VII SA/Wa 283/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, , Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły, Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.), Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi (...) na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) listopada 2015 r. znak: (...) w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę I. Stan sprawy 1. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia (...) listopada 2015 r. znak: (...), po rozpatrzeniu wniosku (...) o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) października 2015 r., znak: (...), umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody (...) z dnia (...) grudnia 2012 r., nr (...), zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej (...) pozwolenia na budowę inwestycji p.n. "(...)- Budowa linii kolejowej na odcinku od (...) do włączenia się w linię (...) zlokalizowanej w woj. (...) oraz powiat (...)", w części dotyczącej działek nr (...), utrzymał w mocy ww. zaskarżoną decyzję. Decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 267) – dalej: "kpa". 2. W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że zgodnie z art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie strony jakim posługuje się art. 28 kpa może być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, tj. z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku prawnego. Podmiot dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 kpa i nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania, czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. Organ wskazał, że z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody (...) z dnia (...) grudnia 2012 r. wystąpili (...). Wnioskodawcy swój interes prawny w kwestionowaniu decyzji ww. Wojewody (...) wywodzą z tytułu prawa własności do działek nr (...). Powyższe potwierdza treść ksiąg wieczystych nr (...) . Skarżący powołują się również na treści przepisu art. 144 Kodeksu cywilnego wskazując, że realizacja inwestycji wyrządziła szkody na ww. nieruchomości. Do wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji skarżący dołączyli opinię techniczną "dotyczącą zniszczenia elementów nieruchomości, związanego z prowadzeniem w sąsiedztwie nieruchomości robót kolejowych z użyciem spoiwa (...)", sporządzoną przez mgr inż(...). GINB podał, że analiza akt przedmiotowej sprawy wykazała, że działki nr (...)będące własnością wnioskodawców znajdują się w odległości ok. 50 m od projektowanej inwestycji, zaś projektowane tory kolejowe znajdują się w odległości ok. 60 m od ww. nieruchomości stanowiącej własność (...) (projekt budowany, rys. nr 2, Plan zagospodarowania terenu, wydruk mapy w aktach GUNB). Ponadto interes prawny wnioskodawców nie wynika z treści art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1594 ze zm.) zgodnie z którym budowle i budynki mogą być usytuowane w odległości nie mniejszej niż 10 m od granicy obszaru kolejowego, z tym że odległość ta od osi skrajnego toru nie może być mniejsza niż 20 m. Wobec powyższego organ stwierdził, że (...) nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody (...) z dnia (...) grudnia 2012 r. Organ wskazał, że skoro wnioskodawcy nie posiadają przymiotu strony zasadne było umorzenie wszczętego, na wniosek ww. osób, postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody (...) z dnia (...) grudnia 2012 r. Zgodnie bowiem z art. 105 kpa, jeżeli postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Odnosząc się do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy GINB wyjaśnił, że zmiana otoczenia, która w ocenie wnioskodawców spowodowała pogorszenie estetyki krajobrazu (usytuowanie torów na 10 - metrowym wale) świadczy o interesie faktycznym nie zaś prawnym. Podobnie należy ocenić zarzut wniosku dotyczący obniżenia wartości nieruchomości. Dodatkowo należy wskazać, że do ustawowych kompetencji organów administracji architektoniczno - budowlanej nie należy ocena kwestii obniżenia wartości nieruchomości w związku z realizacją określonej inwestycji. Ewentualne spory w tym zakresie mogą być rozstrzygane przez właściwy sąd powszechny. Ponadto organ wyjaśnił, że zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy żądanie wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody (...) z dnia (...) grudnia 2012 r. wykracza poza zakres niniejszego postępowania, którego przedmiotem jest ocena przymiotu strony skarżących. 3. Zdaniem Sądu, stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia nie budzi wątpliwości. II. Zarzuty podniesione w skardze i stanowisko organu 4. Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) listopada 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli (...). Zaskarżonej decyzji zarzucili: 1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy: - art. 28 kpa, które wpłynęło na wynik sprawy, gdyż w konsekwencji bezpodstawnego uznania, iż wnioskodawcy nie posiadają interesu prawnego w rozpoznaniu spraw, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie, - art. 7, 8, 12 § 1 kpa przez niedokonanie wnikliwej, szczegółowej, kompleksowej bezstronnej analizy tego, czy skarżący posiadają interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy, a w konsekwencji umorzenie postępowania, pomimo braku podstaw ku temu, - art. 61a § 1 kpa przez nadanie orzeczeniu w niniejszej sprawie niewłaściwej formy (decyzji zamiast postanowienia), 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy: - art. 28 ustawy Prawo budowlane, przez pominięcie faktu, iż nieruchomość skarżących znajduje się w obszarze oddziaływania spornej linii kolejowej, - art. 53 ust. 1-4 ustawy o transporcie kolejowym, w związku z art. 112 i 114 ustawy prawo ochrony środowiska, przez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż interes prawny w niniejszej sprawie mogły mieć tylko podmioty, których nieruchomości znajdowały się w obszarze 10 m od granicy obszaru kolejowego, podczas gdy z przepisu art. 53 ust. 3 wynika, iż obszar oddziaływania obiektu sięga tak dalece, jak sięga hałas pochodzący z eksploatacji linii kolejowej, a także przez pominięcie, iż skarżący posiadają interes prawny w rozpoznaniu sprawy, sprowadzający się do prawnej ochrony ich nieruchomości mieszkalnej przed wpływem emisji hałasu, - § 46 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 września 1998 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie, przez pominięcie, iż z przepisu tego wynika interes prawny skarżących polegający na prawnej ochronie ich nieruchomości, znajdującej się w sąsiedztwie obszaru kolejowego i budowli kolejowych, przed osłabieniem stateczności budowli posadowionych na odwadnianym terenie i w jego sąsiedztwie, a także przed zmianą stosunków wodnych i ingerencją w uwarunkowania architektoniczne, - art. 144 kc przez pominięcie, iż skarżący posiadają interes prawny wynikający z tego przepisu - - wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia (...) października 2015 r. oraz skierowanie sprawy do organu I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wedle norm przepisanych. 5. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. III. Podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 6. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 7. Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy własną decyzję z dnia (...) października 2015 r. umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody (...) z dnia (...) grudnia 2012 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej (...) pozwolenia na budowę inwestycji p.n. "(...)", Zadanie I AB - Budowa linii kolejowej na odcinku od (...) do włączenia się w linię (...)1, zlokalizowanej w woj. (...), powiat (...)", w części dotyczącej działek nr (...). Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. 8. Jak wynika z akt sprawy, postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek (...) o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody (...) z dnia (...) grudnia 2012 r., którą to decyzją organ zatwierdził projekt budowlany i udzielił pomorskiej (...) pozwolenia na budowę inwestycji p.n. "(...)- Budowa linii kolejowej na odcinku od (...) do włączenia się w linię (...)", w części dotyczącej działek nr (...)". Zgodnie z art. 61 § 1 kpa, postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, zgodnie natomiast z art. 61a § 1 kpa, gdy żądanie to zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo części, stosownie do art. 105 § 1 kpa. W orzecznictwie podkreśla się, że stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Mieć interes prawny oznacza tyle, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu w związku z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 1559/06). Skarżący wywodzili swój interes prawny z prawa własności działek nr (...); podnieśli, że ich interes prawny w kwestionowaniu decyzji wynika z art. 144 kc, i wskazali, że realizacja inwestycji wyrządziła szkody na ich nieruchomości. Z akt sprawy wynika, że nieruchomość wnioskodawców znajduje się w odległości ok. 50 m od projektowanej inwestycji, natomiast projektowane tory kolejowe znajdują się w odległości ok. 60 m od nieruchomości skarżących. Tak więc, jak słusznie stwierdził organ, interes prawny skarżących nie wynika z art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym, zgodnie z którym budowle i budynki mogą być usytuowane w odległości nie mniejszej niż 10 m od granicy obszaru kolejowego, z tym, że odległość ta od osi skrajnego toru nie może być mniejsza niż 20 m. Również immisje, o których mowa w art. 144 kc, a związane z etapem realizacji inwestycji, nie uzasadniają przyznania skarżącym przymiotu strony postępowania. Dochodzenie roszczeń na podstawie art. 144 kc może nastąpić jedynie przed sądem powszechnym. Słusznie zatem organ uznał, że wnioskodawcy nie posiadają przymiotu strony w kwestionowaniu decyzji Wojewody (...) z dnia (...) grudnia 2012 r., zasadne więc było umorzenie wszczętego na ich wniosek postępowania, z przyczyn podmiotowych. Okoliczności takie jak pogorszenie estetyki krajobrazu czy obniżenie wartości nieruchomości mogą świadczyć jedynie o interesie faktycznym a nie prawnym. 9. Z tych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa, a ponadto nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego czy materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. 10. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.