VII SA/Wa 2780/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J B o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi J B na postanowienie Ministra Zdrowia z dnia [...] października 2019 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. J B reprezentowana przez adwokata złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Zdrowia z [...] października 2019 r. znak [...] utrzymujące w mocy postanowienie [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z [...] maja 2018 r. nakładające na J B grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku szczepienia ochronnego u małoletniej córki N B. W skardze zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że nałożenie grzywny może spowodować, że rodzice zaszczepią dziecko tylko z tego powodu, co z kolei może spowodować nieodwracalne skutki dla jego zdrowia. Skarżąca wskazała, że poddanie dziecka szczepieniom może wywołać nieodwracalne skutki dla jej zdrowia. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i wywołanie trudnych do odwrócenia sutków zachodzi nie tylko w świetle konieczności zapłacenia grzywny lecz także w obawie o pogorszenie stanu zdrowia dziecka, co jest bezpośrednią przyczyną opóźnień w wykonaniu szczepień. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest to, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd może jednak na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie decyzji pod warunkiem zaistnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 ustawy, a mianowicie jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Uwzględnienie wniosku o udzielenie tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, co stanowi odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy, jest zatem uwarunkowane uprzednim stwierdzeniem, że spełniona została któraś z określonych powyżej przesłanek. Ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wprowadzona w § 3 cyt. przepisu, stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w cyt. § 1 tego artykułu (wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności). Zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania może mieć bowiem miejsce tylko w sytuacjach ściśle określonych w tym przepisie, tj. w sytuacji stwierdzenia, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Ciężar udowodnienia lub choćby uprawdopodobnienia, że zachodzą przesłanki do zastosowania w danej sprawie ochrony tymczasowej spoczywa na stronie wnioskującej. Zadaniem strony wnioskującej jest zatem wykazanie i należyte uzasadnienie zaistniałych przesłanek wstrzymania. Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadność i powodzenie wniosku uzależnione jest od inicjatywy samej strony, która w uzasadnieniu winna wskazać argumentację, że wykonanie rozstrzygnięcia, spowoduje sytuacje opisane w art. 61 § 3 p.p.s.a. Przy tym, nie jest wystarczające formułowanie ogólnikowych twierdzeń, ale staranne zobrazowanie opisanej we wniosku sytuacji, w tym szczególnie rzetelne określenie rozmiaru ewentualnej szkody oraz jej wpływu na sytuację ekonomiczną strony. Obowiązkiem Sądu jest natomiast wnikliwa ocena zasadności argumentacji wnioskodawcy, zatem uzasadnienie wniosku powinno umożliwiać wszechstronne rozpatrzenie podstaw żądania wstrzymania wykonania rozstrzygnięcia. Nie jest natomiast powinnością Sądu wyręczanie strony, niejako z urzędu, w poszukiwaniu usprawiedliwienia dla złożonego wniosku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 498/12, Lex nr 1145458). Wskazać jednak przede wszystkim należy, że przedmiotem postępowania toczącego się przed sądem w niniejszej sprawie nie jest bezpośrednio kwestia poddania dziecka strony skarżącej szczepieniom ochronnym lecz kwestia nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Jedynie grzywna może być objęta postępowaniem egzekucyjnym, obowiązujące przepisy nie przewidują przymusowego dokonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Tak długo jak skarżąca nie podda dziecka szczepieniu, tak długo nie zostanie ono wykonane. Na uwagę zasługuje również fakt, że postanowienie w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania określonego obowiązku, nie jest co do zasady rozstrzygnięciem, którego wykonanie może spowodować trudne do odwrócenia skutki. Postanowienie tego rodzaju dotyczy świadczenia pieniężnego, które z reguły jest odwracalne, a w przypadku zaskarżenia go do sądu administracyjnego i ewentualnego uwzględniania takiej skargi, pozostaje możliwość domagania się jego zwrotu (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 kwietnia 2005r., sygn. akt II OZ 210/05). Analizując argumentację skarżącej uznać należy, że nie uprawdopodobniła ona wystąpienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Sąd uznał, że skoro wniosek nie został należycie uzasadniony, przez pryzmat przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., to brak jest podstaw do jego pozytywnego załatwienia. Skarżąca nie wskazała, z jaką konkretnie szkodą lub z trudnymi do odwrócenia skutkami, będzie się dla niej wiązać wykonanie zaskarżonego postanowienia, a tylko takie okoliczności mogą być podstawą do udzielenia ochrony tymczasowej, jaką jest wstrzymanie wykonania aktu. Wskazywane we wniosku możliwe negatywne konsekwencje wykonania szczepienia nie stanowią skutku wykonania zaskarżonego postanowienia. Skarżąca nie wykazała w jaki sposób obowiązek uiszczenia grzywny spowoduje dla niej trudne do odwrócenia skutki, bądź znaczną szkodę. Nie wskazała okoliczności i nie przedstawiła żadnych dokumentów, które przemawiałyby za udzieleniem jej ochrony tymczasowej w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. W rozpatrywanym wniosku o wstrzymanie brak jest konkretnych odniesień, co do przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia (nakładającego grzywnę). W uzasadnieniu wniosku znajdują się zapisy, z których wynika, iż skarżąca wskazuje na negatywne konsekwencje i potencjalnie nieodwracalne skutki wykonania obowiązku szczepienia, nie zaś na negatywne konsekwencje nałożenia na nią grzywny. Stanowisko zaprezentowane przez Sąd w niniejszym postanowieniu, jest zbieżne z podglądami zaprezentowanymi w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z: 2 września 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1477/14, sygn. akt VII SA/Wa 1580/14, 31 stycznia 2019 r., VII SA/Wa 3089/18, a także Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 kwietnia 2019 r., II OZ 308/19, oraz z 18 czerwca 2015 r., sygn. akt II OZ 565/15, LEX Nr 1780848, z 19 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 510/15, z 21 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OSK 812/15. Reasumując, należało stwierdzić, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. orzekł w sentencji postanowienia.