed budowy przedmiotowego budynku, a więc sprzed 1939 r., podziału działki i usytuowania granic z działkami sąsiadującymi, w szczególności czy położenie granic uległo zmianie i czy ówczesne przepisy zezwalały na realizację budynku w określonym kształcie. W niniejszej sprawie nie wykazano również w przekonujący sposób, że takie umiejscowienie przedmiotowych otworów okiennych powoduje naruszenie przepisów w zakresie bezpieczeństwa pożarowego oraz oświetlenia awaryjnego w sposób zagrażający życiu ludzkiemu, co nakazał również zbadać Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 sierpnia 2014 r.
M B i R B podkreślili, że okna w ścianie przedmiotowego budynku są elementem budynku zaprojektowanego, zbudowanego oraz użytkowanego zgodnie z wydanym jeszcze przed drugą wojną pozwoleniem na budowę. W niniejszej sprawie chodzi o stan zastany, prawa nabyte i roszczenia cywilnoprawne, których nie można podważać na drodze administracyjnej bez ustawowej podstawy prawnej. Sporne otwory okienne został przewidziane w odpowiednim projekcie i zostały wykonane zgodnie z postanowieniami właściwego pozwolenia na budowę. Tym samym w rozpatrywanej sprawie nie można dopatrzyć się powstania stanu niezgodności z obowiązującymi przepisami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki już od momentu wybudowania. Organ błędnie przyjął, iż przedmiotowy budynek posiadał już na etapie jego projektowania i realizacji przed II wojną światową pełną ścianę tj. ścianę bez okien od ul. [...] w sytuacji, gdy brak jest jakiejkolwiek dokumentacji budowlano-projektowej budynku przy ul. [...]w [...]. Skarżący nadmienili także, że w przedmiotowym budynku znajduje się poradnia dla dzieci niepełnosprawnych (psychiatra, psycholog, logopeda dziecięcy), a przedmiotowe cztery okna w ścianie północnej są oknami od gabinetów lekarskich. Konieczność ich zamurowania doprowadzi do zaprzestania funkcjonowania przedmiotowej poradni.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotowa sprawa dotyczyła usytuowania czterech otworów okiennych o wymiarach 85 cm x 130 cm w ścianie północnej budynku, zlokalizowanej w ostrej granicy z działką nr ew. [...] z obrębu [...]. Podstawę prawną zaś zaskarżonej decyzji stanowił art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym właściwy organ w drodze decyzji nakazuje doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, iż orzekając w powyższym trybie, organ musi stwierdzić, dokonując oceny stanu technicznego i prawnego, że nie ma możliwości doprowadzenia do stanu zgodności z prawem.
Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Jak ustalił organ nadzoru budowlanego, wykonanie okna w ścianie budynku usytuowanej w granicy działki jest niezgodne z aktualnie obowiązującym § 12 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którym budynek można sytuować ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w odległości 4 m od granicy z działką sąsiednią lub 3 metrów od granicy w przypadku ściany bez otworów okiennych lub drzwiowych. Przy czym należy wskazać, iż ww. przepis dopuszcza szereg wyjątków od ogólnych zasad określonych w ust. 1, jednak żaden z wyjątków opisanych w dalszej części przepisu § 12 nie dotyczy ścian z otworami okiennymi lub drzwiowymi. W związku z powyższym nie jest dopuszczalne zlokalizowanie ściany z otworem okiennym lub drzwiowym w odległości mniejszej niż 4 m od granicy z działką sąsiednią, a tym bardziej na jej granicy, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie.
Ponadto, organ nadzoru budowlanego, wskazał w swojej decyzji na poprzednio obowiązujące przepisy prawa budowlanego (z daty budowy budynku) oraz przepisy techniczno-budowlane odnoszące się do warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, tj.:
- Rozporządzenie Prezydenta z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli,
- Rozporządzenie Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 21 lipca 1961 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego,
- Rozporządzenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 11 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego,
- Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki,
- Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Analiza ww. przepisów prawidłowo doprowadziła organ do konstatacji, iż w żadnym okresie nie było dopuszczalne z punktu widzenia prawa budowlanego sytuowanie budynku w ostrej granicy, w sytuacji, gdy ściana posiadła otwór okienny.
W zasadzie, zdaniem Sądu, można powiedzieć, iż bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy pozostaje kwestia czy przedmiotowe otwory okienne zostały odtworzone w miejscu wcześniej istniejących, jak również w jakiej konkretnie dacie powstały, bowiem takie usytuowanie otworów okiennych było niezgodne z warunkami technicznymi w każdym z dotychczas obowiązujących reżimów prawnych, od zawsze były one nielegalne. W sytuacji zatem, gdy otwory okienne wykonano bezprawnie, tj. samowolnie i brak jest możliwości legalizacji wykonanych w tym zakresie robót budowlanych właściwym rozwiązaniem jest usunięcie skutków wynikłych z tej samowoli niezależnie od tego kto ją popełnił. Może to być zaś możliwe na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego i w sposób określony w decyzji organu nadzoru budowlanego (zob. wyrok NSA z dnia 16 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1365/10, z dnia 19 lutego 2016 r., sygn. akt II OSK 1515/14).
Na uwzględnienie nie zasługują zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, poprzez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie oraz art. 29 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 3 ust. 8 Prawa budowlanego, poprzez jego niezastosowanie, które poddają w wątpliwość możliwość wydania przedmiotowego nakazu, w sytuacji, gdy zdaniem strony, sporne okna są elementem budynku zaprojektowanego, zbudowanego i użytkowanego zgodnie z niewadliwym pozwoleniem na budowę. Po pierwsze z tego względu, iż art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego organ nie stosował, ani nie dokonywał jego wykładni. Po drugie z uwagi, iż jak ustalił organ nadzoru budowlanego brak jest decyzji zezwalającej na realizację okien w przedmiotowej ścianie budynku przy ul. [...] w [...] , jak również wcześniejszej (sprzed sporządzenia pierwszej z inwentaryzacji) dokumentacji projektowej tego obiektu. Z treści pisma Archiwum Państwowego w [...] z dnia 12 grudnia 2014 r. wynika, iż archiwum to nie dysponuje dokumentami projektowymi czy pozwoleniami na budowę dotyczącymi ww. budynku.
Wobec powyższego, skoro brak jest decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę i możliwości skonfrontowania czy rzeczywiście projekt budowlany przewidywał realizację określonej inwestycji sankcjonując określone wady, to w zakresie kompetencji organów nadzoru budowlanego pozostaje badanie zgodności z prawem oraz prawidłowość wykonania wszelkich robót budowalnych.
Zauważyć należy, iż organ nadzoru budowlanego w zakresie ustalenia przebiegu granic pomiędzy sąsiadującymi nieruchomościami nr ew. [...] i [...], zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 414/13, wskazał, iż z treści pisma Wydziału Ewidencji Gruntów i Budynków dla [...] z dnia [...] listopada 2014 r. wynikało, że działka o nr ew. [...] została wpisana do ewidencji w dniu [...] lipca 1989 r., natomiast działka o nr ew. [...] została wpisana do ewidencji w 1992 r, a ponadto działki te nie stanowiły jednej całości. Z mapy historycznej m [...] z 1936 r. wynika, że nieruchomość oznaczona jako [...] i [...] i [...] posiadały odrębne numery hipotek odpowiednio [...] i [...], wskazane działki stanowiły wówczas odrębne nieruchomości, a usytuowanie ich granic nie uległo zmianie.
Organ nadzoru budowlanego, także w realizacji wytycznych zawartych w ww. wyroku wyjaśnił, że z akt sprawy (uprzednio Urzędu [...] Wydział Architektury, obecnie Urzędu [...] Wydziału Architektury i Budownictwa) wynika, iż Fundacja Archiwum Wschodniego, będąca najemcą przedmiotowego obiektu budowlanego w 1991 r. wykonywała w przedmiotowym budynku roboty remontowo-adaptacyjne. Fundacja Archiwum Wschodniego w dniu 10 września 1991 r. zawarła z Przedsiębiorstwem Gospodarki Mieszkaniowej [...] umowę najmu lokalu użytkowego usytuowanego na nieruchomości przy ul. [...] w [...], uprawniającą najemcę do dokonywania ulepszeń i modernizacji lokalu (z wyłączeniem zmian konstrukcyjnych i nadmiernego obciążenia instalacji wewnętrznych w budynku) obejmujących architekturę wnętrza, założenie krat zabezpieczających otwory okienne lub drzwiowe. W dniu 24 września 1991 r. Fundacja Archiwum Wschodniego zgłosiła do Urzędu Dzielnicowego [...] zamiar rozpoczęcia remontu i adaptacji dwukondygnacyjnego pomieszczenia przy ul. [...] w [...] . Do zgłoszenia nie został dołączony projekt zakresu planowanych robót budowlanych. W aktach tych znajduje się pismo mieszkańców domów na nieruchomości przy ul. [...] i [...] w [...] z dnia [...]listopada 1991 r. skierowane do Wydziału Architektury i Nadzoru Budowlanego [...] , z treści którego wynika, iż w "ścianie dzielącej posesje między ul. [...] a ul. [...] wybito otwory okienne na stronę ul. [...] ". Do przywołanego pisma zostało załączone pismo mieszkańców z dnia 9 listopada 1991 r., które precyzuje, iż chodzi o ścianę znajdującą się w ostrej granicy z nieruchomością sąsiednią, a okna zostały wybite w budynku parterowym, w którym prowadzone są roboty remontowe. W aktach sprawy znajduje się również inwentaryzacja budynku oficyny przy ul. [...] w [...] ostemplowana pieczęciami Urzędu [...] , sporządzona przez mgr inż. M B (listopad 1990 r.), z której wynika, iż w przedmiotowej ścianie nie znajdują się żadne otwory okienne. W aktach sprawy znajduje się ponadto inwentaryzacja architektoniczna przedmiotowego budynku wykonana w 1992 r. przez [...] sp. z o.o., która potwierdza istnienie okien w ścianie budynku przy ul. [...] w [...] w ostrej granicy z nieruchomością sąsiednią. W opracowaniu tym znajduje się stwierdzenie, iż okna w opisanej powyżej ścianie zostały odtworzone, po czasowym ich zamurowaniu.
W ocenie Sądu, niewadliwie także organ odwoławczy wskazał, iż zasadne jest zastosowanie w przedmiotowej sprawie przepisów Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Pomimo, iż przepisy te znajdują zastosowanie przy projektowaniu i budowie, w tym rozbudowie, nadbudowie, przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania, to stosować je należy również do obiektów istniejących w zakresie przepisów dotyczących bezpieczeństwa pożarowego oraz oświetlenia awaryjnego. Z kolei wykonywanie otworów okiennych czy drzwiowych w ścianie usytuowanej w granicy z nieruchomością sąsiednią sprzyja rozprzestrzenianiu się dymu i ognia na teren działki sąsiedniej. Ściana pełna usytuowana w granicy działek sąsiednich o odpowiedniej klasie odporności ogniowej ma na celu powstrzymanie rozprzestrzenia się ognia przez określony czas, dając możliwość jego ugaszenia w ramach jednej nieruchomości. Pozostawienie otworów okiennych w ścianie granicznej w sposób realny i bezpośredni zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia przebywającym na nieruchomości sąsiedniej, bez względu na to czy nieruchomość ta może być w przyszłości zabudowana czy nie. Nie można zatem zgodzić się z zarzutami skargi, iż organ w tym względzie nie dokonał przekonywującej argumentacji.
Dodatkowo należy podnieść, iż wprawdzie obecnie obowiązujące przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie dopuszczają możliwości zabudowy działki nr ew. [...] , to nie przesądza to o możliwości zmiany ich w przyszłości, a tym samym umożliwienia jej zabudowy. Nadto, przedmiotowa sprawa nie dotyczy działki sąsiedniej (nr ew. [...]), lecz działki nr ew. [...], na której znajduje się budynek posiadający otwory okienne wykonane w sposób naruszający przepisy.
W odniesieniu natomiast do zarzutu naruszenia art. 277 ust. 2 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli, poprzez nieuwzględnienie tego przepisu, który to dopuszczał możliwość posadowienia ściany nieruchomości budynkowej z otworami okiennymi w tzw. ostrej granicy z działką sąsiednią, wskazać należy na przepis art. 196 ww. Rozporządzenia, zgodnie z którym budynki ogniotrwałe, wznoszone bezpośrednio przy granicy sąsiadów, jako też budynki nieogniotrwałe, wznoszone w odległości mniejszej od 4 metrów od tej granicy, powinny być zaopatrzone od strony granicy w mur ogniochronny bez otworów i próżni, grubości równającej się co najmniej długości jednej cegły, wykonany z cegły palonej lub innego materiału ogniotrwałego, wyprowadzony od fundamentów przez wszystkie kondygnacje, a wystający 30 centymetrów ponad dach. Mając zaś na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż nawet gdyby istniała możliwość usytuowania obiektu w ostrej granicy z działką sąsiednią, to i tak nie można byłoby zrealizować obiektu posiadającego otwory.
Zdaniem Sądu, także nie mógł odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia § 232 ust. 6 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez wskazanie w zaskarżonej decyzji nieprawidłowej i niepełnej możliwości likwidacji przedmiotowych okien w sytuacji, gdy oprócz sposobów wskazanych w sentencji zaskarżonej decyzji, istnieje możliwość wypełnienia otworów oknami, które to spełniać będą wymóg klasy odporności ogniowej szyby wypełniającej otwór, przepuszczalności światła, nieotwieralności (przeszklenie stałe) i braku możliwości penetracji wzrokowej. Organ nadzoru budowlanego w zaskarżonej decyzji wskazał na dwie możliwości wykonania obowiązku, poprzez zamurowanie ścianą pełną, lub cegłą szklaną (lukserami) o klasie odporności ogniowej. Druga ze wskazanych możliwości spełnia warunki, o których mowa w zredagowanym przez stronę skarżącą zarzucie - przepuszczalności światła, nieotwieralności, braku możliwości penetracji wzrokowej. Zarzut należy więc traktować jako nieuzasadnioną polemikę z rozstrzygnięciem organu.
Reasumując, postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone z poszanowaniem zasad określonych w art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., zaś zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako nieuzasadnioną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło