VII SA/Wa 274/18

WyrokWSA w Warszawie2018-10-25

Skład orzekający: Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Izabela Ostrowska, Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu nadzoru budowlanego nakładające na właściciela obowiązek dostarczenia oceny technicznej pompy ciepła w zakresie oddziaływania na sąsiednią nieruchomość i prawidłowości wykonanych robót budowlano-montażowych jest zgodne z prawem, jeśli jego wykonanie uzależnione jest od współpracy sąsiadów i może naruszać ich prawo do prywatności?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji, uznając, że sposób sformułowania obowiązku dostarczenia oceny technicznej pompy ciepła, w szczególności konieczność wykonania pomiarów wewnątrz budynku sąsiedniego, czynił jego wykonanie prawnie i faktycznie niemożliwym, uzależniając je od dobrej woli sąsiadów i potencjalnie naruszając ich prawo do prywatności. Choć istniały uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego urządzenia i jego oddziaływania, sposób nałożenia obowiązku naruszył art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. K. i P. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), które uchyliło postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) i nałożyło na skarżących obowiązek dostarczenia oceny technicznej pompy ciepła w zakresie oddziaływania na sąsiednią nieruchomość, w tym poziomu hałasu. Skarżący zarzucili organom naruszenie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, m.in. poprzez nieprecyzyjne określenie zakresu ekspertyzy i uzależnienie jej wykonania od możliwości ingerencji w nieruchomość sąsiadów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie WINB oraz poprzedzające je postanowienie PINB i zasądził od WINB na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Monika Kramek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 października 2018 r. sprawy ze skargi M. K. i P. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku dostarczenia oceny technicznej I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M. K. i P. K. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ("[...]WINB") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332), po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez M. K. i P. K. ("skarżący") na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. ("PINB") z dnia [...] października 2017 r., Nr [...] nakładające na M. K. i Ł. K. obowiązek dostarczenia do PINB w terminie 60 dni (licząc od dnia uprawomocnienia postanowienia) oceny technicznej jednostki zewnętrznej inwerterowej pompy ciepła typu powietrze-woda usytuowanej na terenie dz. nr ew. [...], obr. [...], przy ul. [...], gm. [...] w zakresie oddziaływania ww. urządzenia przy pełnej mocy pracy na sąsiednią nieruchomość, głównie stwierdzenia poziomu hałasu wewnątrz budynku mieszkalnego usytuowanego na dz. nr ew. [...] obr. [...], gm. [...], oraz prawidłowości wykonanych robót budowlano-montażowych i prawidłowości doboru urządzenia – uchylił w całości to postanowienie i na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego nałożył na skarżących (M. K. i P.K.) obowiązek dostarczenia do PINB w terminie 60 dni oceny technicznej ww. jednostki zewnętrznej inwerterowej pompy ciepła typu powietrze-woda w zakresie oddziaływania ww. urządzenia przy pełnej mocy pracy na sąsiednią nieruchomość, głównie stwierdzenia poziomu hałasu wewnątrz budynku mieszkalnego usytuowanego na dz. nr ew. [...] obr. [...], gm. [...], oraz prawidłowości wykonanych robót budowlano-montażowych i prawidłowości doboru urządzeń. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że w dniu 15 lutego 2017 r. do PINB wpłynęło pismo J. T. i M. T. dotyczące występowania uciążliwości w związku z funkcjonowaniem wentylatora zlokalizowanego na sąsiedniej działce przy ul. [...] w m. D.. W wyniku przeprowadzonych w dniu 30 marca 2017 r. czynności kontrolnych ustalono, że na ww. nieruchomości istnieje budynek mieszkalny dwulokalowy, wybudowany na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...]. Budynek użytkowany jest na podstawie przyjętego bez sprzeciwu zawiadomienia o zakończeniu z dnia 5 lutego 2014 r. Przy ścianie budynku lokalu (oznaczenie: nr [...]) zamontowano jednostkę zewnętrzną inwerterowej pompy ciepła typu powietrze-woda składającej się między innymi z parownika i wentylatora w celu podgrzania wody wewnętrznej instalacji c.w.u i c.o. Urządzenie zewnętrzne wolnostojące posadowione na płycie betonowej usytuowane w odległości ok. 2,5 m od istniejącego ogrodzenia wewnętrznego, natomiast budynek w odległości ok. 3,0 m. Urządzenie zewnętrzne o wymiarach ok. 1200 x ok. 830 x ok. 310 mm i mocy grzewczej 12 kW i poziomie głośności <48 dB (zgodnie z tablicą informacyjną urządzenia). Decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...], PINB umorzył postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego w sprawie usytuowania ww. pompy ciepła, które to rozstrzygnięcie zostało następne uchylone w całości, a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia decyzją [...]WINB z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] października 2017 r. PINB nałożył na skarżących obowiązek dostarczenia w wyznaczonym terminie oceny technicznej pompy ciepła, spełniającej warunki szczególne, określone w tym rozstrzygnięciu. Po rozpatrzeniu zażalenia skarżących na to postanowienie, [...]WINB, postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r., uchylił w całości to postanowienie i nałożył na skarżących obowiązek dostarczenia oceny technicznej we wskazanym tam zakresie. Organ odwoławczy stwierdził, że uznał za właściwe wyeliminowanie błędnego określenia imienia jednej z osób, na którą skarżonym postanowieniem organu pierwszej instancji został nałożony wskazany w jego treści obowiązek (tj. w treści postanowienia PINB z dnia [...] października 2017 r. jako jeden z adresatów został wskazany Ł. K. zamiast P. K.). W ocenie [...]WINB niewłaściwe określenie imienia jednego z adresatów ww. postanowienia nie uzasadniało przekazania niniejszej sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Zgodnie z art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. organ drugiej instancji może wydać postanowienie kasatoryjne w przypadku wydania postanowienia przez organ pierwszej instancji z naruszeniem przepisów postępowania, oraz gdy konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Po analizie materiału dowodowego zebranego przez organ powiatowy, [...]WINB uznał, że sprawa została wyjaśniona dostatecznie i z zachowaniem zasad wynikających z prawa procesowego. W ramach postępowania przed organem drugiej instancji [...]WINB ma możliwość wyeliminowania błędu PINB co do niewłaściwego określenia imienia jednego z adresatów postanowienia organu powiatowego, co też zostało uczynione w sentencji jego rozstrzygnięcia. [...]WINB podkreślił, że organ pierwszej instancji, po dokonaniu czynności kontrolnych na przedmiotowej nieruchomości, stwierdził, że w ramach prowadzonego postępowania jest zobowiązany do badania zgodności urządzenia m.in. z przepisami technicznymi, w tym z § 323-327 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422), tj. z przepisami dotyczącymi dopuszczalnych wartości poziomu hałasu. Z uwagi na to, że PINB nie posiada urządzeń do przeprowadzenia stosownych badań w tym zakresie, organ pierwszej instancji stwierdził, że zasadnym będzie nałożenie na inwestorów (skarżących) obowiązku dostarczenia w wyznaczonym terminie oceny technicznej pompy ciepła. Takie działanie organu pierwszej instancji [...]WINB uznał za właściwe. Zgodnie bowiem z art. art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Organ odwoławczy podkreślił, że w sytuacji, gdy montaż urządzenia nie wymagał uzyskania pozwolenia na budowę czy też dokonania zgłoszenia (jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie), jednak w ocenie właścicieli sąsiedniej nieruchomości (graniczącej z nieruchomością, na której dane urządzenie zamontowano) narusza ono obowiązujące normy hałasu, organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do zbadania zgodności urządzenia m.in. z przywołanymi wcześniej przepisami technicznymi dotyczącymi dopuszczalnych wartości poziomu hałasu. Uprawnienie takie daje art. 50 ust. 1 pkt 4 w z w. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. [...]WINB podzielił stanowisko PINB, że organy nadzoru budowlanego nie posiadają odpowiednich urządzeń i środków do przeprowadzenia stosownych badań związanych z określeniem poziomu hałasu i zakresu oddziaływania przedmiotowego urządzenia, a zatem w tym zakresie konieczne jest sporządzenie oceny technicznej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia. Ocena ta jest niezbędna do kompleksowego zbadania zakresu oddziaływania pompy ciepła usytuowanej na terenie przedmiotowej działki na sąsiednią nieruchomość oraz wykazania prawidłowości wykonanych robót budowlano-montażowych i doboru ww. urządzenia. W związku z tym, a w szczególności z uwagi na charakter stwierdzonych nieprawidłowości oraz związane z tym istotne wątpliwości organu co do prawidłowego dopuszczalnego poziomu hałasu wytwarzanego przez przedmiotowe urządzenie, nie było możliwe dokonanie samodzielnej i kompleksowej oceny przez PINB zakresu oddziaływania tego urządzenia przy pełnej mocy pracy, zwłaszcza w odniesieniu do nieruchomości sąsiedniej, oraz prawidłowości wykonanych robót, czy właściwego doboru urządzenia. Zdaniem [...]WINB zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji miało więc charakter dowodowy i zmierzało do dokładnego wyjaśnienia sprawy. Skargę na powyższe postanowienie złożyli M. K. i P. K., wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucili naruszenie prawa materialnego, tj. art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego poprzez jego nieprawidłową interpretację, polegającą na: 1. błędzie przejawiającym się w niewskazaniu, jaką konkretnie ekspertyzę skarżący powinni przedłożyć organowi budowlanemu w zakresie oddziaływania przedmiotowego urządzenia, ponieważ wykonaniu mogła podlegać zarówno ekspertyza akustyczna, ale również np. ekspertyza dotycząca natężenia poziomu hałasu mierzonego w decybelach, ponadto w zakres wydanego orzeczenia mogły również wchodzić inne ekspertyzy co do stwierdzenia poziomu hałasu, przy czym powyższy błąd organu czynił niemożliwe wykonanie zobowiązania, określonego w pkt 1 postanowienia; 2. błędzie wnioskowania z dotychczas przewodzonych ustaleń w sprawie przejawiającego się uznaniem, że skarżący powinni dostarczyć ekspertyzę co do prawidłowości wykonanych robót budowlanych, podczas gdy już PINB, na skutek niewniesienia sprzeciwu, wyraził milczącą zgodę na oddanie do użytkowania budynku skarżących, a ponadto urządzenie zamontowane przez skarżących posiada dostarczone przez producenta wymagane oceny techniczne i środowiskowe, co stwierdzone zostało również przez PINB; 3. błędzie wnioskowania z treści art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego jako normie pozwalającej skarżącym na fizyczną ingerencję w nieruchomość M. T. i J. T. polegającą na wejście na posesję sąsiednią i dokonywanie ewentualnych, w ramach bliżej nieokreślonej ekspertyzy, pomiarów wewnątrz znajdującego się na niej budynku; 4. błędzie wnioskowania co do strony obowiązanej do przedłożenia ekspertyzy, co wiąże się z zarzutem wskazanym w pkt 3 skargi, albowiem stroną zgłaszającą nieprawidłowości ze strony urządzenia zamontowanego na posesji skarżących są J. i M. T., którzy jako zainteresowani pozytywnym rozstrzygnięciem sprawy prawno-budowlanej powinni dostarczyć do PINB dowody (ekspertyzę poziomu hałasu wewnątrz ich budynku) uprawdopodabniające zaistnienie okoliczności podnoszonych w pismach kierowanych do PINB. Takich dowodów nie może dostarczać strona obwiniana o nieprawidłowości, co wiążę się z konstytucyjnym prawem domniemania niewinności; 5. mylnym przyjęciu przez [...]WINB, że organy prawno-budowlane tj. w tym wypadku PINB, nie mają środków i urządzeń do przeprowadzenia ekspertyzy na co wskazuje treść uzasadnienia, albowiem treść art. 81c ust. 4 Prawa budowlanego wyraźnie wskazuje, że strona zobowiązana w przypadku niedostarczenia wymaganych ekspertyz może zostać zobligowana do poniesienia kosztów takiej ekspertyzy po jej wykonaniu przez organ budowlany na jego zlecenie, powyższe zaś ma znaczenie ponieważ w przypadku uznania, że organ nie miał tzw. uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobu (tu: pompy ciepła), a wyniknie to z treści ocen lub ekspertyz, to wyniknie wówczas zbędność ich sporządzenia, zaś strona zobowiązana, tj. skarżący, do ich dostarczenia będzie mogła dochodzić zwrotu poniesionych wydatków. W uzasadnieniu skargi skarżący odnieśli się do ww. zarzutów, ponownie wskazując na niezasadność rozstrzygnięć organów nadzoru budowlanego. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym. W niniejszej sprawie takie naruszenia i wady wystąpiły, dlatego skarga została uwzględniona. Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, wskazać należy, że jego podstawę prawną stanowi art. 81c ust 2 Prawa budowlanego zgodnie z którym- organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Z brzmienia przytoczonego przepisu wynika więc, iż stanowi on instrument umożliwiający organom (architektoniczno-budowlanym jak i nadzoru budowlanego) sprawne wykonywanie ich ustawowych zadań określonych przepisami. Postanowienie wydane w oparciu o omawiany przepis ma bowiem charakter dowodowy i takim celom służy. Przy czym, zaznaczyć trzeba, iż skorzystanie z uprawnienia określonego w ww. przepisie nie może być stosowane dowolnie i bez żadnych ograniczeń. Wskazuje na to wyraźnie brzmienie omawianego przepisu, w którym ustawodawca posługuje się sformułowaniem "w razie powstania uzasadnionych wątpliwości" i wymienia trzy kategorie przesłanek, od których uzależnia możliwość nałożenia obowiązku dostarczenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Z treści tego przepisu bezspornie wynika więc także, że organ wydający postanowienie o nałożeniu takiego obowiązku musi wykazać istnienie w sprawie uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub jakości wykonywanych robót budowlanych bądź stanu technicznego obiektu budowlanego. W ocenie Sądu, organy w sposób wystarczający wykazały, iż w sprawie występują takie wątpliwości co do stanu technicznego jednostki zewnętrznej inwerterowej pompy ciepła typu powietrze-woda usytuowanej na terenie dz. nr ew. [...], obr. [...], przy ul. [...], gm. [...] w zakresie oddziaływania ww. urządzenia przy pełnej mocy pracy na sąsiednią nieruchomość, głównie odczuwalnego poziomu hałasu wewnątrz budynku mieszkalnego usytuowanego na działce sąsiedniej o nr ew. 455, stanowiącego własność J. T. i M. T.. Jak wynika z niekwestionowanych ustaleń organów powyższe urządzenie składa się między innymi z parownika i wentylatora w celu podgrzania wody wewnętrznej instalacji c.w.u i c.o. Stanowi urządzenie zewnętrzne wolnostojące posadowione na płycie betonowej usytuowane w odległości ok. 2,5 m od istniejącego ogrodzenia wewnętrznego, oraz około 3,0 m od budynku na działce sąsiedniej. Powyższe urządzenie o wymiarach ok. 1200 x ok. 830 x ok. 310 mm i mocy grzewczej 12 kW, generuje hałas o poziomie głośności <48 dB (zgodnie z tablicą informacyjną urządzenia). Na wstępie należy podnieść, że zgodnie z art. 81c ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane do podstawowych obowiązków organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego należy nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności: a) zgodności zagospodarowania terenu z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego oraz wymaganiami ochrony środowiska, b) warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia w rozwiązaniach przyjętych w projektach budowlanych, przy wykonywaniu robót budowlanych oraz utrzymywaniu obiektów budowlanych, c) zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej, d) właściwego wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, e) stosowania przy wykonywaniu robót budowlanych wyrobów zgodnie z art. 10. Stosownie zaś do art. 81 ust. 4 Prawa budowlanego, organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu obowiązków określonych przepisami prawa budowlanego mogą dokonywać czynności kontrolnych. Protokolarne ustalenia dokonane w toku tych czynności stanowią podstawę do wydania decyzji oraz podejmowania innych środków przewidzianych w przepisach prawa budowlanego. Przy czym obiektem budowlanym jest budynek, budowla bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych (art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego). W świetle powyższych regulacji nie może budzić wątpliwości, że organy nadzoru budowlanego są uprawnione (zobowiązane) do wykonywania zadań określonych przepisami prawa budowlanego w stosunku do każdego obiektu budowlanego, a także urządzenia budowlanego ,a więc kompetencje te mogą realizować także odnośnie budowy i robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę, czy zgłoszenia w trybie art. 30 Prawa budowlanego. Z kolei stosownie do § 323 ust. 1 rozporządzenia Ministra Budownictwa w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w sprawie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm.), budynek i urządzenia z nim związane powinny być zaprojektowane i wykonane w taki sposób, aby poziom hałasu, na który będą narażeni użytkownicy lub ludzie znajdujący się w ich sąsiedztwie, nie stanowił zagrożenia dla ich zdrowia, a także umożliwiał im pracę, odpoczynek i sen w zadowalających warunkach. Nadto w myśl § 324 ww. rozporządzenia, budynek, w którym ze względu na prowadzoną w nim działalność lub sposób eksploatacji mogą powstawać uciążliwe dla otoczenia hałasy lub drgania, należy kształtować i zabezpieczać tak, aby poziom hałasów i drgań przenikających do otoczenia z pomieszczeń tego budynku nie przekraczał wartości dopuszczalnych określonych w odrębnych przepisach dotyczących ochrony środowiska, a także nie powodował przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu i drgań w pomieszczeniach innych budynków podlegających ochronie przeciwhałasowej i przeciwdrganiowej określonego w Polskich Normach dotyczących dopuszczalnych wartości poziomu dźwięku w pomieszczeniach oraz oceny wpływu drgań na budynki i na ludzi w budynkach. Nie budzi także wątpliwości, że na datę wydania kwestionowanego postanowienia przez PINB , organ nie dysponował akredytowanymi badaniami (pomiarami) poziomu hałasu emitowanego przez przedmiotowe urządzenie oraz jego zakresu odczuwalnego w budynku mieszkalnym na działce nr ew. [...] oraz ,że organ nie dysponuje specjalistycznymi urządzeniami pozwalającymi na dokonanie tych pomiarów. W ocenie Sądu, powyższe okoliczności uzasadniały nałożenie przez organ nadzoru budowlanego obowiązku przedłożenia oceny technicznej jednostki zewnętrznej inwerterowej pompy ciepła typu powietrze-woda usytuowanej na terenie dz. nr ew. [...], obr. [...], przy ul. [...], gm. [...] w zakresie oddziaływania ww. urządzenia przy pełnej mocy pracy na sąsiednią nieruchomość, głównie stwierdzenia poziomu hałasu wewnątrz budynku mieszkalnego usytuowanego na dz. nr ew. [...] obr. [...], gm. [...], oraz prawidłowości wykonanych robót budowlano-montażowych i prawidłowości doboru urządzenia, celem zweryfikowania zgodności wykonanych przez skarżących robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego, w szczególności tymi regulującymi wartości dopuszczalne poziomu hałasu określone w przepisach odrębnych. Należy jednak podzielić zarzut skargi, że ze względu na przedmiot nałożonego obowiązku, a przede wszystkim konieczność wykonania określonych pomiarów wewnątrz budynku posadowionego na działce nr ew. [...], zagwarantowanie wykonalności tego obowiązku , obowiązek winien być tak określony aby jego realizacja była prawnie i faktycznie możliwa. Stosownie do art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Osoby wymienione w ust. 1, a więc te, do których powinien być skierowany nakaz na podstawie powołanego przepisu to uczestnicy procesu budowlanego (czyli inwestor, inspektor nadzoru inwestorskiego, projektant, kierownik budowy lub kierownik robót) oraz właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Postanowienie wydane na podstawie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego ma charakter dowodowy i jest to regulacja szczególna w stosunku do przepisu kodeksu postępowania administracyjnego dotyczącego dowodu z opinii biegłego (art. 84 k.p.a.) (por. Z. Kostka, Prawo budowlane. Komentarz pod red. A. Glinieckiego, Warszawa 2016, str. 920, 923). Postanowienie wydane na podstawie art. 81c ust. 2 Prawo budowlane ma charakter dowodowy, co oznacza, że postępowanie, w którym jest ono podejmowane, stanowi część innego już toczącego się postępowania przewidzianego w prawie budowlanym, bądź jest elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 sierpnia 2009 r., II OSK 1324/2008, Lexis.pl nr 2475082, czy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 września 2006 r., VII SA/Wa 1051/06, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 maja 2005 r., II SA/Wr 2805/2002, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis art. 81c Prawa budowlanego nie zawiera tym samym żadnych ograniczeń co do rodzaju postępowań, w których może być stosowany (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2000 r., sygn. II SA/Gd 2016/98). Znajduje się on w rozdziale dotyczącym organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, może więc być stosowany we wszystkich sprawach należących do właściwości tych organów administracji. Organy nadzoru budowlanego mogą zatem żądać informacji, czy udostępnienia dokumentów, w trybie art. 81c ust. 1 Prawa budowlanego, jak i ocen technicznych lub ekspertyz przewidzianych w ust. 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie organy wątpliwości te - w okolicznościach sprawy - oceniły jako uzasadnione, a motywy podjętych rozstrzygnięć wyjaśniły w uzasadnieniu postanowień. Ocena ta nie budzi wątpliwości Sądu. Przyczyną uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji było takie sformułowanie obowiązku, które w sposób niedopuszczalny, zdaniem Sądu, uzależnia jego wykonanie od dobrej woli oraz współpracy właścicieli budynku na działce nr ew. [...], co rodzi uzasadnione wątpliwości co do jego wykonalności. Należy także podnieść, że milczące przyjęcie do użytkowania budynku wzniesionego na działce nr ew. [...], stanowiącego własność skarżących nie ma żadnego wpływu na ocenę legalności zaskarżonego postanowienia, tym bardziej ,że jak wynika z akt sprawy przedmiotowa pompa ciepła typu powietrze-woda, nie stanowiła elementu projektu budowlanego zatwierdzonego decyzja o pozwoleniu na budowę i usytuowana została po wykonaniu budynku. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy podejmą stosowne starania celem wskazania takiego zakresu ekspertyzy który umożliwi podjęcie działań organowi bez konieczności żądania udostępnienia budynku na działce sąsiedniej. Mając powyższe na uwadze , należało uznać , ze zaskarżone postanowienie i postanowienie organu I instancji zapadło z naruszeniem art. 81 c ust 2 Prawa budowlanego. Z tych względów Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), rozstrzygniecie o kosztach opierając na treści art. 200 przywołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło