VII SA/Wa 2845/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. S. i R. S. na działanie organu Prezydenta [...] p o s t a n a w i a I. odrzucić skargę; II. zwrócić J. S. i R. S. 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego. Pismem z dnia 17 listopada 2011 r. R. S. i J. S. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę "na akt i czynności władztwa publicznego Prezydenta [...]" polegające na: - wydaniu protokołu nr [...] z dnia [...] września 2011 r. zamiast decyzji administracyjnej orzekającej o prawach lub obowiązkach w sprawie ogrodzenia działek, - rozebraniu w dniu 6 września 2011 r. na podstawie w/w protokołu legalnie zbudowanego ogrodzenia, - władczym pozbawieniu uprawnień do ogrodzenia gruntu wynikających z prawomocnej decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. Skarżący wnieśli o stwierdzenie przez Sąd nieważności oraz bezskuteczności zaskarżonego aktu i czynności. W uzasadnieniu wskazali, iż sprawa dotyczy stanowiących ich własność i opisanych w księdze wieczystej KW [...] działek ewidencyjnych dz. nr [...] i nr [...], a także nr [...], które legalnie ogrodzili, gdyż Prezydent [...] nie wyniósł w trybie art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru ogrodzenia tych działek, co zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lipca 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 532/10, a także ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...]. Podnieśli, iż w dniu [...] września 2011 r. na podstawie zatwierdzonego przez z-cę Burmistrza [...] protokołu nr [...] z dnia [...] września 2011 r. dokonano rozbiórki i wywiezienia podbudowanego przez nich legalnie ogrodzenia. Stwierdzili, iż organ administracji publicznej dokonał tego z pogwałceniem przepisów o właściwości organów w postępowaniu administracyjnym, gdyż organem właściwym do wydania decyzji o rozbiórce byłby Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], gdyby stwierdził, że ogrodzenie to jest zbudowane nielegalnie. Ponadto, dokonano tego po niemal dwóch latach od utraty kompetencji do podejmowania jakichkolwiek czynności w tej sprawie, w związku ze zgłoszeniem dokonanym w dniu 7 sierpnia 2009 r. oraz prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lipca 2010 r. R. S. i J. S. wskazali nadto, iż organ traktował i nadal traktuje ogrodzone przez nich działki, jako drogi publiczne stanowiące własność [...] na mocy art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną i zarządzane przez [...] na podstawie ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, jak również drogi publiczne gminne, zgodnie z uchwałą nr [...] Rady [...] z dnia [...] września 2004 r. w sprawie zaliczenia niektórych dróg do kategorii dróg gminnych. Mimo, iż organ nie dysponował w dniu 6 września 2011 r. ani dysponuje obecnie, ostateczną komunalizacyjną decyzją Wojewody, ani pomimo faktu, iż ogrodzone działki, nie są wymienione we wskazanej uchwale. Podnieśli także, że wyrokiem z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 972/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł o bezskuteczności zmiany nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. w ewidencji gruntów i budynków, którą Prezydent [...] usunął z ewidencji wpis o ich władaniu przedmiotowymi działkami i wprowadził zapis o swoim władaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skarżących wyjaśnił, że działania organu polegające na usunięciu w dniu 5 września 2011 r. zapór betonowych, słupków metalowych oraz siatki metalowej ogrodzenia wybudowanego przez skarżących w pasie drogi ulicy B. i P. w W., było zgodne z przepisami prawa. Wskazał, iż ulica B. i ul. P. stanowią drogi publiczne w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007r., Nr 19 poz. 115 z póżn. zm) i zostały zaliczone do kategorii dróg gminnych uchwałą nr [...] Rady [...] z dnia [...] września 2004 r. w sprawie zaliczenia niektórych dróg do kategorii dróg gminnych. Działki ew. nr [...] i dz. ew. [...] z obrębu [...] o symbolu "dr" są we władaniu [...]. Dalej, organ wskazał, iż protokół nr [...] z dnia [...] września 2011 r. stanowił załącznik nr [...] do umowy z dnia [...] grudnia 2011 r. na wykonanie konserwacji i utrzymanie dróg gminnych na terenie [...] [...], obejmującej prowadzenie monitoringu sieci ww. dróg, wykonanie remontów cząstkowych nawierzchni ulic utwardzonych i chodników wraz z odtworzeniem oznakowania poziomego i pionowego, zawartej między [...] a W. P. właścicielką firmy "[...]" z W. W dniu 5 września 2011 r., na podstawie protokołu nr [...] podpisanego przez Zastępcę Burmistrza [...] działającego w imieniu zarządcy drogi, usunięte zostały betonowe zapory i słupki metalowe, które zostały ustawione w pasie dróg publicznych ul. B. i ul. P. przez Państwo S. Po raz drugi ogrodzenie pasa drogi zostało usunięte w dniu 6 września 2011 roku. Podstawą działania Zastępcy Burmistrza [...] stanowił art. 39 i 40 ustawy o drogach publicznych z dnia 21 marca 1985 r. Ponadto organ zauważył, iż w dniu 5 stycznia 2009 r. J. i R. S. zgłosili zamiar budowy ogrodzenia należącej do nich nieruchomości. Ogrodzenie to miało przebiegać nie w liniach rozgraniczających ulic, lecz w granicach własności, która przebiega po osi ulic B. i P. Oznacza to, że wybudowanie przedmiotowego ogrodzenia spowodowałoby zwężenie ww. ulic o około połowę, a tym samym ograniczyłoby ruch pieszy i kołowy na tych ulicach. W związku z powyższym organ we właściwym czasie wniósł sprzeciw od ww. zamiaru budowy ogrodzenia (decyzja nr [...] z dnia [...] września 2009 r. i decyzja nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. wydana przez Wydział Architektury i Budownictwa [...]). Tym samym organ nie naruszył art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Organ powołał się również na art. 39 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, zgodnie z którym, zabrania się dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. W szczególności zabrania się lokalizacji obiektów budowlanych, umieszczania urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, samowolnego rozkopywania drogi oraz zwężania pasa drogowego. Podniósł także, że jako zarządca drogi publicznej jest posiadaczem gruntów zajętych pod te drogi. Stosownie do treści art. 342 nie wolno naruszać samowolnie posiadania, chociażby posiadacz był w złej wierze. Art. 343 § 2 k.c. stanowi natomiast, że posiadacz nieruchomości może niezwłocznie po samowolnym naruszeniu posiadania przywrócić własnym działaniem stan poprzedni. W niniejszej sprawie przywrócenie posiadania nastąpiło niezwłocznie po jego naruszeniu, spełnione zatem zostały przesłanki art. 343 § 2 k.c. co oznacza, że działania zarządcy drogi nie były bezprawne. Zaznaczył także, że zgodnie z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), nieruchomości pozostające we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne na dzień 31 grudnia 1998 r. z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Odszkodowanie, o którym mowa powyżej wypłaca: gmina w odniesieniu do dróg będących w dniu 31 grudnia 1998 r. drogami gminnymi, lub Skarb Państwa w odniesieniu do pozostałych dróg (art. 73 ust. 2 cyt. wyżej ustawy). Dodał, iż Państwo S. w dniu 6 stycznia 2001 r. złożyli wniosek w trybie w/w przepisów o wypłacenie odszkodowania za dz. [...] i [...], co było jednoznaczne z niekwestionowanym przez nich, co do zasady, stanu istniejącego tj. faktu, iż działki nr [...], [...] z obrębu [...] były na dzień 31 grudnia 1998 r. w posiadaniu Gminy [...] i z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa stały się jej własnością. Organ wskazał również na okoliczność, iż Wojewoda [...] decyzjami nr [...] oraz [...] z dnia [...] września 2011 r. stwierdził nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej na część ulicy P. oraz ulicy B. w W. na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. W dniu 9 grudnia 2011 r. J. S. oraz R. S. wnieśli odwołanie od ww. decyzji, obecnie sprawa jest w toku. W piśmie z dnia 9 lutego 2012 r. R. S. i J. S., w sprecyzowaniu skargi wskazali, iż przedmiotem skargi jest czynność "materialno-techniczna" polegająca na rozebraniu obiektu budowlanego, tj. ogrodzenia działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...], a także nr [...] z obrębu [...], czyli na takim niesformalizowanym działaniu faktycznym z zakresu administracji publicznej, które wywołało następstwo polegające na pozbawieniu ich uprawnień do ogrodzenia nabytych wskutek niewniesienia przez Prezydenta [...] w drodze decyzji administracyjnej sprzeciwu, co jest faktem bezspornym stwierdzonym prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lipca 2010r., sygn. akt VII SA/Wa 532/10 oraz ostateczną decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Z uwagi na przedmiot skargi Sąd uznał, iż przed przystąpieniem do merytorycznego jej rozpoznania należy w pierwszej kolejności rozważyć, czy sprawa należy do właściwości sądu administracyjnego. Rozważając powyższe wskazać trzeba, iż stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określającego właściwość rzeczową sądów administracyjnych, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Nadto, w myśl § 3 cytowanego przepisu, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Z przytoczonych regulacji prawnych wynika, zatem iż kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia o charakterze zaskarżalnym oraz inne akty lub czynności podjęte w sprawach indywidualnych. W świetle tych przepisów uznać należy, iż skarga J. i R. S. podlega odrzuceniu, ponieważ sprawa, której dotyczy nie mieści się we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w w/w art. 3 ustawy. Przedmiotem skargi jest bowiem, jak wskazali skarżący, czynność polegająca na "rozebraniu obiektu budowlanego, tj. ogrodzenia działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...], a także nr [...] z obrębu [...]". Wskazana zaś czynność, jest jedynie czynnością faktyczną, której nie można zakwalifikować, jako innego aktu lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zatem nie przysługuje na nią skarga do sądu administracyjnego. Skarżący nie objęli zakresem skargi, również żadnego aktu z zakresu administracji publicznej, podlegającego kognicji sądu administracyjnego. Strona kwestionując czynność polegającą na rozebraniu i przejęciu przez organ ogrodzenia może jedynie wystąpić z powództwem do sądu powszechnego. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 w/w ustawy.