VII SA/Wa 2749/14

WyrokWSA w Warszawie2015-08-12

Skład orzekający: Ewa Machlejd, Joanna Gierak – Podsiadły, Halina Emilia Święcicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Infrastruktury i Rozwoju prawidłowo ustanowił służebność przejazdu i przechodu dla działki skarżącej, zapewniając jej dostęp do drogi publicznej, zgodnie z wytycznymi Naczelnego Sądu Administracyjnego?
Ratio decidendi
Minister Infrastruktury i Rozwoju prawidłowo ustanowił służebność przejazdu i przechodu dla działki skarżącej, zapewniając jej dostęp do drogi publicznej. Działanie to było zgodne z oceną prawną i wskazaniami Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w poprzednich orzeczeniach nakazał ustanowienie niezbędnych służebności w celu zapewnienia dostępu do drogi publicznej, stosując art. 120 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd administracyjny, związany oceną prawną NSA, uznał zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. B. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju ustanawiającą służebność przejazdu i przechodu dla działki skarżącej, która utraciła dostęp do drogi publicznej w wyniku podziału nieruchomości na potrzeby rozbudowy lotniska. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące m.in. odszkodowania za przejętą część budynku, hałasu oraz dostępności drogi dojazdowej. Sprawa wielokrotnie trafiała do sądów administracyjnych, które wydawały orzeczenia dotyczące sposobu zapewnienia dostępu do drogi publicznej.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły, Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.), Protokolant starszy referent Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] września 2014 r. znak [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego skargę oddala. Decyzją z dnia [...] września 2014 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.) oraz art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego (Dz. U. Nr 42, poz. 340), zwanej dalej specustawą lotniskową, po ponownym rozpatrzeniu odwołania K. B. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2010 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego "Rozbudowa Regionalnego Portu Lotniczego: Port lotniczy [...] S.A. ([...])" w zakresie dotyczącym zapewnienia działce o nr ew. [...] z obrębu [...] [...], dostępu do drogi publicznej, w miejsce uchylonego zapisu w pkt III decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...]kwietnia 2011 r. orzekł: "W celu realizacji wymagania wynikającego z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, dotyczącego zapewnienia dostępu do drogi publicznej, działając na podstawie art. 120 z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami, w związku z art. 20 ustawy z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego, zapewniam działce o nr ew. [...], obręb [...] [...], poprzez ustanowienie służebności przejazdu i przechodu przez działkę o nr ew. [...], obręb [...] [...], stanowiącej własność Portu Lotniczego [...] S.A. Ustanowienie służebności na rzecz każdoczesnych właścicieli lub użytkowników wieczystych nieruchomości o nr ew. [...], obręb [...] [...], następuje nieodpłatnie. Koszty ustanowienia i wykonywania służebności na działce o nr ew. [...], obręb [...][...], obciążają inwestora, tj. Port Lotniczy [...] S.A. Do ww. roszczeń stosuje się przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121)." W uzasadnieniu decyzji Minister Infrastruktury i Rozwoju wskazał, że decyzją z dnia [...] października 2010 r. Wojewoda [...], działając na podstawie art. 3, 8 i 9 ustawy z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego (Dz. U. Nr 42, poz. 340), po rozpatrzeniu wniosku Portu Lotniczego [...] S.A. zatwierdził projekt budowlany oraz udzielił zezwolenia na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego "Rozbudowa Regionalnego Portu Lotniczego: Port lotniczy [...] S.A. ([...])" na określonych działkach. Decyzja określiła wymagania dotyczące uzasadnionych interesów osób trzecich wskazując, że inwestycję zaprojektowano stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118, ze zm.) w sposób zapewniający poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich z zapewnieniem dostępu do drogi publicznej. W pkt V decyzji organ zatwierdził podział nieruchomości, m.in. działki o nr ew. [...] o powierzchni 1,2900 ha stanowiącej własność skarżącej. W wyniku podziału powstały działka nr [...] o powierzchni 0.9527 ha, działka nr [...] o powierzchni 0,0394 ha oraz działka nr [...] o powierzchni 0,2979 ha. Działka o nr ew. [...] została z mocy decyzji przejęta na rzecz Skarbu Państwa, co stanowi podstawę do dokonania wpisów w księdze wieczystej i katastrze nieruchomości. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli M. P. oraz skarżąca - K. B., która zaskarżyła decyzję w zakresie dotyczącym zatwierdzenia podziału jej nieruchomości, jak również nie zapewnienia jej drogi dojazdowej do nowopowstałych, w wyniku podziału, działek. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] kwietnia 2011r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., po rozpatrzeniu powyższych odwołań: III. uchylił m.in. w sentencji zaskarżonej decyzji zapis na stronie 17 w pkt IV w akapicie 1 i ustalił w to miejsce nową treść: "inwestycję zaprojektowano stosownie do art. 5, ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118, ze zm.) w sposób zapewniający poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich z zapewnieniem dostępu do drogi publicznej. Inwestor zobowiązany jest do zapewnienia działce o nr ew. [...] (powstałej w wyniku podziału działki o nr ew. [...]), stanowiącej własność K. B., dostępu do drogi publicznej, poprzez ustanowienie służebności przejazdu i przechodu przez działkę o nr ew. [...] (powstałą w wyniku podziału działki o nr ew. [...]), stanowiącej własność inwestora. Inwestor zobowiązany jest również do podjęcia działań mających na celu ustanowienie na rzecz M.P. służebności gruntowej na działkach o nr ew. [...], [...]; [...]; [...]; [...], [...] i [...], będących przedmiotem użytkowania wieczystego Regionalnego Parku [...] Sp. z o.o., z uwagi na konieczność zapewnienia działce o nr ew. [...], stanowiącej własność M. P. i, dostępu do drogi publicznej". IV. uchylił w sentencji zaskarżonej decyzji zapis na stronie 17, stanowiący oznaczenie pkt VII o treści: " Zatwierdzam projekt budowlany" i orzekł w tym zakresie: " Zatwierdzam projekt podziału nieruchomości przedstawiony na mapach w skali 1:000 stanowiących Załącznik Nr 1 do niniejszej decyzji, gdzie zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy, linie rozgraniczające teren inwestycji stanowią linie podziału nieruchomości" V. uchylił w sentencji zaskarżonej decyzji zapis na stronie 27, stanowiący oznaczenie pkt VII o treści: " Zatwierdzam projekt budowlany" i orzekł w tym zakresie: " Zatwierdzam projekt budowlany dla przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego, stanowiący Załącznik Nr 3 do niniejszej decyzji". VI. w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła K. B., który wyrokiem z dnia 11 stycznia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 1474/11 skargę oddalił. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1245/12, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: W sytuacji, gdy na skutek nabycia przez Skarb Państwa albo właściwą jednostkę samorządu terytorialnego nieruchomości bądź jej części na podstawie decyzji, o której mowa w art. 8 ustawy z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego (Dz. U. Nr 42, poz. 340 ze zm.) – tj. decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego – właściciel nieruchomości (użytkownik wieczysty) zostaje pozbawiony dostępu do drogi publicznej odpowiednie zastosowanie – z mocy art. 20 specustawy lotniskowej – znajduje art. 120 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) normujący ustanowienie niezbędnych służebności. Ponownie rozpatrując sprawę skargi K. B. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 2249/12 uchylił zaskarżoną decyzję. Od tego wyroku spółka oraz organ złożyli skargi kasacyjne. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2013 r. sprawy ze skarg kasacyjnych Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej oraz Portu Lotniczego [...] S.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 2249/12 w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2011 r. znak: [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego, wyrokiem z dnia 29 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 614/13: 1. uchylił zaskarżony wyrok w pkt 1 i 2 oraz uchylił w części zaskarżoną decyzję tj. w pkt III obejmującym następujące stwierdzenie "Inwestor zobowiązany jest do zapewnienia działce o nr ew. [...] (powstałej w wyniku podziału działki o nr ew. [...]), stanowiącej własność K. B., dostępu do drogi publicznej, poprzez ustanowienie służebności przejazdu i przechodu przez działkę o nr ew. [...] (powstałą w wyniku podziału działki o nr ew. [...]), stanowiącą własność inwestora", 2. stwierdził, że zaskarżona decyzja w części uchylonej w pkt 1 nie podlega wykonaniu, 3. odstąpił od zasądzenia w całości zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego od K.B.. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał m. in., że okolicznością bezsporną w rozpoznawanej sprawie jest, że K. B. wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2011 r. w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego, skarżyła przedmiotową decyzję w części dotyczącej nieruchomości stanowiącej jej własność. Mianowicie przedmiotowa decyzja zatwierdziła podział nieruchomości stanowiącej własność skarżącej tj działki nr [...] położonej w obrębie [...] na działki nr [...], [...] i [...]. Działka nr [...] na mocy art. 21 specustawy lotniskowej stała się własnością Skarbu Państwa . Natomiast powstała w wyniku podziału działka nr [...] została pozbawiona dostępu do drogi publicznej. To w tej kwestii wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1245/12, którym po rozpoznaniu skargi kasacyjnej K. B. uchylił wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 stycznia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 1474/11, wskazując, że na podstawie art. 20 specustawy lotniskowej zastosowanie ma art.120 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010. Nr 102, poz.651 ze zm.) dotyczący ustanowienia niezbędnych służebności Tym samym uwzględniając skargę K. B. Wojewódzki Sąd Administracyjny winien był uwzględnić zarówno stanowisko zawarte w wyroku NSA jak i zastosować wskazany art. 12 ust. 3 ustawy i uchylić zaskarżoną decyzję ale tylko w części dotyczącej działki nr [...] stanowiącej własność K. B., a nie uchylać całej zaskarżonej decyzji. Uchylenie całej decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2011 r. dokonane zostało z naruszeniem art.12 ust. 3 specustawy lotniskowej. Prezentowane w odpowiedzi na skargę kasacyjną stanowisko skarżącej dotyczące wykładni art.12 ust. 3 ustawy zgodnie z którym przepis ten może być stosowany tylko wówczas gdy wadą dotknięta jest część decyzji dotycząca jednej nieruchomości lub działki, natomiast nie może być stosowany w sytuacji gdy wadą dotknięta jest część decyzji dotycząca kilku nieruchomości jest nieprawidłowe. Inwestycja w zakresie lotnisk użytku publicznego (podobnie jak inwestycje w zakresie dróg publicznych) należy do tego rodzaju inwestycji, która z uwagi na swój charakter dotyczy terytorialnie dużych obszarów, a także obejmuje dużą liczbę stron uczestniczących w tym postępowaniu, równocześnie jest to inwestycja mająca szczególne znaczenie z punktu widzenia interesu publicznego. Stąd też wprowadzone w art. 12 ust. 3 ustawy rozwiązanie, które wyłącza możliwość uchylenia całej decyzji w sytuacji gdy wadą dotknięta jest część decyzji, natomiast nie ma prawnego znaczenia, czy wadliwa część decyzji dotyczy jednej nieruchomości lub działki, czy też wadliwa część decyzji dotyczy kilku nieruchomości lub działek. Istota tego rozwiązania sprowadza się do tego, aby w przypadku wadliwości części decyzji, tylko ta część decyzji była przedmiotem uchylenia. Podobne rozwiązanie wprowadzono w ustawie z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych ( Dz.U. z 2008 r. Nr 193, poz.1194 j.t. ) art. 11g. ust. 3 tej ustawy stanowi "W postępowaniu przed organem odwoławczym oraz przed sądem administracyjnym nie można uchylić decyzji w całości ani stwierdzić jej nieważności, gdy wadą dotknięta jest tylko część decyzji dotycząca odcinka drogi, nieruchomości, działki". Zarówno w zakresie wykładni tego przepisu jak i w praktyce jego stosowania nie ma wątpliwości, że chodzi o wadliwość części decyzji bez względu, czy ta wadliwa część decyzji dotyczy jednej, czy kilku nieruchomości lub działek. Tym samym art.12 ust. 3 ustawy wprowadził ograniczenie w możliwości uchylenia decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego zarówno w postępowaniu odwoławczym jak i w postępowaniu przed sądem w całości jeżeli gdy wadą dotknięta jest tylko część decyzji dotycząca nieruchomości lub działki. Przesłanka ta jest o tyle istotna, że uzależnia ona prawne obowiązywanie zakazu całościowego uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem kontroli instancyjnej lub sądowoadministracyjnej. Mając na uwadze, że w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art.188 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargi. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargi i uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej działki nr [...] stanowiącej własność skarżącej, której to działce nie zapewniono dostępu do drogi publicznej. W takich okolicznościach organ rozpoznając w tym zakresie ponownie odwołanie skarżącej zobowiązany będzie orzec zgodnie z stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 15 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1245/12 Minister Infrastruktury i Rozwoju w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że w ramach prowadzonego ponownie postępowania odwoławczego, mając na względzie zalecenia wynikające z oceny prawnej zawartej w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1245/12 oraz z dnia 29 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 614/13 wezwał na podstawie art. 136 k.p.a. inwestora do wskazania sposobu zapewnienia dostępu do drogi publicznej dla działki o nr ew. [...]. Po przeanalizowaniu materiału dowodowego i mając na uwadze, że NSA uchylił zapisy decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2011 r. jedynie w zakresie ustalenia wymagań dotyczących uzasadnionych interesów osób trzecich w odniesieniu do działki o nr ew. [...] - orzekł o ustanowieniu w zakresie uchylonym w pkt III ww. decyzji Ministra Infrastruktury nowego zapisu stanowiącego o zapewnieniu dostępu do drogi publicznej poprzez ustanowienie służebności przejazdu i przechodu przez działkę o nr ew. [...] na rzecz działki o nr ew. [...]. Odnosząc się do zarzutów skarżącej podniesionych w pismach z dnia [...] lutego 2014 r. oraz z dnia [...] lipca 2014 r. Minister uznał je za nieuzasadnione wskazując, że dotyczą zakresu decyzji organu I instancji, utrzymanej w mocy przez decyzję Ministra Infrastruktury, która to decyzja została skontrolowana przez sądy administracyjne; przeprowadzona kontrola nie wykazała uchybień w tym zakresie. Minister zauważył, że kwestia wypłaty odszkodowania za przejętą część budynku pod planowaną inwestycję nie są przedmiotem postępowania w sprawie wydania zezwolenia na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego. Decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje właściwy wojewoda w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji stała się ostateczna w odrębnym postępowaniu. W przedmiotowej sprawie jest to Wojewoda [...]. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] września 2014 r. złożyła K. B. w której podnosiła kwestie podziału budynku inwentarskiego i odszkodowania za niego. Stwierdziła, że odszkodowanie winno być zapłacone za cały budynek a nie tylko za jego część. Wskazała, że Gmina [...] rozpoczęła budowę drogi gminnej, będącej drogą dojazdową do lotniska, wyrażała obawy co do dostępności tej drogi jako drogi dojazdowej do jej działki. Podniosła zarzut nadmiernego hałasu powodowanego przez startujące samoloty. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. W piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2014 r. skarżąca podniosła zarzuty odnoszące się do przebudowy sieci gazowej przebiegającej przez jej działkę, wniosła o zasądzenie odszkodowania za zniszczoną część budynku, powtórzyła zarzuty ze skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Ponadto, co wymaga podkreślenia, przedmiotowa sprawa zezwolenia na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego była już przedmiotem kontroli sądów administracyjnych. W ostatnim wyroku z dnia 29 maja 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skarg kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2012 r. go 2013 r., (sygn. akt VII SA/Wa 2249/12) w sprawie skargi K. B., uchylił zaskarżony wyrok oraz rozpoznał skargę K.B. w ten sposób, że uchylił w części (w pkt. III) zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2011 r. Oznacza to, że w pozostałej części ww. decyzja jest ostateczna i została uznana za odpowiadająca prawu. Uchylony pkt III decyzji dotyczył zapewnienia dostępu do drogi publicznej działce o nr ew. [...], stanowiącej własność skarżącej. Zatem obowiązkiem organu było ponowne rozpoznanie odwołania skarżącej ale tylko w odniesieniu co do zapewnienia dostępu do drogi publicznej. Nie mogły być zatem rozpatrzone przez organ, jak również przez Sąd, zarzuty skarżącej wychodzące poza wskazany ww. zakres. Organ nie rozpatrywał bowiem ponownie sprawy realizacji inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego w pełnym zakresie, a tylko i wyłącznie kwestię związaną z dostępem działki o nr ew. [...] do drogi publicznej. Stosownie do art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Z kolei stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Z powyższego przepisu wynika wprost, że ilekroć dana sprawa jest przedmiotem rozpoznania przez sąd lub organ, jest on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną istotnej zmianie przepisy. W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. W wyniku wydania wyroku o charakterze kasacyjnym sprawa wraca do stadium postępowania przed organem administracyjnym. Oznacza to obowiązek powtórnego rozpoznania tej sprawy przez ten organ i wydania decyzji, z uwzględnieniem oceny prawnej zawartej w wyroku. Podkreślenia wymaga, że zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku (zob. wyrok NSA z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, treść dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uwzględniając powyższe, Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję, nie mógł dokonać jej oceny z pominięciem oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, zawartych zarówno w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2013 r., jak i wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1245/12, do którego to wyroku nawiązał NSA nakazując organowi by rozpoznając ponownie odwołanie skarżącej w zakresie nie zapewnienia dostępu do drogi publicznej orzekł zgodnie z stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 15 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1245/12. Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja wydana w sprawie jest zgodna z prawem, dlatego też skarga podlegała oddaleniu. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 15 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1245/12, że: "W sytuacji, gdy na skutek nabycia przez Skarb Państwa albo właściwą jednostkę samorządu terytorialnego nieruchomości bądź jej części na podstawie decyzji, o której mowa w art. 8 ustawy z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego (Dz. U. Nr 42, poz. 340 ze zm.) – tj. decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego – właściciel nieruchomości (użytkownik wieczysty) zostaje pozbawiony dostępu do drogi publicznej odpowiednie zastosowanie – z mocy art. 20 specustawy lotniskowej – znajduje art. 120 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) normujący ustanowienie niezbędnych służebności." Zgodnie z art. 120 ww. ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeżeli zachodzi potrzeba zapobieżenia niebezpieczeństwu, wystąpieniu szkody lub niedogodnościom, jakie mogą powstać dla właścicieli albo użytkowników wieczystych nieruchomości sąsiednich wskutek wywłaszczenia lub innego niż dotychczas zagospodarowania wywłaszczonej nieruchomości, w decyzji o wywłaszczeniu ustanawia się niezbędne służebności oraz ustala obowiązek budowy i utrzymania odpowiednich urządzeń zapobiegających tym zdarzeniom lub okolicznościom. Obowiązek budowy i utrzymania odpowiednich urządzeń ciąży na występującym z wnioskiem o wywłaszczenie. Odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy, ocenie Sądu Minister Infrastruktury i Rozwoje orzekając ponownie we wskazanym zakresie, w sposób prawidłowy zastosował się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroków NSA z dnia 29 maja 2013 r. oraz z dnia 15 lipca 2012 r. Organ miał obowiązek ustanowienia niezbędnych służebności mających zapewnić działce skarżącej dostęp do drogi publicznej, zgodnie z treścią ww. art.120 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Stosownie do treści art. 120 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, ustanowił służebność przejazdu i przechodu przez działkę o nr ew. [...], obręb [...][...], stanowiącej własność Portu Lotniczego [...] S.A., która to służebność zapewniła działce skarżącej nr ew. [...] dostęp do drogi publicznej, wskazał, że ustanowienie służebności następuje nieodpłatnie oraz wskazał, że koszty ustanowienia i wykonywania służebności obciążają inwestora. Pozostałe kwestie dotyczące odszkodowania, hałasu spowodowanego inwestycją, jak wskazano wyżej nie były przedmiotem rozważań organu i nie mogły być również przedmiotem oceny Sądu. Z tych względów Sąd uznał zarzuty skargi za bezzasadne i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło