VII SA/Wa 276/13

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 sierpnia 2013 r. po rozpoznaniu wniosku S. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi S. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [....] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania oceny technicznej postanawia: odmówić S. S. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 1 sierpnia 2013r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy S. S., w którym wniosła o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku przedstawiła swoją sytuację finansową i majątkową. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, którego domaga się skarżąca, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm.), zw. dalej p.p.s.a przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji i bytowej wnioskodawcy, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt: II FZ 137/05, niepub.). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Z powyższego wynika, że strona ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych ale po spełnieniu przesłanek wskazanych w przepisie art. 246 § 1 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Z nadesłanego formularza wynika, że wnioskodawczyni samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Podała, że utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytury w wysokości 2.157,00 złotych miesięcznie. Posiada mieszkanie. Oświadczyła, że nie posiada oszczędności pieniężnych, przedmiotów wartościowych. Wnioskodawczyni zaznaczyła, że jest osobą starszą, schorowaną. Podkreśliła, że uzyskiwane dochody z ledwością wystarczają jej na wydatki jakie ponosi na opłaty związane z utrzymaniem mieszkania, koszty leczenia oraz na bieżące potrzeby. Zaznaczyć należy, iż zasadność wniosku wnioskodawczyni rozpatrzono w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie ona zobowiązana ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jej możliwości finansowe. Na obecnym etapie postępowania wysokość obciążeń finansowych, które ma ponieść wnioskodawczyni jest wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 100, 00 złotych. Jednocześnie oceniono, że nawet w przypadku pojawienia się ewentualnych kosztów należnych od wnioskodawczyni w niniejszej sprawie wnioskodawczyni będzie w stanie je ponieść samodzielnie w całości. Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzono, że wnioskodawczyni jest w stanie samodzielnie ponosić w całości koszty sądowe bez spowodowania uszczerbku w koniecznym dla siebie utrzymaniu. Podkreślić bowiem należy, iż instytucja prawa pomocy może mieć zastosowanie jedynie wobec osób znajdujących się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej zaspokojenie bieżących potrzeb. Analizując wysokość środków którymi dysponuje wnioskodawczyni uznano, że do takich osób niewątpliwie nie można jej zaliczyć. Podkreślić należy, że prawo pomocy nie może być nadużywane w sytuacji gdy, strona posiada stałe dochody. W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni ma zapewnione potrzeby bytowe, o czym świadczy wysokość miesięcznego dochodu jaki uzyskuje tj. kwotę 2.157,00 złotych miesięcznie. Posiadanie przez wnioskodawczynię stałych miesięcznych dochodów w takiej wysokości wyklucza możliwość, uznania jej za osobę wykazującą trudności w zakresie zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych i nie będącą w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Jeżeli natomiast strona ma jakiekolwiek środki majątkowe, a w szczególności posiada stały miesięczny dochód, to powinna partycypować w kosztach postępowania sądowego. Mając na względzie powyższe stwierdzono, że wnioskodawczyni będzie w stanie ponieść koszty sądowe samodzielnie. Podkreślić dodatkowo należy, że wnioskodawczyni w postępowaniu sądowym reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, co świadczy również o tym, że posiadając wykazany dochód miesięczny jest ona w stanie zgromadzić środki na ponoszenie kosztów sądowych. Tym samym uznano, że sytuacja materialna wnioskodawczyni nie uzasadnia przychylenia się do wniosku i przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.