VII SA/Wa 2807/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Urszula Wilk, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania skargę oddala Przedmiotem skargi wniesionej przez Stowarzyszenie Promocji i Rozwoju [...] i Okolic z siedzibą w [...] jest postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] maja 2011 r. znak: [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2010 r. Nr [...] , znak: [...] , wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Decyzją z [...] września 2010 r. znak jw. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu wniosku Stowarzyszenia Promocji i Rozwoju [...] i Okolic z siedzibą w [...] , odmówił stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z [...] października 2003 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] , udzielającej [...] Sp. z o.o. w [...] pozwolenia na użytkowanie stacji bazowej cyfrowej telefonii komórkowej GSM 900 Nr [...] wraz z przyłączem kablowym niskiego napięcia, zlokalizowanej na działce nr ewid. [...] w [...] , gm. [...] . Decyzja ta, została wysłana do pełnomocnika skarżącego Stowarzyszenia – J.P. (umocowanego w sprawie - pełnomocnictwo w aktach sprawy) i w dniu [...] września 2010 r. została temu pełnomocnikowi doręczona. Pismem z [...] października 2010 r. (data nadania w urzędzie pocztowym: [...] października 2010 r.), Stowarzyszenie Promocji i Rozwoju [...] i Okolic z siedzibą w [...] wniosło odwołanie od ww. decyzji z [...] października 2010 r. Postanowieniem z [...] listopada 2010 r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2010 r. Nr [...] , znak: [...] . W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy wskazał, że objęta odwołaniem decyzja została doręczona pełnomocnikowi ww. Stowarzyszenia [...] września 2010 r., o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru. Odwołanie zostało zaś nadane w urzędzie pocztowym [...] października a 2010 r., co potwierdza pieczątka – datownik na kopercie, w której nadano ww. odwołanie. Tym samym należało stwierdzić, iż odwołanie to zostało wniesione z uchybieniem 14-dniowego terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a. Termin do wniesienie odwołania w niniejszej sprawie upłynął z dniem 13 października 2010 r. Pismem z [...] grudnia 2010 r. Stowarzyszenie Promocji i Rozwoju [...] i Okolic z siedzibą w [...] reprezentowane przez pełnomocnika w osobie J.P. , wniosło o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] WINB Nr [...] składając jednocześnie ponownie odwołanie od ww. decyzji. Uzasadniając wniosek Stowarzyszenie wskazało, że termin do wniesienia odwołania upływał [...] października 2010 r. i w tym też dniu odwołanie zostało wniesione, tj. nadane w Urzędzie Pocztowym w [...] . I dalej, wskazało, że według uzyskanych informacji w Urzędzie Pocztowym w [...] , mogła nastąpić sytuacja przedatowania ręcznego datownika przez pracownika poczty w ostatnich minutach pracy Urzędu, a rzeczywiście odwołanie było składane tuż przed zamknięciem Urzędu. Po rozpatrzeniu ww. wniosku, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał zaskarżone w sprawie postanowienie, którym na podstawie art. 123 w zw. z art. 58 oraz art. 59 k.p.a. odmówił przywrócenia uchybionego terminu. Uzasadniając wydane postanowienie organ wskazał, iż wnosząc o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania Stowarzyszenie nie uprawdopodobniło braku winy w uchybieniu tego terminu, a tym samym nie została spełniona jedna z przesłanek, określonych w art. 58 k.p.a. Organ odwoławczy wskazał przy tym, iż wniosek został oparty na gołosłownym bo niczym nie popartym twierdzeniu o przedatowaniu ręcznego datownika przez pracownika poczty w ostatnich minutach pracy Urzędu. Wyjaśnił także, że zwracał się dwukrotnie do pełnomocnika Stowarzyszenia o uprawdopodobnienie okoliczności stanowiącej przyczynę uchybienia terminu. W dniu [...] lutego 2011 r. do GUNB (w odpowiedzi na pierwsze wezwanie) wpłynęło pismo J.P. informujące o wystąpieniu do Poczty Polskiej z postępowaniem reklamacyjnym -w sprawie daty nadania odwołania- wraz z kopiami dokumentów potwierdzającymi powyższe wystąpienie. Jednakże, na kolejne wezwanie do przedstawienia odpowiedzi Poczty Polskiej, Stowarzyszenie nie odpowiedziało. Wprawdzie przesyłka organu zawierająca pismo z [...] marca 2011 r. nie została odebrana osobiście przez pełnomocnika, ale została doręczona prawidłowo – w trybie art. 44 k.p.a., a termin do udzielenia odpowiedzi na ww. pismo upłynął bezskutecznie [...] kwietnia 2011 r. Jednocześnie organ odwoławczy powołując się na orzecznictwo zaznaczył, iż uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie, która występuje z prośbą o przywrócenie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] maja 2011 r., strona skarżąca - Stowarzyszenie Promocji i Rozwoju [...] i Okolic z siedzibą w [...] wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu wojewódzkiego Nr [...] . W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podtrzymała swoje stanowisko zaprezentowane we wniosku o przywrócenie uchybionego terminu podkreślając, iż nie była świadoma praktyki urzędniczej związanej z przedatowaniem ręcznego datownika pocztowego. Następnie podniosła, iż złożyła w związku z tą sprawą szereg reklamacji i odwołań w ramach postępowania przed organami Poczty Polskiej, a postępowanie to trwa nadal. Strona skarżąca wskazała na koniec, iż nie otrzymała korespondencji organu wysłanej [...] marca 2011 r., ani zawiadomienia o jej awizowaniu w dniu [...] i [...] kwietnia 2011 r., co powinno skłonić organ do reklamacji przesyłki. Dodatkowo złożyła oświadczenie mieszkańców rejonu obsługiwanego przez odpowiedzialnego listonosza o fakcie wielokrotnego składania awiz do skrzynek innych adresatów z innych ulic – co było powodem nie dotarcia awiza z pismem GUNB z [...] marca 2011 r. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd nie znalazł żadnych podstaw do uznania zarzutów w niej podniesionych. Nie znalazł też żadnych innych powodów do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego orzeczenia. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] maja 2011 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2010 Nr [...] . Rozstrzygnięcie to zostało wydane na wniosek strony skarżącej – Stowarzyszenia Promocji i Rozwoju [...] i Okolic w [...] , które zwracając się z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu wskazało, że w sprawie mogła nastąpić sytuacja przedatowania ręcznego datownika przez pracownika poczty w ostatnich minutach pracy Urzędu. Termin do wniesienia odwołania upływał [...] października 2010 r. i w tym dniu (zgodnie z twierdzeniem strony skarżącej) odwołanie zostało nadane w urzędzie pocztowym, a z winy pracownika poczty na kopercie widnieje data nadania [...] października 2010 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpatrując wskazany wniosek w oparciu o art. 58 i art. 59 k.p.a. uznał, że skarżące Stowarzyszenie nie spełniło jednej z podstawowych przesłanek określonych w art. 58 k.p.a., tj. nie uprawdopodobniło braku winy w uchybieniu terminu (§ 1 art. 58). Dokonując takiej oceny organ miał na względzie, iż twierdzenie Stowarzyszenia o tzw. przedatowaniu ręcznego datownika pocztowego przez pracownika poczty nie zostało w żaden sposób uwiarygodnione. Wskazać w tym miejscu trzeba, iż stosownie do ww. normy prawnej, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W doktrynie mówi się, że przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Pożądany jest tu kompromis polegający na tym, aby z jednej strony nie doprowadzić do pochopnego przywracania terminu, z drugiej zaś, aby na skutek nadmiernej surowości nie zamknąć stronie drogi do obrony jej praw (B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2003, s. 323). W kontekście przytoczonego przepisu wskazać też należy, że brak winy wnioskodawca winien uprawdopodobnić, a nie udowodnić, co świadczy o odformalizowaniu i uproszczeniu postępowania. W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym, słabszym niż dowód, niedającym pewności, lecz jedynie wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o danym fakcie (por. wyrok WSA w Poznaniu z 7 maja 2009 r., sygn. akt IV SA/Po 446/08, lex nr 558690). Uprawdopodobnienie prowadzi do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie rzeczywiście miało miejsce. Ustawodawca celowo w tym zakresie dopuszcza środek dowodowy mniej pewny, aby tym samym ułatwić zainteresowanemu przedstawienie swych racji. Jednocześnie w orzecznictwie zaznacza się także, że uprawdopodobnienie przyczyny spóźnienia zastępuje formalny dowód, lecz nie jest równoznaczne z gołosłownym podaniem przez wnioskodawcę przyczyny niezachowania terminu, chyba, że przyczyna ta jest powszechnie znana (por. wyrok NSA z 14 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 22/09, lex nr 597496). Dostrzegając powyższe Sąd stwierdza, iż w okolicznościach sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał prawidłowe rozstrzygnięcie. Organ ten prawidłowo bowiem przyjął, że skarżące Stowarzyszenie nie uprawdopodobniło braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Okoliczność przywołana we wniosku a mająca wskazywać na brak winy po stronie Stowarzyszenia nie została bowiem w żaden sposób przybliżona. Skarżące Stowarzyszenie, pomimo wezwań organu do uprawdopodobnienia okoliczności przywołanej we wniosku, nie przedstawiło wyniku postępowania reklamacyjnego Poczty Polskiej, nie przedstawiło także chociażby oświadczenia osoby trzeciej – pracownika Poczty Polskiej potwierdzającego zaistnienie zdarzenia wskazanego we wniosku. Zatem, bezsporne w sprawie jest, że okoliczność przywołana we wniosku a mająca przemawiać za jego uwzględnieniem, nie została w żaden sposób za pomocą możliwych środków (nieskrępowanych wymaganiami stawianymi co do formy przez przepisy k.p.a. o postępowaniu dowodowym, w tym na przykład oświadczenia pracownika urzędu pocztowego) uwiarygodniona. Twierdzenie Stowarzyszenia o tzw. przedatowaniu ręcznego datownika pocztowego pozostało więc gołosłowne. Dodać przy tym trzeba, iż okoliczność wskazana we wniosku nie została uprawdopodobniona również na etapie skargi do Sądu. W skardze skarżące Stowarzyszenie wskazało jedynie tyle, że postępowanie reklamacyjne w tej sprawie nadal jest w toku i przedstawiło pisma kierowane w tej sprawie do Poczty Polskiej, ale żadnej odpowiedzi Poczty Polskiej nie załączyło. Trudno na tej podstawie przyjąć, iż opisane zdarzenie rzeczywiście miało miejsce oraz, że przesyłka zawierająca odwołanie faktycznie została nadana z zachowaniem 14-dniowego terminu, tj. w dniu [...] października 2010 r., pomimo że datownik pocztowy na kopercie wskazuje datę [...] października a 2010 r. Dodać w tym miejscu trzeba, że w sprawie nie budzi wątpliwości, iż termin do wniesienia odwołania biegł od dnia [...] września 2010 r. (tj. od daty doręczenia decyzji wydanej w I instancji pełnomocnikowi Stowarzyszenia). Z tych też przyczyn zaskarżone w sprawie orzeczenie należało uznać za prawidłowe. Odnosząc się do treści skargi, Sąd dodatkowo wyjaśnia, iż prowadząc postępowanie z wniosku Stowarzyszenia, GINB słusznie zwrócił się do wnioskodawcy o uprawdopodobnienie okoliczności mającej wskazywać na brak winy w uchybieniu terminu. Sam fakt występowania w art. 58 § 1 k.p.a. instytucji uprawdopodobnienia nie zwalnia bowiem organu z obowiązku podjęcia takich działań, których celem będzie umożliwienie wnioskodawcy dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy (bo za tym przemawiają zasady uregulowane w art. 7 i art. 9 k.p.a.). Oznacza to, że GINB rozpatrujący przedmiotowy w niniejszej sprawie wniosek, mając wątpliwości co do wiarygodności okoliczności w nim podanych, winien był (i tak też uczynił) wezwać wnioskodawcę do ich uwiarygodnienia. W piśmie z [...] stycznia 2011 r. organ -wzywając do uzupełnienia wniosku- prawidłowo poinformował pełnomocnika Stowarzyszenia, że nie przedłożenie żadnego dodatkowego materiału spowoduje rozpatrzenie wniosku w oparciu o posiadany materiał dowodowy. W odpowiedzi na to wezwanie, pełnomocnik Stowarzyszenia przedstawił kopię pisma reklamacyjnego, skierowanego do Poczty Polskiej. Skierowanie prośby o reklamację nie uprawdopodabnia jednak danych podanych we wniosku i konieczne było przedłożenie dodatkowych dokumentów, o czym pełnomocnik Stowarzyszenia (wobec chociażby treści pisma organu z [...] stycznia 2011 r.), powinien był wiedzieć. W tym kontekście stwierdzić więc trzeba, iż nawet przy założeniu, że kolejne wezwanie organu (a takie było) o uzupełnienie wniosku (tym razem o wynik postępowania reklamacyjnego), nie zostało prawidłowo doręczone, brak jest podstaw do uznania zaskarżonego w sprawie postanowienia za wadliwe. W interesie Stowarzyszenia było uwiarygodnienie danych podanych we wniosku, za pomocą wszystkich możliwych środków. Trudno więc czynić organowi zarzut, że tylko raz skutecznie (jak twierdzi strona skarżąca) wezwał wnioskodawcę do uwiarygodnienia tych danych, bo kolejne już wezwanie do pełnomocnika Stowarzyszenia (jak twierdzi strona skarżąca) nie dotarło. Warto także w tym miejscu zauważyć za Naczelnym Sądem Administracyjnym (co uczynił też GINB), że "Ciężar uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie postępowania, która występuje z prośbą o jego przywrócenie. Organ powinien jedynie przedstawione przez nią okoliczności ocenić w świetle przesłanek z art. 58 § 1 k.p.a." (v. wyrok NSA z 8 lutego 2007 r., sygn. akt II OSK 1806/06, lex nr 337473). Wypada też wskazać, iż ponowne pismo organu w sprawie (wzywające do przedstawienia wyniku postępowania reklamacyjnego), zostało doręczone pełnomocnikowi w trybie doręczenia zastępczego przewidzianego w art. 44 k.p.a., bo z uwagi na dane podane przez doręczyciela -na kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru- nie było podstaw do uznania tej przesyłki za niedoręczoną (i wszczynania postępowania reklamacyjnego). Jednocześnie trzeba też raz jeszcze dostrzec, że do chwili wydania wyroku w niniejszej sprawie, strona skarżąca nie uwiarygodniła zdarzenia opisanego we wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, w tym nie przedstawiła w załączeniu do skargi wyniku reklamacji sprzed wydania zaskarżonego w sprawie rozstrzygnięcia, co ewentualnie Sąd mógłby oceniać w kontekście istotnego naruszenia przepisów procesowych, w tym art. 10 § 1 k.p.a. Reasumując, w ocenie Sądu, wobec okoliczności podanej we wniosku, która (pomimo pism kierowanych do wnioskodawcy w tej kwestii), nie została w żaden sposób uwiarygodniona, zaskarżone orzeczenie o odmowie przywrócenia uchybionego terminu jest zgodne z prawem. Z wymienionych powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł o oddaleniu skargi.