VII SA/Wa 2752/15

WyrokWSA w Warszawie2016-11-22

Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Jolanta Augustyniak – Pęczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel lokalu w budynku wielorodzinnym, zarządzanym przez spółdzielnię mieszkaniową, posiada przymiot strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym modernizacji instalacji gazowej stanowiącej część wspólną budynku?
Ratio decidendi
Właściciel lokalu w budynku wielorodzinnym, zarządzanym przez spółdzielnię mieszkaniową, nie posiada przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym modernizacji instalacji gazowej stanowiącej część wspólną budynku, jeśli nie wykaże własnego, indywidualnego interesu prawnego. Zarząd częściami wspólnymi nieruchomości, w tym instalacjami, sprawuje spółdzielnia mieszkaniowa, która jest legitymowana do działania w tym zakresie.
Stan faktyczny
Skarżąca, będąca właścicielką lokalu w budynku wielorodzinnym, wniosła o zmianę modernizacji instalacji gazowej w budynku. Organ administracji odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że skarżąca nie jest stroną w sprawie, ponieważ dotyczy ona części wspólnych budynku, którymi zarządza spółdzielnia mieszkaniowa. Skarżąca wniosła skargę, twierdząc, że jako właścicielka lokalu i pełnomocnik innych właścicieli posiada przymiot strony. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 listopada 2016 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2015 r. numer [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] października 2015r. (nr [...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia [...]– utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...]odmawiające wszczęcia postępowania na wniosek [...]w sprawie modernizacji instalacji gazowej w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...]. Organ wskazał, że do organu powiatowego wpłynął, przekazany przez Komendę Wojewódzką Państwowej Straży Pożarnej w [...], wniosek [...]o zmianę wykonanej modernizacji instalacji gazowej na ścianach wokół mieszkania własnościowego wnioskodawczyni w ww. budynku. Dalej wyjaśnił, że art. 61a k.p.a. ustanowił formę prawną odmowy wszczęcia postępowania. Nowelizacja pozwala na rozróżnienie wstępnego etapu postępowania administracyjnego - jego wszczęcia, od etapu merytorycznego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia żądania strony co do istoty przez wydanie decyzji. Przepis ten stanowi podstawę do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie niezależne przesłanki odmowy wszczęcia postępowania. Jedną jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, drugą zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania na przykład, gdy w tej samej sprawie postępowanie już się toczy albo zapadło już rozstrzygniecie lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym. Organ nie orzeka co do istoty sprawy. . W ocenie organu odwoławczego prawidłowo odmówiono wszczęcia postępowania na wniosek [...], gdyż nie jest ona stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a.. Pojęcie strony, może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego. Trzeba zatem odróżnić od interesu prawnego "interes faktyczny", czyli stan, w którym dany podmiot jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu, gdyż w takiej sytuacji nie przysługują mu atrybuty strony. Organ podkreślił, że budynkiem zarządza [...] Spółdzielnia Mieszkaniową [...], która jest również dysponentem części wspólnych obiektu, w tym również korytarzy i instalacji w które został wyposażony. W tej sprawie to [...]SM [...] ma prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i odpowiedzialna jest za utrzymanie i użytkowanie obiektu. Pismo skarżącej może stanowić jedynie informację dla organu do podjęcia działań kompetencyjnych z urzędu. Stwierdził, że bez wpływu na wynik sprawy pozostaje własnościowe prawo skarżącej do lokalu nr [...], gdyż ten tytuł prawny dotyczy lokalu mieszkalnego, nie zaś części wspólnych. Organ przytoczył postanowienie NSA dnia 05.06.2008 r. II OSK 728/08 wskazujące, że "Członkom spółdzielni mieszkaniowej nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym niezależnie od tego, czy przysługuje im lokatorskie czy własnościowe prawo do lokalu. A to z tego względu, iż przedmiotem spółdzielczego prawa do lokalu jest sam lokal mieszkalny, a nie budynek z gruntem. Przepisy ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2003 r. Nr 188, poz. 1848 ze zm.) nie przyznają członkom spółdzielni bezpośredniego prawa do korzystania z majątku spółdzielczego którym może rozporządzać w rozumieniu art. 140 k.c. tylko spółdzielnia jako osoba prawna poprzez swoje organy. W obrocie publicznym członków spółdzielni reprezentuje jej zarząd (art. 48 § 1 ustawy). Stroną jest spółdzielnia mieszkaniową, która posiada tytuł prawny do nieruchomości (własność, użytkowanie wieczyste). Przepisy ustawy Prawo spółdzielcze nie uzasadniają udziału członka spółdzielni w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony, jeżeli postępowanie to dotyczy interesów prawnych spółdzielni, wynikających z przysługujących jej praw rzeczowych do nieruchomości". Następnie przytoczył art. 61 § 1 k.p.a. zgodnie z którym postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W przypadku, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania (art. 61 a § 1 k.p.a.). Na marginesie organ wyjaśnił, iż organ powiatowy wszczął z urzędu postępowanie w sprawie objętej wnioskiem skarżącej. Skargę na powyższe postanowienie złożyła [...] wskazując, że oczekuje natychmiastowego zdemontowania: instalacji gazowej, sygnału TV oraz ogólnej TV z Internetem ze ściany jej sypialni, jak i rozbiórki obiektu telekomunikacyjnego [...] z ww. budynku, który rozbudowano we wrześniu 2013r otrzymując nazwę [...] nr [...]. Skarżąca podała, że NSA II OSK 2158/14 3 listopada 2015r, na rozprawie odrzucił skargę SKO jako bezzasadną. Zdaniem skarżącej jako właścicielce własnościowego prawa do lokalu oraz osobie posiadającej pełnomocnictwo właścicieli mieszkań i Stowarzyszenia [...]przysługuje przymiot strony.. Dodała następnie, że Spółdzielnia [...]nie została uznana przez NSA jako strona, w postępowaniu roszczeniowym, a więc nie posiada tytułu własności ani użytkowania wieczystego jest tylko ekspektatywą- obietnicą. Grunty są nieregulowane od 26.X.1945r. o czym świadczą podkłady kartograficzno - geodezyjne lecz są własnością [...] Dalej zaznaczyła, że budynek nie spełnia warunków technicznych dotyczących wentylacji, jest to barbarzyństwo XXI w, gdyż urządzenia techniczne - 4 szafy sterujące stacji bazowej umieszczono przy wylotach wentylacji. W skutek tego zamiast wymiany powietrza następuje wtłaczanie zanieczyszczonego pola elektromagnetycznego do pomieszczeń na pobyt stały: pokoi (sypialni) gdzie emituje również splot instalacji, możliwość wybuchu gazu. Brak wentylacji zgodnej ze sztuką budowlaną również do kuchni i pomieszczeń higieniczno-sanitarnych nie zapewnia odpowiedniej jakości środowiska wewnętrznego, dyskomfort w mieszkaniu. Bez wiedzy i zgody właściciela mieszkania czyli pracodawcy. Zdaniem skarżącej SM [...] kieruje się jedynie chęcią zysku - działa na szkodę zdrowia i życia właścicieli, a taki stan rzeczy powoduje znaczące zmiany w nieruchomości jak i środowisku. Lokalizacja stacji bazowej narusza interes właścicieli i użytkowników nieruchomości czyli pracodawców i art. 5 pkt 2 Prawa budowlanego. Nadto, nastąpiła zmiana w użytkowaniu, bo budynek zamieniono na budynek stacyjny- takiej nomenklatury używa inwestor w Raporcie o Oddziaływaniu na Środowisko. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w sprawach środowiska naturalnego- stronami postępowania są także osoby fizyczne, które znajdują się w strefie potencjalnego oddziaływania inwestycji. Podała, że przymuszanie człowieka przez władzę publiczną narusza godność człowieka, którą władze w myśl konstytucji obowiązane są szanować, a także prawo do prywatności, w myśl którego każdy decyduje o własnym życiu. Nierespektowanie Prawa budowlanego Dz.U. z 2003r nr 75 poz. 690 "budynek wyposażony w instalacje do spełniania funkcji dla której został zbudowany oraz charakteryzuje go ściśle określony cykl życia obiektu". Zaznaczyła, że doznała uszczerbku na zdrowiu ze względu na przekroczenie dopuszczalnych progów pola elektromagnetycznego pod zabudowę mieszkaniową badania lokalu [...] w aktach sprawy, dyskomfort w mieszkaniu, brak wentylacji, ogranicza sposób zagospodarowania własnościowego mieszkania również pękanie ścian, sufitów. Na koniec stwierdziła, że jako pełnomocnik odczuwa stosowanie mechanizmu zastraszania, licytacja mieszkania - zmowa z komornikiem, cechy lobbingu, 5- krotne wezwanie na badania z uczestnikiem anestezjologa, wykonywanie nieautoryzowanych rozmów telefonicznych z telefonu stacjonarnego, nacięcie opony samochodu, odmowa leczenia przez lekarza NFZ w Przychodni Rejonowej, pobicie członka rodziny przez 5 napastników jak również zgłoszenie na Policję jako wandala, dewastacja skrzynki. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Przypomnieć należy, że podstawę prawną kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowił art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w pierwszej kolejności obowiązkiem organu po otrzymaniu wniosku o wszczęcie postępowania w konkretnej sprawie jest ocena, czy wnioskujący posiada przymiot strony konieczny do skutecznego wszczęcia postępowania, a więc, czy ma on interes prawny, o którym mowa w art. 28 k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym, czy jest się stroną postępowania administracyjnego, nie decyduje zatem sama wola czy subiektywne przekonanie składającego wniosek, ale to, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby, jako "interes prawny". Tym samym nie wystarczy wykazać jakiegokolwiek interesu, ale musi mieć on charakter prawny, a więc musi istnieć norma prawna materialnego przewidująca w określonym stanie faktycznym w stosunku do konkretnego podmiotu możliwość wydania określonej decyzji lub podjęcia czynności. Postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnego podmiotu wyłącznie wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby. Stosownie bowiem do art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W przypadku gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną organ wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania (art. 61 a § 1 k.p.a.). W niniejszej sprawie organy prawidłowo uznały, że przyczyną uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowania na wniosek skarżącej jest brak interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 kpa, to jest przepisu prawa materialnego nakładającego na skarżącą obowiązki lub przyznającego uprawnienia. Zaznaczyć należy, że wnioskiem z dnia 22 lipca 2015r. skarżąca domagała się zmiany wykonanej modernizacji instalacji gazowej w budynku, w którym zarząd – w myśl art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 119, poz. 1116 ze zm.) - sprawuje [...] Spółdzielnia Mieszkaniową [...]. Częściami wspólnymi - korytarzami przez które przebiega instalacja gazowa obiektu dysponuje zatem wyłącznie Spółdzielnia Mieszkaniowa. Tym samym właściciele poszczególnych lokali nie posiadając przymiotu strony w sprawie dotyczącej wyłącznie części wspólnych budynku. Skarżąca nie wykazała również, że przysługuje jej własny indywidualny interes prawny. Uzupełniająco należy wyjaśnić, że z uwagi na treść wniosku o wszczęcie postępowania, ograniczającego się do "zmiany modernizacji instalacji gazowej" nie mogły być przedmiotem oceny organów w podanym zakresie inne inwestycje wymienione w skardze, w tym obiekt telekomunikacyjny [...]. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art. 151 ppsa, skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło