VII SA/Wa 2794/16
WyrokWSA w Warszawie2017-10-25
Skład orzekający: Maria Tarnowska, Karolina Kisielewicz, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli sprawa ta była już przedmiotem prawomocnego rozstrzygnięcia sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdy sprawa ta była już przedmiotem prawomocnego rozstrzygnięcia sądu administracyjnego. Ponowne wszczęcie postępowania w takiej sytuacji naruszałoby zasadę res iudicata, a sądowa ocena prawna zawarta w prawomocnym wyroku wiąże organ administracji.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 2002 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia postępowania, wskazując, że sprawa była już przedmiotem wcześniejszych postępowań administracyjnych i sądowych, w tym prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z 2007 r. oddalającego skargę na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, w tym art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maria Tarnowska, Sędziowie asesor WSA Karolina Kisielewicz, sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 października 2017 r. sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
VII SA/Wa 2794/16
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2016r, znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu wniosku [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].09.2016r., utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...].09.2016r., znak: [...].
Z akt sprawy wynika, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu wniosku [...] postanowieniem z dnia [...].09.2016r wydanym na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].01.2002r., Nr [...], uchylającej decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...].07.1998r, znak: [...] w części dotyczącej oznaczenia terminu rozbiórki, a w pozostałej części dotyczącej nakazania [...] dokonania w całości rozbiórki budynku gospodarczego wybudowanego na działce położonej w [...] [...], przy ul. [...] utrzymującej w mocy ww. decyzję z dnia [...].07.1998r.
Odmawiając wszczęcia postępowania organ wyjaśnił, że decyzja [...] WINB z dnia [...].01.2002r., Nr [...] utrzymująca w mocy nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego orzeczony decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...].07.1998r, znak: [...], nie może być przedmiotem postępowania w trybie stwierdzenia nieważności. Dla ustaleń tych zasadnicze znaczenie ma fakt, że objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności rozbiórkowa decyzja z dnia [...].01.2002r. była badana przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 14.10.2003r., sygn. akt IV SA 508/02 oddalił skargę [...] na tę decyzję.
Ponadto Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego już raz przeprowadził na wniosek [...] postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].01,2002r., Nr [...]. W wyniku tego postępowania została wydana w dniu [...].10.2006r decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności ww. decyzji [...] WINB z dnia [...].01.2002r., Nr [...]. Następnie GINB po rozpatrzeniu wniosku [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z dnia [...].11.2006r., znak: [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...].10.2006r.
Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26.03.2007r., sygn. akt VII SA/Wa 130/07 oddalił skargę [...] na decyzję GINB z dnia [...].11.2006r., znak: [...] utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...].10.2006r odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB z dnia [...].01,2002r., Nr [...].
Skoro zatem, w przedmiotowej sprawie NSA w Warszawie wyrokiem z dnia 14.10.2003r., sygn. akt IV SA 508/02 oddalił skargę [...] na decyzję [...] WINB z dnia [...].01,2002r., Nr [...], jak również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 26.03.2007r., sygn. akt VII SA/Wa 130/07 oddalił skargę [...] na decyzję GINB z dnia [...].11.2006r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji to oznacza, że ocenił, że decyzja [...] WINB z dnia [...].01,2002r., Nr [...], jest zgodna z prawem i nie jest dotknięta wadą nieważności.
WSA w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 26.03.2007r., sygn. akt VII SA/Wa 130/07 wskazał, że "W sytuacji gdy przy rozpoznaniu skargi sąd dojdzie do przekonania, że badana decyzja nie narusza prawa, skargę oddala. Wyrok oddalający skargę jest rezultatem braku wad prawnych uzasadniających uchylenie decyzji albo stwierdzenie jej nieważności, bądź jej niezgodności z prawem - istotną treścią takiego wyroku jest zatem ustalenie, że w chwili wydania zaskarżonej decyzji nie była ona wadliwa w rozumieniu kryteriów kontroli legalności decyzji. Wskazany powyżej wyrok zamyka organom administracji publicznej możliwość korzystania z postępowania nadzwyczajnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Po wyroku oddalającym skargę niedopuszczalne byłoby stwierdzenie nieważności decyzji, ponieważ sąd z urzędu winien ustalić czy w sprawie występują przesłanki określone w art. 156 § 1Kpa. Ewentualne przyczyny nieważności decyzji mogły zostać ujawnione przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, który w niniejszej sprawie skargę oddalił. Należy podzielić pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26.06.1998r. sygn. akt IV SA 1467/96 (Lex nr 43235), iż " wyrok sądu oddalający skargę przesądza jednoznacznie o tym, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a zatem niedopuszczalnym byłoby badanie przez organ, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia jej nieważności. Próba stwierdzenia nieważności decyzji badanej przez sąd stanowiłaby ingerencję w prawomocne orzeczenie sądu, z tej przyczyny oddalenie skargi zamyka organowi administracji publicznej drogę do stwierdzenia nieważności decyzji ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku".
Stosownie do treści art. 170 ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł [...] domagając się o uchylenia obu zaskarżonych postanowień.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:
prawa materialnego, mianowicie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, iż w realiach niniejszej sprawy ma zastosowanie, przepis art. 48, w sytuacji gdy przepisu tego nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne, zaś roboty budowlane w tej sprawie rozpoczęto w oparciu o pozwolenie na budowę wydane w dniu [...] sierpnia 1994 roku przez Burmistrza Miasta i Gminy w [...] n/[...] (znak: [...]).
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Sądowa kontrola przeprowadzona według wyżej wskazanych kryteriów wykazała, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
W niniejszej sprawie kontroli sądu poddane zostało postanowienie odmawiające wszczęcia na wniosek [...] postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].01,2002r., Nr [...], uchylającej decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...].07.1998r w części dotyczącej oznaczenia terminu rozbiórki, a w pozostałej części dotyczącej nakazania [...] dokonania w całości rozbiórki budynku gospodarczego wybudowanego na działce położonej w [...] n/[...], przy ul. [...] utrzymującej w mocy ww. decyzję z dnia [...].07.1998r.
Podstawę materialno prawną postanowienia stanowił art. 61 a § 1 k.p.a. zgodnie z którym - gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Stosując wskazany przepis organ uznał, że postępowanie nie może być wszczęte bowiem wniosek skarżącego o stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].01,2002r., Nr [...] jest kolejnym wnioskiem w tej samej sprawie.
Z akt sprawy wynika, że pismem z 10 kwietnia 2006r skarżący wystąpił do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z wnioskiem o stwierdzenia nieważności
decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].01,2002r., Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął na wniosek skarżącego postępowanie , które zostało zakończone decyzją z dnia [...].10.2006r odmawiająca stwierdzenia nieważności ww. decyzji [...] WINB z dnia [...].01.2002r., Nr [...]. Następnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu wniosku [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z dnia [...].11.2006r., znak: [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...].10.2006r.
Natomiast skarga [...] na decyzję GINB z dnia [...].11 2Q06r znak [...] utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...].10.2006r odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji [...] WINB z dnia [...].01,2002r., Nr [...]. została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26.03.2007r., sygn. akt VII SA/Wa 130/07.
Ponowne wszczęcie postępowania w sprawie już rozstrzygniętej decyzją Głównego inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].11.2006r., znak: [...] naruszyłoby zasadę res iudicata.
Organ ponownie nie może wszczynać postępowania i orzekać co do istoty sprawy w sprawie będącej już przedmiotem ostatecznego rozstrzygnięcia we wcześniejszej decyzji administracyjnej.
W ocenie Sądu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego powołując się na art. 61 a § 1 k.p.a. trafnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyn przedmiotowych.
Odmowa wszczęcia postępowania uniemożliwia rozpoznanie merytoryczne sprawy dlatego niezasadne są zarzuty naruszenia art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Prawidłowe rozstrzygnięcie organu i bezzasadność zgłoszonych zarzutów skargi powodują jej oddalenie stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło