VII SA/Wa 2778/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi K. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie postanawia: odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 marca 2015 r., którym odmówiono K. G. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 23 marca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Warszawie odmówił K. G. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Podstawą rozstrzygnięcia było uznanie, iż brak stosownej dokumentacji przedstawiającej rzeczywiste koszty utrzymania wnioskującego oraz brak wiarygodnej argumentacji wniosku o przyznanie prawa pomocy, uniemożliwił właściwą ocenę sytuacji materialnej strony, warunkującej możliwość przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OZ 311/15, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie K. G. od ww. postanowienia. W dniu 18 czerwca 2015 r. (data nadania w UP), wpłynął do Sądu formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF, w którym K. G. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wobec faktu, iż strona wniosła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, przedmiotowy wniosek rozpoznano w zakresie zmiany postanowienia z dnia 23 marca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Wskazać należy, iż wyżej wymieniony przepis możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie warunkuje i uzależnia od zmiany okoliczności sprawy przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. Sąd po wszechstronnej ocenie tych okoliczności może wydać stosowne postanowienie (zob. B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 382-383). Z treści ponownie złożonego wniosku wynika, iż wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, nie pracuje, choruje na niewydolność naczyń mózgowych. Jest właścicielem domu o pow. 69 m2 z 1945 r. Posiada nieruchomość rolną o pow. 6,47 ha. Utrzymuje się z kwoty w wysokości 532 złotych (445 złotych – dochód z gospodarstwa rolnego, 87 złotych – zasiłek z GOPS [...]). Zarządzeniem z dnia 23 czerwca 2015 r. na podstawie art. 255 p.p.s.a. zobowiązano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez podanie: - jakie ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem domu (gaz, opłaty za energię, telefon, podatek od nieruchomości itp.) należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, - wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza miesięcznie na codzienne utrzymanie (żywność, odzież, leki, itp.), - czy uzyskuje dochód z dzierżawy gospodarstwa rolnego, - czy otrzymuje pomoc ze strony rodziny, znajomych, - czy na nieruchomości rolnej prowadzi jakieś uprawy, czy też ziemia leży odłogiem. Ponadto zobowiązano do wyjaśnienia, z jakiego tytułu wnioskodawca otrzymuje dochód w wysokości 445 złotych, podany w formularzu wniosku PPF. W piśmie z dnia 30 czerwca 2015 r. K. G. wskazał, że ponosi koszty utrzymania w wysokości 42 zł (gaz z butli, co drugi miesiąc), 35 zł (energia elektryczna miesięcznie), 80 zł (leki, co drugi miesiąc). Zaznaczył, że nie prowadzi kalkulacji, ile wydaje na żywność. Dochód z dzierżawy gospodarstwa rolnego wynosi 1200 zł (za cały rok). Nie otrzymuje pomocy ze strony rodziny, znajomych. Kwota 445 zł, jak twierdzi GOPS [...], jest dochodem z gospodarstwa rolnego. Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności, Sąd uznał, że brak jest podstaw do zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 marca 2015 r., albowiem wnioskodawca, ponownie nie wykazał rzeczywistej sytuacji materialnej. Częściowe wykonanie zarządzenia z dnia 23 czerwca 2015 r. nie może stanowić podstawy do uznania, iż K. G. dowiódł, że jego sytuacja materialna, życiowa, uzasadnia udzielenie mu tej szczególnej pomocy, jaką jest prawo pomocy. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 21 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OZ 311/15, to na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek wykazania, że jej sytuacja materialna i rodzinna uzasadnia udzielenie jej prawo pomocy. Tylko od tego jakich argumentów strona użyje uzasadniając swój wniosek zależy, czy uzyska przedmiotowe wsparcie, przy czym argumentacja ta powinna być ukierunkowania na przedstawienie jej sytuacji majątkowej i rodzinnej. Wskazywanie na inne okoliczności nie powoduje, że wniosek jest prawidłowo uzasadniony. Podobnie sprawa wygląda, jeżeli chodzi o udokumentowanie twierdzeń zawartych we wniosku. Jeżeli ocena wniosku nasuwa wątpliwości, to stosownie do art. 255 p.p.s.a. sąd może wezwać wnioskodawcę do złożenia dodatkowych oświadczeń, dostarczenia dokumentów potwierdzających stan majątkowy, dochody lub stan rodzinny. Gdy zainteresowany otrzymaniem prawa pomocy zaniecha współpracy w tym zakresie, to sąd traci możliwość dokonania obiektywnej oceny rzeczywistej sytuacji, w jakiej się ów znajduje, co skutkuje niewyjaśnieniem okoliczności sprawy i odmową udzielenia prawa pomocy. Ponadto, wniosek oraz dokumenty i oświadczenia są weryfikowane przez sąd pod względem ich wiarygodności. Uznanie ich za niewiarygodne uniemożliwia pozytywne rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Brak stosownej dokumentacji przedstawiającej rzeczywiste koszty utrzymania wnioskującego oraz brak wiarygodnej argumentacji wniosku o przyznanie prawa pomocy powoduje, że Sąd, w oparciu o przesłanki z art. 246 p.p.s.a., nie może uwzględnić wniosku i przyznać prawa pomocy w zakresie żądanym przez stronę. Wnioskodawca nie udzielił wyczerpującej odpowiedzi na wezwanie Sądu, zaniechał przekazania danych w zakresie tego, jaką kwotę przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego (żywność, odzież). Informacja o pozostawaniu bez pracy, dochodzie w kwocie 87 zł z GOPS [...], oraz 100 zł miesięcznie z tytułu dzierżawy (1200 zł na 12 miesięcy), jest w istocie mało wiarygodna, bowiem przy tak niskim dochodzie nie jest możliwe normalne funkcjonowanie człowieka. Dochód w wysokości 455 zł przyjęty jest jedynie za podstawę do przyznania zasiłku celowego z Ośrodka Pomocy Społecznej. Niewątpliwie, sytuacja materialna K. G. jest trudna, skoro ubiega się on o przyznanie pomocy z Ośrodka Pomocy Społecznej. Jednakże taki stan nie może rzutować, na fakt braku współpracy z Sądem przy wykazaniu szczególnej sytuacji życiowej, warunkującej możliwość przyznania prawa pomocy. Jeśli wnioskodawca uchyla się od przekazania Sądowi istotnych danych, czy też przekazuje je w sposób wybiórczy a nawet niezgodny z rzeczywistym stanem rzeczy, to Sąd nie mając wiarygodnych danych nie może wydać orzeczenia zgodnego z wolą wnioskodawcy. Tak też jest w niniejszej sprawie. Brak wiarygodności oświadczeń, zobrazowania sytuacji materialnej wnioskodawcy, wynika także, z innych dokumentów, znajdujących się w aktach sprawy. W poprzednim wniosku o przyznanie prawa pomocy K. G., nie wykazał dochodu z dzierżawy gospodarstwa rolnego w kwocie 1200 zł rocznie, w chwili obecnej takie dane zostały podane. Obecnie nie został wykazany wydatek w wysokości 176 zł (stosunek roczny), tytułem ubezpieczenia budynków. Pierwotnie wnioskodawca nie wykazał posiadanych gruntów rolnych i leśnych. Wszystkie to okoliczności powodują, że rodzi się wątpliwość, co do prawdomówności wnioskodawcy i czyni jego wniosek mało wiarygodnym. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 165 oraz art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.